III SA/Łd 836/12

Dnia 28 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. W dniu [...] r. decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. nr [...] spółka z o.o. A uzyskała zezwolenie na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] na okres sześciu lat, tj. do dnia 31 sierpnia 2012 r. Przed upływem terminu ważności zezwolenia pismem z dnia 21.02.2012. Spółka zawnioskowała o przedłużenie ww. zezwolenia na okres kolejnych 6 lat na podstawie art. 36 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29.07.1992 o grach i zakładach wzajemnych. Wniosek Spółka złożyła do Dyrektora Izby Celnej w Ł., który od dnia 31.10.2009. był właściwy w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na podstawie art. 24 ust. 1b ww. ustawy z dnia 29.07.1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, obowiązującej do dnia 31 grudnia 2009 r. i na podstawie art. 138 ust. 2 obowiązującej od dnia 1 października 2010 r. ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Po rozpatrzeniu wniosku Spółki Dyrektor Izby Celnej w Ł. decyzją nr [...] z dnia [...] r. odmówił przedłużenia ww. zezwolenia na urządzanie gier o niskich wygranych. Podstawą prawną tej decyzji był art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, zgodnie z którym zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1, nie mogą być przedłużane. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że z treści art. 129 ust. l ww. ustawy wynika, iż działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, których im udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Dyrektor stwierdził, że w świetle zacytowanych przepisów odmowa przedłużenia ww. zezwolenia jest zasadna. W odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz rozstrzygnięcie przez organ zgodnie ze złożonym przez stronę wnioskiem. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 138 ust. 1 w zw. z art. 118 ustawy o grach hazardowych, polegające na zastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy nie powinien on być stosowany, gdyż jako przepis techniczny pomimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa nie został notyfikowany zgodnie z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w zakresie norm i przepisów technicznych, a zatem konsekwentnie zgodnie z art. 9 ust. l dyrektywy 98/34/WE nie mógł zostać on skutecznie uchwalony i być skutecznie stosowany, 2. § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia Rady Ministrów z 23.12.2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE, prowadzące do przyjęcia, że przepis ten nie obejmuje regulacji prawa krajowego wprowadzających zakaz urządzania gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gier oraz zakaz wydawania i przedłużania zezwoleń na urządzanie takich gier, polegającą na przy jęciu, że art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu powołanych norm, 3. art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 118 ustawy o grach hazardowych i wynikającą z niego zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, poprzez nie uwzględnienie, że ustawa o grach hazardowych została uchwalona z naruszeniem proceduralnych zasad tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym, czego skutkiem musi być uznanie jej za niezgodną z art. 2 Konstytucji. W odwołaniu Spółka wniosła o przeprowadzenie dowodów znajdujących się w aktach spraw WSA w Gdańsku o sygn. III SA/Gd 352/10 (podobnie III SA/Gd 267/10 oraz o sygn. IIII SA/Gd 268/10), w szczególności ze znajdującego się w aktach tych spraw dokumentu zawierającego pytanie prawne do Trybunału Sprawiedliwości UE oraz postanowienia o zawieszeniu postępowania, zwłaszcza na okoliczność istnienia zagadnienia prawnego wywołanego przedstawieniem Trybunału Sprawiedliwości UE pytania prawnego, co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z przepisami prawa wspólnotowego w zakresie tożsamym z normami prawnymi stanowiącymi również podstawę postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy WSA w Poznaniu o sygn. II SA/Po 549/10, w szczególności ze znajdującego się w aktach tej sprawy dokumentu zawierającego pytanie prawne do Trybunału Konstytucyjnego oraz postanowienia o zawieszeniu postępowania, zwłaszcza na okoliczność istnienia zagadnienia prawnego wywołanego przedstawieniem Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z przepisami Konstytucji w zakresie tożsamym z normami prawnymi stanowiącymi również podstawę postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, zawieszenie toczącego się w sprawie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wywołanego przedstawieniem Trybunałowi Sprawiedliwości UE pytania prawnego przez WSA w Gdańsku w sprawach o sygn. III SA/Gd 352/10 (podobnie III SA/Gd 267/10 oraz o sygn. III SA/Gd 268/10), co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z przepisami prawa wspólnotowego w zakresie tożsamym z normami prawnymi stanowiącymi również podstawę postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie, zawieszenia toczącego się w sprawie postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego wywołanego przedstawieniem Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego przez WSA w Poznaniu w sprawie o sygn. II SA/Po 549/10, co do zgodności przepisów ustawy o grach hazardowych z przepisami Konstytucji w zakresie tożsamym z normami prawnymi stanowiącymi również podstawę postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu odwołania Spółka poddała szczegółowej analizie przepisy ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, w szczególności art. 138 w zw. z art. 118 ustawy pod kątem uznania ich za przepisy techniczne w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22.06.1998. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, które powinny być obligatoryjnie notyfikowane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. Spółka stwierdziła, że skoro Państwo Polskie nie notyfikowało przepisów ww. ustawy, to przepisów tych nie można stosować w niniejszej sprawie. Spółka przedstawiła również szeroko pogląd na niezgodność przepisów ww. ustawy z Konstytucją RP. Stanowisko wyrażone w odwołaniu Spółka poparła argumentacją zawartą w postanowieniu WSA w Gdańsku sygn. III SA/Gd 352/10, który zadał Trybunałowi Sprawiedliwości UE pytanie prawne o treści: "czy przepis art. l pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. /.../powinien być interpretowany w ten sposób, że do przepisów technicznych, których projekty powinny zostać przekazane Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 wymienionej dyrektywy należy taki przepis ustawowy, który zakazuje przedłużania zezwoleń na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych". Spółka powołała się również na argumentację zawartą w postanowieniu WSA w Poznaniu sygn. II SA/Po 549/10, który przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: "czy art. 135 ust. 2 ustawy z dnia 19.11.2009. o grach hazardowych /.../ uniemożliwiający podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą polegającą na urządzaniu gier na automatach o niskich wygranych odnośnie przedsięwzięć podjętych przed dniem 1 stycznia 2010 r. dopuszczalną wcześniej zmianę miejsca urządzania gry ustalonego w uprzednio wydanym zezwoleniu, nie jest niezgodny z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą ochrony interesów w toku podmiotów prowadzących takową działalność, które - w zaufaniu do dotychczasowych przepisów - rozpoczęły realizację sześcioletnich przedsięwzięć gospodarczych". W odwołaniu Spółka zawnioskowała, aby do czasu wydania rozstrzygnięć w ww. kwestiach przez ETS i TK zawiesić toczące się w sprawie postępowanie. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił zawieszenia postępowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że nie widzi podstaw do uchylenia rozstrzygnięcia wydanego w I instancji o odmowie przedłużenia zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Zdaniem organu przepis art. 36 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych stanowiący podstawę żądania Spółki został uchylony przez art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych z dniem 1 stycznia 2010 r. W aktualnym stanie prawnym podstawą rozstrzygania w przedmiotowej sprawie jest art. 138 ust. 1 o grach hazardowych, zgodnie z którym zezwolenia na działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych nie mogą być przedłużane. Przepis ten jest przepisem prawa powszechnie obowiązującego i organ administracji podatkowej jako organ władzy wykonawczej jest zobligowany do jego stosowania. Dyrektor zaznaczył, że żaden organ administracji publicznej nie może odmówić zastosowania obowiązujących przepisów nawet wówczas, gdy zostały one wydane z naruszeniem Konstytucji RP. Organ ten nie dysponuje wystarczającymi instrumentami prawnymi pozwalającymi odstąpić od wydania decyzji administracyjnej na podstawie przepisu sprzecznego z Konstytucją RP, jeżeli przepis ten nadal funkcjonuje w obrocie prawnym. Jedynym organem uprawnionym do oceny zgodności ustawy z Konstytucją jest Trybunał Konstytucyjny, który posiada kompetencje do wyeliminowania aktu ustawowego z systemu prawa, takiego uprawnienia natomiast nie posiadają organy podatkowe. Organy podatkowe zobligowane są również do stosowania obowiązującego przepisu ustawy nawet wtedy, gdy ETS rozstrzyga o zgodności wydanej normy krajowej z normą wspólnotową. W skardze z dnia 22 sierpnia 2012 r. Spółka zarzuciła naruszenie: 4. art. 138 ust. 1 w zw. z art. 118 ustawy o grach hazardowych, polegające na zastosowaniu tego przepisu w sytuacji, gdy nie powinien on być stosowany, gdyż jako przepis techniczny pomimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa nie został notyfikowany zgodnie z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielenia informacji w zakresie norm i przepisów technicznych, a zatem konsekwentnie zgodnie z art. 9 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE nie mógł zostać on skutecznie uchwalony i być skutecznie stosowany, 5. § 2 pkt 3) i 5) rozporządzenia Rady Ministrów z 23.12.2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE, prowadzące do przyjęcia, że przepis ten nie obejmuje regulacji prawa krajowego wprowadzających zakaz urządzania gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami gier oraz zakaz wydawania i przedłużania zezwoleń na urządzanie takich gier, polegającą na przy jęciu, że art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu powołanych norm, 6. art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 138 ust. 1 w zw. z art. 118 ustawy o grach hazardowych i wynikającą z niego zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, poprzez nie uwzględnienie, że ustawa o grach hazardowych została uchwalona z naruszeniem proceduralnych zasad tworzenia prawa w demokratycznym państwie prawnym, czego skutkiem musi być uznanie jej za niezgodną z art. 2 Konstytucji. Spółka powołała się na argumentację zaprezentowaną w odwołaniu i wniosła o uchylenie decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j.) sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W toku postępowania Sąd powziął wiadomość, że w sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym Naczelny Sąd Administracyjny jest w trakcie rozpatrywania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 297/10, którym oddalono skargę w sprawie przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Postępowanie w tym przedmiocie toczy się pod sygnaturą akt II GSK 797/11. Wzgląd na jednolitość orzecznictwa sądowego oraz ekonomię procesową przemawia za tym, by do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji. a.b.