III SA/Łd 844/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. prowadzącemu Kancelarię Radców Prawnych w Ł. A 39 lok. 7A kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć) 20/100 złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej B. S. z urzędu. Decyzją nr [...] z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję nr [...] z dnia [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez referenta w Centrum Świadczeń Socjalnych w [...], w sprawie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Podstawą wydania ww. decyzji był art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 roku, poz. 1257), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t. j.: Dz. U. z 2015 roku, poz. 1659 ze zm.) oraz art. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (t. j.: Dz. U. z 2013 roku, poz. 966 ze zm.) W uzasadnieniu decyzji wskazano, że ww. decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji odmówił przyznania B. S. dodatku mieszkaniowego od dnia 1 czerwca 2017 r. Od decyzji powyższej B. S. złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zarzucając niewzięcie pod uwagę trudnej sytuacji materialnej odwołującej się. Odwołująca się jest osobą samotną, utrzymującą się jedynie z renty w wysokości 464 zł miesięcznie. Przyznanie dodatku mieszkaniowego pozwala odwołującej się na utrzymanie lokalu, w którym zamieszkuje. W związku z powyższym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przyznanie dodatku mieszkaniowego. Wskazała, iż wielokrotnie starała się o przyznanie jej lokalu o mniejszej powierzchni, jednak bezskutecznie. W przedmiotowym lokalu zamieszkuje natomiast od lat. Szczególne okoliczności sprawy przemawiają za przyznaniem jej dodatku mieszkaniowego. Organ pierwszej instancji przesyłając odwołanie, podtrzymał swoje stanowisko w tej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymując w mocy decyzję organu I instancji wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią" w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla l osoby. Stosownie do art. 5 ust. 5 powoływanej wyżej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż 30 % albo 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu nie przekracza 60 %. W myśl art. 5 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, normatywną powierzchnię powiększa się 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721, z późn. zm.). Z materiału zgromadzonego w aktach rozpatrywanej sprawy wynika, że pani B. S. wynajmuje lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej wynoszącej 51,82 m2 oraz powierzchni pokoi i kuchni wynoszącej również 51,82 m2(umowa najmu z dnia 14 stycznia 2016 roku). Strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Średni miesięczny dochód tego gospodarstwa uzyskany w okresie 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (od lutego do kwietnia 2017 roku), zgodnie ze złożoną deklaracją, wynosi 753,45 zł. Po przeprowadzeniu postępowania w tej sprawie w dniu [...] organ pierwszej instancji, powołując się na art. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, to jest przekroczenie dopuszczalnej powierzchni normatywnej, odmówił przyznania pani B. S. dodatku mieszkaniowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, że powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego, wynajmowanego przez panią B. S., przekracza normatywną powierzchnię, która dla 1 osoby - zgodnie z powołanym wyżej art. 5 ust. 1 pkt. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - wynosi 35 m2. Przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30 % (51,82 m2 : 35 m2 x 100% = 148,06 %). Natomiast udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu zajmowanego przez stronę wynosi 100 % (51,82 m2 : 51,82 m2 x 100% = 100 %), a więc przekracza 60 %. Strona nie kwestionuje, przyjętych dla potrzeb rozstrzygnięcia w tej sprawie: powierzchni użytkowej oraz powierzchni pokoi i kuchni zajmowanego przez siebie lokalu. Odnosząc się do treści złożonego przez B. S. odwołania, Kolegium zauważyło, że na podstawie obowiązujących w tej sprawie przepisów nie istnieje możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego wnioskodawcy, który nie spełnia ustawowych kryteriów (wszystkie ustawowe kryteria muszą być spełnione łącznie, a niedopełnienie choćby jednego z nich wyklucza możliwość przyznania dodatku). W aktualnym stanie faktycznym i prawnym nie można więc przyznać dodatku mieszkaniowego, w drodze wyjątku, ze względu na ogólnie trudną sytuację strony oraz brak możliwości zamiany zajmowanego przez nią lokalu na lokal o mniejszej powierzchni użytkowej. Warunkiem powstania uprawnienia do dodatku mieszkaniowego jest spełnienie przesłanek wymienionych wart. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, a ustawodawca nie przewidział żadnych odstępstw od ustalonych warunków w zakresie przekroczenia powierzchni użytkowej powiększonej o wskazany procent. Kryteria przewidziane w powołanej ustawie nie pozwalają organom orzekającym na uznaniowość. W piśmie procesowym pełnomocnik skarżącej wskazał, że w powołanej podstawie prawnej wydanej decyzji przepisy składają się z odrębnych jednostek redakcyjnych, które nie zostały przez organ wskazane, co stanowi naruszenie art. 138 §1 pkt 1, 107 §1 oraz 107 § 3 k.p.a. Zarzucił, że organy administracyjne nie poczyniły żadnych ustaleń w przedmiocie określenia powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu, a priori przyjmując, że udział pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej lokalu zajmowanego przez stronę wynosi 100 procent. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U z 2016, 1066 z późn zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do art. 1 § 2 tej ustawy kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniona pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno decyzja organu pierwszej instancji, jak i zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie naruszają przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasady przyznawania świadczenia pieniężnego w postaci dodatku mieszkaniowego reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2017 r. o dodatkach mieszkaniowych ( t.j. Dz. U z 2017 r., poz. 180 ze zm. ). Określa ona podmiotowe i przedmiotowe uprawnienia do dodatku mieszkaniowego, stanowiąc wprost, że dodatek mieszkaniowy przyznawany jest wyłącznie osobom spełniającym warunki dotyczące: kryterium dochodowego, posiadania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego, (z wyjątkami przewidzianymi w ustawie) oraz normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Niespełnienie któregokolwiek z nich, powoduje odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego. W sprawie organy ustaliły, że skarżąca nie spełniła wyznaczonego przez ustawodawcę warunku dotyczącego powierzchni użytkowej lokalu. Przez powierzchnię użytkową lokalu rozumie się powierzchnię, którą można wykorzystać zgodnie z normalnym sposobem korzystania z lokalu, a więc powierzchnię pokoi, kuchni, łazienki, korytarzy i innych użytkowych pomieszczeń mieszkania. Z brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych "normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie może przekraczać" wynika, że norma ta ma charakter kategoryczny a i organ administracyjny nie ma luzu decyzyjnego, a rozstrzygnięcie nie ma charakteru uznaniowego. Z akt sprawy wynika, że B. S. zawarła umowę najmu lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] o łącznej powierzchni użytkowej 51,82 m2 w tym powierzchni mieszkalnej 26 m2. Lokal składa się z 1 pokoju i kuchni. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny zwana dalej "normatywną powierzchnią". W przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 35 m2 dla jednej osoby. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni 30 procent albo 50 procent – pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 procent. Organy obu instancji szczegółowo wskazały i wyliczyły sposób obliczenia normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego skarżącej. Skarżąca nie kwestionowała tej powierzchni i nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałaby różnica pomiędzy powierzchnią określoną w umowie najmu i z karty lokalu. Również pełnomocnik skarżącej poza stwierdzeniem, że organy miały obowiązek zbadać jeszcze raz powierzchnię lokalu skarżącej, nie przedstawił żadnych dokumentów, które podważyłyby ustalony przez organy administracyjne obu instancji stan faktyczny. Z przepisów nie wynika, aby organy administracyjne miałyby przy każdym wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego badać powierzchnię użytkową lokali. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U 2017 r. 1369 j. t – dalej p.p.s.a) sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie wskazano jaki istotny wpływ na wynik sprawy ma nie wskazanie jednostek redakcyjnych przepisów, skoro skarżąca nie spełnia warunków określonych w przepisach prawa materialnego. Z tych też względów Sąd na postawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu Sąd orzekł na postawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z§ 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 pkt 1 i § 4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ( Dz. U 2016 poz. 1715 ). R.T.