III SA/Łd 85/23

Dnia 21 czerwca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Anna Dębowska Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. U. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 8 grudnia 2022 roku Nr 114/2022/II w przedmiocie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów oddala skargę. [pic] III SA/Łd 85/23 Uzasadnienie Postanowieniem z 8 grudnia 2022 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zmianami), dalej u.p.e.a., po rozpoznaniu zażalenia K.U. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Piotrkowie Trybunalskim z 18 lipca 2022 r. oddalające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. W związku z nieszczepieniem dziecka M.U., ur. 20.12.2018 r., PPIS w Piotrkowie Trybunalskim, upomnieniem z 4 czerwca 2021 r., wezwał ojca dziecka K.U. do zgłoszenia się z dzieckiem do punktu szczepień w celu wykonania zaległych szczepień ochronnych przeciw: wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptoccocus pneumoniae oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. W związku z dalszym brakiem szczepień dziecka PPIS w Piotrkowie Trybunalskim wystawił 4 kwietnia 2022 r. tytuł wykonawczy Nr [...], zobowiązując K.U. do poddania dziecka ww. obowiązkowym szczepieniom ochronnym oraz wystosował do ŁPWIS, jako organu egzekucyjnego, wniosek z 4 kwietnia 2022 r. o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w stosunku do strony. ŁPWIS rolę organu egzekucyjnego przejął od Wojewody Łódzkiego na mocy porozumienia zawartego 12 lutego 2015 r. pomiędzy Wojewodą Łódzkim i Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w Łodzi w sprawie powierzenia prowadzenia spraw z zakresu egzekucji administracyjnej obowiązku szczepień ochronnych (Dz.U. Woj. Łódz. z 2015 r. poz. 676) w oparciu o art. 20 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz.U. z 2022 r. poz. 135 ze zm.). Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 119 § 1 i następnych u.p.e.a., wydał 4 maja 2022 r. postanowienie o nałożeniu na K.U. grzywny w wysokości 2000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku szczepień ochronnych, wynikającego z tytułu wykonawczego Nr [...] z 4 kwietnia 2022 r. W odpowiedzi zobowiązany przesłał do ŁPWIS zarzuty z 20 maja 2022 r., podnosząc: 1/ określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2018 r. poz. 151), poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwskazań do szczepień i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym; 2/ na podstawie art. 33 § 2 pkt. 6 lit. c) u.p.e.a. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak wykluczenia przeciwskazań do szczepień; wierzyciel nie wskazał, jakie konkretnie działania ma podjąć zobowiązany, podczas gdy obowiązkiem organu jest takie określenie obowiązku, aby zobowiązany nie miał żadnych wątpliwości co do treści obowiązku i tego, w jaki sposób powinien ten obowiązek spełnić; ponadto nie została w sposób prawidłowy podana podstawa prawna obowiązku; 3/ naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, tj.: a) niewłaściwie podana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkująca pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – organ ograniczył się do wskazania ogólnie art. 17 ww. ustawy. b) brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Postanowieniem z 23 czerwca 2022 r. ŁPWIS zawiesił postępowanie egzekucyjne wobec strony w całości z dniem 23 maja 2022 r. Następnie PPIS w Piotrkowie Trybunalskim, postanowieniem wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego z 18 lipca 2022 r. oddalił zarzuty strony. Na ww. postanowienie strona wniosła w terminie zażalenie, zarzucając mu naruszenie: 1/ art. 33 § 2 pkt 2c u.p.e.a. poprzez uznanie zarzutów za nieuzasadnione, mimo że tytuł egzekucyjny nie spełnia wymogów, gdyż nie została podana pełna i właściwa podstawa prawna obowiązku, nade wszystko nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji, 2/ art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że strona nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych, podczas gdy z dokumentacji medycznej małoletniego dziecka nie wynika czy, kiedy i jakie przeciwskazania zostały przez lekarza wykluczone, brak jest indywidualnego kalendarza szczepień, a zatem uznać należy, że do szczepienia nie doszło z powodu niedopełnienia przez lekarza obowiązku, 3/ art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 124 § 2 w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i art. 12 k.p.a. poprzez ograniczenie uzasadnienia do szerokiego wskazania podstawy prawnej obowiązku, z pominięciem przez organ okoliczności podnoszonych w zarzutach, w szczególności co do wadliwości tytułu wykonawczego i braku wskazania podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Wskazanym na wstępie postanowieniem z 22 grudnia 2022 r. Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji: W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej może być, zgodnie z art. 33 § 2 u.p.e.a., w szczególności: 1/ nieistnienie obowiązku; 2/ określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3/ błąd co do zobowiązanego; 4/ brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5/ wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6/ brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Organ stwierdził, że podnoszony przez stronę zarzut dotyczący naruszenia przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji podczas gdy tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, nie znajduje się w katalogu zarzutów opisanych w art. 33 § 2 u.p.e.a. W związku z powyższym organ I instancji prawidłowo uznał go jako wykraczający poza zakres zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej. Niemniej PPIS w Piotrkowie Trybunalskim wyjaśnił podnoszone przez Stronę zastrzeżenia. Następnie organ stwierdził, że nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 124 § 2 w zw. z art. 7, art. 8 § 1 i art 12 k.p.a.. PPIS w Piotrkowie Trybunalskim w wydanym postanowieniu odniósł się do wszystkich zarzutów i kwestii podnoszonych przez zobowiązanego. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera jasne i precyzyjne wyjaśnienia faktyczne i prawne. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 33 § 2 pkt 2c u.p.e.a. ŁPWIS wyjaśnił, że wymagalność obowiązku nie oznacza nic innego, jak istnienie stanu, w którym zobowiązany powinien już wykonać ciążącą na nim skonkretyzowaną powinność, a mimo to trwa w opozycji do tej powinności (uchyla się od niej), a właściwe organy mają wobec takiej postawy zobowiązanego możność żądania spełnienia ciążącej na nim powinności. Strona po pismach wzywających do podjęcia zaległych obowiązkowych szczepień u małoletniej powinna udać się wraz z dzieckiem do podmiotu leczniczego udzielającego świadczenia z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. To lekarz pracujący w ww. podmiocie udziela informacji o obowiązkowych szczepieniach ochronnych, którym podlega dziecko oraz wyznacza termin szczepienia. Wbrew twierdzeniom strony wierzyciel w tytule wykonawczym w części B poz. 1 wskazał akty normatywne, na podstawie których zobowiązany ma obowiązek poddać dziecko obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Artykuł 4 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi stanowi podstawę do określania przez Radę Ministrów w drodze rozporządzeń programów zapobiegania i zwalczania określonych zakażeń lub chorób zakaźnych oraz lekooporności biologicznych czynników chorobotwórczych, wynikających z sytuacji epidemiologicznej kraju lub z konieczności dostosowania do programów międzynarodowych, mając na względzie ich skuteczne wykonywanie oraz zapewnienie objęcia ochroną zdrowotną osób, których szczególne narażenie na zakażenie wynika z sytuacji epidemiologicznej. W oparciu o art. 4 ust. 1 ww. ustawy zostało wydane rozporządzenie Rady Ministrów z 15 lutego 2011 r. w sprawie Krajowego Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV i Zwalczania AIDS. Organ zwrócił uwagę, że Komunikaty Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych na dany rok są wydawane w oparciu o art. 17 ust. 11 ustawy. Program Szczepień Ochronnych jest ogłaszany co roku z uwagi na wprowadzane w nim zmiany wynikające ze zmieniającej się sytuacji epidemiologicznej chorób zakaźnych, zaleceń ekspertów oraz organizacji i instytucji zajmujących się zagadnieniami szczepień ochronnych (w tym WHO, ECDC i CDC), a także wyników przeprowadzanych badań epidemiologicznych (w tym badań nad utrzymywaniem się odporności poszczepiennej) oraz pojawianiem się nowych preparatów szczepionkowych. Reasumując, jakkolwiek ww. rozporządzenie wskazuje 19 rok życia jako granicę poddania dziecka szczepieniom ochronnym, to nie oznacza to, że wszystkie szczepienia mogą być wykonane tuż przed tą datą. Szczepienia są rozkładane w czasie, przy czym zgodnie z zasadami wakcynologii schematy szczepień dostosowane są do występowania zachorowań na poszczególne choroby, wieku i rozwoju dzieci. Obowiązek szczepień ochronnych został zapisany w ustawie o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych. Komunikaty Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych są dokumentami uzupełniającymi do tych przepisów prawa. Za bezzasadny organ uznał także zarzut naruszenia art. 7 § 3 u.p.e.a. poprzez jego nie zastosowanie i uznanie, że strona nie wykonała obowiązku szczepień ochronnych, podczas gdy z dokumentacji małoletniego dziecka nie wynika czy, kiedy i jakie przeciwwskazania zostały przez lekarza wykluczone, brak jest indywidualnego kalendarza szczepień. Organ wyjaśnił, że zgodnie z Komunikatem Wspólnym Prezesa Naczelnej Rady Lekarskiej i Głównego Inspektora Sanitarnego z 23 stycznia 2020 r. dotyczącym przypadków odmowy poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnego brak jest podstawy prawnej do żądania od lekarza w ramach badania kwalifikacyjnego do szczepienia szczegółowego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących takich zagadnień, jak: skład i działanie szczepionki, sposób jej produkcji, dystrybucji i przechowywania, możliwych działań niepożądanych, czy szkodliwości szczepionki, statystyka odczynów poszczepiennych i kwestia odpowiedzialności materialnej za powikłania poszczepienne. Zobowiązany zgłoszony został przez podmiot leczniczy do wierzyciela jako osoba odmawiająca wykonywania szczepień ochronnych dziecka. Wierzyciel wystawiając upomnienie, a następnie tytuł wykonawczy, uwzględnił również kartę uodpornienia dziecka oraz zgłoszenie z 31 maja 2019 r. rodziców uchylających się od szczepień ochronnych dziecka, podpisane przez lekarza E.K., z których wynika, że u dziecka nie stwierdzono przeciwwskazań do szczepień oraz zobowiązany był kilkakrotnie informowany o obowiązku. Zatem strona z pełną świadomością uchyla się od poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Ponadto organ, w oparciu o posiadaną kserokopię karty uodpornienia dziecka M.U. ur. 20.12.2018 r., zwrócił uwagę, że dziecko aktualnie będąc w czwartym roku życia nie zostało zaszczepione przeciwko aż dziesięciu chorobom zakaźnym, którym można zapobiegać poprzez szczepienia ochronne. Każda z tych chorób zakaźnych może u dzieci mieć ciężki przebieg i prowadzić do stałych następstw zdrowotnych, a nawet zgonu. Na ostateczne postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył K.U., zarzucając mu naruszenie: 1/ przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj.: art. 7, art. 77, art. 136 i art. 138 k.p.a. w związku z art. 27 u.p.e.a. w zw. z art. 17 ust. 2 i 5 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez niezbadanie, czy tytuł wykonawczy został wystawiony w sposób prawidłowy, podczas gdy tytuł zawiera istotne uchybienia, tj. nie została w sposób prawidłowy wskazana podstawa prawna obowiązku i tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., 2/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, tj. uznanie przez organ, że skarżący nie wykonał obowiązku, podczas gdy dla małoletniej nie został ułożony indywidualny kalendarz szczepień, 3/ art. 7a, art. 77 i art. 81a k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść skarżącego, jak również wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy oraz brak wszechstronnego rozważenia całości materiału dowodowego, 4/ art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie tej oceny w sposób dowolny, skutkujące uznaniem, że skarżący uchyla się od wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych, co nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, w szczególności brak jest oświadczenia o odmowie szczepień. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Uzasadniając skargę skarżący stwierdził, że PWIS, odnosząc się do podnoszonych zarzutów oraz do zażalenia, dokonał własnej interpretacji zarzutów i pominął bardzo istotne kwestie niezbędne do właściwego rozstrzygnięcia sprawy, a dotyczące nieprawidłowości w prowadzeniu sprawy oraz rażących błędów tytułu wykonawczego. Skarżący podniósł, że PWIS nie odniósł się do niewłaściwego określenia obowiązku, niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badania kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do szczepienia oraz brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Skarżący wskazał, że nigdy nie kwestionował obowiązku szczepień, jednakże ograniczenie podstawy prawnej do art. 5 ustawy i ogólnego wskazania na art. 17 uznać należy za niewystarczające. W tytule wykonawczym nie została wskazana podstawa prawna prowadzonej egzekucji, co jest istotnym uchybieniem. Żaden z organów tej kwestii nie badał. Z uzasadnienia skarżonego postanowienia wynika jedynie, że organ egzekucyjny w całości podziela stanowisko wierzyciela w tym zakresie. Organ egzekucyjny nie dokonał żadnej analizy stanu faktycznego ani nie uzasadnił, jakie jest stanowisko w kwestii prawidłowości tytułu wykonawczego. W ocenie skarżącego tytuł wykonawczy zawiera szereg błędów, których istnienie jest ignorowane przez organy. Wierzyciel niewłaściwie podał podstawę prawną obowiązku, tj. pominięty został art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Żaden z organów nie uzasadnił, dlaczego przepis art. 17 ust. 2 ustawy został pominięty oraz dlaczego w ocenie organów pominięcie tego przepisu jest uzasadnione/prawidłowe. Z uzasadnienia skarżonego postanowienia nie wynika w ogóle, czy prawidłowość tytułu wykonawczego była przedmiotem badania organu. Uzasadnienie takie nie spełnia żadnych wymogów określonych w k.p.a. Z uzasadnienia postanowienia powinno jasno wynikać, dlaczego stanowisko organu jest prawidłowe. Obowiązkiem organu odwoławczego, zgodnie z art. 136 i 138 k.p.a., jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji, zatem organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Tego w skarżonym postanowieniu brakuje. Skarżący podniósł, że jedną z podstawowych zasad postępowania egzekucyjnego jest stwierdzenie, że egzekwowany obowiązek wobec konkretnej osoby istnieje i jest wymagalny. Badanie to winno obejmować dzień wystawienia upomnienia, które bezpośrednio poprzedza wszczęcie egzekucji administracyjnej, a przede wszystkim dzień wystawienia tytułu wykonawczego, czyli 4 kwietnia 2022 r. Na chwilę tę obowiązek nie jest wymagalny ani wykonalny. Wprawdzie harmonogram szczepień ochronnych jest ogłaszany corocznie w Komunikacie w sprawie Programu Szczepień Ochronnych, jednakże konkretyzacja terminu należy każdorazowo do lekarza, który przeprowadza lekarskie badanie kwalifikacyjne. Na chwilę wystawienia tytułu małoletnia nie miała również ułożonego indywidualnego kalendarza szczepień, co powoduje że nie można mówić o wymagalności obowiązku. Organ II instancji, rozpoznając zażalenie, podniósł, że nie ma podstaw prawnych do żądania od lekarza w ramach badania kwalifikacyjnego szczegółowego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących takich zagadnień jak; skład i działanie szczepionki, sposób jej produkcji, dystrybucji i przechowywania, możliwych działań niepożądanych, czy szkodliwości szczepionki, statystyka odczynów poszczepiennych i kwestia odpowiedzialności materialnej za powikłania poszczepienne. Tymczasem skarżący nigdy takich oczekiwań nie miał. Natomiast w trakcie badania kwalifikacyjnego 9 grudnia 2022 r. małoletnia została skierowana do poradni dermatologicznej. Skarżący podkreślił, że zarówno rozpatrujący zażalenie organ, jak i wierzyciel, uzasadnienia swoich rozstrzygnięć ograniczają do przytaczania przepisów dotyczących podstawy prawnej obowiązku, wymagalności szczepień, nie odnosząc w żaden sposób tych przepisów do stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Badanie to ma doniosłe znaczenia zarówno z punktu widzenia kwalifikacji do szczepień, jak i prawnego, tj. samego obowiązku szczepień. Lekarz w trakcie badania kwalifikacyjnego decyduje o tym, czy dziecko może zostać poddane obowiązkowym szczepieniom ochronnym, czy też nie kwalifikuje się do tych szczepień. Choć wszystkie organy podają, że skarżący odmawia szczepień, to żaden z organów nie potrafi podać, z czego wywodzi, z jakich dokumentów, że zobowiązany odmówił szczepień. Reasumując skarżący wskazał, że z zebranego materiału dowodowego nie wynika wymagalność szczepień, z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2) utwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przed przystąpieniem do merytorycznych rozważań dotyczących zaskarżonego postanowienia, a także do zawartych w skardze zarzutów, Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. SK 81/19. Wyrok ten zapadł wprawdzie już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, jak również po wniesieniu skargi, jednakże dotyczy kwestii będących przedmiotem rozważań w niniejszej sprawie. Trybunał orzekł, że: 1/ Art. 17 ust. 11 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2022 r. poz. 1657 ze zm.) w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. 2/ Przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku nie zakwestionował obowiązku poddawania się szczepieniom ochronnym. Wskazał natomiast na konieczność dostosowania prawa do wyroku TK, np. poprzez określenie w drodze rozporządzenia terminów wymagalności obowiązkowych szczepień i liczby dawek poszczególnych szczepień. Jednocześnie ze względu na konieczność zapewnienia realizacji obowiązku szczepień ochronnych uznał, że zakwestionowane przepisy tracą moc dopiero po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku. Sąd podziela stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie, że w przypadku zastosowania klauzuli odraczającej akt normatywny wskazany w orzeczeniu TK pozostaje częścią systemu prawa i w związku z tym ma być zasadniczo stosowany, tak jak każdy obowiązujący akt prawny (TK-K 53/07 – I CSK 390/17). Tym niemniej sytuacja, w której Trybunał Konstytucyjny uznał dany przepis za niekonstytucyjny wraz z odroczeniem terminu jego mocy obowiązywania, oznacza wprawdzie jego obowiązywanie, ale jego stosowanie w tym okresie winno być zawsze przedmiotem analizy. Sądy, dokonując wyboru odpowiedniego środka procesowego, zobowiązane są brać pod uwagę przedmiot regulacji objętej niekonstytucyjnym przepisem, przyczyny naruszenia i znaczenie wartości konstytucyjnych naruszonych takim przepisem, jak i powody, dla których Trybunał Konstytucyjny odroczył termin mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu, a także okoliczności rozpoznawanej przez sąd sprawy i konsekwencje stosowania lub odmowy zastosowania niekonstytucyjnego przepisu (wyrok NSA z 2 sierpnia 2018 r., II OSK 87/18;, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz pod redakcja Piotra Tulei, wyd. II – LEX). Wojewódzki sąd administracyjny stwierdził, że regulacja objęta wyrokiem TK dotyczy szczególnie istotnej ze względów społecznych i medycznych kwestii zapobiegania chorobom zakaźnym. Prawidłowa realizacja szczepień ochronnych zapewnia wysoki odsetek osób posiadających odporność przeciw chorobom zakaźnym, a ty samym zmniejsza ryzyko szerzenia się tych chorób. Na powyższe okoliczności zwrócił uwagę TK wyjaśniając, że wyrok nie odnosi się do zagadnienia zgodności z Konstytucją obowiązku poddania się sczepieniom ochronnym. Odroczenie terminu utraty mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów wynika z konieczności zapewnienia ciągłości obowiązkowych szczepień. W tym okresie minister właściwy do spraw zdrowia jest zobligowany rozważyć określenie w drodze rozporządzenia terminów wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych i liczbę dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych. Jeśli jednak zapewnienie stanu prawnego zgodnego z Konstytucją w drodze nowelizacji rozporządzenia okaże się niemożliwe bez uszczegółowienia upoważnienia wynikającego z art. 17 ust. 10 ustawy lub zmiany innych przepisów ustawy o zwalczaniu chorób zakaźnych konieczne będzie działanie ustawodawcy w tym zakresie. Ewentualne przyjęcie przez wojewódzki sąd administracyjny, że w niniejszej sprawie nie mogą być stosowane zakwestionowane przez TK przepisy, których termin utraty mocy obowiązującej odroczono, byłoby równoznaczne z akceptacją postaw rodziców niezgłaszających się na szczepienia ochronne dzieci, choć szczepienia te są obowiązkowe i istnieje konieczność zapewnienia ich ciągłości. Przechodząc do merytorycznej oceny legalności zaskarżonych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, należy wskazać, że ich podstawę prawną stanowiły przepisy ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), dalej u.p.e.a. Zgodnie z art. 33 § 1 ww. ustawy zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z 22 grudnia 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji oddalające zarzuty K.U. w sprawie egzekucji administracyjnej. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że 4 kwietnia 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Łodzi wystawił tytuł wykonawczy zobowiązujący K.U. do poddania jego dziecka M.U. obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciwko: wirusowemu zapaleniu pa:okwątroby typu B. błonicy, tężcowi, krztuścowi, ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b, inwazyjnym zakażeniom Streptoccocus pneumoniae oraz odrze, nagminnemu zakażeniu przyusznic (śwince) i różyczce zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych. Wszczęte zostało także postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi, zaś K.U. wniósł następujące zarzuty: 1/ określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przepisu prawa tj. art. 17 ust. 2 i 4 ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2018 r. poz. 151), poprzez pominięcie przez wierzyciela obowiązku stawienia się na badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwskazań do szczepień i wystawienia zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu kwalifikacyjnym; 2/ na podstawie art. 33 § 2 pkt. 6 lit. c) u.p.e.a. brak wymagalności obowiązku z uwagi na brak indywidualnego kalendarza szczepień oraz brak wykluczenia przeciwskazań do szczepień; wierzyciel nie wskazał, jakie konkretnie działania ma podjąć zobowiązany, podczas gdy obowiązkiem organu jest takie określenie obowiązku, aby zobowiązany nie miał żadnych wątpliwości co do treści obowiązku i tego, w jaki sposób powinien ten obowiązek spełnić; ponadto nie została w sposób prawidłowy podana podstawa prawna obowiązku; 3/ naruszenie przez organ egzekucyjny art. 29 § 2 u.p.e.a. poprzez przystąpienie do egzekucji, podczas gdy tytuł nie spełnia wymogów określonych w art. 27 ww. ustawy, tj.: a) niewłaściwie podana przez wierzyciela podstawa prawna obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkująca pominięciem art. 17 ust. 2 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi – organ ograniczył się do wskazania ogólnie art. 17 ww. ustawy. b) brak wskazania przez wierzyciela w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzonej egzekucji. Należy zaznaczyć, że w art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym od 30 lipca 2020 r., jako podstawę zarzutu nie wymieniono niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. W art. 33 § 2 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., okoliczność ta mogła być podstawą zarzutu, lecz od 30 lipca 2020 r. nie może już stanowić podstawy zarzutu. W związku z czym zarzut skarżącego w tym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie. W obecnym stanie prawnym okoliczność, czy tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 u.p.e.a., kontroluje organ egzekucyjny i w razie stwierdzenia, że wymogi te nie są spełnione, nie przystępuje do egzekucji, zawiadamiając o tym wierzyciela (art. 29 § 2 pkt 3 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie Łódzki Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przystąpił do egzekucji, uznając tym samym, że tytuł wykonawczy z 4 kwietnia 2022 r., spełnia wymogi z art. 27 u.p.e.a. Wspomnieć jedynie należy, że ww. wykonawczy został wystawiony według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z 12 stycznia 2021 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej (Dz.U. z 2021 r. poz.176 ze zm.). W tytule tym wypełniono wszystkie niezbędne pola, w tym także podstawę prawną egzekucji oraz podstawę prawną obowiązku objętego tytułem. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącego, że tytuł wykonawczy z 4 kwietnia 2022 r. nie spełnia wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wobec tego, że niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów, o których mowa w art. 27 u.p.e.a. nie może być obecnie podstawą prawną zarzutu organy administracji trafnie oddaliły zarzut w tym zakresie. W ocenie skarżącego obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie jest wykonalny, gdyż dziecko skarżącego na dzień wystawienia tytułu wykonawczego nie miało ułożonego indywidualnego kalendarza szczepień. Ponadto skarżący wskazuje na brak przeprowadzenia kwalifikacyjnego badania lekarskiego w sposób zgodny z przepisami. Skarżący podnosi ponadto okoliczność, że z dokumentacji medycznej dziecka nie można uzyskać informacji, jakie są przeciwwskazania i do jakiego szczepienia zostały wykluczone. W ocenie Sądu zarzut ten należałoby przyporządkować do punktu 6 lit. c) artykułu 33 § 2 u.p.e.a., a mianowicie jako brak wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż określone w pkt. 6 lit. a) i 6 lit. b) wymienionego artykułu. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U z 2020 r. poz. 1845 ze zm.), dalej ustawa, osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, W myśl art. 17 ust. 1 ustawy osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W myśl art. 17 ust. 10 pkt 1 i 2 ustawy minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: 1) wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, 2) osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby, Zgodnie z art. 17 ust. 11 ustawy Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 753 ze zm.) określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem, kto i w jakich sytuacjach podlega sczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie w tym jeżeli chodzi o dzieci w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Komunikat ten jest wydawany w oparciu o art. 17 ust. 1 ustawy. Z wymienionych wyżej przepisów można wyinterpretować normę prawną, która ustanawia prawną powinność poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, tzn. określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, tj. podmiot na którym ten obowiązek ciąży, okoliczności, w których obowiązek ten się aktualizuje oraz jego zakres (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2010 r., II FSK 1494/08). Obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych przy czym, jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 kwietnia 2011 r., II OSK 32/11, wykonanie tego obowiązku z mocy prawa zabezpieczone jest przymusem administracyjnym oraz odpowiedzialnością regulowaną przepisami ustawy z 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń. Oznacza to, że wynikający z przepisów prawa obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu, jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie przymusowe dochodzenie poddania dziecka szczepieniu ochronnemu. Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, czy odroczenie terminu wykonania (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, 2021 r. – komentarz do art. 33 u.p.e.a.). W niniejszej sprawie obowiązek poddania się córki skarżącego szczepieniu ochronnemu przeciw chorobom zakaźnym wynika z mocy przepisów ustawowych, zaś szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą został określony w komunikacie GIS w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. M.U., mając obecnie 4,5 roku, nie została zaszczepiona przeciwko 10 chorobom zakaźnym, mimo że upłynęły już terminy podania poszczególnych dawek szczepionki określone w komunikacie GIS. W sytuacji gdy wymagane terminy zaszczepienia już upłynęły, zaś M.U. nie została zaszczepiona przeciwko określonym chorobom zakaźnym, to obowiązek poddania się szczepieniu stał się wymagalny. O braku wymagalności wymienionego obowiązku nie może świadczyć okoliczność podnoszona przez skarżącego, tj. braku indywidualnego kalendarza szczepień oraz niewykluczenia przeciwwskazań do szczepienia, tak jak stanowi to art. 17 ust. 2 ustawy, skoro – jak wynika z akt sprawy – mimo wezwania, dziecko nie stawiło się na szczepienie, które poprzedza badanie lekarskie, a więc nie była w tej sytuacji możliwa także kwalifikacja lekarska pozwalająca stwierdzić występowanie takich przeciwwskazań. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjęty jest pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 ustawy, jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Zatem poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu jest elementem poddania się obowiązkowi szczepienia ochronnego (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r. II OSK 3322/17; II OSK 43/18 i z 18 stycznia 2022 r., II OSK 459/19). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w wymienionych orzeczeniach. Dodać należy, że celem badania kwalifikacyjnego jest ustalenie, czy stan zdrowia danej osoby pozwala na jej zaszczepienie. Badania takie bezpośrednio poprzedza szczepienie ochronne i odmowa niewzięcie w takim badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia. Powtórzyć zatem należy, że w istocie jest ono odmową poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Należy zaznaczyć, że obowiązujące przepisy prawa nakładają na rodziców obowiązek poddania ich dzieci badaniu kwalifikacyjnemu oraz szczepieniu ochronnemu. Skarżący, jako ojciec M.U., nie wywiązał się z tego obowiązku, a jednocześnie nie przedstawił żadnych lekarskich przeciwwskazań stwierdzających konieczność odroczenia szczepień córki. Wskutek tego córka skarżącego nie została zaszczepiona przeciwko 10 chorobom wymienionym w rozporządzeniu z 18 sierpnia 2011 r. W ocenie sądu organy administracji trafnie oddaliły zarzuty w tym zakresie. Odnośnie kwestii ustalenia indywidualnego kalendarza szczepień dla córki skarżącego, to należy podnieść, że wiek, w jakim dziecko musi być zaszczepione na poszczególne choroby dawkami podstawowymi i przypominającym, został określony w komunikacie GIS w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. W przypadku dziecka skarżącego, ustalenie konkretnych dat szczepień może zostać dokonane jedynie w czasie wizyty lekarskiej, natomiast K.U. unika takiej wizyty i przeprowadzenia w związku z nią badania kwalifikacyjnego córki, co sprawia, że wszelkie uwagi i zarzuty w powyższym zakresie należy uznać za nieuzasadnione. Dodać jedynie należy, że określenie indywidualnego programu szczepień uregulowano w § 8 rozporządzenia z 18 sierpnia 2011 r., lecz sytuacja przewidziana w tym przepisie nie dotyczy córki skarżącego. Nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art. 7a, 77, 80 i 81a k.p.a. Organy administracji w stopniu wystarczającym wyjaśniły stan faktyczny i oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej, a nie dowolnej oceny. W niniejszej sprawie jednocześnie nie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do treści norm prawnych lub co do stanu faktycznego. Zarzuty skargi w tym zakresie nie są więc uzasadnione. Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia. Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddalił. Sąd sprawę rozstrzygnął na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. d.cz.