III SA/Łd 852/22
WyrokWSA w Łodzi2023-03-07
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska, Krzysztof Szczygielski, Joanna Wyporska-Frankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, uchybienie terminowi do zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu, może skutkować nałożeniem kary pieniężnej bez uprzedniego umożliwienia stronie złożenia wniosku o przywrócenie terminu na podstawie art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, stwierdzając uchybienie przez stronę w okresie stanu epidemii COVID-19 terminowi zawitemu do zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu, miały obowiązek zawiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć jej 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, zgodnie z art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Zaniechanie tej czynności stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania, uniemożliwiające przypisanie stronie odpowiedzialności za naruszenie terminu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia na S. J. kary pieniężnej za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie 30 dni. Skarżący złożył zawiadomienie z 113-dniowym opóźnieniem, tłumacząc to brakiem wiedzy i świadomości obowiązku. Organy administracji nałożyły karę, uznając, że nie zaszły przesłanki do odstąpienia od jej wymierzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących przywracania terminów w okresie stanu epidemii COVID-19.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim i poprzedzającą ją decyzję Starosty Opoczyńskiego. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz S. J. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 marca 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2023 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 28 października 2022 roku nr KO.484.117.2022 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Opoczyńskiego z dnia 30 sierpnia 2022 r. nr WKiT-5411.5.730.2021; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz S. J. kwotę 100 zł (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z 28 października 2022 r. nr KO.484.117.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim (dalej: SKO), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S. J. od decyzji Starosty Opoczyńskiego z 30 sierpnia 2022 r. nr WKiT-5411.5.730.2021 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 350 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia Starosty o zbyciu pojazdu marki URSUS C328 w terminie nieprzekraczającym 30 dni, utrzymał się w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji SKO ustaliło, że decyzją z 30 sierpnia 2022 r. organ I instancji, działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 140mb pkt 2 oraz art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r., poz. 988 ze zm.), dalej: ustawa lub u.p.r.d., nałożył na S. J. właściciela pojazdu marki URSUS C328 karę pieniężną w wysokości 350 zł z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu w terminie 30 dni, tj. najpóźniej 19 kwietnia 2021 r. Organ I instancji stwierdził, że 20 marca 2021 r. K.J. zbył zarejestrowany pojazd marki URSUS C328 nr [...] o nr rej. [...]. Na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. strona miała obowiązek zawiadomić starostę o zbyciu pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni, tj. do 19 kwietnia 2021 r. Obowiązku tego w wymaganym terminie nie dopełniła. W myśl art. 140mb pkt 2 ustawy, kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Zgodnie zaś z art. 140n ust. 4 u.p.r.d. ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.
W wyniku analizy zakresu, w jakim strona dopuściła się przedmiotowego naruszenia, organ stwierdził, iż obejmował on 113 dni, tj. strona jako właściciel zarejestrowanego pojazdu, zbytego 20 marca 2021 r., pozostawała w stanie niezgodności z przepisami polegającej na niezawiadomieniu starosty o zbyciu pojazdu w terminie 30 dni. Badając powtarzalność naruszenia organ stwierdził, iż tego typu naruszenie jest pierwszym, jakiego dopuściła się strona w badanym okresie, tj. od 1 stycznia 2020 r., czyli od dnia wejścia w życie przepisów art. 140mb pkt 2 do dnia wydania przedmiotowej decyzji. Ponadto uznał, iż korzyścią finansową, jaką strona uzyskała z tytułu naruszenia ustawy było niewydatkowanie kwoty odpowiadającej kosztom doręczenia staroście zgłoszenia zbycia pojazdu.
Organ wskazał także, iż rozpatrując sprawę rozważył przesłanki wynikające z art. 189f k.p.a., uzasadniające możliwość odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu strony. Art. 189f § 1 k.p.a. przewiduje konieczność spełnienia w sposób łączny dwóch warunków, tj. waga naruszenia prawa musi być znikoma, a strona musi zaprzestać naruszenia prawa.
W ocenie organu w sprawie nie mamy do czynienia z zaprzestaniem naruszenia prawa, gdyż złożenie przez stronę zawiadomienia o zbyciu pojazdu po ustawowo określonym terminie trudno określić mianem zaprzestania naruszania prawa, a zatem jedna z przesłanek koniecznych do zastosowania odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie występuje. Organ stwierdził także, iż w rozpatrywanej sprawie brak jest również podstaw do uznania, że wystąpiło znikome naruszenie prawa. Analizując spełnienie powyższej przesłanki wzięto pod uwagę aspekt wpływu tego naruszenia na poszanowanie prawa. Bezsporne jest to, iż strona miała obowiązek zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu, którego była właścicielem. Obowiązek ten wynika wprost z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy, zaś kara pieniężna nakładana w razie uchybienia temu obowiązkowi ma wyraźną podstawę prawną w przepisie art. 140mb pkt 2 ustawy. Zatem w świetle obowiązku strony organ nie mógł uznać, że działanie sprzeczne z regulacją prawną wynikającą z art. 78 ust. 2 pkt 1 u.p.r.d. jest naruszeniem tego przepisu, którego waga jest znikoma. Natomiast odnosząc się do oceny poszanowania prawa, organ wyjasnił, iż to na stronie spoczywa obowiązek znajomości przepisów prawa, a ich nieznajomość nie może stanowić podstawy do nienakładania kary. Organ uznał, że zasadne jest nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 350 zł.
Decyzję tę zaskarżył S. J.. W odwołaniu skarżący wskazał, że głównym i jedynym powodem spóźnienia był brak świadomości o obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu. Brak wiedzy w tym zakresie wynikał z faktu, iż skarżący nie jest osobą, która na co dzień zajmuje się takimi sprawami. Natomiast po uzyskaniu wiedzy w tej kwestii, natychmiast 10 sierpnia 2021 r. wypełnił spoczywający na nim obowiązek. Ponadto skarżący wyjaśnił, że ma 76 lat, jest emerytem i nigdy wcześnie nie był karany nawet najmniejszym mandatem. Dlatego jego zdaniem drobna rzecz, jaką jest opisane opóźnienie, powinna zakończyć się zwykłym pouczeniem.
SKO stwierdziło, że kwestie obowiązków właścicieli pojazdów związanych z przeniesieniem własności pojazdów reguluje art. 78 u.p.r.d., zgodnie z którym właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.
Natomiast zgodnie z art. 140mb pkt 2 u.p.r.d., dodanym przez art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1579 ze zm.) i obowiązującym od 1 stycznia 2020 r., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Tryb nałożenia kary pieniężnej, o której mowa wyżej, reguluje art. 140n ustawy. Kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m-140mb u.p.r.d., są nakładane w drodze decyzji administracyjnej (art. 140n ust. 1 ustawy). Kary pieniężne, o których mowa wyżej, nakłada starosta (art. 140n ust. 2a ustawy). Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy (art. 140n ust. 4 ustawy).
Jak wskazało SKO, przywołane powyżej przepisy mają na celu poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów prowadzonej przez ministra do spraw informatyzacji. Wprowadzone instrumenty prawne przyczynią się do poprawy przestrzegania przez właścicieli pojazdów obowiązku złożenia wniosku o rejestrację, wyrejestrowanie pojazdu w określonym terminie czy też ustawowego terminu zawiadomienia o nabyciu, zbyciu pojazdu czy zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym. Zmiana ta była zaproponowana przez Ministra Środowiska i związana była z zarzutami Komisji Europejskiej dotyczącymi uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu. Z art. 140n ust. 2a ustawy wynika, że decyzja w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej ma charakter związany. Oznacza to, że w wypadku zaistnienia okoliczności opisanych w danym przepisie organ administracyjny jest zobligowany nałożyć na obywatela, w drodze decyzji administracyjnej, określony w przepisie obowiązek (karę pieniężną). Zarówno treść tego obowiązku, jak i jego zakres oraz sposób jego wykonania nie podlegają uznaniu organu orzekającego w sprawie, albowiem elementy te również wynikają z treści danej normy prawnej. Zatem istota związanego charakteru decyzji administracyjnej polega na tym, że norma prawna określa sytuację faktyczną i prawną, w której powinna zapaść decyzja oraz determinuje treść takiej decyzji.
Natomiast ustalając wysokość kary pieniężnej, starosta zobowiązany jest do uwzględnienia zakresu naruszenia, powtarzalności naruszeń oraz korzyści finansowych uzyskanych z tytułu naruszenia ustawy.
20 marca 2021 r. skarżący zbył zarejestrowany pojazd. Tak więc obowiązek zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu w terminie 30 dni upłynął 19 kwietnia 2021 r. Stosowne zawiadomienie skarżący złożył dopiero 10 sierpnia 2021 r., a więc niewątpliwie z naruszeniem ustawowego terminu. Przy czym SKO zauważyło, iż termin na zawiadomienie organu o zbyciu lub nabyciu pojazdu jest terminem prawa materialnego, a więc nieprzywracalnym.
SKO dodało, iż w sytuacji stwierdzenia niewykonania opisanego obowiązku w ustawowym terminie organ ma obowiązek wydać stosowną decyzję. Decyzja ta, jak to wynika z art. 140n ust. 2a ustawy, ma charakter związany. Oznacza to, że w wypadku zaistnienia okoliczności opisanych w danym przepisie organ administracyjny jest zobligowany nałożyć na obywatela, w drodze decyzji administracyjnej, określony w przepisie obowiązek (karę pieniężną), a więc w tym zakresie organ nie ma żadnego luzu decyzyjnego. Natomiast luz decyzyjny pojawia się w sytuacji ustalania wysokości kary. Ustawa nakazuje bowiem wziąć pod uwagę w tym zakresie powtarzalności naruszeń, zakres naruszenia oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy.
Ponadto rozpatrując sprawę, organ I instancji wyczerpująco odniósł się do możliwości zastosowania w sprawie przepisów działu IVA k.p.a., regulującego zasady wymierzania, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., uprawniające organ administracji publicznej do odstąpienia w drodze decyzji od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu. Organ trafnie uznał bowiem, iż waga naruszenia prawa nie jest znikoma, a ponadto nie można uznać, iż strona postępowania zaprzestała naruszenia prawa. Ponadto organ wskazał, iż badając powtarzalność naruszenia stwierdził, iż tego typu naruszenie jest pierwszym jakiego dopuściła się strona w badanym okresie, tj. 1 stycznia 2020 r., czyli od dnia wejścia w życie art. 140mb pkt 2 u.p.r.d. do dnia wydania przedmiotowej decyzji.
W sprawie organ I instancji nie analizował możliwości zastosowania art. 189f § 2 i § 3 k.p.a., ale zdaniem SKO nie miało to wpływu na wynik sprawy. Skoro skarżący złożył zawiadomienie o zbyciu pojazdu, jakkolwiek z opóźnieniem, to jednak nie było potrzeby wyznaczania mu terminu do przedstawienia dowodów, o których mowa w tym przepisie.
Wobec więc tego, że organ nie wydał postanowienia w trybie art. 189f § 2 k.p.a., to nie było konieczności analizowania sprawy przez pryzmat art. 189f § 3 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.
W niniejszej sprawie organ I instancji wymierzył skarżącemu karę w wysokości zbliżonej do dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Mając na uwadze rozmiar zwłoki w dopełnieniu przez skarżącego obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu, tj. 113 dni oraz fakt, iż tego typu naruszenie jest pierwszym jakiego dopuściła się strona w badanym okresie, SKO uznało, że wymierzona kara pieniężna w wysokości 350 zł odpowiada wadze stwierdzonego naruszenia prawa i nie ma dowolnego charakteru. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania, SKO stwierdziło, że przepisy dotyczące obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu nie są przepisami nowymi. Tym samym nie powinny być dla strony zaskoczeniem, a nieznajomość prawa nie może stanowić podstawy do odstąpienia od nałożenia kary.
Skargę na powyższą decyzję SKO wniósł S. J., zwracając się o jej uchylenie. Skarżący wyjaśnił, że powstała zwłoka w zgłoszeniu zbycia ciągnika rolniczego powstała tylko z braku jego wiedzy i nieświadomości sytuacji. Po uzyskaniu wiedzy natychmiast to uczynił. Skarżący odniósł wrażenie, iż jeśli nie zrobiłby tego do dzisiaj, to całe zamieszanie z tym związane nie miałoby miejsca, gdyż dopiero w momencie jego wizyty i zgłoszenia tego faktu, tj. 10 sierpnia 2021 r. urzędnicy rozpoczęli sprawę "groźnego przestępcy". Skarżący nadmienił, iż ma 76 lat, jest rencistą nigdy nie karanym, dlatego tego rodzaju sytuacja boli go nie tylko finansowo, ale przede wszystkim jest załamany podejściem urzędników do zwykłego człowieka. Skarżący nie jest handlarzem, nie zajmuje się sprzedażą lub zakupem na co dzień, dlatego nie był świadomy, że musi to zgłosić do wydziału komunikacji. Skarżący próbował również powołać się na art. 189f k.p.a., lecz SKO stwierdziło, iż nie można się na to powołać, gdyż skarżący uzyskał korzyści finansowe, jakim było "niewydatkowanie kwoty odpowiadającej kosztom doręczenia Staroście zgłoszenia zbycia pojazdu". W ocenie skarżącego jest to żałosne, tym bardziej, że pojawił się u starosty, jednak zbyt późno (w myśl obowiązujących przepisów).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Na wstępie zaznaczenia wymaga, że sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), dalej ustawa COVID-19, zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić rozprawy na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W niniejszej sprawie, z uwagi na zagrożenie epidemiczne, zarządzeniem z 10 stycznia 2023 r. wyznaczono termin rozprawy zdalnej zawiadamiając o tym strony. Następnie, w związku z brakiem oświadczenia skarżącego co do możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, Zastępca Przewodniczącego Wydziału zarządzeniem z 6 lutego 2023 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
Skargę jako zasadną należało uwzględnić, choć z innych przyczyn niż w niej podniesiono.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Dokonując oceny w granicach tak zakreślonej kognicji, sąd uznał, że zaskarżona decyzja SKO z 28 października 2022 r., jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty Opoczyńskiego z 30 sierpnia 2022 r. naruszają przepisy postępowania, w stopniu który może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uzasadnia ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Na skarżącego została nałożona kara administracyjna z art. 140mb pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.), dalej p.r.d. Przepis ten przewiduje, że kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu - podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Przywołany tam przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. stanowi z kolei, że właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.
W realiach kontrolowanej sprawy zarzucono skarżącemu przekroczenie terminu ustanowionego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Organy całkowicie jednak zignorowały instytucję przywrócenia terminu, jaka wprowadzona została przepisem art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19. Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, o czym mowa już w ust. 2 cytowanego artykułu, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie zaś do ust. 3, w przypadku o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienie terminu.
Powyższa regulacja obejmuje zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19. Stan epidemii został ogłoszony od 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020 poz. 491 ze zm.) i trwał do 16 maja 2022 r. w związku z jego odwołaniem na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1027).
Regulacja ta znajduje przy tym zastosowanie także w razie uchybienia terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. Przewidziany tam termin stanowi bowiem termin zawity, z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony w postaci kary pieniężnej z art. 140mb pkt 2 p.r.d. Stwierdzając zatem uchybienie przez skarżącego rzeczonego terminu, organ powinien w pierwszej kolejności zawiadomić stronę o tym uchybieniu, wyznaczając jej termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe czynności w kontrolowanej sprawie nie zostały jednak przez organ podjęte, przez co doszło do istotnego naruszenia art. 7, art. 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a. Zaniechanie, jakiego dopuścił się organ, nie tylko stanowi uchybienie spoczywającego na nim obowiązku należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 zd. 1 k.p.a.), lecz także obowiązku prowadzenia tego postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.). Ewentualne przywrócenie rzeczonego terminu spowoduje bowiem, że skarżącemu nie będzie można przypisać naruszenia art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d.
W tych okolicznościach przedwczesne jest odniesienie się do zarzutów skargi, które sprowadzają się w istocie do potrzeby odstąpienia od jej wymierzenia. Pierwszeństwo powinno mieć, na zasadzie art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19, otwarcie skarżącemu terminu do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. i w razie złożenia takiego wniosku, rozstrzygnięcie w sprawie tego przywrócenia. Dopiero wykazanie, że skarżący w ogóle powinien ponosić odpowiedzialność na gruncie normy określonej art. 140mb pkt 2 p.r.d., czego w kontrolowanej sprawie zabrakło, pozwoli na dalsze rozważenie tych kwestii.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji, kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a., uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu wyroku i wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
e.g.F
F
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło