III SA/Łd 86/18

WyrokWSA w Łodzi2018-03-28

Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Małgorzata Łuczyńska, Janusz Nowacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy może wprowadzać dodatkowe warunki (np. okres zamieszkiwania, brak tytułu prawnego do innego lokalu) wykraczające poza delegację ustawową i naruszające zasady równości?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy określająca zasady wynajmowania lokali z zasobu mieszkaniowego gminy może być uznana za nieważną w części, w której wprowadza warunki wykraczające poza delegację ustawową, takie jak wymóg co najmniej dwuletniego okresu zamieszkiwania z najemcą lub brak tytułu prawnego do innego lokalu, a także w części, w której ustanawia nieuzasadnione kryteria pierwszeństwa w dostępie do lokali socjalnych, naruszając tym samym zasady równości i dostępności wynikające z przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów oraz Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Brzezinach zaskarżył uchwałę Rady Miasta Brzeziny dotyczącą zasad wynajmowania lokali z zasobu mieszkaniowego gminy. Zarzucił jej rażące naruszenie przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów oraz ustawy o samorządzie gminnym poprzez wprowadzenie nieuprawnionych warunków dotyczących wstąpienia w stosunek najmu, pierwszeństwa w uzyskaniu lokalu socjalnego oraz wymogów meldunkowych i okresu zamieszkiwania. Rada Miasta Brzeziny wniosła o umorzenie postępowania, wskazując na uchylenie zakwestionowanych przepisów uchwałą zmieniającą, ale jednocześnie przyznała zasadność części zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie określonych paragrafów i ich zapisów.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III SA/Łd 86/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant Referent- stażysta Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2018 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Brzezinach na uchwałę Rady Miasta Brzeziny z dnia 15 września 2015 roku nr XIV/89/2015 w przedmiocie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Brzeziny stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie: - paragrafu 5 ustęp 1 co do zapisów o treści "przez okres co najmniej 2 lat do czasu ustania stosunku najmu" i o treści "pod warunkiem, że osoby te lub ich współmałżonkowie, w chwili ustania stosunku najmu nie posiadały i nie posiadają obecnie tytułu prawnego do innego lokalu" - paragrafu 6 co do zapisu o treści "przez okres co najmniej 2 lat do chwili śmierci najemcy, po warunkiem, że osoby te lub ich współmałżonkowie, w chwili śmierci najemcy nie posiadały i nie posiadają obecnie tytułu prawnego do innego lokalu" - paragrafu 11 ustęp 5 - paragrafu 14 ustęp 2 Prokurator Rejonowy w Brzezinach w dniu 28 grudnia 2017 r. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwałę nr XIV/89/2015 Rady Miasta Brzeziny z dnia 15 września 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Brzeziny. Uchwale zarzucił rażące naruszenie art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego oraz rażące naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym, przez: - nieuprawnione ustalenie w przepisie § 5 ust. 1 ww. uchwały, iż o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu gminy w przypadku opuszczenia go przez dotychczasowego najemcę mogą ubiegać się wyłącznie osoby zamieszkujące z najemcą przez okres co najmniej 2 ostatnich lat, które i których małżonkowie nie mieli w chwili ustania dotychczasowego stosunku najmu tytułu prawnego do innego lokalu, - nieuprawnione ustalenie w przepisie § 6 ust. 1 ww. uchwały, iż o zawarcie umowy najmu lokalu z zasobu gminy w przypadku śmierci dotychczasowego najemcy mogą ubiegać się wyłącznie osoby zamieszkujące z najemcą przez okres co najmniej 2 ostatnich lat, które i których małżonkowie nie mieli w chwili śmierci najemcy i w chwili ubiegania się o zawarcie umowy najmu tytułu prawnego do innego lokalu, - nieuprawnione ustalenie w przepisie § 11 ust. 5 ww. uchwały, iż pierwszeństwo w zwarciu umowy najmu lokalu socjalnego przysługuje osobom eksmitowanym wyrokiem sądowym z przyznanym przez sąd uprawnieniem do lokalu mieszkalnego, - nieuprawnione ustalenie w przepisie §14 ust. 2 ww. uchwały, iż wniosek o wynajem lokalu na czas nieoznaczony lub lokalu socjalnego podlega sprawdzeniu pod kątem ustalenia czy wnioskodawca jest zameldowany na pobyt stały na terenie miasta Brzeziny i że w przypadku braku takiego zameldowania wnioskodawca ma wykazać, że co najmniej przez 5 lat przed złożeniem wniosku zamieszkuje na terenie Miasta Brzeziny z zamiarem stałego pobytu. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, w zakresie następujących jej przepisów: - § 5 ust. 1 ww. uchwały, co do zapisów o treści "przez okres co najmniej 2 lat do czasu ustania stosunku najmu" i o treści " pod warunkiem, że osoby te lub ich współmałżonkowie, w chwili ustania stosunku najmu nie posiadały i nie posiadają obecnie tytułu prawnego do innego lokalu", - § 6 ust. 1 ww. uchwały, co do zapisu o treści " przez okres co najmniej 2 lat do chwili śmierci najemcy, pod warunkiem, że osoby te lub ich współmałżonkowie, w chwili śmierci najemcy nie posiadały i nie posiadają obecnie tytułu prawnego do innego lokalu" - § 11 ust. 5 ww. uchwały, - § 14 ust. 2 ww. uchwały. W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że uchwała została podjęta na podstawie przepisów art. 18 ust. 2 pkt 15 oraz art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 150, dalej: ustawy). W ocenie Prokuratora pierwsza z podstaw wydania uchwały została przyjęta niefortunnie, bowiem właściwym przepisem zawierającym szczególną delegację dla Rady Gminy do uregulowania kwestii wskazanych w uchwale jest przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy o samorządzie gminnym, zgodnie z którym do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Przepis ten stanowi dalej, że uchwała rady gminy jest wymagana również w przypadku, gdy po umowie zawartej na czas oznaczony do 3 lat strony zawierają kolejne umowy, których przedmiotem jest ta sama nieruchomość. § 14 uchwały w ustępie 2 głosząc, iż wniosek o wynajem lokalu na czas nieoznaczony lub lokalu socjalnego podlega sprawdzeniu pod kątem ustalenia, czy wnioskodawca jest zameldowany na pobyt stały na terenie Miasta Brzeziny i że w przypadku braku takiego zameldowana wnioskodawca ma wykazać, iż co najmniej od 5 lat przed złożeniem wniosku zamieszkuje na terenie Miasta Brzeziny z zamiarem stałego pobytu, ustanawia ogólną zasadę ograniczającą prawo do ubiegania się przez mieszkańców Brzezin o zawarcie umowy najmu lokalu komunalnego, do tych tylko spośród nich, którzy posiadają odpowiednio długi okres zamieszkania na terenie miasta. Jest on zatem niezgodny z upoważnieniem ustawowym do regulacji przez organy samorządu terytorialnego zasad wynajmu lokali komunalnych na czas nieoznaczony i lokali socjalnych zawartym w art. 21 ust. 3 pkt 3. ustawy. W § 5 i § 6 uchwały w sposób nieuprawniony wprowadzono jako zasadę wstąpienia w stosunek najmu po śmierci najemcy lub uzyskania prawa do lokalu opuszczonego przez najemcę, spełnienie przez kandydata łącznie wymogów zamieszkiwania z najemcą przez okres co najmniej 2 lat oraz nie posiadania jednocześnie tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego, przy czym ten ostatni warunek rozciągnięto także na współmałżonka, zaostrzając go dla kandydata i małżonka dodatkowo wymogiem nieposiadania uprawnienia do innego lokalu także w chwili śmierci najemcy lub rozwiązania poprzedniej umowy najmu. Bezprawność takich postanowień uchwały potwierdzają liczne orzeczenia sądów administracyjnych, a ponadto unormowanie narusza przepis art. 21 ust. 3 pkt 6 ustawy. Zdaniem skarżącego także przepis § 11 ust. 5 uchwały wkracza (choć z innych przyczyn) poza upoważnienie zawarte w art. 21 ust. 3 pkt 3 ustawy. Przepisy ustawy nie dają bowiem podstaw do ustalana przez rady gmin pozaustawowych kryteriów udostępniania mieszkańcom lokali komunalnych w drodze najmu w sposób dowolny. Tymczasem Rada przyjęła, że w pierwszej kolejności zawierane mają być umowy najmu lokali socjalnych z osobami, którym Sąd nakazał opróżnienie lokalu i orzekł o ich uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego. Tak sformułowane kryterium pierwszeństwa prowadzi w istocie do dyskryminacji pozostałych osób i realnego ograniczenia ich uprawnień do uzyskania lokalu mieszkalnego z zasobu mieszkaniowego miasta Brzeziny. W przepisie § 11 ust. 1 pkt 1 uchwały Rada przyznała jedynie prawo do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego osobom uprawnionym do otrzymania takiego lokalu na podstawie wyroku sądowego, jako jednej z 3 kategorii osób uprawnionych. Jednak już w ust. 5 tego paragrafu Rada wskazała, że w tej kategorii uprawnionych będzie uprzywilejowana kategoria osób, którym sąd nakazał opróżnienie lokalu i orzekł o ich uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego. Skarżący powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych, zgodnie z którymi przepis uchwały przyznający w powyższej sytuacji pierwszeństwo w nabyciu lub realizacji uprawnienia jest sprzeczny z prawem. Rada Miasta Brzeziny w odpowiedzi na skargę wniosła o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego, ewentualnie w przypadku braku podstaw do umorzenia o uwzględnienie skargi. Wyjaśniła, że uchwałą nr XLVIII/350/2018 z dnia 25 stycznia 2018 r., zmieniającą uchwałę w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Brzeziny, uchyliła zakwestionowane przez skarżącego przepisy uchwały z dnia 15 wrzesnia 2015 r.. Wobec tego zasadne jest umorzenie postępowania wywołanego wniesieniem skargi jako bezprzedmiotowego z uwagi na uchylenie zaskarżonych przepisów w zakwestionowanej części w zakresie § 5 ust. 1, § 6 ust. 1 oraz w całości w zakresie § 11 ust. 5 i § 14 ust. 2 uchwały nr XIV/89/2015 Rady Miasta Brzeziny z dnia 15 września 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Brzeziny. Natomiast w braku podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego uznać należy, że uchylenie przez organ zakwestionowanych zapisów skarżonej uchwały uchwałą z dnia 25 stycznia 2018 r., po zapoznaniu się z treścią skargi i argumentacją w niej zawartą, należy ocenić jako aprobatę organu dla stanowiska zaprezentowanego przez stronę skarżącą, aczkolwiek z zastrzeżeniami dotyczącymi oceny podstawy prawnej zaskarżonej uchwały w zakresie podstaw jej wydania. Zdaniem Rady w uchwale z dnia 15 września 2015 r. prawidłowo powołano się na art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym, który to przepis odwołuje się do innych ustaw zastrzegających kompetencje rady gminy do podejmowania uchwał. Takim przepisem jest przytoczony w podstawie prawnej uchwały art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, zgodnie z którym rada gminy uchwala zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład lokalowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel; w razie gdy rada gminy nie określi w uchwale odmiennych zasad, do lokali podnajmowanych przez gminę stosuje się odpowiednio zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Rada powołała się na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Łodzi z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt IIII SA/Łd 387/14, iż art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi materialnoprawna podstawę podjęcia uchwały. Podjęcie przez radę gminy uchwały o wskazanej wyżej treści ma związek z art. 4 ust. 1 ustawy, który do zadań własnych gminy zalicza zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej (...). Przepisy art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz art. 21 ust. 3 ustawy stanowią regulację dotyczacą zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Rada Miasta Brzeziny dołączyła do odpowiedzi na skargę uchwałę Nr XLVIII/350/2018 z dnia 25 stycznia 2018 r. zmieniającą uchwałę w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta Brzeziny. W § 1 uchwały zmieniającej dokonano zmian uchwały obecnie skarżonej przez Prokuratora. Zmiany te uwzględniają wszystkie zastrzeżenia skarżącego, dotyczące paragrafów 5, 6,11 i 14 uchwały z dnia 15 września 2015 r. W dniu 16 marca 2018 nr. pełnomocnik Rady Miasta Brzeziny poinformował, że uchwała z dnia 25 stycznia 2018 r. zmieniająca uchwałę z dnia 15 września 2015 r., została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego dniu 15 lutego 2018 r. Na rozprawie w dniu 28 marca 2018 r. skarżący nadal popierał skargę. Oświadczył jednak, że zgadza się ze stanowiskiem Rady Miasta Brzeziny, iż podstawą wydania zaskarżonej uchwały jest art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostawała okoliczność, że przepisy § 5 ust. 1, § 6 ust. 1, § 11 ust. 5 i § 14 ust. 2 zaskarżonej uchwały zastały uchylone uchwałą Nr XLVIII/350/18 Rady Miasta Brzeziny z dnia 25 stycznia 2018 r. (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z dnia 25 lutego 2018 r., poz. 762). Zgodnie bowiem z dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, zmiana lub uchylenie uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej uchylenie lub zmianę (por. np. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2005 r., OSK 1290/04, wyrok NSA z dnia 1 września 2010 r., I OSK 368/10; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 7 grudnia 2010 r., II SA/Ol 892/10). Podobne stanowisko zajmuje też doktryna (por. m.in. W. Kisiel (w:) Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. P. Chmielnickiego, Warszawa 2010, str. 805-806; R. Lewicka, Kontrola prawotwórstwa administracji o charakterze powszechnie obowiązującym, Warszawa 2008, str. 220). Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd oznacza, że w tym zakresie wskazane unormowania należy traktować tak, jak gdyby nigdy nie zostały podjęte. Ta zasadnicza różnica między istotą i skutkami uchylenia aktu prawa miejscowego, a stwierdzeniem jego nieważności w trybie kontroli sądowej, powoduje, że nie można uznać postępowania za bezprzedmiotowe (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 18 czerwca 2008 r., II SA/Lu 320/08, ZNSA 2009/1/119). Podstawę materialnoprawną zaskarżonej uchwały stanowi art. art. 21 ust. 1pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmieni Kodeksu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 150, dalej: ustawa). Podjęcie przez radę gminy uchwały o wskazanej wyżej treści ma związek z art. 4 ust. 1 ustawy, który do zadań własnych gminy zalicza zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Zaspokajanie w/w potrzeb polega na: zapewnianiu lokali socjalnych i lokali zamiennych, a także zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach (art. 4 ust. 2 tej ustawy). Ustawa określa również prawną formę, w jakiej gmina "zapewnia lokale socjalne i zamienne" oraz "zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw o niskich dochodach". Formę tę stanowi umowa najmu (art. 20 ust .2, ust. 2 a i ust. 3 oraz art. 22, art. 23 ust. 1 i ust. 2 ustawy). Zaspokojenie potrzeby mieszkaniowej członkowi wspólnoty samorządowej przez gminę polega więc na wynajęciu tej osobie lokalu wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Przepisy art. 21 ust.1 pkt 2 oraz art. 21 ust.3 ustawy stanowią regulację dotyczącą zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy. W myśl art. 21 ust. 1 ustawy, rada gminy uchwala wieloletnie programy gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy (pkt 1) oraz zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasady i kryteria wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel (pkt 2). Zgodnie zaś z art. 21 ust. 3 ustawy, zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminu powinny określać w szczególności: 1. wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub w podnajem lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą zastosowanie obniżek czynszu; 2. warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy; 3. kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego; 4. warunki dokonywania zamiany lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy oraz zamiany pomiędzy najemcami lokali należących do tego zasobu a osobami zajmującymi lokal w innych zasobach; 5. tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas oznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej; 6. zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostawały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy; 7. kryteria oddawania w najem lokali o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m². Z treści w/w przepisu ustawy wynika, że uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali winna kompleksowo i szczegółowo regulować wskazane w powyższym upoważnieniu ustawowym kwestie, w sposób dostosowany do zindywidualizowanych potrzeb danej społeczności lokalnej. Ponieważ przywołane wyliczenie jest katalogiem otwartym, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego może także zawrzeć w przedmiotowej uchwale dodatkowe regulacje. Istnieje możliwość zamieszczenia w uchwale jeszcze innych zagadnień związanych z najmem, ale nie oznacza to jednak dowolności organu (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 732/10, Lex nr 595501). Pojęcie wspólnoty samorządowej zostało zdefiniowane w art. 16 ust. 1 Konstytucji RP, z którego wynika, że tworzy ją z mocy prawa ogół mieszkańców jednostek zasadniczego podziału terytorialnego, w tym przypadku gminy. Takie właśnie znaczenie należy nadać pojęciu wspólnoty samorządowej użytemu w art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów. Mieszkańcem gminy jest zatem każda osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania na terenie tej gminy. Jak wynika z kolei z art. 4 ust. 2 ww. ustawy, prawo do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu ma każdy mieszkaniec gminy nie mający zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mający niskie dochody. Zgodnie z powyższym należało stwierdzić nieważność § 14 ust. 2 uchwały. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że brak jest podstaw, aby przepisy gminne dyskryminowały w jakichkolwiek sposób członków wspólnoty samorządowej w dostępie do prawa nabycia lokalu z gminnego zasobu nieruchomości, z uwagi na długość okresu i charakter zamieszkiwania na terenie danej gminy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 kwietnia 2006 r., II SA/Go 5/06, LEX nr 322213 wyrok NSA z 08.06.2002 r., II SA/Ka 269/02, LEX nr 162291; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 23.02.2011 r. II SA/Go 1/11, CBOSA). W myśl art. 21 ust. 3 pkt 6 ustawy uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali powinna określać zasady postępowania w stosunku do osób, które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem nie wstąpiły po śmierci najemcy. Pod pojęciem zasad postępowania należy rozumieć określenie trybu (toku) czynności podejmowanych w danej sytuacji. Wprowadzanie dodatkowych warunków wspólnego zamieszkiwania z najemcą przez okres co najmniej ostatnich 2 lat i nieposiadania tytułu prawnego do innego lokalu oraz braku możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych z pewnością w tym pojęciu nie mieści się, a zatem wykracza poza delegację ustawową. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, uzależnienie możliwości zwarcia umowy najmu od minimum 2-letniego okresu zamieszkiwania z najemcą (przed jego śmiercią, bądź opuszczeniem przez niego lokalu) nie ma oparcia w przepisach prawa. Rada, realizując przypisane gminie zadanie własne "tworzenia warunków zaspokajania potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej" nie może arbitralnie, bez upoważnienia ustawowego, kwalifikować do grona tejże wspólnoty osoby legitymujące się określonym czasem trwania zamieszkiwania. Wyłączenie członka wspólnoty samorządowej zamieszkującego w lokalu z dotychczasowym najemcą z możliwości starania się o zawarcie umowy najmu z powodu niespełnienia powyższego wymogu narusza art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Również wprowadzenie warunku braku tytułu prawnego do innego lokalu stanowi niewynikające z ustawy ograniczenie, a tym samym naruszenie art. 21 ust. 3 pkt 6 ustawy w zw. z art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Wobec powyższego należało stwierdzić nieważność § 5 ust.1 i § 6 ust.1 w zakresach określonych w skardze. Także za zasadne Sąd uznał stanowisko skarżącego, iż przepis § 11 ust. 5 uchwały, ustalający kryterium pierwszeństwa, dyskryminuje osoby w nim nie wymienione. Tym samym nie może on pozostawać w obrocie prawnym, bowiem narusza zasadę równości wszystkich podmiotów wobec prawa, przewidzianą w art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), orzekł jak w sentencji. D.Cz.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło