III SA/Łd 863/23

Dnia 28 lutego 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy skargi M. S. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2023 roku sygn. akt III SA/Łd 149/23 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z dnia 19 stycznia 2023 roku nr 8/2023/II w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego postanawia: 1. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania, zaksięgowaną w dniu 17 stycznia 2024 roku, pod pozycją 188. e.o. Wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Łd 149/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. S. na postanowienie Łódzkiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Łodzi z 19 stycznia 2023 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego. Wyrok jest prawomocny od 5 października 2023 r. 15 grudnia 2023 r. pełnomocnik skarżącego wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego powołanym powyżej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 2 sierpnia 2023 r. Żądając wznowienia postępowania, jako podstawę prawną, pełnomocnik skarżącego wskazał art. 272 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19, który opublikowany został w Dzienniku Ustaw z 12 maja 2023 r. pod poz. 909 i wszedł w życie 12 maja 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Na wstępie wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, mającym na celu wzruszenie prawomocnego orzeczenia sądu i doprowadzenie do ponownego rozpoznania sprawy. Postępowanie zainicjowane skargą o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów: badania dopuszczalności skargi o wznowienie postępowania i ewentualnie następnie badania jej zasadności. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Należy wskazać, że badanie i rozstrzyganie w przedmiocie skargi o wznowienie postępowania na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. nie ogranicza się tylko do sprawdzenia, czy formalnie powołano się w niej na jedną lub więcej podstaw wznowienia przez wskazanie przepisu je wyrażającego w ramach art. 271-273 p.p.s.a. Czynności te wymagają przede wszystkim zweryfikowania, czy przez wzgląd na uzasadnienie, podnoszone podstawy rzeczywiście zachodzą. Skarga o wznowienie musi bowiem zawierać między innymi podstawę wznowienia i jej uzasadnienie (art. 279 p.p.s.a.). Sformułowanie zatem podstawy wznowienia w sposób odpowiadający art. 271-273 p.p.s.a. samo przez się nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli z jej uzasadnienia wynika, że wskazana podstawa w istocie nie zachodzi. Skarga tak wyrażona podlega więc odrzuceniu (por. m.in. postanowienie NSA z 18 listopada 2020 r., I FSK 460/20, opublik. ONSAiWSA 2021/3/46). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego jako ustawową podstawę wznowienia powołał art. 272 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 272 § 1 i 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu. Powołany przez pełnomocnika skarżącego wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r. sygn. SK 81/19, który został opublikowany 12 maja 2023 r. w Dzienniku Ustaw pod poz. 909, nie mógł stanowić przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 2 sierpnia 2023 r., albowiem w czasie tym wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego już wszedł w życie. W ramach podstawy wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego można powoływać się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jednak tylko taki, który opublikowany został po wydaniu prawomocnego orzeczenia sądu. Wskazane rozumienie przesłanki z art. 272 § 2 w kontekście przewidzianego w art. 270 p.p.s.a. uprawnienia do wznowienia postępowania, gwarantuje stabilność orzeczniczą oraz nie prowadzi do nieuzasadnionych prób podważania prawomocnych orzeczeń sądowych. W związku z powyższym powołanie się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., jaki zapadł w sprawie o sygn. akt SK 81/19, istniejący w obiegu prawnym – ponieważ opublikowany został 12 maja 2023 r. – czyli w toku toczącego się postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z 2 sierpnia 2023 r., którego wznowienia oczekuje skarżący, nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia (tj. wskazana podstawa wznowienia w takim przypadku w istocie nie zachodzi). Do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 sąd odniósł się już w uzasadnieniu wyroku z 2 sierpnia 2023 r. Podkreślić również należy, że postępowanie zainicjowane skargą o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest postępowaniem konkurencyjnym w stosunku do postępowania wywołanego skargą kasacyjną od nieprawomocnego orzeczenia sądu pierwszej instancji kończącego postępowanie. Dopuszczalność wykorzystania jednego z powyższych trybów postępowania zależy od etapu procesu sądowoadministracyjnego rozgraniczonego momentem nastania prawomocności orzeczenia (art. 168 i art. 270 p.p.s.a.). Wystąpienie zatem ze skargą o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem, opartą na art. 272 § 1 i 2 p.p.s.a., tj. w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano orzeczenie, jest dopuszczalne, jeżeli wyrok Trybunału Konstytucyjnego zapadł po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie sądowoadministracyjne. Przed tym momentem, stronie przysługuje zwykły środek zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna od orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie (por. postanowienie NSA z 22 września 2008 r., II FZ 329/08; postanowienie NSA z 25 maja 2010 r., II FSK 2131/08, publ). Z przedstawionych powyżej względów sąd, na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a., z uwagi na niespełnienie przesłanki wznowienia postępowania, o której mowa w art. 272 § 1 i 2 p.p.s.a., odrzucił skargę o wznowienie postępowania. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi o wznowienie postępowania orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. e.o.