III SA/Łd 864/11

Dnia 9 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2011 roku sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwrotu podania oddala skargę. W. R. wystąpił w dniu 30 grudnia 2010 r. do Samorządowego Kolegium w Ł. z wnioskiem o rozpoznanie lub przekazanie do rozpoznania właściwemu organowi administracji publicznej sprawy o stwierdzenie nieistnienia postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...]. Uzasadniając wniosek wskazał, że postanowienie nie spełnia wymagań konstytutywnych, dotyczących struktury prawnej tego aktu, ustanowionego w art. 124 kodeksu postępowania administracyjnego. W postanowieniu nie oznaczono stron i nie podano osnowy rozstrzygnięcia. Brak było stron, gdyż wierzyciel – Państwowe Przedsiębiorstwo Sz. w Ł. nie istniało jako osoba prawna od 1993 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem nr [...] z dnia [...], wydanym na podstawie art. 66§ 3 k.p.a., zwróciło podanie W. R.. W uzasadnieniu wyjaśniło, iż postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] dotyczyło umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie realizacji wyroku Sądu Rejonowego Wydziału III w Ł. z dnia [...], sygn. akt III C 729/92 nakazującego wnioskodawcy opuszczenie lokalu mieszkalnego Nr [...] przy ulicy [...] [...] w Ł.. Powodem umorzenia była bezprzedmiotowość postępowania spowodowana opuszczeniem lokalu i wymeldowaniem z tego lokalu W. R.. Postanowienie to skontrolowane zostało przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. ( postanowienie z dnia [...][...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie), a ponadto przez Naczelny Sąd Administracyjny w Łodzi (wyrok z dnia 26 listopada 2002 r. sygn. akt II SA/Łd 162 oddalający skargę na postanowienie S.K.O.). Rozpoznając wniosek W. R. z dnia 30 grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało, iż może on zostać potraktowany jako wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia lub w sposób wyraźnie określony przez skarżącego. Wobec dokonanej w postępowaniu sądowo administracyjnym kontroli zaskarżonego postanowienia ze skutkiem negatywnym dla skarżącego, brak jest podstaw do potraktowania złożonego aktualnie wniosku jako wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł.. Organ stwierdził, że rozpoznaniu podlega wniosek o stwierdzenie nieistnienia postanowienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przyjęło, iż w sprawie objętej wnioskiem nie sposób ustalić organu właściwego. Istnienie bądź nieistnienie aktu administracyjnego ma bowiem związek z faktem jego wejścia lub nie do obrotu, a to z kolei wiąże się ze skutecznym lub nieskutecznym doręczeniem (ogłoszeniem). Istnienie lub nieistnienie aktu administracyjnego ocenia się na podstawie prostej czynności polegającej na zbadaniu, czy akt został doręczony, ogłoszony stronie. Jeśli tak – akt istnieje, jeśli nie – nie istnieje. Nie ma natomiast żadnego trybu (ani żadnego właściwego w tym względzie organu), w ramach którego byłoby dopuszczalne stwierdzenie istnienia lub nieistnienia aktu. Wobec powyższego organ administracji zastosował przepis art. 66 § 3 k.p.a., zgodnie z którym , jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych zawartych w podaniu, organ do którego podanie wniesiono, zwraca je postanowieniem wnoszącemu. Natomiast jeśli wnioskodawca chciałby potwierdzenia stanu faktycznego w związku z istnieniem bądź nieistnieniem kwestionowanego postanowienia, powinien wystąpić do organu I instancji o wydanie stosownego zaświadczenia w trybie działu VII k.p.a. W. R. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, żądając jego uchylenia i ponownego rozpoznania sprawy wynikającej z wniosku z 30 grudnia 2010 r., w którym zawarto żądanie : rozpoznania lub przekazania do rozpatrzenia właściwemu organowi administracji publicznej sprawy o stwierdzenie nieistnienia postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], numer [...]. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że skoro SKO nie jest uprawnione do rozpoznania wniosku, to powinno przekazać wniosek Prezydentowi Miasta Ł.. Skarżący wskazał art. 104 przewidujący załatwienie sprawy przez wydanie decyzji oraz ponowił argumentacje zawartą w uzasadnieniu wniosku z dnia 30 grudnia 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Podzieliło pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu o braku przewidzianego prawem trybu (a także organu), w ramach którego byłoby dopuszczalne stwierdzenie istnienia lub nieistnienia aktu. Wyjaśniło, że art. 104 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy prawo materialne lub procesowe przewiduje w danej sprawie wydanie decyzji. Nie można z tego przepisu wywodzić domniemania decyzyjnej formy załatwienia każdej sprawy, w tym nieznanej przepisom k.p.a. sprawy o stwierdzenia nieistnienia orzeczenia. Dlatego w ocenie S.K.O. przepis art. 104 § 1 k.p.a. nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Także w sprawie nie miał zastosowania przepis art. 65 § 1 k.p.a., gdyż przekazanie podania zgodnie z właściwością innemu organowi następuje w sytuacji, gdy organ, do którego podanie wniesiono jest niewłaściwy w sprawie, ale właściwy jest inny organ. W tej natomiast sprawie nie ma żadnego organu właściwego do orzeczenia o nieistnieniu postanowienia. Dlatego miał zastosowanie przepis art. 66 § 3 k.p.a. W. R. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...], żądając jego uchylenia, a także uchylenia postanowienia z dnia [...] oraz wskazania organu administracji publicznej właściwego do stwierdzenia nieistnienia postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w sprawie eksmisji lokalu mieszkalnego. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowo administracyjnego. W uzasadnieniu skargi opisał stanowisko zaprezentowane w sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wskazał także, cyt: "W postanowieniu z [...][...] podano, że W. R. podnosi, iż Państwowe Przedsiębiorstwo Sz. w Ł. ( zwane dalej " PPSz") zostało zlikwidowane. Dowód o likwidacji PPSz nie został jednak uwzględniony w tym postanowieniu. W postanowieniu z [...] [...] stwierdzono, ze W. R. żąda wydania decyzji uwzględniającej likwidację PPSz z dniem 31 grudnia 1993 r. Dowodu o likwidacji PPSz jednak nie uwzględniło". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przyjęcie uzasadnienia zawartego w zaskarżonym postanowieniu jako nierozłącznej części odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 61 § 3 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania. Skarżący jednoznacznie określił we wniosku z dnia 30 grudnia 2010 r. przedmiot postępowania, żądając rozpoznania lub przekazania do rozpoznania właściwemu organowi administracji publicznej sprawy o stwierdzenie nieistnienia postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] ( prawidłowe oznaczenie: [...]). Zgodnie z powyższym organ administracji zobowiązany był przeprowadzić postępowanie w tym właśnie zakresie. Przepis art. 19 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. prawidłowo przyjęło, iż przepisy k.p.a. nie przewidują trybu umożliwiającego stwierdzenie przez ten organ lub inny organ administracji nieistnienie postanowienia wydanego w postępowaniu administracyjnym. Dlatego S.K.O. nie było władne samo stwierdzić nieistnienie postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], bądź przekazać na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. wniosek skarżącego innemu organowi. Strona w trakcie postępowania podnosiła kwestię likwidacji Państwowego Przedsiębiorstwa Sz. w Ł. w dniu 31 grudnia 1993 r. Postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Nr [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego zostało doręczone w dniu 21 października 1998 r. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością A w Ł., ul. [...][...]. Jeśli spółka ta była następcą prawnym zlikwidowanego Państwowego Przedsiębiorstwa Sz., to doręczenie postanowienia było prawidłowe. Jeżeli natomiast w/w spółka nie była następcą prawnym zlikwidowanego przedsiębiorstwa, to takie nieprawidłowe doręczenie także spowodowało wejście tego aktu do obrotu prawnego. W momencie wadliwego nawet doręczenia postanowienie zaczęło wywoływać skutki prawne. Nie były to skutki " pozorne". W takiej sytuacji uznanie postanowienia za akt nieistniejący jest niedopuszczalne ( v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 453/08 – System informacji prawnej Lex nr 529931). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego. W myśl art. 200 p.p.s.a. stronie przysługuje zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi. n.k.