III SA/Łd 865/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Asesor Ewa Alberciak (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia. III SA/Łd 865/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o przyznaniu S. S. dodatku mieszkaniowego na okres od l czerwca 2004 roku do 30 listopada 2004 roku w wysokości 182,86 zł miesięcznie. Od powyższej decyzji odwołał się S. S. Odwołujący wniósł o zmianę decyzji w części dotyczącej wysokości obliczonej kwoty dodatku mieszkaniowego i przyznanie go w pełnej wysokości. W uzasadnieniu wskazał, że z załączonej do wniosku informacji dotyczącej kosztów mieszkaniowych wynika, że opłata za użytkowanie mieszkania od 1 maja 2004 r. wynosi 293, 79 zł, w tym fundusz remontowy 49,67 zł, czynsz 244,12 zł. Decyzją z dnia [...] Nr [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania S. S. utrzymało w mocy powyższą decyzję. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazało art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 17 listopada 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 2, art. 3, art. 7 ust. l i 5 w zw. z art. 6 ust. l, art. 5 ust. l, 3 i 4, art. 17 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 roku Nr 71, poz. 734), art. l ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując sprawę wyjaśniło, że z dniem l stycznia 2002 roku weszła w życie ustawa z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734) oraz przepisy wykonawcze, wydane na jej podstawie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817). Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych "Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się dodatków dla sierot zupełnych, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej oraz dodatku mieszkaniowego". Organ odwoławczy wskazał, że z przeprowadzonego postępowania administracyjnego, którego podstawę stanowią dane zawarte we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jak i deklaracji o dochodach wynika, iż rodzina S. S. w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, czyli od marca do maja 2004 roku, utrzymywała się z zasiłku stałego strony oraz z zasiłku rodzinnego na dziecko. Łączny dochód rodziny wyniósł 1.381,50 zł. (1.254,00 zł. zasiłek stały wyrównawczy, alimenty oraz 127,50 zł zasiłki rodzinne). Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. organ I instancji w sposób prawidłowy wyliczył kwotę dodatku mieszkaniowego, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych oraz z przepisami wykonawczymi do ustawy. Organ wskazał, że przepis art. 17 ust. l powoływanej ustawy stanowi, iż w latach 2003 i 2004 dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 160% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym lub 110% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 6 ust. l powoływanej ustawy stanowi, iż wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 12% dochodów gospodarstwa w gospodarstwie 2-4 osobowym, a takim jest gospodarstwo strony (2 osoby). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wyjaśniło, że zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. SKO w Ł. stwierdziło, iż organ pierwszej instancji dokonał etapów matematycznego wyliczenia dodatku, oraz że wyliczenie to jest wyliczeniem prawidłowym, przeprowadzonym zgodnie z powoływaną na wstępie ustawą o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych. Skutkiem przeprowadzenia działań matematycznych jest obliczenie dodatku mieszkaniowego w wysokości 182,86 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podkreśliło, że przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 71, poz. 734) posiadają charakter obligatoryjny i z tego względu nie jest możliwe np. przyznanie dodatku mieszkaniowego z pominięciem warunków wymienionych w przepisach ustawy i pomimo ich niespełnienia. Przepisy powołanej ustawy nie dają podstaw do uznaniowego przyznania dodatku mieszkaniowego. Organ odwoławczy wskazał również, iż zgodnie z dyspozycją zawartą w § 2 ust. l pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 roku w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156, poz. 1817) podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego w gospodarstwach domowych członków spółdzielni mieszkaniowych oraz właścicieli i najemców lokali w budynkach spółdzielni mieszkaniowych stanowią następujące rodzaje wydatków - opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz koszty eksploatacji i remontów, z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. W rozpatrywanej sprawie wysokość ww. wydatków wynosi 264,58 zł i została uwzględniona przy wyliczeniu kwoty dodatku mieszkaniowego. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] znak [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] przyznającą dodatek mieszkaniowy w zaniżonej wysokości oraz zmianę decyzji organu I instancji. Skarżący podniósł, iż powyższe decyzje wydane zostały niezgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i k.p.a., co miało wpływ na wysokość przyznanego dodatku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. l § l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. l cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § l sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § l wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : l/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi stwierdzić należy, że w ocenie Sądu skargę należało uwzględnić, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiła ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji, regulująca zasady i tryb przyznawania, ustalania wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych oraz właściwość organów w tych sprawach (art. 1). Zgodnie z art. 6 ust. 4 cyt. ustawy wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy są: 1) czynsz, 2) opłaty za świadczenia związane z eksploatacją lokalu mieszkalnego, 3) opłaty eksploatacyjne w spółdzielni mieszkaniowej, 4) zaliczki płacone przez właścicieli lokali mieszkalnych na koszty związane z nieruchomością wspólną, 5) świadczenia związane z eksploatacją domu jednorodzinnego, 6) inne wydatki wynikające z odrębnych przepisów. Szczegółowy wykaz i wysokość wydatków za zajmowany lokal mieszkalny stanowiących podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego stanowi rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817). Z treści § 2 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia wynika, że podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego stanowią następujące rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych członków spółdzielni mieszkaniowych oraz właścicieli i najemców lokali w budynkach spółdzielni mieszkaniowych – opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych oraz koszty eksploatacji i remontów, z wyłączeniem ubezpieczenia, podatku od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów. Jak wynika z wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, znajdującego się w aktach, łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc została określona w dwóch wysokościach 266,57 zł oraz 264,58 zł. Zarządca budynku – Spółdzielnia Mieszkaniowa A ( na drugiej stronie wniosku) od kwoty czynszu tj. 293,79 zł odliczyła następujące kwoty: 4,32 zł -wymiana okien, 9,11 zł - podatki, 1,10 zł -domofon, 10,90 zł - gaz, 0,41 zł - opłata abonamentowa, 1,38 zł - ubezpieczenie oraz 1,99 zł nie określając czego to odliczenie dotyczy. Skarżący na rozprawie złożył kserokopię wniosku, twierdząc, iż ten znajdujący się w aktach jest sfałszowany. We wniosek złożonym przez skarżącego w pkt 12 – łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc według wskazanych dokumentów wynosi 266,57 zł, a na jego drugiej stronie brak jest odliczenia kwoty 1,99 zł. Zauważyć należy, iż organy administracji obu instancji nie wyjaśniły w uzasadnieniach swoich decyzji podstawy odliczenia od kwoty czynszu kwoty 1,99 zł. W ocenie Sądu to, iż organ I instancji nie wyjaśnił istniejących wątpliwości co do określonej przez zarządcę kwoty wydatków na mieszkanie skarżącego powoduje, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż przeprowadzone przez organ I instancji działania matematyczne prowadzące do określenia kwoty dodatku mieszkaniowego są prawidłowe. Niewyjaśnienie przez organy powyższego daje podstawę do stwierdzenia, iż stan faktyczny w sprawie ustalony został w sposób niepełny. Ponadto zważyć należy, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 1 lutego 2005 r. sygn. akt U 14/02 (Dz. U. Nr 25, poz. 215 ) orzekł , iż § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. Nr 156, poz. 1817) w zakresie, w jakim wyłącza ubezpieczenie, podatek od nieruchomości i opłaty za wieczyste użytkowanie gruntów z wydatków stanowiących podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego i w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 23 listopada 2004 r. jest niezgodny z art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., poz. 734, z 2002 r. Nr 216, poz. 1826 oraz z 2003 r. Nr 203, poz. 1966) w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zmianie ustawy o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 240, poz. 2406) oraz z art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, [...]. , co stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 a k.p.a.), a tym samym daje podstawę do uchylenia decyzji organów administracji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 b) cyt. ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien przede wszystkim wyeliminować powyższe uchybienia. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b) i c) powołanej wyżej ustawy uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o czym orzekł w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.