III SA/Łd 867/17
PostanowienieWSA w Łodzi2018-01-18
Skład orzekający: Agnieszka Grosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazał znaczący przychód z działalności gospodarczej w poprzednim roku podatkowym, mimo poniesienia straty bilansowej, może zostać uznany za osobę uprawnioną do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w stanie ubóstwa uzasadniającym przyznanie prawa pomocy. Mimo poniesienia straty bilansowej, wykazany w poprzednim roku przychód z działalności gospodarczej w znacznej wysokości świadczy o możliwości pokrycia kosztów postępowania. Strata bilansowa nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych ani utratą płynności finansowej.Stan faktyczny
A. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. dotyczące skargi na czynność egzekucyjną. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada środków na bieżące wydatki, czeka na decyzję ZUS, jest na utrzymaniu żony, której miesięczny dochód wynosi 1500 zł netto, i otrzymuje pomoc od rodziców. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych dokumentów, okazało się, że w roku 2016 wnioskodawca uzyskał przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości ponad 2,19 mln zł (strata 12 tys. zł), a jego żona przychód ponad 962 tys. zł (strata ponad 318 tys. zł).Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
III SA/Łd 867/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 stycznia 2018 r. Starszy Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III – Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. a.l.
III SA/Łd 867/17
U z a s a d n i e n i e
W związku ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. w przedmiocie postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną A. S. wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
W złożonym oświadczeniu o majątku i dochodach skarżący wskazał, że nie środków na bieżące wydatki, od kilku miesięcy nie otrzymuje żadnego wynagrodzenia, czeka na decyzję ZUS o przyznaniu świadczenia. Jest na utrzymaniu żony, której miesięczny dochód to 1500 zł netto, pomagają mu rodzice. Ponosi następujące koszty: alimenty 500 zł na syna, przedszkole córki – 100 zł, koszty leczenia – 250 zł, wynajem – 300 zł, koszty mediów – 800 zł. Wnioskodawca oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Na podstawie art. 255 p.p.s.a. wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji rodzinnej i majątkowej, tj.:
1) wyciągów z rachunków bankowych, których wnioskodawca oraz jego żona są posiadaczami lub współposiadaczami za ostatnie 3 miesiące;
2) zeznań o wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2016 skarżącego i jego żony;
3) dokumentu, z którego wynika zatrudnienie żony skarżącego oraz wysokość wynagrodzenia;
4) informacji (potwierdzonej stosownym dokumentem), za jaki lokal skarżący uiszcza czynsz w wysokości 300 zł;
5) informacji o dacie zbycia i za jaką kwotę przez żonę A. S. udziałów w spółce [...]na rzecz W. P.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że nie korzysta od dwóch lat z rachunków bankowych z uwagi na zajęcia egzekucyjne, zaś żona sprzedała udziały w spółce w czerwcu 2016 r. za kwotę 100.000 zł. Nadesłał również kopię umowy dotyczącą wynajmu lokalu biurowego oraz listę płac, z której wynika wynagrodzenie A. S..
Z zeznania o wysokości dochodu osiągniętego przez A. S. w roku 2016 wynika, że z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości 2.199.521,15 zł (strata – 12.049,54 zł), zaś jego żona odpowiednio - 962.441,47 zł i 318.488,14 zł.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej p.p.s.a. jest, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Zgodnie jednak z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż stronę zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy.
Z oświadczenia skarżącego wynika, że w zasadzie z uwagi na przebyty wypadek samochodowy nie osiąga żadnych dochodów, oczekuje na świadczenie z ZUS, pozostając na utrzymaniu żony i uzyskując pomoc finansową od rodziców.
W tym miejscu wskazać przyjdzie, że skarżący, składając w toczących się przed tut. Sądem postępowaniach wnioski o przyznanie prawa pomocy, powołuje się już od wielu lat na trudności w życiu zawodowym wynikające z wypadku samochodowego. Podkreślenia jednak wymaga, że nie stanęło to skarżącemu na przeszkodzie, aby w roku 2016 (jak to wynika z nadesłanego zeznania podatkowego) z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskać przychód w wysokości 2.199.521,15 zł (strata – 12.049,54 zł). Uzyskanie takiego przychodu świadczyć musi o tym, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą i to znacznych rozmiarów. O złej kondycji finansowej nie przesądza również strata. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Jest ona wynikiem bilansowym spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. post. NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., I GZ 92/11). Podmiot wykazujący stratę bilansową w danym roku może równocześnie dysponować dużymi zasobami pieniężnymi, a zatem powstanie w jednym roku rozliczeniowym straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Ocena ta pozostaje aktualna również w stosunku do działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę skarżącego.
Wobec prowadzenia działalności gospodarczej znacznych rozmiarów za niewiarygodne uznać należy twierdzenia skarżącego, że utrzymuje się jedynie dzięki pomocy rodziców i z wynagrodzenia żony. Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
a.l.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło