III SA/Łd 870/24

Dnia 11 grudnia 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2024 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Marszałka Województwa Łódzkiego od decyzji Łódzkiego Kuratora Oświaty z dnia 28 października 2024 roku Nr II/20/2024 w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania postanawia: 1/ odrzucić sprzeciw; 2/ zwrócić Marszałkowi Województwa Łódzkiego z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od sprzeciwu, zaksięgowanego 19 listopada 2024 r. pod poz. 4344. ak III SA/Łd 870/24 Uzasadnienie Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynął sprzeciw Marszałka Województwa Łódzkiego od decyzji Łódzkiego Kuratora Oświaty z 28 października 2024 r. w przedmiocie uchylenia decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego z 29 sierpnia 2024 r. o odmowie nadania M Z-Z. nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W odpowiedzi Łódzki Kurator Oświaty wniósł o odrzucenie sprzeciwu, jako wniesionego przez organ, który wydał decyzję w I instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. W myśl art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935), dalej p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Ponadto skargę może wnieść również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2). Natomiast zgodnie z art. 64 b § 1 p.p.s.a do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W kwestii legitymacji procesowej jednostki samorządu terytorialnego do wniesienia skargi sądowoadministracyjnej w sytuacji, gdy jej organ wykonawczy został zobowiązany przepisami prawa do załatwienia indywidualnej sprawy administracyjnej zarówno orzecznictwie, jak i doktrynie, ugruntowany jest pogląd, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione przez organ administracji publicznej, którego działalność ma być przedmiotem oceny z punktu widzenia zgodności z prawem, ani przez żaden inny organ pozostający w strukturze organizacyjnej tej administracji, przykładowo przez organ wyższego stopnia. Organy te nie mogą posiadać uprawnień do poddawania swojej działalności kontroli zewnętrznej w stosunku do administracji, ani też postępowanie sądowoadministracyjne nie może być wykorzystane do rozstrzygania sporów na tle odmiennych poglądów prawnych między organami różnych szczebli w strukturze organizacyjnej administracji publicznej (zob. T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Wolters Kluwer 2016). W orzecznictwie wskazuje się, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza jednocześnie możliwość dochodzenia przez tę jednostkę ochrony jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego czy sądowoadministracyjnego (uchwała NSA z 9 października 2000 r., OPK 14/00, wyrok NSA z 28 maja 2009 r., I OSK 782/08; postanowienie NSA z 20 stycznia 2011 r., II FSK 2515/10). W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2003 r., OPS 1/03 (ONSA z 2003 r., nr 4, poz. 115) Sąd ten wyjaśnił, że włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. Co więcej, w zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on (ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki) uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Uprawnienie do korzystania z władztwa administracyjnego przez samorząd terytorialny następuje zatem kosztem znacznego ograniczenia jego dominium (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1649/07 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Również Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 czerwca 2001 r., sygn. akt III RN 104/00 (OSNAPiUS z 2002 r., nr 1, poz. 4) stwierdził, że podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi nie jest wójt lub burmistrz (prezydent miasta), niezależnie od tego, czy działa jako organ gminy upoważniony do reprezentowania gminy na zewnątrz, czy też jako organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że organ gminy nie ma (własnego) interesu prawnego we wniesieniu takiej skargi; w pierwszym przypadku dlatego, że działa w imieniu gminy, a zatem w granicach jej interesu prawnego, w drugim zaś z tego powodu, że wydając decyzję w sprawie, działa jako organ administracji publicznej na mocy przyznanych mu ustawowo kompetencji, nie zaś jako podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku prawnego dotyczy postępowanie. Podobnie w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2001 r., sygn. akt III RN 189/01 (OSNAPiUS z 2002 r., nr 8, poz. 177) Sąd Najwyższy wskazał, że organ administracji publicznej, który wydał w pierwszej instancji decyzję administracyjną w sprawie, nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w tej sprawie na decyzję administracyjną wydaną w wyniku odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Powyższy pogląd jest uzasadniony tym, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w tej sprawie przez organ drugiej instancji, bowiem wydając decyzję administracyjną nie czyni tego celem ochrony lub urzeczywistnienia własnego interesu prawnego, lecz celem realizacji ustawowych kompetencji, których wykonywanie podlega ocenie między innymi w ramach kontroli instancyjnej (postanowienie WSA w Poznaniu z 24 maja 2017 r. III SA/Po 443/17). Z powyższych uwag wynika zatem, że jednostka samorządu terytorialnego, ani żaden jej organ, nie są uprawnieni do zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji organu odwoławczego wydanej w sprawie, w której organ tej jednostki rozstrzygał ją jako organ I instancji Powyższe rozważania pozostają również aktualne przy wniesieniu przez organ I instancji sprzeciwu. W niniejszej sprawie Sąd uznał zatem, że Marszałek Województwa Łódzkiego nie jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu od decyzji Łódzkiego Kuratora Oświaty. Decyzja organu II instancji została bowiem wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji Marszałka Województwa Łódzkiego. Zatem strona skarżąca – Marszałek Województwa Łódzkiego nie może wnieść sprzeciwu w sprawie, w której sam wydał decyzję jako organ I instancji. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a, odrzucił sprzeciw jako niedopuszczalny. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. ak