III SA/Łd 875/14

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 17 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat E. M. –B. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego postanawia przyznać adwokat E. M.–B., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. A., kwotę łączną 524,20 (pięćset dwadzieścia cztery złote 20/100), w tym kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100) zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu Z. S. za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, a także kwotę 229,00 zł (dwieście dwadzieścia dziewięć złotych 00/100) tytułem pozostałych udokumentowanych wydatków i nakazać wypłacenie powyższej kwoty adwokat E. M.-B. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R.A. III SA/Łd 875/14 Uzasadnienie Wyrokiem z 19 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Następnie skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 8 stycznia 2015 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, umarzając postępowanie w pozostałym zakresie. Okręgowa Rada Adwokacka w Łodzi wyznaczyła jako pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie adwokata adwokat E. M.-B. Adwokat E. M.-B., działając w imieniu skarżącego, wniosła w dniu 13 lutego 2015 r. – za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – sporządzoną przez siebie skargę kasacyjną od wyroku tegoż Sądu z 19 listopada 2014 r. W treści skargi kasacyjnej pełnomocnik sformułowała wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu, oświadczając, iż koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z 10 czerwca 2016 r. wynika, że na rozprawie w imieniu skarżącego stawił się adwokat M. B. z substytucji adwokat E. M.-B.. Następnie w piśmie z 21 czerwca 2016 r. pełnomocnik ponownie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przedstawiając równocześnie spis kosztów związanych z zastępstwem prawnym skarżącego przed NSA. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do adwokatów powyższe zasady od 1 stycznia 2016 r. określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1801). Należy mieć jednakże na uwadze, że zgodnie z § 22 tego rozporządzenia do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Do kwestii ustalania wynagrodzenia za pomoc prawną w drugiej instancji (rozpoczętej od momentu wydania wyroku) w sprawie wszczętej przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r., to jest przed dniem 1 stycznia 2016 r., należy stosować przepisy dotychczasowe, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 461) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w innej sprawie niż wymienione w lit. a i b – 240 zł. Ustęp 1 w pkt 2 lit a) stanowi natomiast, że za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stawka ta wynosi 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W niniejszej sprawie, w treści skargi kasacyjnej, a następnie piśmie z 21 czerwca 2016 r. pełnomocnik skarżącego sformułował wniosek o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone przez mocodawcę. Z akt sprawy wynikało, że na rozprawie przed NSA skarżącego reprezentował adwokat M. B. z substytucji adwokat E. M.-B.. Ponadto - na podstawie § 19 pkt 2 cyt. rozporządzenia – adwokatowi przysługuje zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków, na które w niniejszej sprawie złożyły się koszty przejazdu pełnomocnika na rozprawę przed NSA w dniu 10 czerwca 2016 r. Stosownie do przedłożonego oświadczenia koszty te wyniosły 229 zł. Wysokość stawki wynagrodzenia z tytułu udzielonej pomocy prawne przez adwokata wynosi – zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) - 240 zł. Wymienione wynagrodzenie należy powiększyć o kwotę należnego podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności, zgodnie z § 2 ust. 3 (przy uwzględnieniu, iż zastosowanie ma stawka 23 % tego podatku), a także o poniesione udokumentowane wydatki w wysokości 229 zł. Wynagrodzenie to powinno zatem wynosić 524,20 (240 zł x 23 % = 295,20 zł oraz 229). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek nie zachodzą natomiast podstawy do uwzględnienia wniosku pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości – 150% opłaty minimalnej określonej powoływanym powyżej rozporządzeniem. Podjęte przez pełnomocnika czynności nie miały charakteru nadzwyczajnego, a tylko takie uzasadniałyby uwzględnienie wniosku w tym zakresie. Stosownie bowiem do § 2 ust. 1 rozporządzenia, zasądzając opłatę za czynności z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W świetle zatem powołanych wyżej przepisów, referendarz ustosunkowując się do wniosku strony o zasądzenie kosztów ponad stawkę minimalną, zobowiązany jest ocenić zawiłość sprawy oraz wkład pracy reprezentującego stronę pełnomocnika. Zasadnicze znaczenie ma bowiem w tym przypadku faktyczny wkład pracy pełnomocnika. Ponadto pełnomocnik w swoim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego nie wskazał żadnych konkretnych okoliczności, wymagających zwiększonego nakładu pracy, ani też nie podał na czym miałaby polegać jego szczególna aktywność, o której mowa w orzecznictwie, uzasadniająca przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 września 2006 r., sygn. akt II AKz 350/06). Zgodzić się należy ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (por. post. Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 13 września 2006 r., sygn. akt II AKz 350/06). W świetle powyższego, przyjąć trzeba, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zasądzenia wynagrodzenia wyższego od stawek minimalnych, ponieważ pełnomocnik nie wskazał żadnych szczególnych okoliczności wymagających zwiększonego nakładu pracy ani też na czym miałaby polegać jej szczególna aktywność, o której mowa w orzecznictwie uzasadniająca przyznanie wynagrodzenia w podwyższonej wysokości. Aktywność pełnomocnika z urzędu przejawiła się bowiem w przejrzeniu akt sprawy, sporządzeniu i wniesieniu skargi kasacyjnej oraz uczestnictwie w rozprawie przed Sądem II instancji. Nie sposób też ocenić przedmiotowej sprawy jako szczególnie skomplikowanej i wymagającej istotnie zwiększonego nakładu pracy w przypadku ustalenia podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Niewątpliwie przygotowanie i wniesienia skargi kasacyjnej wymaga od pełnomocnika zaangażowania się w sprawę i zapoznania się w szczególności z uzasadnieniem rozstrzygnięcia. Nie mniej jednak w takim przypadku należy każdorazowo oceniać stopień skomplikowania sprawy, konieczność ewentualnego przeprowadzenia dodatkowych ustaleń, nowych problemów prawnych w zakresie np. interpretacji przepisów prawa. Przyjąć zatem należy, że czynności rzeczywiście dokonane przez ustanowionego w niniejszej sprawie adwokata podejmowane w imieniu strony pozwalają wyłącznie na zasądzenie stawek minimalnych. Wobec powyższego, stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. a) oraz § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz na podstawie art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ww. ustawy, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.