III SA/Łd 878/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-11-04
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z tych kosztów?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy umorzyć, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z tych kosztów na mocy art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA. W takim przypadku rozpoznanie wniosku staje się zbędne, a zgodnie z art. 249a PPSA, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy ulega umorzeniu. Jednocześnie, strona korzystająca z ustawowego zwolnienia może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu składek. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata). Skarżący wskazał, że jego jedynym dochodem jest renta w wysokości 759,13 zł oraz dopłata do czynszu, nie posiada majątku ani oszczędności. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącemu M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A.
III SA/Łd 878/16
Uzasadnienie
M. P. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
W treści skargi strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedkładając formularz "PPF". Z treści wniosku wynikało, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jedyne jego dochody stanowią: renta w wysokości 759,13 zł oraz dopłata do czynszu w kwocie 164,78 zł. Skarżący nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem, nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Wskazał natomiast na ponoszone bieżące wydatki na łączną kwotę ok. 250 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie wywołane wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i jako takie należało je umorzyć.
Stosownie bowiem do treści art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym fakt, iż utrzymuje się z renty w kwocie 759 zł oraz otrzymuje dopłatę do czynszu w kwocie 164,78 zł. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło