III SA/Łd 878/25
WyrokWSA w Łodzi2026-01-28
Skład orzekający: Anna Dębowska, Agnieszka Krawczyk, Joanna Wyporska-Frankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odrzucił zarzuty dotyczące powierzchni działki ewidencyjnej, która została przeliczona w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, mimo że wcześniejsze dokumenty wskazywały inną powierzchnię?Ratio decidendi
Powierzchnia działki ewidencyjnej jest pochodną jej granic i stanowi dane ewidencyjne. Zmiana powierzchni działki w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, spowodowana ustaleniem nowego przebiegu granic zgodnie z obowiązującymi przepisami, jest prawidłowa. Wcześniejsze dane dotyczące powierzchni, zawarte np. w aktach notarialnych, mają charakter jedynie opisowy i nie są wiążące dla aktualnych danych ewidencyjnych, które opierają się na precyzyjnych pomiarach i współrzędnych punktów granicznych.Stan faktyczny
Skarżący A. Z. kwestionował powierzchnię swojej działki nr [...] ustaloną w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków, która wyniosła 0,3709 ha, podczas gdy wcześniejsze dokumenty (akt notarialny z 1996 r.) wskazywały powierzchnię 0,3730 ha. Organy administracji odrzuciły zarzuty, wskazując, że nowa powierzchnia wynika z ustalenia nowego przebiegu granic działki zgodnie z obowiązującymi przepisami, a skarżący nie uczestniczył w czynnościach ustalenia granic. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się przywrócenia poprzedniej powierzchni działki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Ratajczyk-Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Łodzi z dnia 29 września 2025 roku nr GiK-II.7221.47.2025.TS w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym oddala skargę.
Decyzją z 29 września 2025 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty Piotrkowskiego z 30 kwietnia 2025 r. o odrzuceniu zarzutów A. Z. (dalej: strona, strona skarżąca lub skarżący) do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym po modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu R., gmina R., w zakresie przywrócenia powierzchni działki nr [...] do stanu sprzed modernizacji.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...]. W akcie notarialnym z dnia 8 października 1996 r. nr [...] powierzchnia działki nr [...] wykazana została na 0,3730 ha. Z akt sprawy wynika, iż w roku 2022 na sąsiedniej działce oznaczonej nr [...] wykonywana była praca geodezyjna polegająca na jej podziale – operat techniczny nr P.1010.2022.2052. W trakcie tej pracy geodeta uprawniony stwierdził błędy, co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], w konsekwencji czego dokonał ustalenia przebiegu granicy pomiędzy wskazanymi działkami na podstawie § 33 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. zgodnych wskazań właścicieli, w tym skarżącego, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Skutkiem sporządzenia protokołu ustalenia była zmiana przebiegu granicy względem granicy określonej w operacie z 1996 roku. W 2022 roku wykonawca pracy geodezyjnej nie sporządził dokumentacji w zakresie zmiany powierzchni działki nr [...], bowiem nie było to przedmiotem jego pracy.
W latach 2023-2024 w obrębie R. zostały przeprowadzone prace modernizacyjne. Wykonawcą prac była firma G. Spółka z o.o. z siedzibą w G.. Wykonawca prac geodezyjnych na podstawie istniejących w zasobie geodezyjnym i kartograficznym materiałów przyjmował dane pomiarowe do wykazania przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r., poz. 219 ze zm.), a następnie ponownie obliczał powierzchnie działek i wykazywał je z dokładnością zapisu do 0,0001 ha. W przypadku braku dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo gdy zawarte w nich dane nie pozwalały na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych wykonawca pozyskiwał w wyniku pomiarów geodezyjnych, poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. W trakcie prac modernizacyjnych wykonawca dokonał również pomiaru budynków, identyfikując ich rodzaj według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) oraz zasięgu użytków gruntowych zaliczając je do poszczególnych grup zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W tym celu wykonawca modernizacji analizował dokumenty zgromadzone przez Starostwo Powiatowe w Piotrkowie Trybunalskim. wskazujące funkcje budynków, w tym m.in. prawomocne pozwolenia na budowę i dołączone do nich kopie warunków zabudowy.
Wykonawca modernizacji ustalił również przebieg granic działki nr [...], gdy chodzi o jej granicę z działkami nr [...], [...] i [...] to została ona pozyskana na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Natomiast z uwagi na błędne dane dotyczące punktu granicznego wspólnego dla działek nr [...], [...] i [...] (droga) w dniu 27 maja 2024 r. wykonawca dokonał ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką skarżącego, nr [...], a działką nr [...] i działką nr [...] na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Właściciel działki nr [...] – skarżący - pomimo zawiadomienia nie uczestniczył w czynnościach ustalenia przebiegu granicy. W wyniku przeprowadzonych prac obliczono ponownie powierzchnię działki nr [...] i wyniosła ona 0,3709 ha.
Projekt operatu opisowo-kartograficznego został wyłożony do wglądu, zgodnie z art. 24a ust. 4 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w terminie od 23 września do dnia 11 października 2024 r. w siedzibie Starostwa Powiatowego w Piotrkowie Trybunalskim. W okresie wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego skarżący wniósł uwagę dotyczącą powierzchni działki wykazanej w procesie modernizacji. Uwaga została odrzucona, o czym poinformowano zgłaszającego uwagę pismem z 25 października 2024 r.
W Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z 22 listopada 2024 r. pod pozycją 9665 Starosta Piotrkowski zamieścił m.in. informację, że zgodnie z art. 24a ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego m.in. obrębu ewidencyjnego 001 Rozprza, w jednostce ewidencyjnej 101008_4 Rozprza-Miasto stały się z dniem 28 grudnia 2023 r. danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków.
Pismem z 16 grudnia 2024 r. strona zgłosiła zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym powstałym w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu R. w zakresie powierzchni działki nr [...]. Skarżący wskazał, że na podstawie aktu notarialnego z 8 października 1996 r. nr [...] powierzchnia działki została ustalona na 0,3730 ha, a następnie potwierdzona przez uprawnionego geodetę 7 sierpnia 2014 r. podczas wykonywania pomiarów i szkicu lokalizacji. Potwierdza to również decyzja o warunkach zabudowy z 3 listopada 2014 r. Tak, więc w ocenie właściciela działki nr [...] powierzchnia wskazana w projekcie operatu – mniejsza o 0,0021 ha – jest błędna. Skarżący wskazał, że został pozbawiony 21 metrów kwadratowych powierzchni.
Starosta Piotrkowski decyzją z 30 kwietnia 2025 r. odrzucił zarzuty do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym po modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu R., gmina R. w zakresie przywrócenia powierzchni działki nr [...] do stanu sprzed modernizacji. Strona skarżąca wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu, kwestionując powierzchnię działki obliczoną w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków. W odwołaniu podniesiono, że pomimo obszernych wyjaśnień nie wykonano ponownych pomiarów działki nr [...] w celu ustalenia poprawnego i faktycznego stanu jej powierzchni. Strona skarżąca wskazała, że w piśmie z 16 grudnia 2024 r. poinformowała, że jako właściciel nie dokonywał żadnych zmian w obszarze działki, jednocześnie wskazując, że powierzchnię działki potwierdzał uprawniony geodeta i Starostwo Powiatowe przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. Organ natomiast dokonał analizy dokumentów znajdujących się w posiadaniu urzędu a nie stanu faktycznego powierzchni działki. Skarżący wniósł także o przywrócenie właściwej kategorii (zabudowa zagrodowa) działki zgodnie z zakresem prowadzonej działalności, z uwagi na fakt, że jest on rolnikiem.
Powołaną na wstępie decyzją z 29 września 2025 r. Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną doń decyzję Starosty Piotrkowskiego z 30 kwietnia 2025 r. o odrzuceniu zarzutów strony skarżącej do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym po modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu R., gmina R., w zakresie przywrócenia powierzchni działki nr [...] do stanu sprzed modernizacji. Organ II instancji w pierwszej kolejności powołał treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, tj. art. 24a, art. 24a ust. 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także § 16 ust. 2, § 29, § 30 ust. 1, § 31, § 33 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r., poz. 219), rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2022 r., poz. 1670). Dalej wskazał, że w myśl rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, pole powierzchni działki ewidencyjnej oblicza się na podstawie współrzędnych punktów granicznych działki ewidencyjnej, uwzględniając wartość poprawki odwzorowawczej, i wykazuje się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha. W świetle powyższego zaznaczono, iż działka nr [...] powstała w roku 1996 w wyniku podziału działki nr [...] – operat techniczny nr 657.26-2/1996. Powierzchnia działki nr [...] określona została wówczas na 0,3730 ha. W trakcie modernizacji wykonawca pozyskał przebieg granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i [...] na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Natomiast z uwagi na błędne dane dotyczące punktu granicznego wspólnego dla działek nr [...], [...] i [...] (droga) w dniu 27 maja 2024 r. wykonawca modernizacji dokonał ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] i działką nr [...] na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Przy czym zaznaczono, że właściciel działki nr [...] – skarżący, pomimo zawiadomienia nie uczestniczył w czynnościach ustalenia. W wyniku przeprowadzonych prac obliczono ponownie powierzchnię działki nr [...] i wyniosła ona 0,3709 ha. Organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnia działki jest pochodną jej granic i stanowi dane ewidencyjne tej działki. Granic działek nie kształtuje się w ten sposób, żeby uzyskać konkretną powierzchnię, ale odwrotnie – to granice działek określają jej powierzchnię. Tak, więc okoliczność, że w akcie notarialnym z dnia 8 października 1996 r. nr [...] powierzchnia działki nr [...] wykazana została na 0,3730 ha jest bez znaczenia. Oznacza to tyle tylko, że według danych ewidencyjnych z roku 1996 powierzchnia tej działki wynosiła 0,3730 ha. Znaczenia nie mają wskazane również wskazywane przez skarżącego późniejsze dokumenty, czy decyzje. Organ II instancji wyjaśnił, że dopóki według danych z ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] miała 0,3730 ha powierzchni to taka powierzchnia była wykazywana we wszystkich dokumentach. Późniejsze zmiany w zakresie przebiegu granic tej działki (ustalenie przebiegu granicy z działką nr [...] z roku 2022 oraz z działkami nr [...] i [...] w ramach modernizacji) wpłynęły na zmianę powierzchni, która aktualnie wynosi 0,3709 ha. Odnosząc się do zarzutów i żądań skarżącego organ II instancji wskazał, że brak jest podstaw do wykonania ponownych pomiarów działki nr [...] w celu "wykazania poprawnego i faktycznego stanu jej powierzchni". Stan taki bowiem wykazany został w wyniku modernizacji, natomiast skarżący tak naprawdę cały czas domaga się przywrócenia powierzchni sprzed modernizacji, uznając ją za wiążącą i jedyną prawidłową bez względu na okoliczności. Organ odwoławczy za nielogiczne uznał twierdzenie skarżącego, że w roku 2022 mimo podpisania protokołu ustalenia przebiegu granic, nie zgodził się on na zmianę przebiegu granic. Organ zaznaczył przy tym, że przebieg granicy pomiędzy działką nr [...] i [...] został ustalony na podstawie § 33 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, tj. zgodnych wskazań właścicieli w tym strony – to sam skarżący wskazał taki, a nie inny przebieg granicy i jak sam wskazuje był on poinformowany przez geodetę o fakcie, że dotychczasowy przebieg granicy wykazany w operacie ewidencji gruntów i budynków był błędny, a więc miał świadomość tego od 2022 roku, co i tak pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem to w toku modernizacji wykonawca, bądź to wykazał na podstawie istniejącej dokumentacji geodezyjnej, bądź ustalił przebieg granic działki nr [...] zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym zakresie. Organ II instancji zauważył również, że nawet gdyby skarżący nie miał wiedzy już od 2022 roku o błędnym przebiegu granicy jego działki, a co za tym idzie również powierzchni, nie miałoby to znaczenia dla niniejszej sprawy. Z tego samego powodu organ II instancji uznał, że bez znaczenia jest okoliczność, że działka nr [...] w roku 2022 nie została ponownie "zmierzona". Przedmiotem pracy geodezyjnej wykonywanej w roku 2022 nie był bowiem pomiar wszystkich granic działki nr [...] i jej powierzchni, więc nawet nie mogła być wówczas "zmierzona" – brak było bowiem ku temu podstaw. Dalej organ zauważył, że, co do zasady, również istniejący w terenie płot nie jest żadnym dowodem na powierzchnię działki. Powierzchnia działki jest pochodną granic, a nie pochodną położenia płotu, który niekoniecznie musi przecież zostać posadowiony w granicach ewidencyjnych (czy też w prawidłowo wyznaczonych czy ustalonych granicach ewidencyjnych działki). Organ odwoławczy wyjaśnił, że po to właśnie przeprowadzona została aktualnie modernizacja ewidencji gruntów i budynków, aby w ewidencji gruntów i budynków wykazać prawidłowy przebieg granic działek i ich powierzchnie, dzięki czemu skarżący może być świadom i tych prawidłowych granic i prawidłowej powierzchni jego działki. Z kolei odnosząc się do zarzutu dotyczącego zmiany kategorii działki nr [...] (rodzaju użytku gruntowego) i wynikającego z niego żądania przywrócenia właściwej kategorii (zabudowa zagrodowa) działki organ wskazał, że w piśmie z 16 grudnia 2024 r. będącym zarzutami do danych do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym powstałym w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, skarżący takich zarzutów nie podniósł, wobec czego zarzut ten i żądanie w tym zakresie wykraczają poza zakres przedmiotowego postępowania. Tym niemniej organ wyjaśnił, że już przed modernizacją część gruntów na działce nr [...] o powierzchni 0,0769 ha zaliczona była do terenów mieszkaniowych oznaczonych symbolem "B". W wyniku modernizacja powierzchnia tego użytku zwiększona została do 0,1748 ha, co jest konsekwencją wybudowania przez skarżącego kolejnego budynku na przedmiotowej działce.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zaskarżył powyższą decyzję organu w całości, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia poprzez zaniechanie podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak prawidłowej oceny materiału dowodowego, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że odrzucono zarzuty strony i nie przywrócono powierzchni działki nr [...] do stanu z przed modernizacji. W związku z powyższym strona wniosła o uwzględnienie zarzutów i przywrócenie powierzchni działki nr [...] do stanu z przed modernizacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Na terminie rozprawy strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe. Skarżący podniósł, że organ w trakcie modernizacji powinien dokonać pomiarów należącej do niego działki. Skarżący wskazał również, że został powiadomiony o pracach geodezyjnych (pomiarach na gruncie) zaplanowanych na 27 maja 2024 r., niemniej jednak nie stawił się w tej dacie na gruncie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267). Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Ze wskazanych powyżej przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie były decyzje administracyjne wydane w następstwie rozpoznania zarzutu zgłoszonego przez skarżącego do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym w związku z przeprowadzaną modernizacją ewidencji gruntów i budynków. Istota sporu pomiędzy skarżącym a organami sprowadzała się do kwestii prawidłowości dokonania czynności modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze gminy R.w odniesieniu do powierzchni działki oznaczonej nr [...].
Wobec tak zakreślonego zakresu postępowania w pierwszej kolejności przypomnieć należy, że podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) - dalej: "u.P.g.k." - oraz rozporządzenie z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 219) - dalej: "rozporz. w spr. ewid.". Zgodnie z art. 2 pkt 8 u.P.g.k., ewidencja gruntów i budynków, to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Pełni ona funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 634/24, Lex/el nr 3814548; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 2174/19, Lex/el nr 3078341; a także chociażby wyrok NSA z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 3958/18, Lex/el nr 3022252). Tryb postępowania w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków reguluje art. 24a u.P.g.k, w myśl którego starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych (art. 24a ust. 1 u.P.g.k.). Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków (art. 24a ust. 2 u.P.g.k.). Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego (art. 24a ust. 3 u.P.g.k.). Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego (art. 24a ust. 4 u.P.g.k.). Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym (art. 24a ust. 5 u.P.g.k.). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych (art. 24a ust. 6 u.P.g.k.). Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole (art. 24a ust. 7 u.P.g.k.). Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa (art. 24a ust. 8 u.P.g.k.). Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych (art. 24a ust. 9 u.P.g.k.). O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji (art. 24a ust. 10 u.P.g.k.). Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące (art. 24a ust. 11 u.P.g.k.). Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 26 ust. 2 u.P.g.k. sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją, sposób i terminy sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych tą ewidencją, a także rodzaje budynków i lokali, które nie będą wykazywane w ewidencji, oraz zakres informacji objętych rejestrem cen nieruchomości, zapewniając informację o gruntach, budynkach, lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami, budynkami i lokalami, a także szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określił – w drodze rozporządzenia z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 219), dalej: "rozporz. w spr. ewid." – Minister Rozwoju, Pracy i Technologii. W myśl § 30 ust. 1 rozporz. w spr. ewid. - przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie modernizacji (ale również zakładania i bieżącej aktualizacji) ewidencji wykazuje się na podstawie:
1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby:
a) postępowania rozgraniczeniowego,
b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów,
c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości,
d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,
e) podziału nieruchomości,
f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych;
2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic;
3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.
Przy czym, jak stanowi jednak § 31 rozporz. w spr. ewid., jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 u.P.g.k., tj. w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 1670) - dalej: "rozporz. w spr. standardów", dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Zgodnie z § 16 pkt 1 rozporz. w spr. standardów, geodezyjny pomiar sytuacyjny (pod pojęciem tym – tj. geodezyjny pomiar sytuacyjny – należy, zgodnie z § 2 pkt 4 rozporz. w spr. standardów, rozumieć zespół czynności technicznych polegających w szczególności na określeniu położenia szczegółów terenowych w państwowym układzie współrzędnych prostokątnych płaskich oraz pozyskaniu ich podstawowych atrybutów) wykonuje się w sposób zapewniający określenie położenia szczegółu terenowego względem punktów poziomej osnowy geodezyjnej lub pomiarowej, z dokładnością nie mniejszą niż 0,10 m - w przypadku szczegółów terenowych I grupy. Przy czym do I grupy szczegółów terenowych, w myśl § 6 pkt 1 rozporz. w spr. standardów, zalicza się w szczególności: a) znaki i punkty graniczne, b) znaki geodezyjne, c) naziemne obiekty budowlane i urządzenia budowlane, w tym elementy naziemne sieci uzbrojenia terenu. Nie może przy tym ujść uwadze, że geodezyjne pomiary sytuacyjne i wysokościowe wykonuje się z wykorzystaniem metod, technik i technologii zapewniających uzyskanie dokładności położenia punktów szczegółów terenowych i spełnienie warunków wykonywania pomiarów, określonych w § 16 oraz § 20, z uwzględnieniem zasad określonych w § 18 (§ 3 ust. 1 rozporz. w spr. standardów), a wybór stosowanych metod, technik i technologii, spełnienie warunków wykonywania pomiarów oraz zapewnienie wymaganej dokładności spoczywa na kierowniku prac geodezyjnych (§ 3 ust. 2 rozporz. w spr. standardów). Przy czym pod pojęciem kierownika prac geodezyjnych rozumieć należy geodetę uprawnionego, ustanowionego przez wykonawcę zgłoszonych prac geodezyjnych do kierowania tymi pracami na podstawie art. 11 ust. 2 u.P.g.k. (§ 2 pkt 3 rozporz. w spr. standardów). W niniejszym postępowaniu, jak wynika z akt sprawy, prace modernizacyjne wykonywał uprawniony geodeta. Nadto, jak stanowi § 4 ust. 1 rozporz. w spr. standardów, wyniki pomiarów długości oraz współrzędne prostokątne płaskie przy wykonywaniu geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych wyraża się w metrach z precyzją zapisu do 0,01 m, a dla pomiarów wymagających wyższej dokładności – w metrach z precyzją zapisu do 0,001 m. Niejako dla porządku należy jeszcze w tym miejscu zwrócić uwagę na § 32 rozporz. w sprawie ewid., który szczegółowo normuje problematykę zawiadomień o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, wskazując m.in. że nieusprawiedliwione niestawiennictwo podmiotów, o których mowa w ust. 1 (a więc, podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 7 i § 12 pkt 1 rozporz. w spr. ewid., tj. właścicieli albo samoistnych posiadaczy oraz użytkowników wieczystych gruntów, jednostek organizacyjnych sprawujących zarząd albo trwały zarząd nieruchomościami, państwowych osób prawnych, którym Skarb Państwa powierzył w stosunku do jego nieruchomości wykonywanie prawa własności lub innych praw rzeczowych, organów administracji publicznej, które gospodarują nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnych, powiatowych i wojewódzkich zasobów nieruchomości, a także użytkowników gruntów państwowych i samorządowych), nie wstrzymuje czynności ustalenia przebiegu granic.
Sposoby i kolejność ustalania przebiegu granic działek ewidencyjnych i położenia punktów granicznych normuje § 33 rozporz. w spr. ewid. Stosownie do tego przepisu (§ 33 rozporz. w sprawie ewid.):
- w pierwszej kolejności ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych dokonuje geodeta posiadający uprawnienia zawodowe w zakresie, o którym mowa w art. 43 pkt 2 lub 5 u.P.g.k., zwany dalej "geodetą uprawnionym", na podstawie zgodnych wskazań podmiotów, o których mowa w § 11 pkt 7 i § 12 pkt 1, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli wskazywany przebieg nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach dotyczących przebiegu ustalanych granic (§ 33 ust. 1 rozporz. w sprawie ewid.);
- w przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (§ 33 ust. 2 rozporz. w sprawie ewid.);
- w przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty wraz z danymi dotyczącymi punktów granicznych ustala geodeta uprawniony po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów (§ 33 ust. 3 rozporz. w sprawie ewid.).
Przy czym w świetle wskazanych powyżej przepisów nie ulega wątpliwości, że aby móc wykazać w ewidencji gruntów i budynków przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie m.in. modernizacji ewidencji – a więc tak, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności należy ustalić czy istnieje dokumentacja, o której mowa w § 30 ust. 1 rozporz. w spr. ewid., a więc dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzona na potrzeby postępowań, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 1 wskazanego rozporządzenia; inne materiały zasobu dotyczące ustalenia przebiegu granic (§ 30 ust. 1 pkt 2 rozporz. w spr. ewid.); dokumentacja geodezyjna sporządzona przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią do ewidencji (§ 30 ust. 1 pkt 3 rozporz. w spr. ewid.). Przy czym dokumentacja ta powinna zawierać dane pozwalające na odtworzenie położenia granic z dokładnością nie mniejszą niż 0,10 m względem punktów poziomej osnowy geodezyjnej lub pomiarowej (§ 16 pkt 1 rozporz. w spr. standardów).
Oceniając przebieg kontrolowanego postępowania należy wskazać, że organy sprostały wymogom wyrażonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a związanym z obowiązkiem wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, który może stanowić przedmiot wiarygodnych i kompletnych ustaleń faktycznych.
Jak wynika z akt sprawy w latach 2023-2024 w obrębie R. zostały przeprowadzone prace modernizacyjne. Wykonawca modernizacji – uprawniony geodeta na podstawie istniejących w zasobie geodezyjnym i kartograficznym materiałów przyjmował dane pomiarowe do wykazania przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnie z § 30 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2024 r., poz. 219 ze zm.), a następnie ponownie obliczał powierzchnie działek i wykazywał je z dokładnością zapisu do 0,0001 ha. W przypadku braku dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo gdy zawarte w nich dane nie pozwalały na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych wykonawca pozyskiwał w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Z akt sprawy wynika także, że w trakcie prac modernizacyjnych wykonawca dokonał pomiaru budynków identyfikując ich rodzaj według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) oraz zasięgu użytków gruntowych zaliczając je do poszczególnych grup zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wykonawca w tym celu przeanalizował dokumenty zgromadzone przez Starostwo Powiatowe w Piotrkowie Trybunalskim wskazujące funkcje budynków w tym m.in. prawomocne pozwolenia na budowę i dołączone do nich kopie warunków zabudowy.
Przebieg granic działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i [...] uprawniony geodeta pozyskał na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z uwagi na błędne dane dotyczące punktu granicznego wspólnego dla działek nr [...], [...] i [...] (droga) w dniu 27 maja 2024 r. uprawniony geodeta dokonał ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką nr [...] a działką nr [...] i działką nr [...] na podstawie § 33 ust. 3 rozporz. w spr. ewid. W wyniku przeprowadzonych prac obliczono ponownie powierzchnię działki nr [...] i wyniosła ona 0,3709 ha. Z akt sprawy wynika również, że właściciel działki nr [...] – skarżący, pomimo zawiadomienia nie uczestniczył w czynnościach ustalenia przebiegu granic. Fakt ten skarżący potwierdził zresztą na terminie rozprawy, podczas której wskazał, że został powiadomiony o pracach geodezyjnych (pomiarach na gruncie) zaplanowanych na 27 maja 2024 r., niemniej jednak nie stawił się w tej dacie na gruncie, podnosząc jednocześnie, że organ w trakcie modernizacji powinien dokonać pomiarów należącej do niego działki. W niniejszej sprawie spór dotyczy bowiem powierzchni działki nr [...] należącej do skarżącego, ustalonej w procesie modernizacji na 0, 3709 ha. W ocenie strony skarżącej została ona pozbawiona 21 metrów powierzchni działki, wobec tego wnosi o przywrócenie jej powierzchni do stanu sprzed modernizacji, tj. 0,3730 ha.
W ocenie sądu, w niniejszej sprawie, pomimo przeciwnych sugestii strony skarżącej, nie pojawiły się wątpliwości co do prawidłowości ustaleń geodety w zakresie ustalenia powierzchni działki stwierdzonej w procesie modernizacji, jak również rzetelności w zakresie podjętych przez niego czynności, które były zgodne z obowiązującymi przepisami. Wykonawca prac modernizacyjnych – tj. uprawniony geodeta - odnosząc się w toku postępowania do wątpliwości strony i zgłoszonych uwag, w opinii technicznej zgłoszonej do protokołu w trakcie wyłożenia projektu operatu opisowo – kartograficznego wskazał, że uwagi te należy odrzucić, wyjaśniając, że w toku prac związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków dokonano analizy materiałów źródłowych oraz w przypadku rozbieżności pomiędzy materiałami źródłowymi dokonano czynności ustalenia przebiegi granic działek ewidencyjnych. W przypadku działki [...] ustaleniu podlegał punkt 1-1863. Położenie pozostałych punktów określono jednoznacznie na podstawie analizy dokumentacji źródłowej – operaty P.1010.1996.1186, P.1010.2022.2052. Właściciel działki [...] nie brał udziału w czynnościach ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, co nie jest kwestionowane. Powierzchnia działek ewidencyjnych została rozliczona zgodnie z § 16 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i wykazano z precyzją zapisu do 0,0001 ha.
W świetle powyższych okoliczności faktycznych oraz jednoznacznego stanowiska uprawnionego geodety, a więc podmiotu posiadającego wiadomości specjalne, brak było podstaw do kwestionowania poczynionych przez niego ustaleń, albowiem wbrew twierdzeniom skarżącego zostały one dokonane zgodnie z obowiązującą procedurą. W tym stanie rzeczy w ocenie sądu nie istniała w niniejszej sprawie potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w tym w szczególności przeprowadzania ponownych pomiarów działki [...]. Organ II instancji słusznie wyjaśnił, iż powierzchnia działki jest pochodną jej granic i stanowi dane ewidencyjne tej działki. Granic działek nie kształtuje się w ten sposób, żeby uzyskać konkretną powierzchnię, ale odwrotnie – to granice działek określają jej powierzchnię. Tym samym organ prawidłowo wskazał, że fakt, iż w akcie notarialnym z 8 października 1996 r. nr [...] na który powołuje się strona, powierzchnia działki nr [...] wykazana została na 0,3730 ha pozostaje bez wpływu na prawidłowość poczynionych w sprawie ustaleń. Wskazana w akcie notarialnym powierzchnia – jak słusznie wyjaśnił organ odwoławczy - oznacza tyle tylko, że według danych ewidencyjnych z roku 1996 powierzchnia tej działki wynosiła 0,3730 ha. Dane dotyczące powierzchni wskazane w aktach notarialnych często, tak jak w niniejszej sprawie, sprzed kilkunastu lat, są danymi pochodnymi wpisanymi na podstawie ówczesnych map, które były sporządzone metodami o niskiej dokładności. Obecnie powierzchnia wynika z precyzyjnego pomiaru punktów granicznych, ustalona zgodnie z przepisami prawa, na podstawie współrzędnych punktów granicznych ustalonych zgodnie z § 16 rozporz. w spr. ewid. Z akt sprawy nie wynika, by wykonawca popełnił błąd w ustaleniu przebiegu granic, w szczególności by dokonał błędnego położenia punktu 1-1863. Wyjaśnić również należy, że akt notarialny stanowi dowód prawa własności i nie jest dokumentem technicznym określającym przebieg granic. Powierzchnia wskazana w akcie notarialnym ma charakter jedynie opisowy przedmiotu własności. Podobnie należało ocenić decyzje podatkowe, które również nie mają istotnej wartości dowodowej w niniejszej sprawie. Ponadto podkreślić należy, że mapy, które załączył skarżący w toku postępowania były sporządzone przed modernizacją, do innych celów. Podkreślić równocześnie należy, że mapy nie stanowią samodzielnie dokumentu określającego stan prawny gruntu (por. wyrok WSA w Krakowie z 15 marca 2018 r., III SA/Kr 1522/17, Lex/el nr 2467860). Organ II instancji trafnie stwierdził, że dopóki według danych z ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] miała 0,3730 ha powierzchni, to taka powierzchnia była wykazywana we wszystkich dokumentach. Późniejsze zmiany w zakresie przebiegu granic tej działki (ustalenie przebiegu granicy z działką nr [...] z roku 2022 oraz z działkami nr [...] i [...] w ramach modernizacji) wpłynęły na zmianę powierzchni, która aktualnie wynosi 0,3709 ha.
W niniejszej sprawie skarżący miał świadomość, iż dotychczasowy przebieg granicy wskazany w operacie ewidencji gruntów i budynków jest błędny. Jak wynika bowiem z akt sprawy w 2022 na sąsiedniej działce nr [...] wykonywana była praca geodezyjna polegająca na jej podziale – operat techniczny nr P.1010.2022.2052. W trakcie tej pracy geodeta uprawniony stwierdził błędy, co do przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...], w konsekwencji czego dokonał ustalenia przebiegu granicy pomiędzy wskazanymi działkami na podstawie § 33 ust. 1 rozporz. w spr. ewid., tj. zgodnych wskazań właścicieli w tym skarżącego, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. Skutkiem sporządzenia protokołu ustalenia granicy była zmiana przebiegu granicy względem granicy określonej w operacie z 1996 roku. Wykonawca pracy geodezyjnej nie sporządził wówczas dokumentacji w zakresie zmiany powierzchni działki nr [...] bowiem nie było to przedmiotem jego pracy - przedmiotem pracy geodezyjnej przeprowadzonej w 2022 r. nie był bowiem pomiar wszystkich granic działki [...] i jej powierzchni. W niniejszej sprawie fakt ten nie ma jednak znaczenia, albowiem w toku modernizacji uprawniony geodeta dokonując oceny dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także biorąc pod uwagę błędne dane dotyczące punktu granicznego wspólnego dla działek nr [...] [...] i [...] (droga) 27 maja 2024 r. dokonał na gruncie ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką [...], a działką [...] i działką nr [...] (droga) na podstawie § 33 ust. 3 rozporz. w spr. ewid. Okolicznością przyznaną przez skarżącego jest, iż nie brał on udziału w czynnościach przeprowadzonych na gruncie. W wyniku zbadania położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzenia analizy wszelkich dostępnych dokumentów zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie uprawniony geodeta ustalił, że powierzchnia działki [...] wynosi 0,3709 ha. W tym stanie rzeczy w ocenie sądu nie istniała w niniejszej sprawie potrzeba przeprowadzenia ponownych pomiarów, albowiem w trakcie czynności przeprowadzonych 27 maja 2024 r. dokonano ustalenia przebiegu granic pomiędzy działką [...], a działką [...] i działką nr [...] (droga) na podstawie § 33 ust. 3 rozporz. w spr. ewid. Skarżący został powiadomiony o terminie czynności przeprowadzonych na gruncie i tylko z wiadomych sobie względów nie brał w nich udziału. Nie jest przy tym rolą organów ewidencyjnych rozstrzyganie kwestii spornych dotyczących granic działek ewidencyjnych. Powyższej oceny nie zmieniają argumenty skarżącego wskazujące na istniejący w terenie płot. Wykonawca prac modernizacyjnych ustalił przebieg granicy na podstawie dokumentacji, posiadającej atrybuty wiarygodności oraz przeprowadził stosowne czynności w terenie. Istniejące ogrodzenie na gruncie nie jest przy tym tożsame z prawnym przebiegiem granicy.
Odnośnie natomiast podniesionego przez stronę zarzutu zmiany kategorii działki nr [...] (rodzaju użytku gruntowego) i wynikającego z niego żądania przywrócenia właściwej kategorii (zabudowa zagrodowa) przedmiotowej działki, organ słusznie stwierdził, że w piśmie z 16 grudnia 2024 r. będącym zarzutami do danych do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym powstałym w ramach przeprowadzonej modernizacji ewidencji gruntów i budynków, skarżący takich zarzutów nie podniósł, wobec czego zarzut ten i żądanie w tym zakresie wykraczają poza zakres przedmiotowego postępowania. Organ II instancji zasadnie wyjaśnił przy tym, że już przed modernizacją część gruntów na działce nr [...] o powierzchni 0,0769 ha zaliczona była do terenów mieszkaniowych oznaczonych symbolem "B". W wyniku modernizacja powierzchnia tego użytku zwiększona została do 0,1748 ha, co jest konsekwencją wybudowania przez skarżącego kolejnego budynku na przedmiotowej działce.
Powyżej wskazane stanowisko organu sąd uznał za prawidłowe - brak było bowiem podstaw do jego zakwestionowania. Podkreślić jeszcze raz należy, że powierzchnia działki jest pochodną jej granic i stanowi dane ewidencyjne tej działki. Nie kształtuje się granic działek w taki sposób, aby uzyskać konkretną powierzchnię. Co więcej powierzchnia określona w dokumencie własności, czy w księdze wieczystej nie jest chroniona wiarą publiczną ksiąg wieczystych i może ulec zmianie na skutek różnych zdarzeń prawnych lub faktycznych. Organy ewidencyjne są zaś tylko rejestratorem zmian prawnych, a ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Dlatego też nieskuteczne są zarzuty skargi wskazujące na bezpodstawne zmniejszenie powierzchni działki skarżącego i żądanie przywrócenia powierzchni działki [...] do stanu sprzed modernizacji. Powierzchnia, jak już bowiem wskazywano, jest wypadkową położenia punktów granicznych. Obecnie powierzchnie działek ujawnione w ewidencji gruntów i budynków są obliczone analitycznie ze współrzędnych obliczonych na podstawie danych pomiarowych i wykazane zgodnie z § 16 ust. 2 rozporz. w spr. ewid. z dokładnością zapisu do 0,0001 ha.
Prawidłowe było w tej sytuacji stanowisko organów obu instancji, że analiza zgromadzonego materiału oraz przebieg postępowania pozwalały na uznanie zasadności stanowiska organu co do podstawy wykazania na aktualnej mapie ewidencyjnej przebiegu granic działek zgodnie z operatem. Nie doszło tym samym, w ocenie sądu, do naruszenia przez organy zasad postępowania dowodowego ujętych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Organy rozpoznały sprawę na podstawie kompletnego i wystarczającego materiału dowodowego, a motywy decyzji zawarte w jej uzasadnieniu wypełniają hipotezę normy zawartej w art. 107 § 3 k.p.a.
Należy przy tym podkreślić, że dane wprowadzone w wyniku modernizacji nie są danymi niewzruszalnymi. Jak bowiem wskazuje judykatura ewidencja gruntów i budynków ma charakter techniczno-deklaratoryjny, a ujawnienie w niej określonych praw do gruntu spełnia tylko funkcję informacyjną. Wpis do ewidencji nie kreuje zatem stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza ten stan. Tym samym organ ewidencyjny rejestruje w ewidencji te stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Przy czym starosta ma obowiązek zachowania prowadzonego rejestru w stanie aktualności, co jednak nie oznacza konieczności uwzględnienia każdego żądania wnioskodawcy, które nie jest poparte stosowną dokumentacją uzyskaną w określonym trybie. Co więcej, rejestr ewidencji gruntów i budynków ma charakter deklaratoryjny, a to oznacza, że dane w nim zawarte nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, lecz stanowią jedynie potwierdzenie stanu prawnego zaistniałego wcześniej. Tym samym ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach i budynkach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne. Zmiany w ewidencji nie rozstrzygają sporów o prawo, nie nadają ani nie ujmują praw. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza zatem, że ewidencja nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan wynikający z dokumentów (por. np. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 634/24, Lex/el nr 3814548). Zatem ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego, jej zadaniem jest bowiem tylko i wyłącznie odzwierciedlenie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był zgodny z żądaniem wnioskodawcy (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Kr 95/24, Lex/el nr 3728903). Podkreślić również należy, że modernizacja ewidencji gruntów nie ma na celu ustalenia przebiegu granic działek, lecz uzupełnienie oraz modyfikację istniejących danych ewidencyjnych, w celu dostosowania ich do wymogów prawnych. Zatem procedura ta nie służy do rozstrzygania spornych stanów na gruncie w zakresie przebiegu granic (por. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 1792/22, Lex/el nr 3517156). Zawsze jednak można skutecznie domagać się zmiany danych ewidencyjnych, jeżeli przedstawione zostaną dowody wskazujące na to, że w wyniku przeprowadzonej modernizacji doszło do błędnego, tj. sprzecznego z przepisami prawa, wykazania danych ewidencyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 4/11, Lex/el nr 1149372). Organ II instancji miał zatem podstawy do utrzymania w mocy decyzji wydanej przez organ I instancji. Rozstrzygnięcia te odpowiadają prawu, zaś sąd nie dostrzegł takich uchybień obowiązującym przepisom, które by skutkowały koniecznością ich uchylenia. Z powyższym względów skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego przez skarżących skutku.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
a.kr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło