III SA/Łd 879/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-11-04

Skład orzekający: Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może jednocześnie uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ubezpieczeń społecznych, może ubiegać się o prawo pomocy w zakresie częściowym w celu ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia.
Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wskazał na niskie dochody z renty i dopłatę do czynszu, brak posiadanych nieruchomości i oszczędności.
Rozstrzygnięcie
1) umorzono postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu M. P. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A. III SA/Łd 879/16 Uzasadnienie M. P. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W treści skargi strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedkładając formularz "PPF". Z treści wniosku wynikało, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jedyne jego dochody stanowią: renta w wysokości 759,13 zł oraz dopłata do czynszu w kwocie 164,78 zł. Skarżący nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem, nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Wskazał natomiast na ponoszone bieżące wydatki na łączną kwotę ok. 250 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie wywołane wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i jako takie należało je umorzyć. Stosownie bowiem do treści art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym fakt, iż utrzymuje się z renty w kwocie 759 zł oraz otrzymuje dopłatę do czynszu w kwocie 164,78 zł. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło