III SA/Łd 882/15
WyrokWSA w Łodzi2015-12-18
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Ewa Cisowska–Sakrajda, Monika Krzyżaniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oferta w konkursie na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawierająca nieprawdziwe informacje dotyczące harmonogramu pracy personelu medycznego powinna zostać odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzut podania nieprawdziwych informacji dotyczących harmonogramu pracy lekarza w ofercie konkursowej jest niezasadny. Organ prawidłowo ustalił, że lekarz potwierdził prawdziwość umowy cywilnoprawnej z oferentem oraz swoją gotowość do świadczenia usług zgodnie z przedstawionym harmonogramem, nawet jeśli w tym samym czasie świadczył usługi dla innego podmiotu. Wystarczające było udokumentowanie gotowości do udzielania świadczeń od pierwszego dnia umowy, a potencjalne konflikty harmonogramów nie stanowiły podstawy do odrzucenia oferty na etapie konkursu.Stan faktyczny
Skarżący F.G. zakwestionował rozstrzygnięcie konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Głównym zarzutem było podanie nieprawdziwych informacji przez wybranego oferenta (C. Sp. z o.o.) w zakresie harmonogramu pracy lekarza Z.C., który miał świadczyć usługi w obu podmiotach jednocześnie. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji organu, Dyrektor NFZ ponownie rozpatrzył sprawę, jednak utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. Skarżący wniósł kolejną skargę do WSA, zarzucając m.in. nieuwzględnienie oceny prawnej z poprzedniego wyroku WSA oraz ponowne nierzetelne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska–Sakrajda, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), , Protokolant Referent stażysta Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi F.G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: F.G. P.P.H.U. "A.", w tym działalność leczniczą: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "B" w S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę.
Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 139 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tj. z 2008 r. Dz. U. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) – dalej: "u.ś.o.z.", ogłosił postępowanie konkursowe w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, świadczenia w zakresie audiologii i foniatrii na terenie województwa [...] na okres od 1 maja 2014 r. do 31 grudnia 2014 r., o kodzie postępowania [...].
W przedmiotowym postępowaniu złożono 4 oferty. Komisja konkursowa pozostawiła bez rozpoznania 2 oferty z uwagi na posiadanie przez oferentów zawartych umów z funduszem w rozpatrywanym zakresie.
Na podstawie art. 151 ust. 1 u.ś.o.z., w dniu 11 kwietnia 2014 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania. Informacja o rozstrzygnięciu została opublikowana na tablicach ogłoszeń oraz stronie internetowej [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ.
W dniu 17 kwietnia 2014 r. F.G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą: F.G. P.P.H.U. "A.", w tym działalność leczniczą - Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "B." w S., wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 134 u.ś.o.z. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem podstawowych zasad tj. równego traktowania wszystkich oferentów, zachowania podczas postępowania uczciwej konkurencji, porównania ofert według kryteriów wskazanych w art. 148. W ocenie skarżącego naruszono również art. 142 pkt 5 ust. 1 reguły wyboru oferty lub większej ilości ofert, które zapewniają ciągłość udzielania świadczeń, ich kompleksowość, dostępność, oraz przedstawiających najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia oraz naruszenie przyjętych na podstawie art. 146 u.ś.o.z. kryteriów oceny ofert, w wyniku czego doznał uszczerbku w interesie prawnym.
W dniu 30 kwietnia 2014 r. skarżący wniósł uzupełnienie odwołania, w którym podtrzymał w całości zarzut naruszenia przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Wskazał na naruszenie art. 149 u.ś.z.o. zgodnie, z którym oferty zawierające nieprawdziwe informacje lub złożone (uzupełnione) po terminie podlegają odrzuceniu. Niezbadanie przez Komisję poprawności formalnej zawartych umów (aneksów) doprowadziło do niezasadnego przyjęcia uzupełnionej błędnie oferty - jako poprawnej i wniesionej w terminie. W ocenie skarżącego naruszono również przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań i przepisy zarządzenia Nr 57/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, poprzez ich niezastosowanie w toku prac komisji. Ponadto zdaniem skarżącego Komisja konkursowa nie zbadała ofert z należytą starannością. Wynika to z konfliktu harmonogramu, który występuje w wybranej przez Komisję ofercie C. Sp. z o. o. Lekarz, który wykazany jest w ofercie C. Sp. z o. o. – Z.C. jest także zatrudniony w PPHU A. F.G. NZOZ B. w województwie [...] (w przychodni w Ż.) i świadczy usługi w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia – [...] Oddziału Wojewódzkiego. Personel, który jest przedstawiony w ofercie C. Sp. z o. o. jest tym samym, który udziela świadczeń w analogicznym czasie w województwie [...]. Godziny przyjęć tego lekarza w poradni w Ż. pokrywają się z jego godzinami pracy zgłoszonymi do konkursu w poradni w S. Konflikt harmonogramów nie został jednak uwzględniony przy ocenie oferty - do czego organ był obowiązany. Skarżący załączył do pisma kopię umowy z dnia 1.10.2008 r., kopię uzyskanych specjalizacji, kopię harmonogramu pracy poradni w Ż.
W dniu 16 maja 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia wydał decyzję Nr [...], w której oddalił odwołanie w całości.
Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podtrzymał wszystkie zarzuty i argumenty zawarte w przedmiotowym odwołaniu od rozstrzygnięcia konkursu. Podniósł, że po zapoznaniu się z aktami postępowania konkursowego przedstawił dowody mające - w jego ocenie - potwierdzać, że przedstawiony w ofercie C. Sp. z o.o. harmonogram pracy komórki organizacyjnej, w której pracować ma dr Z.C., jest informacją nieprawdziwą. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy załączono kopię aneksu z dnia 27 stycznia 2014 r. nr [...] do umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna - świadczenia w poradniach, zawartą pomiędzy PPHU "A." NZOZ "B." Przychodnie Lekarskie F.G. w S. a NFZ [...] Oddziałem Wojewódzkim w W. z załącznikiem - Harmonogram - Zasoby (Potencjał pierwotny umowy); kopię zgłoszenia zmiany do umowy (wydruk z SZOI) oraz kopię umowy z dnia 1.10.2008 r. o wykonywanie usług lekarskich w zakresie: laryngologii. Skarżący ponownie zwrócił uwagę na konieczność zwrócenia się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ o wydanie zaświadczenia o działalności dr C.
Pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. skarżący złożył uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując dotychczasowe zarzuty i argumenty zawarte w odwołaniu i we wniosku. Wnioskodawca ponownie podniósł, że udzielający zamówienia analizując dowody załączone przez skarżącego nie stosował przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (t.j. z 2013 roku poz. 267), w związku z art. 142 ust. 5 pkt 1, art. 154 ust. 4, 5 i 6 u.ś.o.z., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w tym w szczególności rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 listopada 2013 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (Dz. U. poz. 1413) winni, zgodnie z art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy, spełnić wymagania określone przez Prezesa NFZ, wskazane w m.in. Zarządzeniu Nr 57/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; zmienionego zarządzeniem Nr 74/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 12 grudnia 2013 r.
Zgodnie z § 10 ust. 4 pkt 3 zarządzenia nr 57/2013/DSOZ, oferent obowiązany jest udokumentować gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy przez każdą z wymienionych w wykazie osób. Dokumentem potwierdzającym gotowość udzielania świadczeń jest zawarta z oferentem umowa cywilnoprawna, w szczególności umowa o pracę lub pisemne zobowiązanie do zawarcia jednej z ww. umów. Wystarczającym dla udokumentowania gotowości udzielania świadczeń przez lekarza audiologa wykazanego w ofercie byłoby oświadczenie tego lekarza o gotowości zawarcia takiej umowy. Skoro lekarz podpisał umowę oznaczonej treści, wskazując swoje dane i składając własnoręczny podpis można uznać, że stanowi to zobowiązanie do zawarcia umowy o takiej treści.
W analizowanym stanie faktycznym, zdaniem organu, oferent którego oferta został wybrana – C. sp. z o.o., zgodnie z w/w dyspozycjami, załączył do oferty dokumenty potwierdzające gotowość do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez lekarza wskazanego w wykazie personelu, tj. umowę z dn. 1 kwietnia 2014 r. o świadczenie usług medycznych zawartą z dr Z.C. - laryngologiem, audiologiem z załącznikiem nr 1 - harmonogramem pracy oraz aneksem do tej umowy. W ocenie organu odwoławczego oznacza to, że oferent, którego oferta została wybrana udokumentował gotowość lekarza (personelu) do udzielania świadczeń zgodnie z obowiązującymi w postępowaniu konkursowym zasadami. Przedmiotowa umowa z dnia 01.04.2014 r. o świadczenie usług medycznych obowiązuje od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. Ponieważ przedmiotowe postępowanie konkursowe w przedmiocie zawarcia umowy na świadczenie usług medycznych w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie w audiologii i foniatrii na terenie województwa [...] ogłoszono na okres od 1 maja 2014 r. do 31 grudnia 2014 r., nie budzi wątpliwości, zdaniem organu, że udokumentowano gotowość w/w lekarza do udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Dyrektor [...] Oddziału NFZ uznał za niezasadne zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. W jego ocenie organy podjęły wszelkie czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego pozwalającego zbadać, czy przedmiotowe postępowanie konkursowe zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami i uwzględnił całość materiału dowodowego, mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia w/w kwestii.
W skardze z dnia 9 lipca 2014 r., skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, F.G. wniósł o uchylenie decyzji z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. poprzez jego niezastosowanie polegające na zaakceptowaniu wyboru oferty zawierającej nieprawdziwe informacje oraz art. 142 ust. 5 pkt 1 powołanej ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie tj. uznanie, że prawidłowo ustalone zostały punkty w kryterium dostępności, mimo, że nastąpił konflikt harmonogramów. W ocenie skarżącego naruszono również art. 134 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w zawyżeniu i wyborze oferty podmiotu, którego przeprowadzona ocena była niepełna i nieprawidłowa w kontekście zasad jej przeprowadzenia tj. z naruszeniem:
- § 1 ust. 1 pkt 3 lit. a zarządzenia nr 3/2014/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 23 stycznia 2004 r., zgodnie z którym oceny ofert dokonuje się m.in. według kryterium dostępności do świadczeń opieki zdrowotnej – ocenianej w szczególności poprzez liczbę dni i godziny pracy w harmonogramie pracy
- § 13 ust. 2 zarządzenia nr 57/2013/DSZO Prezesa NFZ z 2 października 2013 r. zgodnie z którym dokumenty składane przez oferenta winny pozostawać w zgodności ze stanem faktycznym i prawnym, co skutkowało zaakceptowaniem przyznania przez komisję zwiększonej liczby punktów za spełnienie kryteriów, których oceniana oferta podmiotu nie przedstawiała.
Zdaniem skarżącego organy naruszyły również art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie niepełnych, nierzetelnych i nieprawidłowych ustaleń, na podstawie wybiórczo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego w zakresie konfliktu harmonogramu przedstawionego w ofercie uczestnika postępowania, którego oferta wygrała w konkursie.
Wyrokiem z dnia 28 października 2014 r. w spr. o sygn. akt III SA/Łd 690/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r. Nr [...].
Sąd uznał, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego, pełnego rozstrzygnięcia sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Wskazał, iż w świetle przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania przed Dyrektorem [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wątpliwości, co do prawdziwości danych zawartych w ofercie C. sp. z o.o. w Ł., organ zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zebrania materiału dowodowego, pozwalającego na wydanie decyzji merytorycznej. Skoro organ na etapie odwołania wniesionego przez skarżącego dysponował dwiema umowami na wykonywanie usług lekarskich zawartymi z tym samym lekarzem pomiędzy skarżącym a oferentem, który został wybrany powinien dokonać ich weryfikacji pod kątem ustalenia, czy podmiot wybrany w postępowaniu konkursowym podał prawdziwe dane i czy będzie mógł zawrzeć umowę o świadczenie usług zgodne z treścią złożonej oferty.
Zdaniem Sądu, ponownie prowadząc postępowanie organ powinien prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy, ustosunkowując się do wniosków zgłoszonych przez stronę, zgodnie z treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Następnie na tej podstawie zobowiązany będzie do wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie odwołania skarżącego, z uwzględnieniem treści art. 107 § 3 k.p.a.
Decyzją z dnia 8 maja 2015 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po ponownym rozpoznaniu sprawy, oddalił w całości odwołanie wniesione przez F.G. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wszystkie oferty oceniane były przy zastosowaniu jednakowych kryteriów, w oparciu o kryteria oceny oferty szczegółowo określone w zarządzeniu Prezesa NFZ nr 3/2014/DSOZ, które zostało wydane na podstawie przysługujących Prezesowi ustawowo kompetencji. Powyższe Zarządzenie przewiduje, że oferty składane w przedmiotowym postępowaniu były oceniane poprzez kryterium jakości, dostępności, kompleksowości i ceny.
Organ podniósł, iż zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28.10.2014 r., sygn. akt III SA/Łd 690/14, czyniąc zadość wymogom art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a., uwzględniony został wniosek dowodowy odwołującego i zwrócono się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ celem przekazania informacji, co do wykazywania lekarza Z. C. w harmonogramie pracy podmiotu NZOZ B. "A." F.G. w placówce z Ż. Wyjaśnienia wymagała bowiem kwestia prawdziwości danych zawartych w ofercie w aspekcie dysponowania przez organ dwoma umowami których stroną był lekarz Z.C. Z pisma MOW NFZ wynika, iż Z.C. jest wykazany w harmonogramie jako personel odwołującego w miejscu udzielania świadczeń: Ż. przy umowie o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna w zakresie otolaryngologii od 2011 r. i obecnie.
Ponadto, organ zwrócił się bezpośrednio do w/w lekarza będącego stroną obu umów celem ustalenia m. in. która z umów o świadczenie usług medycznych odpowiada rzeczywistemu stanowi. W odpowiedzi lekarz ten wyjaśnił, iż "na moment złożenia oferty" przez C. Sp. z o.o. pracował on u odwołującego jednakże w innym harmonogramie niż wskazywany przez odwołującego w harmonogramie podanym do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ. Zaznaczył, iż na podstawie umowy skarżącego zawartej z MOW NFZ w przychodni w Ż. pracuje (i pracował w momencie składania oferty przez C. Sp. z o.o.) w następującym harmonogramie: wtorek od 12.30-14.30; piątek od 8.00 do 10.00. Podkreślił, iż we wskazanym przez [...] Oddział Wojewódzki NFZ harmonogramie w NZOZ B. w Ż. nie pracował i nie pracuje.
Organ wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym z uzyskanych informacji i wyjaśnień wynika, iż umowa na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta z lekarzem Z.C. przez oferenta którego ofertę wybrano w rozstrzygnięciu wraz z załączonym harmonogramem pracy jest autentyczna i zawiera prawdziwe dane. Lekarz ten świadczy usługi dla skarżącego w Ż. w innym harmonogramie, niż wykazany przez skarżącego w [...] Oddziale Wojewódzkim NFZ (zarówno na moment złożenia oferty przez C. Sp. z o.o., jak i na pierwszy dzień umowy). Lekarz ten potwierdził prawdziwość danych zawartych w umowie o świadczenie usług medycznych przedłożonej w przedmiotowym postępowaniu konkursowym przez oferenta którego ofertę wybrano.
W ocenie organu, nie można zarzucać podawania przez oferenta nieprawdziwych danych w ofercie - a więc kłamstwa - w sytuacji gdy podaje dane wynikające z umowy której treść (prawdziwość danych) potwierdza lekarz będący jej stroną. To bowiem lekarz będący stroną tej umowy posiada wiedzę z jakimi jeszcze innymi podmiotami ma zawarte umowy i w jakim harmonogramie pracuje. W tym świetle nie znajduje podstaw zarzucanie oferentowi C. Sp. z o.o. podawanie w ofercie nieprawdziwych danych w rozumieniu art. 149 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Ponieważ prawdziwość danych dotyczących gotowości lekarza Z.C. do wykonywania usług medycznych dla oferenta zgodnie z podawanym przez niego w ofercie harmonogramie pracy na dzień złożenia tejże oferty została potwierdzona zarówno pismem oferenta C. Sp. z o.o. z oświadczeniem tego lekarza oraz wyjaśnieniami Pana Z.C. z dnia 30.03.2015 r., nie można zdaniem organu uznać zarzutu odwołującego o konieczności odrzucenia oferty, podmiotu który wybrano w rozstrzygnięciu na podstawie art. 149 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Organ podjął bowiem wszelkie czynności mające na celu ustalenie stanu faktycznego pozwalającego zbadać, czy przedmiotowe postępowanie konkursowa zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi zasadami i uwzględnił całość materiału dowodowego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia w/w kwestii.
Dyrektor [...]OW NFZ wskazał, iż w toku postępowania odwoławczego uwzględniony został cały materiał dowodowy zebrany w sprawie i dokładnie wyjaśniono stan faktyczny z uwzględnieniem wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 28.10.2014 r., sygn. akt III SA/Łd 690/14. Organ nie znalazł przy tym podstaw do uznania, że działania komisji konkursowej były niezgodne z przedmiotowymi przepisami oraz że oferent którego ofertę wybrano podał w ofercie nieprawdziwe informacje co skutkować winno odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ustawy. Nie doszło zatem, w ocenie organu, do naruszenia interesu prawnego odwołującego i nie ma podstaw do uwzględnienia odwołania.
We wniosku z dnia 17 maja 2015 r. F.G., na podstawie art. 154 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] r. Dodatkowo na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał organ do wykonania wyroku WSA w Łodzi wydanego w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 690/14 oraz do załatwienia sprawy w terminie.
Podkreślił, iż wskazana powyżej decyzja jest niezgodna z prawem oraz sprzeczna z wytycznymi zawartymi we wskazanym wyroku WSA w Łodzi. Organ pomimo, iż zgodnie z wytycznymi WSA w Łodzi, złożył zapytanie do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, to jednakże całkowicie pominął uzyskaną z od MOW NFZ odpowiedź, która potwierdzała stanowisko wnioskodawcy. Zdaniem składającego wniosek, organ oparł swoją decyzję na kolejnym oświadczeniu dr C., które tak jak poprzednie, było sprzeczne z wcześniejszymi jego oświadczeniami. Winno to odbierać temu oświadczeniu walory wiarygodnego środka dowodowego, który decydowałby o odrzuceniu pozostałych dowodów zebranych w sprawie. F.G. podkreślił, że nawet mimo wskazanej sprzeczności dr C. w swoich oświadczeniach potwierdził, iż w czasie świadczenia usług zgodnie z ofertą C. sp. z o.o., która została wybrana w przedmiotowym konkursie, świadczył usługi na rzecz wnioskodawcy. Nawet zatem zgodnie z oświadczeniem dr C. w tym samym czasie co czas wybrany w przedmiotowym konkursie na pracę w przychodni w S., dr C. świadczył usługi na rzecz przychodni w Ż. Nie mógł być zatem w dwóch miejscach jednocześnie.
Powyższe okoliczności zdaniem strony wskazują, iż oferta C. sp. z o.o. powinna zostać odrzucona na podstawie art. 149 ust. 1 pkt. 2 u.ś.o.z., jako zawierająca nieprawdziwe informacje, co bez wątpienia uzasadnia interes prawny wnioskodawcy w prowadzeniu niniejszego postępowania. Jeżeli bowiem oferta C. sp. z o.o. zostałaby odrzucona w całości, bądź w części dotyczącej zaproponowanego harmonogramu i ilości godzin w nim podanych, to oferta wnioskodawcy zdobyłaby największą ilość punktów w konkursie.
Wnioskodawca wezwał również organ do załatwienia sprawy w terminie wynikającym z art. 154 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu organ podkreślił, iż w toku postępowania odwoławczego NFZ zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w ramach którego ma ustalić stan faktyczny pozwalający ocenić, czy w toku postępowania konkursowego nie naruszono zasad jego postępowania (Ustawa o świadczenia opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Komentarz, K.Baka, G.Machulak i pozostali, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., 2010, str. 903 i n.). Na etapie postępowania konkursowego komisja konkursowa na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2719) może żądać od świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy złożenia wyjaśnień dotyczących przeprowadzanego postępowania (§ 1), nadto komisja konkursowa ma prawe przeprowadzenia kontroli świadczeniodawcy ubiegającego się o zawarcie umowy w celu potwierdzenia prawdziwości i prawidłowości danych zawartych w ofercie, a także zażądać dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania przez świadczeniodawcę ubiegającego się o zawarcie umowy (§ 2).
Organ zaznaczył, iż zgodnie z cytowanym przepisem rozporządzenia, prawdziwość danych zawartych w ofertach może zostać ustalona także poprzez żądanie dostarczenia dokumentów potwierdzających dane i informacje przekazane w toku postępowania.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym z uzyskanych informacji i wyjaśnień wynika, zdaniem organu, iż umowa na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta z lekarzem Z. C. przez podmiot którego ofertę wybrano w rozstrzygnięciu wraz z załączonym harmonogramem pracy jest autentyczna i zawiera prawdziwe dane. Lekarz ten świadczy usługi dla skarżącego w Ż. w innym harmonogramie, niż wykazany przez skarżącego w [...] Oddziale Wojewódzkim NFZ (zarówno na moment złożenia oferty przez C. Sp. z o.o., jak i na pierwszy dzień umowy) i potwierdził prawdziwość danych zawartych w umowie o świadczenie usług medycznych przedłożonej w przedmiotowym postępowaniu konkursowym przez oferenta którego ofertę wybrano. Skoro zatem lekarz, który nie ma żadnego wpływu na podawanie informacji, co do jego rzeczywistego harmonogramu pracy do [...] OW NFZ - potwierdza prawdziwość danych wskazywanych przez oferenta C. Sp. z o.o. i potwierdza gotowość do świadczenia usług zgodnie z złączonym do niej harmonogramem, to nie budzi wątpliwości prawdziwość danych podawanych w ofercie przez oferenta wybranego w rozstrzygnięciu.
Dyrektor [...]OW NFZ wskazał, iż prawdziwość danych dotyczących gotowości lekarza Z. C. do wykonywania usług medycznych dla oferenta zgodnie z podawanym przez niego w ofercie harmonogramie pracy na dzień złożenia tejże oferty została potwierdzona zarówno pismem oferenta C. Sp. z o.o. z oświadczeniem tego lekarza oraz wyjaśnieniami Pana Z.C. z dnia 30.03.2015 r., a zatem nie można uznać zarzutu skarżącego o konieczności odrzucenia oferty oferenta, którego wybrano w rozstrzygnięciu na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Organ zaznaczył, iż oferent przystępując do konkursu, może zatem zgłaszać lekarza udzielającego w tym czasie świadczeń opieki zdrowotnej u świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z Funduszem. Oferent na tym etapie ma tylko obowiązek złożenia oświadczenia, że w przypadku wyboru będzie mógł przystąpić do zawarcia umowy na warunkach przewidzianych w cytowanym wyżej przepisie art. 132 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. To oświadczenie, podobnie jak inne oświadczenia składane przez oferenta, może być w toku postępowania komisji konkursowej poddane kontroli, także przez nałożenie na oferenta obowiązku dostarczenia potwierdzających je dokumentów (§ 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie. Zdaniem organu, w okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że informacja o ewentualnym konflikcie wykraczającym poza właściwość Oddziału powstała już na etapie zawarcia umowy i to z uwagi na okoliczności niezależne od wybranego oferenta. Organ zauważył, że dopuszczalne są zmiany umowy, ale z zachowaniem warunków podlegających ocenie tj. w okolicznościach niniejszej sprawy możliwa jest zmiana harmonogramu pracy, ale z zachowaniem ogólnych godzin pracy poradni za które zostały przyznane punkty (pytanie ankietowe 1.3.1.1) i taka zmiana została dokonana (art. 158 ust. 1 ustawy).
Postępowanie komisji prowadzącej przedmiotowe postępowanie konkursowe w ocenie organu było zgodne z przepisami ustawy, Regulaminem Pracy Komisji prowadzącej postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego uwzględniony został cały materiał dowodowy zebrany w sprawie i dokładnie wyjaśniono stan faktyczny z uwzględnieniem wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zawartych w wyroku z dnia 28.10.2014 r., sygn. akt III SA/Łd 690/14.
Dyrektor [...]OW NFZ nie znalazł zatem podstaw do uznania, że działania komisji konkursowej były niezgodne z przedmiotowymi przepisami oraz że podmiot którego ofertę wybrano podał w ofercie nieprawdziwe informacje co skutkować winno odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 u.ś.o.z. Prowadzi to zdaniem organu do konstatacji, że nie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego i nie ma podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi F.G. zarzucił zaskarżonym decyzjom Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] r. i [...] r.:
1/ naruszenie art. 170 oraz art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej, zawartej w prawomocnym wyroku z dnia 28 października 2014 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt: III SA/Łd 690/14.
2/ naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. a art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie nierzetelnych i nieprawidłowych ustaleń, na podstawie zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego w zakresie konfliktu harmonogramu przedstawionego w ofercie uczestnika postępowania, którego oferta wygrała w konkursie,
3/ naruszenie art. 154 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego niezastosowanie,
4/ naruszenie art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez jego niezastosowanie i zaakceptowane wyboru oferty zawierającej nieprawdziwe informacje,
5/ naruszenie art. 142 ust. 5 pkt. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że prawidłowo ustalone zostały punkty w kryterium dostępności, mimo, iż w wybranej oferty nastąpił konflikt harmonogramów,
6/ naruszenie art. 134 ust. 1 i ust 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w zawyżeniu wyniku i wyborze oferty podmiotu, którego przeprowadzona ocena była niepełna, nierzetelna i nieprawidłowa w kontekście zasad jej przeprowadzenia tj. z naruszeniem :
- § 1 ust. 1 pkt. 3 lit a) Zarządzenia Nr 3/2014/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 23 stycznia 2014 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z którym oceny ofert dokonuje się m.in. według kryterium dostępności doświadczeń opieki zdrowotnej - ocenianej w szczególności poprzez liczbę dni i godziny pracy w harmonogramie pracy oraz
- § 13 ust. 2 Zarządzenia Nr 57/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r., w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zgodnie z którym dokumenty składane przez oferenta, winny pozostawać w zgodności ze stanem faktycznym i prawnym
co skutkowało zaakceptowaniem przyznania przez komisję zwiększonej ilości punktów za spełnienie kryteriów, których oceniana oferta podmiotu, który wygrał konkurs, nie przedstawiała.
Odpowiadając na skargę Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażonej zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.).
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego.
W myśl natomiast art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie i analizowana zgodnie z powołanymi wyżej kryteriami nie zasługuje na uwzględnienie. W działaniu orzekającego w sprawie organu Narodowego Funduszu Zdrowia Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona w tym zakresie argumentacja jest wyczerpująca.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę miał przy tym na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 października 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 690/14 uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 6 czerwca 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 16 maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia odwołania F.G. w sprawie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie od dnia 1 maja do 31 grudnia 2014 r. świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, świadczenia w zakresie audiologii i foniatrii na terenie województwa [...], o kodzie postępowania [...].
Organ administracyjny rozpoznając ponownie sprawę i Sąd w niniejszym postępowaniu - na podstawie art. 153 p.p.s.a. - pozostawały związane oceną prawną, oraz wskazaniami, co do dalszego postępowania, wyrażonymi w powyżej opisanym wyroku WSA. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.
Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. S. Hanausek [w:] System prawa procesowego cywilnego, t. 3, Zaskarżanie orzeczeń sądowych, red. W. Siedlecki, Ossolineum 1986, s. 318). Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność), zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. S. Hanausek, tamże, s. 319). Uregulowanie zawarte w art. 153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013 r. o sygn. akt II OSK 1865/11, publ. LEX nr 1293568). Ponadto, w myśl art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 tej ustawy).
Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie złożenia skargi, powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu.
W analizowanej obecnie przez Sąd sprawie nie ma jednak ku temu podstaw. Rozpoznając bowiem ponownie sprawę, organ NFZ zastosował się do wytycznych zawartych w powołanym wyżej wyroku Sądu, gdyż poczynił dodatkowe ustalenia pod kątem wyjaśnienia, czy podmiot wybrany w postępowaniu konkursowym podał prawdziwe dane i czy będzie mógł zawrzeć umowę o świadczenie usług zgodne z treścią złożonej oferty. Organ NFZ dokonał także wnikliwej analizy porównawczej złożonych ofert, w tym oferty skarżącego i oferty C. Sp. z o. o. w zakresie dotyczącym poszczególnych kryteriów oceny i przyznanych punków.
Należy podkreślić, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz.U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej: "u.ś.o.z.", która określa m.in. warunki udzielania i zakres świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zasady sprawowania nadzoru i kontroli nad finansowaniem i realizacją tych świadczeń, a także zadania władz publicznych w zakresie zapewnienia równego dostępu do świadczeń (art. 1 pkt 2, 3 i 7 tej ustawy) powierzając większość tych zadań organom Narodowego Funduszu Zdrowia. Realizacja ustawowych obowiązków organów Funduszu we wskazanych obszarach skonkretyzowana została przede wszystkim w dziale VI u.ś.o.z. - "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami". Określenie w tym rozdziale trybu i zasad postępowania w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych służy wypełnieniu przez Fundusz celów postawionych przez ustawodawcę, a zakreślonych ogólnie w przepisach art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, z których wynika, że: każdy ma prawo do ochrony zdrowia (ust. 1); obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych, przy czym warunki i zakres udzielania tych świadczeń określa ustawa (ust. 2).
Wniesione przez skarżącego środki odwoławcze od rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, świadczenia w zakresie audiologii i foniatrii na terenie województwa [...] w okresie od 1 maja do 31 grudnia 2014 r., znajdują oparcie w art. 152 ust. 1 u.ś.o.z. W myśl tego przepisu, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga na zasadach określonych w art. 153 i 154 ustawy.
Zakres kontroli dokonywanej przez organ, a następnie przez sąd, jest zatem ściśle związany z pojęciem "uszczerbku interesu prawnego", który powstał w wyniku naruszenia przez Fundusz przepisów prawa, co odnosi się w szczególności do zasad postępowania konkursowego. Ze sformułowania tego trzeba wyprowadzić wniosek, że celem procedury uruchamianej odwołaniem (art. 154 ust. 1 u.ś.o.z.) jest jedynie weryfikacja w postępowaniu administracyjnym, czy we wcześniejszej fazie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej nie doznał uszczerbku interes prawny podmiotu powołującego się na naruszenie zasad postępowania. Zakres kontroli dokonywanej przez organ administracyjny ściśle jest zatem związany z pojęciem uszczerbku interesu prawnego, powstałego w wyniku naruszenia przepisów prawa (zasad postępowania).
Pojęcie uszczerbku interesu prawnego nie występuje zasadniczo w prawie administracyjnym, gdzie mowa jest o naruszeniu interesu prawnego (a nie o jego uszczerbku). W literaturze wskazuje się natomiast, że do uszczerbku interesu prawnego uczestnika postępowania w procedurze zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej dojść może wówczas, gdy naruszenie zasad postępowania, tj. konkretnego przepisu prawa przez podmiot prowadzący postępowanie, ma wpływ na ocenę możliwości zawarcia umowy o świadczenie takich usług. Takie ujęcie uszczerbku interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej determinuje sposób postępowania organu administracyjnego, do obowiązków którego będzie należało zbadanie okoliczności podnoszonych we wniosku - odwołaniu, a następnie ocena, czy i w jakim zakresie naruszenie to realnie spowodowało doznanie takiego uszczerbku. W postępowaniu administracyjnym dojść zatem musi do ujawnienia i zbadania wszelkich okoliczności związanych z punktacją (lub jej brakiem) będącą skutkiem ocen dokonywanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych w ogłoszeniu. Taki zakres postępowania odpowiada również celom ustawy (G. Machulak, A. Pietraszewska-Macheta, Komentarz do art. 152, art. 153, art. 154 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, LEX 2010). W takim zatem zakresie będzie również dokonywana kontrola sądu administracyjnego, który rozpoznając wniesioną skargę na podjęte rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału NFZ sprawdzi, czy zaskarżona decyzja wydana została po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania wyjaśniającego z zachowaniem wszelkich reguł postępowania oraz czy znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa.
Należy zauważyć, że jednym z podstawowych warunków dotrzymania w toku postępowania konkursowego zasad równego traktowania i uczciwej konkurencji jest skrupulatne przestrzeganie przez organ administracji szczegółowych unormowań związanych z dopuszczaniem do udziału w postępowaniu i oceną złożonych ofert. W tym kontekście należy wskazać zwłaszcza na przepis art. 149 ust. 1 u.ś.o.z. normujący sytuacje, w których oferta podlega obligatoryjnemu odrzuceniu (w tym z powodu zawarcia w niej nieprawdziwych informacji - art. 149 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy), a także na art. 148 u.ś.o.z. określający podstawowe kryteria, według których należy dokonywać porównania ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją - pkt 1; cena i liczba oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacja kosztów - pkt 2).
Rozpatrując sprawę we wskazanym wyżej aspekcie, Sąd nie dopatrzył się zarzucanego przez stronę skarżącą w niniejszym postępowaniu naruszenia przepisów związanych z procedurą konkursową postępowania o kodzie [...].
Zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 154 ust. 7, art. 149 ust. 1 i 2, art. 142 ust. 5 pkt 1 oraz art. 134 ust. 1 i 2 u.ś.o.z. związany był z faktem, iż w toku postępowania odwoławczego okazało się, że oferent, który wygrał konkurs w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ambulatoryjna opieka specjalistyczna, świadczenia w zakresie audiologii i foniatrii na terenie województwa [...] na okres od 1 maja do 31 grudnia 2014 r., tj. C. Sp. z o.o., podał w swojej ofercie harmonogram pracy lekarza, który częściowo pokrywał się z harmonogramem pracy tego samego lekarza w przychodni NZOZ B. A. F.G. w Ż. Powoduje to, zdaniem strony skarżącej, iż Spółka C. zawarła w swojej ofercie informacje nieprawdziwe, co powinno skutkować odrzuceniem tej oferty.
Sąd nie podziela powyższego poglądu, a zarzut skargi dotyczący podania przez C. Sp. z o.o. nieprawdziwych informacji dotyczących personelu medycznego uznaje za niesłuszny.
Jak już wyżej zaznaczono, uszczerbek interesu prawnego odwołującego musi być związany z naruszeniem przez Fundusz konkretnego przepisu prawa. W zakresie oceny formularza ofertowego w części dotyczącej wykazu personelu oraz godzin pracy tego personelu obowiązuje Zarządzenie Nr 57/2013/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 2 października 2013 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, gdzie w § 10 ust. 4 wymienione zostało, co podlega ocenie przez komisję konkursową i jakie dokumenty powinny być na tę okoliczność złożone. Zgodnie z tym przepisem formularz ofertowy zawiera:
1) dane identyfikacyjne oferenta;
2) wykaz podwykonawców z informacją o umowach podwykonawstwa, w przypadku, gdy w warunkach zawierania umów lub we wzorze umowy dopuszczone jest zlecanie podwykonawcom udzielania świadczeń opieki zdrowotnej;
3) wykaz personelu z opisem kompetencji; oferent obowiązany jest udokumentować gotowość udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez każdą z wymienionych w wykazie osób. Dokumentem potwierdzającym gotowość udzielania świadczeń jest zawarta z oferentem lub podwykonawcą umowa cywilnoprawna, w szczególności umowa o pracę lub pisemne zobowiązanie do zawarcia jednej z ww. umów;
4) wykaz zasobów (w szczególności sprzętu, pojazdów, pomieszczeń);
5) wykaz miejsc udzielania świadczeń z danymi identyfikacyjnymi, obejmujący również miejsca udzielania świadczeń podwykonawców;
6) ofertę w zakresie liczby i ceny dla przedmiotu postępowania i miejsca udzielania świadczeń, w tym:
a) potencjał wykonawczy dla przedmiotu postępowania i miejsca udzielania świadczeń na podstawie wykazów, o których mowa w pkt 2-5,
b) harmonogram udzielania świadczeń,
c) harmonogram pracy personelu lub jego dostępność godzinową;
7) ankiety dotyczące danego postępowania.
Z przytoczonego wyżej przepisu wynika jednoznacznie w jaki sposób oferent jest obowiązany udokumentować gotowość udzielania świadczeń. Dla udokumentowania zatem gotowości udzielania świadczeń przez lekarza wykazanego w ofercie, zgodnie z warunkami zawierania umów, wystarczające jest oświadczenie tego lekarza o gotowości zawarcia takiej umowy. W ocenie Sądu, z powyższego uregulowania wynika również wprost, że może zdarzyć się sytuacja, gdy osoba, która zobowiązała się wobec oferenta do zawarcia odpowiedniej umowy cywilnoprawnej, w tym umowy o pracę, ze zobowiązania tego się nie wywiąże co zmusi oferenta do poszukiwania nowych pracowników dla realizacji zawartej umowy. Okoliczność powyższa nie ma jednak znaczenia dla rozpatrywania środków odwoławczych od rozstrzygnięcia postępowania o zawarcie umowy, bowiem na etapie przeprowadzania konkursu komisja weryfikuje jedynie, czy oferty odpowiadają wymogom, co oznacza, iż nie może zakwestionować przedkładanych przez oferentów pisemnych zobowiązań do zawarcia umowy z oferentem złożonych przez osoby wskazane w przedłożonym wykazie personelu. Takie dokumenty zostały przez oferentów w ocenianym postępowaniu przedłożone.
W rozpatrywanej sprawie na etapie postępowania konkursowego komisja konkursowa w oparciu o § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2719) w celu sprawdzenia prawdziwości oświadczeń oferentów zawartych w ofercie wezwała zarówno skarżącego jak i C. Sp. z o.o. do udokumentowania gotowości personelu wykazanego w ofercie do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej. Podmiot, którego oferta został wybrana – C. sp. z o.o., zgodnie z w/w dyspozycjami, załączył do oferty dokumenty potwierdzające gotowość do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez lekarza wskazanego w wykazie personelu, tj. umowę z dnia 1 kwietnia 2014 roku o świadczenie usług medycznych zawartą z dr Z.C. - laryngologiem, audiologiem z załącznikiem nr 1 - harmonogramem pracy oraz aneksem do tej umowy. Oznacza to, zdaniem Sądu, że oferent którego oferta została wybrana udokumentował gotowość lekarza (personelu) do udzielania świadczeń zgodnie z obowiązującymi w postępowaniu konkursowym zasadami. Przedmiotowa umowa z dr Z.C. o świadczenie usług medycznych obowiązuje od dnia 1 kwietnia do 31 grudnia 2014 r., a ponieważ postępowanie konkursowe dotyczące świadczenia ambulatoryjnej opieki specjalistycznej w zakresie w audiologii i foniatrii na terenie województwa [...] ogłoszono na okres od 1 maja 2014 r. do 31 grudnia 2014 r., to nie budzi wątpliwości, że udokumentowano gotowość w/w lekarza do udzielania świadczeń od pierwszego dnia obowiązywania umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
W ramach dostępnych narzędzi, odpowiadających ustawowymi kompetencjom, komisja konkursowa dokonała również sprawdzenia powtarzalności personelu na terenie województwa [...], w wyniku czego nie stwierdzono żadnego konfliktu personelu wskazanego w ofertach.
Trzeba zaznaczyć, iż zarzut nieprawdziwości danych w ofercie Spółki C. dotyczący lekarza Z.C. został podniesiony na etapie postępowania odwoławczego, a więc w momencie kiedy komisja konkursowa jest rozwiązana. Zgodnie ze wskazaniami Sądu administracyjnego - skoro na etapie postępowania odwoławczego zakwestionowania prawdziwość danych zawartych w ofercie, organ przeprowadził w tym zakresie postępowanie dowodowe i wyjaśnił powstałe wątpliwości. Przeprowadził zarówno dowody wnioskowane przez skarżącego, jak również z urzędu ustalał stan faktyczny sprawy i wyjaśniał wszelkie wątpliwości. Ponieważ prawdziwość danych dotyczących gotowości lekarza Z.C. do wykonywania usług medycznych dla C. Sp. z o.o., zgodnie z podawanym przez niego w ofercie harmonogramem pracy na dzień złożenia tej oferty została potwierdzona zarówno pismem oferenta C. Sp. z o.o. z załączonym oświadczeniem lekarza z dnia 26 stycznia 2015 r. (k. 379 - 381 akt admin.) oraz wyjaśnieniami Z.C. z dnia 24 marca 2015 r. (k. 420 akt admin.), nie można uznać zarzutu skarżącego o konieczności odrzucenia oferty oferenta, którego wybrano w rozstrzygnięciu na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Spółka C. uprawniona była do wskazania harmonogramu pracy lek. Z.C. na warunkach opisanych w ofercie, w oparciu o zawartą z tym lekarzem umowę cywilnoprawną i na etapie oceniania przez komisję postępowania ofertowego nie istniały okoliczności przemawiające za tym, że niemożliwym będzie zachowanie warunków wskazanych w ofercie. Bezspornym jest, że C. sp. z o.o. wykazała gotowość dr Z.C. do udzielania świadczeń na warunkach opisanych w ofercie, a postępowanie dowodowe prowadzone w sprawie potwierdziło, że zobowiązanie tego lekarza było realne, gdyż jak oświadczył jego zamiarem była zmiana harmonogramu świadczenia usług wobec skarżącego w placówce w Ż. albo całkowita rezygnacja z udzielania tam świadczeń. Z uwagi na to, że w konkursie badana była gotowość do udzielania świadczeń przyjąć należy, iż nie stanowiło w ocenie Sądu przeszkody, że w dniu zawarcia umowy z C. sp. z o.o., lekarz ten udzielał świadczeń w innym podmiocie.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 154 § 1 p.p.s.a. Sąd uznał, że organ podjął czynności mające na celu wyjaśnienie kwestii wskazanej przez Sąd, zgodnie z wytycznymi wyroku z dnia 28 października 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 690/14 i wydał prawidłową decyzję administracyjną. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że w uzasadnieniu powyższego wyroku, Sąd wyraźnie zaznaczył, iż jego rozważania nie dotyczą zasadności zarzutów skarżącego, co do naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, gdyż ocena w tym zakresie byłaby przedwczesna z uwagi na nieprawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy. Sąd uznał, bowiem, że Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., polegającego na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego, pełnego rozstrzygnięcia sprawy i braku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Wskazał, iż w świetle przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania przed Dyrektorem [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ wątpliwości, co do prawdziwości danych zawartych w ofercie C. sp. z o.o. w Ł., organ zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i zebrania materiału dowodowego, pozwalającego na wydanie decyzji merytorycznej.
W toku prowadzonego ponownie postępowania wyjaśniającego, stosując się do wytycznych Sądu zawartych w powołanym wyżej wyroku, organ zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w celu uzyskania informacji, co do wykazania lekarza Z.C. w harmonogramie pracy NZOZ B. A. F.G. w placówce w Ż., jak również wystąpił do lekarza Z.C. o ustosunkowanie się do informacji uzyskanych z [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ i wyjaśnienie w jakich faktycznie godzinach pracował w poradni w Ż. w chwili zawierania umowy z C. Sp. z o.o. Z ustaleń dokonanych przez organ i nie kwestionowanych przez skarżącego, wynika, że lekarz Z.C. w momencie złożenia oferty przez C. Sp. z o.o. pracował w Ż. w przychodni NZOZ B. A. F.G. innym harmonogramie, niż podany został przez odwołującego do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ, w godzinach częściowo pokrywających się z godzinami podanymi w ofercie przez podmiot, który wygrał konkurs. Jednak, jak zaznaczono wyżej, ustalenia te nie dają podstaw do uznania, że oferta Spółki C. zawierała nieprawdziwe informacje w zakresie dysponowania personelem medycznym. Lekarz Z.C. potwierdził bowiem prawdziwość umowy przedłożonej w postępowaniu konkursowym przez oferenta, którego ofertę wybrano, w tym prawdziwość danych zawartych w tej umowie i gotowość do wykonywania świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z harmonogramem wykazanym przez oferenta C. Sp. z o.o. Lekarz pisemnie oświadczył, że w przypadku gdyby oczekiwane przez kontrahentów innych niż C. harmonogramy pracy kolidowały z tymi uzgodnionymi z C., zamierzał uzgodnić z innymi kontrahentami harmonogramy dostosowane do tych uzgodnionych z C., a w przypadku braku takiej możliwości, gotów był rozwiązać umowy z innymi kontrahentami. W takich okolicznościach zasadnie organ przyjął, iż nie można stwierdzić, że oświadczenia zawarte w ofercie, co do czasu pracy ww. lekarza były nieprawdziwe.
W świetle powyższego należy zgodzić się z organem, co do niezasadności zarzutu skarżącego, iż działania komisji konkursowej były niezgodne z powołanymi przez stronę przepisami oraz że podmiot którego ofertę wybrano podał w ofercie nieprawdziwe informacje, co winno skutkować odrzuceniem oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącego.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowym postępowaniu konkursowym komisja działała zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a wszystkie wymagane wyjaśnienia i informacje, jak również dokumenty związane z postępowaniem, udostępniane były oferentom oraz od nich odbierane, na tych samych zasadach.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
bg
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło