III SA/Łd 886/11
WyrokWSA w Łodzi2012-02-23
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiada za zaległości podatkowe spółki, jeśli formalnie pełnił funkcję członka zarządu w okresie, gdy powstały te zaległości, mimo że faktycznie mógł nie mieć wpływu na jej działalność lub nie podejmował decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedzialność członków zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wynika z formalnego pełnienia funkcji członka zarządu w okresie, gdy powstały te zaległości, a nie z faktycznego wykonywania obowiązków. Sąd administracyjny jest związany wykładnią prawa wyrażoną w poprzednich orzeczeniach w tej samej sprawie. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał przesłanek zwalniających go z odpowiedzialności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności M. L. za zaległości podatkowe spółki Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A Sp. z o.o. w podatku akcyzowym. Organ celny I instancji orzekł o odpowiedzialności M. L., a Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał tę decyzję w mocy. M. L. kwestionował swoją odpowiedzialność, twierdząc, że faktycznie nie sprawował zarządu w okresach, gdy powstały zaległości, i że spółka była w dobrej kondycji finansowej, gdy on kierował jej działalnością. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności wspólników Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym oddala skargę
III SA Łd 886/11
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Celnego I w Ł. z dnia [...] orzekającą o odpowiedzialności podatkowej M. L. za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc maj 2004 r. w kwocie 152.570,00 zł, listopad 2005 r. listopad i grudzień 2005 r. kolejno w kwotach 22.905,00 zł i 96.266,00 zł oraz za styczeń, luty, marzec 2006 r. kolejno w kwotach 85.840,00 zł, 77.601,00 zł i 250.605,00 zł, wraz z należnymi odsetkami w łącznej kwocie 334.121,00 zł oraz orzekającą o braku odpowiedzialności M. K. w związku z wystąpieniem przesłanki z art.116 § 1 pkt.1 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa i orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej z Przedsiębiorstwem Wielobranżowym A Sp. z o. o. członka zarządu tego przedsiębiorstwa – M. L. za zaległości podatkowe Spółki w podatku akcyzowym za okres maj 2004 r., listopad 2005 r., grudzień 2005 r., styczeń 2006 r., luty 2006 r., marzec 2006 r. w łącznej kwocie 867.161,00 zł, w tym odsetki w kwocie 181374 zł oraz orzekł o braku odpowiedzialności M. K. za zaległości w podatku akcyzowym Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A Sp. z o. o.
W uzasadnieniu organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Z uwagi na bezskuteczność egzekucji wobec Spółki A organ celny I instancji wszczął postępowanie o przeniesienie odpowiedzialności za ciążące na Spółce, wymagalne zaległości w podatku akcyzowym na prezesów zarządu: M. L. i M. K.
W odniesieniu do M. K. – pełniącego obowiązki członka zarządu od dnia 4 marca 2005 r. do dnia 9 marca 2007 r., organ I instancji uznał, na podstawie materiałów zgromadzonych w sprawie, że wykazał on, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki A we właściwym czasie nastąpiło bez jego winy, co zgodnie z art. 116 § 1 ust 1 pkt 1 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa uwalnia go od odpowiedzialności za zaległości Spółki. M. K. wskazał, iż w momencie objęcia przez niego funkcji Prezesa upłynął już czas na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki.
W odniesieniu do M. L. ustalono natomiast w prowadzonym postępowaniu, że w aktach sprawy znajdują się m.in. odpis pełny z rejestru handlowego Spółki A oraz pismo Sądu Rejonowego dla Ł.- Ś., XX Wydziału Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] marca 2009 r., z których to dokumentów wynika, iż początkowo zarząd Spółki A był jednoosobowy, a w jego skład wchodził od listopada 2001 r. do 4 marca 2005 r. M. L. jako Prezes Zarządu. Po odwołaniu go z funkcji Prezesa pełnił ją nadal. M. L. objął ponownie formalnie funkcję Prezesa Zarządu od dnia 4 października 2005 r. i pełnił ją do dnia 21 czerwca 2007 r.
Pismem z dnia 04.06.2009 r. M. L. wniósł o uzupełnienie materiału w sprawie o dowody na okoliczność rzeczywistego sprawowania zarządu w okresie od 2005 r. do 2008 r. i podejmowania decyzji w Spółce A od czerwca 2005 r.
Organ podatkowy l instancji postanowieniem z dnia [...] odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, wskazując między innymi, że okoliczność rzeczywistego sprawowania zarządu w okresie 2005-2008 i podejmowania decyzji w Spółce A od czerwca 2005 r. została w toku postępowania wystarczająco stwierdzona innymi dowodami, w tym zeznaniami świadków i dokumentami urzędowymi, co uzasadniało oddalenie tego wniosku na podstawie art. 188 ustawy Ordynacja podatkowa. Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł. na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie stwierdził, iż M. L. nie wykazał przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności za zaległości Spółki A powstałe w okresie kiedy był jej prezesem.
Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł. w dniu [...] wydał decyzję orzekającą o odpowiedzialności podatkowej M. L., za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym za wskazane wyżej okresy podatkowe oraz orzekającą o braku odpowiedzialności M. K. w związku z wystąpieniem przesłanki z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa.
Od decyzji tej odwołanie wniósł M. L.
W uzasadnieniu odwołania M. L. podnosił, iż funkcje prezesa Spółki A faktycznie pełnił do października 2005 r., do momentu gdy został od tej roli bezprawnie odsunięty przez drugiego członka zarządu M. K. Od tej chwili uniemożliwiono mu podejmowanie jakichkolwiek decyzji dotyczących funkcjonowania Spółki. Podkreślał, że kiedy kierował Spółką miała ona płynność finansową pozwalającą na regulowanie wszystkich zobowiązań. Zaległości w zapłacie podatku akcyzowego powstały w czasie gdy odpowiedzialność za działanie Spółki ponosił M. K. Organ l instancji mylnie przyjął, w ocenie odwołującego się, że w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe faktycznie pełnił on funkcję drugiego prezesa zarządu. Odwołujący stwierdził, że w okresie kiedy faktycznie pełnił funkcję prezesa zarządu nie istniały żadne zaległości podatkowe i spółka była w dobrej kondycji.
Podniósł także, że gdy został bezprawnie odsunięty od pełnienia funkcji członka zarządu, nie miał już wpływu na zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o upadłość spółki lub o wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości.
Zarzucał również, że Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł. bezzasadnie oddalił składane przez niego w trakcie postępowania wnioski dowodowe. uwzględniając przy tym wnioski dowodowe M. K. Organ włączył m.in. do materiału dowodowego opinie biegłych ze sprawy przed Sądem Okręgowym, sporządzone na inne okoliczności niż w przedmiotowej sprawie i nie przeprowadził samodzielnej analizy opinii biegłego, przyjmując jedynie wyrażone wnioski jako ostateczne. Zdaniem M. L. należało zbadać w postępowaniu administracyjnym, czy w czasie kiedy był Prezesem Zarządu Spółki i miał możliwość samodzielnego działania zachodziły przesłanki do zgłoszenia jej upadłości.
Wnosił także o dopuszczenie dowodu z postanowienia Sądu Okręgowego w S., Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], sygn. akt [...] wydanego w przedmiocie uzupełnienia opinii biegłego z zakresu rachunkowości K. G., dopuszczenie dowodu na okoliczność rzeczywistej sytuacji gospodarczej i możliwości regulowania należności publiczno prawnych przez Spółkę A przed marcem 2005 r. i po tym okresie oraz dowodu z dokumentów ze sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. V Wydział Gospodarczy, sygn. akt [...] - karty od nr 27 do 33, karty 38, karty od nr 141 do 145, załączonych do odwołania do akt sprawy Sądu Okręgowego w S., Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. akt [...] w zakresie zeznań świadków i stron postępowania M. K., L. F., Z. W., Z. B., M. L., A. M., a także o załączenie akt sygn. akt [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w W.
Powyższe wnioski zostały uwzględnione postanowieniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...].
Dyrektor Izby Celnej w Ł. po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy oraz mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa nie znalazł podstaw do zmiany rozstrzygnięcia organu l instancji i decyzją z dnia [...] utrzymał ją w mocy.
Decyzja organu II instancji została zaskarżona przez stronę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wyrokiem z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt l SA/Łd 325/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił ww. decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu orzeczenia WSA wskazał, iż organ odwoławczy nieprawidłowo pominął w zaskarżonej decyzji regulację art. 54 ustawy Ordynacja podatkowa. Jak wskazał sąd, przepis ten określa wyjątki od zasady naliczania odsetek za zwłokę za cały okres istnienia zaległości podatkowych. Ma on zastosowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej. Zakres odpowiedzialności osoby trzeciej wynika z art. 107 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, który stanowi, że osoba trzecia odpowiada za zaległości podatkowe podatnika, a więc za cudzy dług. Uzasadnia to stwierdzenie, że ramy odpowiedzialności osoby trzeciej nie mogą być szersze niż odpowiedzialność podatnika. Wyłączenie stosowania art. 54 ustawy Ordynacja podatkowa skutkowałoby tym, iż osoba trzecia ponosiłaby odpowiedzialność w zakresie szerszym niż podatnik, uprawniony do skorzystania z przewidzianych w art. 54 ustawy Ordynacja podatkowa odstępstw w zakresie naliczania odsetek za zwłokę.
Zdaniem WSA, z uwagi na powyższe, wyliczając kwotę odsetek za zwłokę organ odwoławczy powinien mieć na względzie treść art. 54 ustawy Ordynacja podatkowa, a w szczególności art. 54 § 1 pkt 7, regulujący kwestię naliczenia odsetek za czas trwania postępowania przed organem l instancji.
Sąd wskazał, że odpowiedzialność członków zarządu określona w art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym w analizowanych okresach podatkowych obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu ( art. 116 § 2 ustawy).
Sąd wyraził pogląd, że przepis art. 116 § 2 O.p. jedynie doprecyzowuje czasowe granice odpowiedzialności członków zarządu, a nie ma na celu ograniczenia zakresu podmiotowego do tych, którzy faktycznie "pełnili funkcje członka zarządu". W odniesieniu do powołania i odwołania członka zarządu, decydujące znaczenie ma ważnie powzięta uchwała o ich powołaniu lub odwołaniu. Nie jest więc zasadne stanowisko skarżącego, że tylko faktyczne pełnienie obowiązków członka zarządu rodzi odpowiedzialność tego członka za zaległości podatkowe spółki z o.o., określone w art. 116 § 1 O.p.
Równocześnie Sąd stwierdził, że w świetle zgromadzonego materiału nie jest zasadne twierdzenie skarżącego, że w czasie kiedy pełnił funkcję członka zarządu kondycja finansowa spółki była dobra. Sytuacja ta była na tyle zła, że uzasadnione było wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości już w okresie kiedy skarżący pełnił funkcję Prezesa w jednoosobowym zarządzie tj. w okresie do 4 marca 2005 r. W dniu 4 marca 2005 r., a więc w chwili powołania M. K. do zarządu, Spółka nie posiadała środków na spłatę zobowiązań tak bieżących jak i przeterminowanych. Spółka była niewypłacalna również na datę 30.03.2004 r. i na 30.06.2005 r. (faktyczne objęcie funkcji prezesa zarządu przez M. K.). Zdaniem Sądu ustalenia zawarte w opiniach biegłych nie zostały skutecznie zakwestionowane, co oznacza, że skarżący powinien wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości spółki co najmniej na początku 2005 r. aby zwolnić się z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
Jednocześnie Sąd podkreślił, że w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości. Ustalenie, że w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości powoduje to, że późniejsze pogorszenie się sytuacji finansowej spółki w okresie, kiedy już tej funkcji nie pełnił, skutkuje uwolnieniem tego członka zarządu od odpowiedzialności ukształtowanej w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Badanie przesłanek wyłączających odpowiedzialność może dotyczyć wyłącznie okresu, w którym osoba pełniła obowiązki członka zarządu i dotyczyć zobowiązań podatkowych powstałych w tym okresie. Nie można zatem oceniać przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu przez ustalenie, że w okresie kiedy objął funkcję Prezesa minął już właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, gdyż taka ocenia dotyczy okresu przed objęciem funkcji.
Sąd wskazał również, że organ odwoławczy winien jednak wyjaśnić czy M. L. po listopadzie 2005 r. pozostawał na stanowisku Prezesa Zarządu Spółki A i piastował faktycznie tę funkcję. Z odpisu z rejestru handlowego Spółki wynika, że skarżący był członkiem jednoosobowego zarządu Spółki w okresie od listopada 2001 r. do 4 marca 2005 r. Ponownie objął formalnie funkcję Prezesa Zarządu od dnia 4 października 2005 r. i pełnił ją do 21 czerwca 2007 r. To, że skarżący faktycznie pełnił funkcję Prezesa we wskazanych okresach potwierdziły, w ocenie Sądu, dowody zgromadzone w sprawie, m.in. w dniu 3 listopada 2005 r. zwolnił on prokurenta Spółki. Zaznaczył, że członek zarządu, zgodnie a art. 201 § 4 ustawy z dnia 15. 09.2000 r. Kodeks Spółek Handlowych jest powoływany i odwoływany uchwałą wspólników, chyba że umowa stanowi inaczej. Skutek materialnoprawny w postaci powstania i ustania stosunku członkowstwa w zarządzie spółki następuje zatem w drodze wyboru i rezygnacji bądź odwołania niezależnie od tego, czy zostało ono ujawnione poprzez wpis do rejestru, czy też nie. Organy celne powinny zatem ustalić, czy pomimo wpisu w rejestrze, stosunek członkowstwa skarżącego w zarządzie Spółki nie ustał wcześniej w drodze rezygnacji czy odwołania.
Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy wezwał M. L. do nadesłania wyroku Sądu Okręgowego w S. [...], przedstawienia okoliczności oraz daty formalnego zaprzestania pełnienia funkcji w Zarządzie Spółki, w szczególności o wyjaśnienie czy złożył rezygnację z funkcji Prezesa Zarządu, czy też został z niej odwołany oraz przesłania dokumentu, który stanowił o odwołaniu go z tej funkcji. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu 4 maja 2011 r. Równocześnie organ wystąpił do Sądu Gospodarczego XX Wydziału Krajowego Rejestru Sądowego o udostępnienie kserokopii dokumentów znajdujących w aktach Spółki, które następnie zostały załączone do akt postępowania administracyjnego. W dniu 9 maja 2011 r. M. L. przedstawił organowi kserokopię wyroku Sądu Okręgowego w S. wraz z uzasadnieniem i oświadczył, że okoliczności i przyczyny zaprzestania pełnienia przez niego funkcji Prezesa Zarządu zostały przedstawione i ustalone w toku tego postępowania sądowego.
Wydając wskazaną na wstępie decyzję Dyrektor Izby Celnej przede wszystkim podkreślił, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W ocenie organu odwoławczego, w świetle okoliczności sprawy niezbędne stało się
zakwestionowanie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i w konsekwencji uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego l w Ł. z dnia [...] nr [...]. Z uwagi jednak na fakt, iż organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy i nie stwierdzał potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego w znacznej części, zobligowany był do zastosowania w swej decyzji instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy.
W związku z tym, organ II instancji stwierdził, że w zaskarżonej decyzji błędnie wskazano kwoty odsetek. Powyższe wynikało z faktu, że przy ich obliczaniu nie uwzględniono okresów wskazanych w art. 54 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, za które nie nalicza się odsetek za zwłokę. Uznał, że organ I instancji Organ błędnie zastosował przepis art. 107 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa orzekając o odpowiedzialności M. L. za odsetki od zaległości podatkowe spółki naliczone w okresie od wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 54 § 1 pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia wszczęcia postępowania podatkowego do dnia doręczenia decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego z urzędu zostało doręczone w dniu 11 stycznia 2008 r., a decyzję organ I instancji wydał w dniu [...]. Decyzja nie została zatem doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, a to oznacza, że M. L. może ponieść odpowiedzialność za powstałe odsetki od niezapłaconych należności do dnia 10 stycznia 2008 r.
Wskazane uchybienie organu l instancji polegające na orzeczeniu o odpowiedzialności za zobowiązanie podatkowe oraz błędne wyliczenie odsetek stało się przyczyną, dla której niezbędnym – w ocenie Dyrektora Izby Celnej – stało się uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i orzeczenie co do istoty.
Jak dalej wskazał organ odwoławczy, okolicznością bezsporną jest, że Spółka A nie wywiązała się z terminowej zapłaty podatku wynikającego z deklaracji dla podatku akcyzowego za maj 2004 r., listopad 2005 r., grudzień 2005 r., styczeń 2006 r., luty 2006 r., marzec 2006 r. Upływ terminu do zapłaty podatku spowodował przekształcenie się zobowiązania podatkowego w zaległość podatkową.
Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie potwierdził także, że egzekucja prowadzona przeciwko Spółce była bezskuteczna. W jej następstwie nie doszło bowiem do zaspokojenia należności Skarbu Państwa. Nie ustalono majątku Spółki z którego mogłoby dojść do spłacenia ciążących na niej zobowiązań. Organ egzekucyjny poszukiwał bezskutecznie składników majątkowych mogących stanowić źródło środków pieniężnych na zaspokojenie należności podatkowych.
Zdaniem organu odwoławczego, organ celny I instancji prawidłowo wykazał, że w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 116 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa uzasadniające przyjęcie odpowiedzialności M. L. za wskazane zaległości Spółki. Prawidłowo bowiem przyjęto, że M. L. był członkiem zarządu Spółki w okresie kiedy upłynął termin płatności zobowiązań, za które odpowiedzialność została przeniesiona w niniejszej sprawie. Prawidłowo również wykazano w zaskarżonej decyzji okres w którym członkiem zarządu był M. K. Zestawienie dokumentów z Sądu Rejestrowego z innymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, świadczy, że M. L. pełnił faktycznie funkcję Prezesa Spółki w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji.
Organ wskazał, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, iż początkowo zarząd spółki A był jednoosobowy, a w jego skład wchodził od listopada 2001 r. do 4 marca 2005 r. M. L., jako Prezes Zarządu. Po odwołaniu go z funkcji prezesa M. L. pełnił ją nadal, a formalnie ponownie objął funkcję prezesa zarządu od 4 października 2005 r. i pełnił ją do czerwca 2007 r.
Od 4 marca 2005 r. w skład zarządu wszedł M. K., jako Prezes Zarządu i pełnił ją do 9 marca 2007 r. Powołując się na stanowisko WSA w Łodzi przedstawione w wyroku z 23 listopada 2010 r., który kazał ustalić czy pomimo wpisu w rejestrze stosunek członkostwa skarżącego w zarządzie spółki nie ustał wcześniej w drodze rezygnacji lub odwołania wyjaśnił, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, że M. L. dopiero w piśmie z dnia 12.06.2007 r. złożył oświadczenie, że rezygnuje z pełnienia funkcji drugiego Prezesa Zarządu Spółki. Oświadczenie to zostało przesłane za pośrednictwem poczty na adres siedziby Spółki, oraz do wiadomości R. L. i M. K. w dniu 13.06.2007 r. W tym okresie wspólnikami Spółki były dwie osoby: R. L. i były członek Zarządu M. K. posiadające po 50 % kapitału zakładowego. W czerwcu 2007 r. jako jedyny członek zarządu wpisany był M. L., w spółce nie powołana była Rada Nadzorcza, nie ustanowiono również pełnomocnika do zawierania umów i sporów z członkami. Zatem należało uznać, iż do czerwca 2007 r. M. L. nie złożył rezygnacji z funkcji prezesa Zarządu Spółki. Pełnił on zatem formalnie tę funkcję w okresie kiedy powstały przedmiotowe zaległości.
Dalej organ szeroko przedstawił zeznania świadków oraz dokumenty potwierdzające, zdaniem organu, iż to M. L. faktycznie pełnił funkcję prezesa spółki.co najmniej do listopada 2005 r. Dowody w tym zakresie potwierdziły, zdaniem organu odwoławczego, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki powinien być złożony przez M. L. Według zaś M. L. od czerwca 2005 r. jedynym prezesem spółki był M. K.
Zdaniem organu, o tym, że M. L. faktycznie pełnił funkcję Prezesa Spółki co najmniej do października, listopada 2005 r. świadczy również to, że jako Prezes Spółki składał wnioski o rozłożenie zaległości w podatku akcyzowym Spółki na raty. Wszystkie pisma składane do Urzędu Celnego w trakcie prowadzonych postępowań trzech postępowań były podpisane przez M. L.
Odnosząc się do wniosku M. L. o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w W. o akta sygn. akt [...], które miały wykazać że faktycznie nie pełnił on funkcji prezesa zarządu Spółki, organ odwoławczy wskazał, że z postanowienia o umorzeniu dochodzenia wynika, że "to M. L. zarządzał samodzielnie spółką i podejmował wszelkie decyzje". Materiał zgromadzony w postępowaniu zdaniem organów ścigania nie wskazał, aby M. K. działał na szkodę Spółki A. Z tego też względu dochodzenie prowadzone pod nadzorem Prokuratury w W. umorzono. Z kolei z załączonego przez M. L. uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w S. wynika, że od 16 grudnia 2005 r. (odebranie samochodu) nie pojawiał się on już w Spółce i nie podejmował żadnych decyzji. Także z pism M. K. do Sądu Gospodarczego dotyczących zmiany danych w rejestrze wynika, że w 2005 r. po powołaniu M. L. ponownie we wrześniu lub październiku na drugiego prezesa, nie pełnił on faktycznie tej funkcji.
Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł. analiza całokształtu zebranego materiału dowodowego stanowiła podstawę do stwierdzenia, że M. L. pełnił formalnie funkcję Prezesa Zarządu w okresie wskazanym w KRS i okresie kiedy upłynął termin płatności przedmiotowych zobowiązań Spółki. Faktycznie zaś pełnił tę funkcje do października, listopada 2005 r. Mimo formalnego przywrócenia M. L. w dniu 04.10.2005 r. do składu zarządu z obowiązkami drugiego prezesa Zarządu i zarejestrowaniu tej zmiany w KRS w dniu [...].11.2005 r., M. L. faktycznie tej funkcji nie pełnił.
Dalej organ wskazał, iż konieczne było rozważnie, czy na gruncie art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa możliwie jest orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z o.o. członka zarządu, w sytuacji gdy sprawował tą funkcję jedynie formalnie.
Odpowiadając na tak postawione pytanie organ odwoławczy wskazał, że przepis art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie odwołuje się do faktu "wykonywania" obowiązków, a jedynie do ich "pełnienia", co w przypadku funkcji zarządzających stanowi odpowiednik określenia "zajmować stanowisko", a tego typu określenie abstrahuje od sposobu i okoliczności faktycznego wykonywania powierzonych zadań. Możliwe jest zatem orzeczenie o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki A M. L. za okresy wskazane w zaskarżonej decyzji, gdyż w tych okresach pełnił on formalnie funkcje Prezesa Zarządu tej Spółki.
Zdaniem organu II instancji spełniona została także druga z przesłanek pozytywnych warunkujących odpowiedzialności członka zarządu, tj. egzekucja prowadzona z majątku Spółki była bezskuteczna. W tym zakresie organ szeroko przedstawił sytuację finansową podmiotu wskazując, iż materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie potwierdził, że egzekucja prowadzona przeciwko Spółce była bezskuteczna. W jej następstwie nie doszło bowiem do zaspokojenia należności Skarbu Państwa. Nie ustalono majątku Spółki z którego mogłoby dojść do spłacenia ciążących na niej zobowiązań. Postępowanie egzekucyjne dotyczące niezapłaconych deklaracji za okres maj 2004, listopad 2005, grudzień 2005, styczeń, luty, marzec 2006 zostało umorzone postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z [...].
Jak dalej wskazał organ, obok pozytywnych przesłanek przeniesienia odpowiedzialności, art. 116 Ordynacji podatkowej zawiera przesłanki negatywne, które - jeśli zostaną skutecznie wykazane przez członka zarządu, przeciwko któremu skierowane zostało postępowanie uwalniają go od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności wystarczające było wykazanie jednej z następujących okoliczności: zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe) we właściwym czasie; brak winy członka zarządu w niedokonaniu ww. czynności; wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W ocenie organu, M. L. nie udowodnił żadnych okoliczności egzoneracyjnych. Uzasadnia to obciążenie go odpowiedzialnością za ww. zobowiązania w pewnym zakresie. M. K. wykazał natomiast, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy, gdyż Spółka stała się niewypłacalna na długo przez objęciem przez niego funkcji w zarządzie. M. K. formalnie został Prezesem Zarządu od marca 2005 r. ale tej funkcji z powodu choroby nie podjął ( renta chorobowa), a dokumentami finansowymi Spółki od marca 2005 r. do października 2005 r. dysponował M. L. Tym samym M. K. został zwolniony z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 § 1 pkt 1 lit a i b ustawy Ordynacja podatkowa.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że ocena, czy zgłoszenie upadłości nastąpiło we "właściwym czasie", powinna być dokonywana w świetle przepisów dotyczących postępowania upadłościowego i układowego, które obecnie regulowane jest przepisami ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.). Zgodnie z art. 5 § 1 tej ustawy, przedsiębiorca zobowiązany jest nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości.
Dowody zgromadzone w sprawie potwierdzają zdaniem organu odwoławczego, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z o. o. odpowiedzialnością A powinien być złożony w czasie kiedy M. L. był Prezesem Zarządu Spółki. Wynika to z opinii niezależnego biegłego rewidenta Z. Ł. Opinia miała na celu m.in. ustalenie czy i kiedy w świetle sytuacji finansowej Spółki zaistniały przesłanki do wystąpienia z wnioskiem o upadłość Spółki. Jak wskazano, Spółka od początku działalności przynosiła straty w 2002r.-127809,23zł., w 2003r. -24181,53zł., w 2005r. -690095,55zł. Jedynie w 2004 r. uzyskała dodatni wynik finansowy 10456,14zł. Mimo tego dane liczbowe wykazywały, że spółka ponosiła straty, i następowało sukcesywne pogorszenie sytuacji finansowej i majątkowej spółki. Niedobór środków obrotowych Spółki za lata 2002-2005 kształtował się odpowiednio 2002 r. - 27809.23zł, 2003 r. -51990,76zł., 2004r. - 31055,93 zł., 2005 r. - 721151,57 zł. W opinii wskazano, że niezapłacone zobowiązania na dzień 31.12.2004 r. wyniosły 1.993.602,97 zł, kapitały Spółki były ujemne, spółka stała się niewypłacalna. Spółka w dniu 04.03.2005 r., w momencie powołania na Prezesa Zarządu M. K., nie posiadała środków na spłatę zobowiązań, bieżących i długoterminowych, nie posiadała majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. We wnioskach końcowych wskazano, że Spółka stała się niewypłacalna albowiem środki ze sprzedaży całego majątku Spółki nie były w stanie pokryć całości zobowiązań już w 2002 r., w tym również na dzień 31.03.2005 r., tj. na dzień sporządzenia sprawozdania finansowego za 2004 r. Wobec takiej sytuacji Zarząd Spółki powinien złożyć wniosek o upadłość.
Także w opinii biegłego sądowego K. G. z dnia [...].11.2009 r. sporządzonej w wyniku wydania postanowienia Sądu Okręgowego w S., Wydział IV Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...], sygn. akt [...], dotyczącej oceny stanu finansowego Spółki A na przestrzeni poszczególnych lat 2004, 2005, 2006 i 2007 r. wykazano, iż zobowiązania Spółki już od 2002 r. przekraczały wartość majątku firmy i systematycznie rosły. Jak wykazał biegły, Spółka w całym okresie działalności, tj. od 2002 r. do 2006 r. była niewypłacalna, albowiem środki ze sprzedaży całego majątku zarówno trwałego jak i obrotowego nie były w stanie pokryć całości zobowiązań za 2002 r. Spółka w dniu 04.03.2005 r., a więc w chwili powołania M. K. do zarządu nie posiadała środków na spłatę zobowiązań tak bieżących jak i przeterminowanych. Spółka była niewypłacalna również na datę 30.03.2004 r. (sporządzenia bilansu za 2004 r.), na datę 30.06.2005 r. (objęcia funkcji prezesa zarządu przez M. K.) i w październiku 2005 r. (złożenie pierwszego wniosku o upadłość spółki).
Z analizy sytuacji finansowej Spółki dotyczącej 2003 r. i 2004 r. , która została sporządzona w dniu 30.04.2009r. przez pracowników Urzędu Celnego l w Ł. na potrzeby niniejszego postępowania także wynikało, że już w 2003 r. Spółka była niewypłacalna. Zobowiązania przekraczały wartość majątku Spółki. Obliczono wskaźnik bieżącej płynności, który jest podstawowym miernikiem sytuacji płatniczej przedsiębiorstwa. W 2003r. wyniósł 0,76, w 2004 r. 0,89. Jak wskazano wartość tego wskaźnika poniżej 1,2 sygnalizują zagrożenie płynności finansowej przedsiębiorstwa.
Z uzupełnienia opinii biegłego z zakresu rachunkowości K. G. również wynikało, iż w 2005 r. stale pogarszała się sytuacja finansowa Spółki. Do dnia 30.06.2005 r. Zarząd był jednoosobowy w osobie M. L. W tej dacie Spółka nie posiadała środków na spłatę zobowiązań, jak również majątku na zaspokojenie kosztów postępowania. Niekorzystnie kształtujące się wskaźniki finansowe, niezdolność do terminowego regulowania zobowiązań wobec wierzycieli, uznane zostały za zdarzenia, które podważały zasadność założenia kontynuacji działalności przez Spółkę. W opinii wskazano, że rozłożenie zobowiązań publicznych w podatku akcyzowym na raty nie wpłynęło na poprawę sytuacji finansowej firmy, gdyż Spółka nie posiadała środków na płynną spłatę rat miesięcznych w wysokości 23.000 zł do 26.000 zł, a w okresie późniejszym 44.000 zł do 48.000 zł. W opinii tej ponadto wykazano, iż na dzień 31.12.2004 r. wartość ogółem środków trwałych wyniosła 184.060,00 zł, na dzień 31.12.2005 r. 205.304,00 zł. Zdaniem biegłego terminowa spłata zobowiązań poprzez Spółkę nie miałaby wpływu na dalsze funkcjonowanie firmy.
W związku z tym, organ stwierdził, że niewątpliwie wszystkie wskazane dokumenty dotyczące sytuacji finansowej spółki wskazywały, iż już ze sprawozdania finansowego za 2002 r. wynikało, że Spółka była niewypłacalna, a jej sytuacja z roku na rok się pogarszała. Mimo tego M. L. nie złożył wniosku o ogłoszenie upadłości firmy. Tym samym, w ocenie organu, nie została spełniona pierwsza z przesłanek egzoneracyjnych, która zwolniłaby M. L. od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, gdyż nie doszło do skutecznego zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. W tej sytuacji zwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki zależało od wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Zdaniem organu odwoławczego, okoliczności tej M. L. również nie wykazał. Dysponował on całą dokumentacją finansową Spółki, na co wskazują dowody w postaci zeznań z przesłuchania pracowników firmy. Tym samym organ odwoławczy uznał, że M. L. posiadał wszelką wiedzę o sytuacji finansowej spółki i winien złożyć wniosek o jej upadłość. M. L. nie wykazał również majątku Spółki z którego egzekucja byłaby możliwa.
Mając powyższe na względzie, zdaniem Dyrektora Izby Celnej w Ł., należało stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie M. L. nie przedstawił przesłanki zwalniającej go z odpowiedzialności za zaległości Spółki. Reasumując, orzeczenie odpowiedzialności M. L. za zaległości podatkowe Spółki A w podatku akcyzowym nastąpiło w sposób zgodny z prawem. Tym samym - wbrew przekonaniu M. L. - nie doszło do naruszenia przez organ l instancji przepisów art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa.
Powyższemu nie przeczą także załączone do akt sprawy dokumenty z niezakończonego postępowania sądowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym w S. V Wydział Gospodarczy w sprawie sygn. Akt [...]. Natomiast z załączonego do akt sprawy wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] wydanego w sprawie sygn. akt [...] jednoznacznie wynika, że M. L. nie złożył we właściwym czasie wniosku o upadłość Spółki.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących naruszenia przez organ podatkowy l instancji wskazanych powyżej przepisów ustawy Ordynacja podatkowa Dyrektor Izby Celnej w Ł. stwierdził, co następuje.
Odnośnie naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 Ordynacji podatkowej, zdaniem organu odwoławczego organ l instancji nie powinien z góry przyjmować, że wnioskowane przez M. L. dowody nie przyczynią się do wyjaśnienia sprawy i odmówić przeprowadzenia. Z tych też względów organ odwoławczy postanowił załączyć do akt sprawy te dokumenty. Przy czym organ II instancji wskazał, że dołączone dokumenty potwierdziły ustalenia dokonane przez organ l instancji w zakresie zasadności orzeczenia odpowiedzialności za zaległości Spółki na M. L.
Za niezasadny Dyrektor Izby Skarbowej uznał też zarzut, że organ podatkowy l instancji podjął rozstrzygniecie bez uwzględnienia uzupełnienia opinii biegłego sądowego K. G., gdyż dokument ten powstał po zakończeniu postępowania prowadzonego przez organ I instancji. Dodatkowo zauważył, iż organ l instancji dokonał analizy sytuacji finansowej Spółki nie tyko na podstawie opinii biegłego G., ale również opinii biegłego rewidenta Z. Ł., sprawozdań finansowych spółki za 2003 r., 2004 r. Zdaniem organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Celnego l w Ł. prawidłowo przedstawił, iż sytuacja finansowa spółki była tak zła, że należało złożyć wniosek o jej upadłość gdy samodzielnie Prezesem Spółki był M. L. W chwili kiedy funkcję Prezesa objął M. K. minął już właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Nie doszło zatem w tej sprawie do naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, o której stanowi art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż nie stanowi o tym samo przyjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej:
- sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym, polegającą na przyjęciu, że należności z tytułu zaległości w podatku akcyzowym Spółki Przedsiębiorstwo Wielobranżowe A z siedzibą w W. za miesiące maj 2004 r., listopad 2005 r., grudzień 2005 r., styczeń 2006 r., luty 2006 r., marzec 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości obciążają skarżącego;
- naruszenie art. 121, art. 122, art. 124, art. 125 § 1, 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i odmowę uznania za wiarygodne wyjaśnień skarżącego w sprawie faktycznego sprawowania zarządu i kondycji finansowej spółki oraz posiadanych przez nią środków finansowych oraz poprzez zaniechanie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych i zaniechanie podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz wnikliwego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co przejawiło się w ocenie, dokonanej z naruszeniem zasady przekonywania stron o zasadności zastosowanych przesłanek, którymi kierują się organ przy załatwianiu sprawy, że skarżący był członkiem zarządu spółki kiedy upłynął termin płatności zobowiązań, przy czym naruszenie wymienionych przepisów miało wpływ na wynik sprawy przez brak wnikliwej oceny zgłoszonych w sprawie dowodów skutkujących ustaleniem błędnego stanu faktycznego i braku istnienia przesłanek wynikających z art. 116 ustawy Ordynacja podatkowa.
Skarżący wywodzi, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego uzasadniona jest teza, iż przeniesiona na niego zaległość powstała nie z jego winny jak również nie z jego winny obowiązki nałożone przez ustawodawcę na zarząd nie zostały dopełnione. Wskazuje na dokumenty w postaci korespondencji z M. K., zawiadomienie złożone do prokuratury, które w jego ocenie faktycznie wskazują, iż nie mógł podejmować decyzji w sprawach związanych z prowadzeniem spółki. Stwierdza, że ustalenie okresu, kiedy pełnił faktycznie funkcję Drugiego Prezesa Zarządu jest istotne i niezbędne dla orzeczenia o jego odpowiedzialności za zobowiązania osoby prawnej, są to bowiem ustalenia stanu faktycznego prawnie znaczące z uwagi na treść art. 116 i art. 116a Ordynacji podatkowej.
Uważa, że postępowanie przeprowadzone przez Naczelnika Urzędu Celnego w Ł., było prowadzone w stosunku do niego w sposób nierzetelny, gdyż organ podatkowy a priori przyjął, iż pełnił funkcję prezesa zarządu, i pomijał wszelkie okoliczności świadczące, że było inaczej.
W ocenie skarżącego posłużenie się w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej określeniem "pełnienie obowiązków" wskazuje, że chodzi tu o rzeczywiste (czynne, faktyczne) ich wykonywanie a nie tylko o piastowanie (bierne) funkcji, z którą te obowiązki są związane. Przedstawione przez niego dokumenty wskazują, jego zdaniem, że nie miał w czasie powstania zaległości podatkowych żadnego wpływu na działalność spółki ani wiedzy o jej sytuacji finansowej. W okresie faktycznego pełnienia przez niego funkcji członka zarządu spółki nie istniały żadne zaległości podatkowe i spółka była w dobrej kondycji finansowej. Twierdzi, że sytuacja finansowa spółki uległa radykalnej zmianie w czasie, kiedy został bezprawnie odsunięty od pełnienia funkcji członka zarządu i nie miał żadnego wpływu na działalność spółki. Uznaje wobec powyższego, iż przesłanka określona w art. 116 § 1 ordynacji podatkowej, co do wykazania braku winy członka zarządu w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcia postępowania układowego we właściwym ku temu czasie, została w odniesieniu do niego spełniona.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując rozstrzygnięcie i argumenty zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd nie stwierdził takich naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ administracji nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ w sprawie niniejszej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi już wcześniej zajmował stanowisko, ocena prawna i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 listopada 2010 r. sygn. I SA/Łd 325/10 były wiążące dla Dyrektora Izby Celnej i są wiążące dla Sądu rozpoznającego niniejszą skargę.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, organ w pełni zrealizował wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 listopada 2010 r. uzupełniając należycie materiał dowodowy. Ustalenia przyjęte przez organ odwoławczy, jako podstawa faktyczna rozstrzygnięcia, znajdują pełne oparcie w zebranych w sprawie dowodach. Nie budzi także zastrzeżeń ocena zebranego materiału. Zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Celnej trafnie przyjął, że M. L. od listopada 2001 r. do 4 marca 2005 r. formalnie i faktycznie pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki A. Następnie z funkcji tej został odwołany, ale faktycznie pełnił ją nadal przynajmniej do listopada 2005 r., przy czym formalnie został ponownie powołany do zarządu, jako drugi prezes, 4. 10. 2005 r., a zarejestrowany w KRS od 25.11. 2005 r. Wprawdzie od połowy grudnia 2005 r. M. L. nie podejmował już w spółce żadnych działań, ale oświadczenie o rezygnacji z tej funkcji złożył 12 czerwca 2007r. Okoliczności te znajdują oparcie w zgromadzonych dokumentach i skarżący M. L. im nie zaprzecza, przyznając nawet w skardze, że funkcję prezesa Spółki A pełnił do października 2005 r.
Zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu :
1/nie wykazał, że :
a/ we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości ( postępowanie układowe ) albo
b/ niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości ( postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2/ nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
W myśl art. 116 § 2 ustawy odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
W świetle poczynionych przez organ ustaleń nie budzi wątpliwości, że gdy upływał termin płatności podatku akcyzowego za maj 2004 ( termin płatności 25 czerwca 2004 r.), za listopad 2005 ( termin płatności 27 grudnia 2005 r.), za grudzień 2005 r.( termin płatności 25 stycznia 2006 r.), za styczeń 2006 r. ( termin płatności 27 lutego 2006 r.), za luty 2006 ( termin płatności 27 marca 2006 r.) i za marzec 2006 r. ( termin płatności 25 kwietnia 2006 r.) M. L. pełnił obowiązki członka zarządu Spółki. Pełnił je bowiem niewątpliwie formalnie i faktycznie do 4 marca 2005 r. (zarząd jednoosobowy), co obejmuje płatność podatku za maj 2004 r., a następnie faktycznie do października /listopada 2005 r. Po czym formalnie od 4 października 2005 r. ponownie pełnił funkcję Prezesa Zarządu w zarządzie dwuosobowym i zrzekł się tej funkcji w czerwcu 2007 r., co z kolei obejmuje płatności za okres od listopada 2005 r. do marca 2006 r. Podnoszony w skardze zarzut, że w okresie, w którym formalnie pełnił funkcję drugiego członka zarządu, faktycznie nie miał wpływu na sprawy Spółki został już przesądzony przez Sąd rozpoznający wcześniej przedmiotową sprawę. Sąd jednoznacznie wskazał, że art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa jedynie doprecyzowuje czasowe granice odpowiedzialności członków zarządu, a nie ma na celu ograniczenie zakresu podmiotowego do tych, którzy faktycznie pełnili funkcje członka zarządu. Decydujące znaczenie ma ważnie powzięta uchwała o ich powołaniu lub odwołaniu. Taką wykładnią wskazanego przepisu Sąd rozpoznający niniejszą skargę jest związany. Zaznaczyć jedynie należy, że pogląd taki wyrażał także Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 8 lipca 2010 r. II FSK 335/09 a także w wyroku z 23 listopada 2010 r. sygn.I FSK 2082/09 stwierdzając: "to, że członek zarządu nie miał wpływu na działalność spółki, nie zwalnia go z odpowiedzialności za jej długi podatkowe. Ustawodawca nie łączy odpowiedzialności z faktycznym wykonywaniem obowiązków członka zarządu"(niepublikowane).
Skoro zatem organ wyjaśnił, zgodnie ze wskazaniami Sądu, że skarżący zrzekł się funkcji Prezesa Spółki dopiero w czerwcu 2007 r. ( okoliczności tej skarżący nie kwestionuje), to ten zarzut nie jest uzasadniony.
Przyjęcie przez Sąd Okręgowy w S. w sprawie [...], że przeniesienie na M. L. odpowiedzialności za okresy od lutego 2006 do listopada 2006 r. odnośnie należności dochodzonych przez ZUS nie jest uzasadnione, ponieważ faktycznie nie podejmował on już decyzji w Spółce, "ponieważ podejmować ich nie mógł. Przed swoją rejestracją w KRS co prawda wypowiedział prokurentowi Z. B. umowę o pracę i zobowiązywał pracowników do wykonywania jego poleceń jako prezesa ale jego bytność w Spółce 16.12. 2005 r. związana z odebraniem samochodu /.../ , była ostatnim pobytem w firmie, po zakazaniu mu wstępu do Spółki przez M. K.", nie jest wiążące dla Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Podkreślić jedynie należy, że skarżący mimo takiej sytuacji jak przedstawiona powyżej, zrzekł się funkcji członka zarządu dopiero w 2007 r. i ta okoliczność była istotna dla rozstrzygnięcia. Wskazywał na to jednoznacznie WSA w sprawie I SA/Łd 325/10 i organ prawidłowo, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., zastosował się do oceny prawnej i wskazań sądu.
W ocenie Sądu spełnione zostały także, tak jak przyjął organ, pozostałe przesłanki do przyjęcia odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki. Egzekucja z majątku Spółki okazała się niewątpliwie bezskuteczna , a skarżący nie wykazał istnienia okoliczności zwalniających z tej odpowiedzialności.
Nie są uzasadnione zarzuty dotyczące niepełnego wyjaśnienia sytuacji finansowej Spółki, gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Ustalenia organu, że już w dniu 4 marca 2005 r. Spółka nie posiadała środków na spłatę zobowiązań i była niewypłacalna, zaakceptowane przez Sąd rozpoznający sprawę 23 listopada 2010 r., w pełni podziela także Sąd w obecnym składzie. Ocena w tym zakresie została dokonana przez organy wnikliwie, znajduje oparcie w opiniach biegłych i nie została przez skarżącego skutecznie zakwestionowana. Ocena dokonywana przez organ uwzględniała nie tylko opinie biegłych, ale także wszystkie dokumenty zgromadzone w sprawie i zeznania świadków. Tak więc aby uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, skarżący powinien wystąpić z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki co najmniej na początku 2005 r.
Z powyżej wskazanych względów, podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 121, 122, 124, 125 § 1, 187§ 1, 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej nie jest zasadny.
Organ zastosował się też do wskazań dotyczących naliczenia odsetek za zwłokę za okres istnienia zaległości podatkowych i prawidłowo, zgodnie z art. 54 § 1 pkt 7 Ordynacji podatkowej obliczył ich wysokość.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
m.m.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło