III SA/Łd 889/18

Dnia 7 czerwca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2019 roku sprawy ze skargi M. G. na czynność Starosty [...] z dnia [...] w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy postanawia: odrzucić skargę. W dniu 20 września 2018r. M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na czynność Starosty [...] z dnia 29 kwietnia 2015r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do sądu na pismo Starosty [...] z dnia 15 maja 2018r. W dniu 10 kwietnia 2015r. M. G. złożyła do Starosty [...] wniosek o wydanie wtórnika prawa jazdy gdyż zmieniła miejsce zameldowania oraz nazwisko. Dotychczas posiadała bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2015r. Starosta [...] stwierdził, że M. G. spełnia warunki do wydania dokumentu prawa jazdy ważnego do dnia 17 kwietnia 2030r. W dniu 29 kwietnia 2015r. M. G. otrzymała prawo jazdy w którym stwierdzono, że uprawnienie do kierowania pojazdami jest ważne do dnia 17 kwietnia 2030r. W dniu 2 maja 2018r. M. G. wezwała Starostę [...] do usunięcia naruszenia prawa polegającego na wpisaniu w kolumnie 11 (data ważności uprawnienia) "17.04.30r." poprzez usunięcie tej daty i zastąpienie jej kreską "-" oznaczającą bezterminową ważność uprawnienia. Pismem z dnia 15 maja 2018r. Starosta [...] odmówił uwzględnienia wniosku M. G. Pismo to doręczono skarżącej w dniu 22 maja 2018r. W dniu 20 września 2018r. M. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na czynność Starosty [...] z dnia 29 kwietnia 2018r. zarzucając organowi: - naruszenie zasady ochrony praw nabytych wywodzonej z art.2 Konstytucji; - art.18 ust.2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami: - niewłaściwe zastosowanie rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 sierpnia 2012r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2012r. poz.973). W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 30 grudnia 1987r. skarżąca nabyła uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii "B" bezterminowo. Uprawnienia te nie zostały jej odebrane. W związku z czym bezprawne jest zamieszczenie w rubryce 11 prawa jazdy w miejsce "- " daty "17.04.30" jako daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami. W konkluzji skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności wpisu daty ważności uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii "B" w rubryce 11 prawa jazdy. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019r. M. G. sprecyzowała wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ten sposób, że chodzi jej o przywrócenie terminu do zaskarżenia czynności Starosty [...] z dnia 29 kwietnia 2015r. a nie do zaskarżenia jego pisma z dnia 15 maja 2018r. Postanowieniem z dnia 15 stycznia 2019r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przywrócił M. G. termin do wniesienia skargi na czynność S. P. z dnia 29 kwietnia 2015r. Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2019r. M. G. oświadczyła, że nie została pouczona przez organ administracji o możliwości zaskarżenia czynności Starosty [...]. Dopiero brat, który jest prawnikiem, pokierował ją aby wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i skierowania sprawy do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną z uwagi na uchybienie czternastodniowemu terminowi do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, o którym mowa w art.52 §3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017r. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga kwestia jakie przepisy mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. W niniejszej sprawie M. G. zaskarżyła czynność Starosty [...] z dnia 29 kwietnia 2015r. w przedmiocie wpisania w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami. Jest to czynność podlegająca zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o której mowa w art.3 § 1 pkt.4 p.p.s.a., po uprzednim wyczerpaniu trybu określonego w art.52 § 3 p.p.s.a. W dacie wydania zaskarżonej czynności obowiązywał przepis art.52 § 3 p.p.s.a. następującej treści: jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Z dniem 15 sierpnia 2015r. przepis art.52 § 3 p.p.s.a. został zmieniony ustawą z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015r. poz.658) i otrzymał on następujące brzmienie: jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę. Z dniem 1 czerwca 2017r. przepis art.52 § 2 i 3 p.p.s.a. został zmieniony ustawą z dnia 7 kwietnia 2017r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r. poz.935). Przepis art.52 § 2 p.p.s.a. otrzymał następujące brzmienie: przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Natomiast przepis art.52 § 3 p.p.s.a. otrzymał następujące brzmienie: jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. W dacie wniesienia skargi obowiązywał przepis art.52 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017r. lecz nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie gdyż zaskarżono czynność z dnia 29 kwietnia 2015r. W myśl zaś art.2 ust.2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Ponieważ w niniejszej sprawie zaskarżono czynność dokonaną przed dniem 1 czerwca 2017r. to nie mają zastosowania przepisy art.52 i 53 w brzmieniu obowiązującym od tego dnia (tzn. od 1 czerwca 2017r.) lecz w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017r. Oznacza to, że przed wniesieniem skargi M. G. była zobowiązana wezwać organ do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia w którym dowiedziała się o podjęciu czynności. Sąd może jednocześnie uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącej. W niniejszej sprawie M. G. w dniu 29 kwietnia 2015r. dowiedziała się o zaskarżonej czynności Starosty [...]. W tym bowiem dniu otrzymała duplikat prawa jazdy z wpisaną datą ważności uprawnienia "17.04.2030". Czternastodniowy termin do złożenia wezwania organu do usunięcia prawa upłynął w dniu 13 maja 2015r. Wezwanie takie zostało natomiast złożone w dniu 2 maja 2018r. czyli prawie 3 lata po upływie czternastodniowego terminu, o którym mowa w art.52 § 3 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do 31 maja 2017r.). Uchybienie terminu jest zatem znaczne bo prawie osiemdziesięciokrotnie przekroczony został wymagany termin. W przekonaniu sądu brak jest podstaw do uznania, że uchybienie czternastodniowego terminu określonego w art.52 § 3 p.p.s.a. nastąpiło bez winy skarżącej. Przede wszystkim należy podkreślić., że zarówno w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa jak i w skardze M. G. nie wyjaśniła jaka była przyczyna przekroczenia terminu. Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2019r. oświadczyła natomiast, iż nie została pouczona przez organ administracji o możliwości zaskarżenia do sądu czynności z dnia 29 kwietnia 2015r. Dopiero brat, który jest prawnikiem, pokierował ją aby wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa i skierowała sprawę do sądu. W przekonaniu sądu brak wiedzy skarżącej o możliwości zaskarżenia czynności do sądu nie oznacza automatycznie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Nie można bowiem pominąć faktu, że przekroczenie terminu nie jest nieznaczne (np. kilka dni, kilka tygodni czy nawet kilka miesięcy) ale jest bardzo duże (prawie 3 lata). W sytuacji gdy M. G. nie zgadzała się z czynnością Starosty [...] i chciałaby ją w jakiś sposób wzruszyć mogła udać się po poradę prawną do którejś kancelarii prawnej. Dowiedziałaby się wówczas jaki jest tryb zaskarżenia czynności do sądu. M. G. jednak tego nie uczyniła przez prawie 3 lata. Dowodzi to, że przez tak długi okres czasu nie interesowała się zaskarżoną czynnością Starosty [...]. Zainteresowała się tym dopiero po upływie niecałych 3 lat. Prowadzi to do wniosku, że uchybienie czternastodniowego terminu, o którym mowa w art.52 § 3 p.p.s.a. nie wynikało z braku wiedzy skarżącej o istnieniu takiego terminu lecz było skutkiem braku jej zainteresowania swoimi sprawami. Skoro przez okres prawie 3 lat M. G. nie interesowała się kwestią wpisu w prawie jazdy terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami to brak jest podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. W przekonaniu sądu skarżąca nie wykazała, że przekroczenie czternastodniowego terminu nie było przez nią zawinione. Z uwagi na to, że M. G. znacznie uchybiła czternastodniowemu terminowi, o którym mowa w art.52 § 3 p.p.s.a. i brak jest podstaw do uznania, iż nastąpiło to bez jej winy, na podstawie art. 58 § 1 pkt.6 p.p.s.a., sąd odrzucił skargę. a.k.