III SA/Łd 89/16

Dnia 20 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w osobie: Sędziego NSA - Janusza Furmanka po rozpoznaniu 20 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu radcy prawnego J. P. od postanowienia Starszego Referendarza Sądowego z 26 kwietnia 2016 r. przyznającego radcy prawnemu J. P. wynagrodzenie z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w sprawie ze skargi J. M.-W. na decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w A. z [...] znak [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej p o s t a n a w i a: zmienić postanowienie Starszego Referendarza Sądowego z 26 kwietnia 2016 roku i przyznać radcy prawnemu J. P., prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego z siedzibą w A. przy ul. A. kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem 60/100) zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej J. M.-W. i nakazać wypłacenie powyższej kwoty radcy prawnemu J. P. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R.A. III SA/Łd 89/16 UZASADNIENIE Postanowieniem z 11 marca 2016 r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych pismem z 18 marca 2016 r. poinformowała, że ustanowiła pełnomocnikiem skarżącej w niniejszej sprawie radcę prawnego J. P. W dniu 8 kwietnia 2016 r. radca prawny J. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo zawierające opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W piśmie tym pełnomocnik wniósł jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu według norm przepisanych oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części. Postanowieniem z 26 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy przyznał radcy prawnemu J. P. kwotę 110,70 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej J. M.-W. w związku ze sporządzeniem opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Od powyższego postanowienia radca prawny J. P. złożył sprzeciw, zaskarżając postanowienie referendarza w części określającej wysokość przyznanego wynagrodzenia. Postanowieniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem z 2002 r.). Wniósł w związku z tym o zasądzenie kosztów zastępstwa w wysokości 147,60 zł. Ponadto wniósł o zasądzenie kwoty 147,60 zł z tytułu wynagrodzenia za postępowanie zażaleniowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W przypadku radców prawnych kwestię wynagrodzenia za udzielenie pomocy prawnej z urzędu reguluje rozporządzenie z 2015 r. Zgodnie jednak z § 22 rozporządzenia z 2015 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W myśl natomiast § 23 rozporządzenia z 2015 r., wchodzi ono w życie 1 stycznia 2016 r. W niniejszym przypadku postępowanie przed Sądem - postępowanie przed sądem instancji, zostało wszczęte wniesieniem skargi w dniu 28 grudnia 2015 r. Miało to miejsce pod rządami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490, ze zm., zwane dalej: rozporządzeniem z 2002 r.), dlatego też wniosek pełnomocnika skarżącego podlega rozpoznaniu na podstawie tego właśnie aktu. W § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia sformułowano zasadę, że zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 - 4. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Z przepisu tego wynika zatem, że opłata za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest opłatą, o której mowa w § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia. W konsekwencji tego do opłaty tej mają zastosowanie także zasady określone w § 2 ust. 1 i ust. 2, z modyfikacją wynikającą z § 15 pkt 1 rozporządzenia, który to przepis stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 i 4. Oznacza to, że w odniesieniu do opłaty zasądzanej od Skarbu Państwa za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przez adwokata nie może ona być wyższa od 150 % stawki minimalnej. Z tych względów kryteria określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia mają znaczenie dla określenia wysokości opłaty ponoszonej przez Skarb Państwa za pomoc prawną udzieloną przez radcę prawnego z urzędu w granicach pomiędzy opłatą wynikającą z zastosowania właściwych stawek minimalnych a opłatą podwyższoną do 150 % tych stawek. W myśl § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a powołanego rozporządzenia, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna – stawkę obliczoną na podstawie § 6 tego rozporządzenia. Natomiast zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stawka ta wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75 %, nie mniej jednak niż 120 zł. W niniejszej sprawie, 8 kwietnia 2015 r. radca prawny J P złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo zawierające opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 18 lutego 2016 r. odrzucającego skargę J. M.-W. na decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w A. z [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej. Wyżej wymienione pismo zawierało wniosek o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wraz z oświadczeniem, że do koszty te nie zostały opłacone przez mocodawczynię. Wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosiła 114,60 zł. W § 6 pkt 1 rozporządzenia przy wartości przedmiotu sprawy do 500 zł stawkę minimalną określono na 60 zł. Mając jednakże na uwadze treść § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b in fine rozporządzenia, niezbędnym było ustalenie stawki minimalnej na poziomie 120 zł. W rozpoznawanej sprawie wynagrodzenie pełnomocnika za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi zatem 120 zł. Wynagrodzenie to, zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, podwyższono o wartość podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Referendarz sądowy za zasadne uznał przyznanie radcy prawnemu J P wynagrodzenia w kwocie łącznej 147,60 (słownie: sto czterdzieści siedem 60/100) złote, obejmującą podatek od towarów i usług. Ustalając powyższe wynagrodzenie referendarz uwzględnił okoliczność, że pełnomocnik nie brał udziału w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi, a jedynie sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę z uwagi na niewyczerpanie przez skarżącą środków zaskarżenia służących w toku postępowania administracyjnego. Odnosząc się końcowo do wniosku pełnomocnika o zasądzenie kwoty 147,60 tytułem wynagrodzenia za postępowanie zażaleniowe wskazać należy, że przepisy o kosztach postępowania kasacyjnego, regulujące koszty postępowania między stronami (które to przepisy stosuje się odpowiednio w postępowaniu zażaleniowym – art. 203, art. 204, art. 209 w zw. z art. 197 § 2 ustawy p.p.s.a.) nie obejmują rozstrzygania w postępowaniu wpadkowym, na posiedzeniu niejawnym, o kosztach postępowania zażaleniowego na postanowienie wydane na podstawie art. 260 § 1 i § 3 ustawy p.p.s.a., a dotyczące stosunku prawnego między pełnomocnikiem z urzędu a Skarbem Państwa (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2016 r., sygn. akt I OZ 443/16). Z powyższych względów, sąd na podstawie art. 260 § 1 i § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 3 w zw. § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. b w związku z § 6 pkt 1, § 2 ust. 1 i ust. 3, § 15 pkt 1 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu oraz na podstawie art. 205 § 2 i art. 250 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.