III SA/Łd 891/14
PostanowienieWSA w Łodzi2015-02-23
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może jednocześnie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (ustanowienie pełnomocnika)?Ratio decidendi
Skarżący, który jest zwolniony z mocy ustawy z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i rodziny. W przypadku, gdy skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia, postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest umarzane jako bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżący A.M. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. W trakcie postępowania skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Skarżący wykazał niskie dochody gospodarstwa domowego i brak znaczącego majątku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznać skarżącemu A.M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata U.K.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu A.M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata U.K.
III SA/Łd 891/14
Uzasadnienie
A.M. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, załączając następnie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF".
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie żoną. Na dochody gospodarstwa domowego składają się: wynagrodzenie żony skarżącego z tytułu umowy o pracę (1/4 etatu) w wysokości 1.100 zł oraz dochód z działalności gospodarczej skarżącego w kwocie ok. 850 zł. Skarżący – zgodnie z oświadczeniem – jest właścicielem mieszkania o powierzchni 50 m2. Nie posiada ponadto żadnych innych nieruchomości. Nie posiada także żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Informacje uzyskane od skarżącego, w związku z wezwaniem o przekazanie dodatkowych informacji o jego stanie majątkowym i dochodach, potwierdziły przedstawione powyżej dane.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia).
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym fakt, iż łączne dochody gospodarstwa domowego zamykają się kwotą ok. 1.950 zł. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Z uzyskiwanych natomiast dochodów ponosi niewątpliwie koszty bieżącego utrzymania swojego i żony.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
U.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło