III SA/Łd 895/04

Dnia 22 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski /spr./, Asesor WSA Małgorzata Łuczyńska, Protokolant asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2004 roku nr [...], działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. Nr 87, poz. 960 z 2001 roku z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 4 i 5 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] orzekającą o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w sprawie wymeldowania J. B. z pobytu stałego w Ł. przy ul. A 72 m. 4 i odmówił wymeldowania J. B. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wyjaśnił, iż w dniu 4 października 2002 r. P. B. skierował do Prezydenta Miasta Ł. wniosek, w którym zawarł żądanie wymeldowania J. B. z pobytu stałego w lokalu położonym w Ł. przy ul. A 72 m. 4. Wnioskodawca wskazał, że w dniu 26 sierpnia 2002 r. dokonał zamiany zajmowanego przez siebie lokalu położonego w Ł. przy ul. B m. 14 na lokal położony w Ł. przy ul. A 72 m. 4 zajmowany przez H. B. oraz J. B. Czynności zamiany dokonał z H. B. Do chwili obecnej J. B. nie wymeldowała się z lokalu przy A 72 m. 4. Wnioskodawca podał także, że J. B. wymieniona jest w treści skierowania otrzymanego przez H. B. z Biura Pośrednictwa Zamiany Mieszkań, jako osoba uprawniona do zamieszkiwania wraz z H. B. w lokalu nr 14 przy ul. B w Ł. Działając w oparciu o powyższy wniosek Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...], wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (dz. u. Nr 87 z 2001 r., poz. 960), orzekł o wymeldowaniu J. B. z pobytu stałego w lokalu nr 4 przy ul. A 72 w Ł. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające dowiodło, iż J. B. nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. Organ stwierdził ponadto, iż nie przychylił się do wniosku pełnomocnika J. B. w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na toczące się w Sądzie Rejonowym w Ł. postępowanie o ustalenie wstąpienia J. B. w stosunek najmu spornego lokalu ( sygn. akt [...]), gdyż z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że sprawa ta była już przedmiotem rozważań Referatu Budynków i Lokali Delegatury UMŁ Ł. –B., który odmówił J. B. wydania skierowania do zawarcia umowy najmu przedmiotowego lokalu wobec niespełnienia przez nią przesłanek wymienionych w art. 8 ustawy warunkującej wstąpienie w stosunek najmu. Stwierdzono ponadto, że zainteresowana nie skorzystała wówczas w określonym terminie z przysługującego jej prawa dochodzenia swoich roszczeń na drodze cywilnej. W dniu 2 lutego 2004 r. J. B. złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł, iż odwołanie to zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa. W tej sytuacji decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2002 r. stała się ostateczna. W dniu 30 marca 2004 r. J. B. wystąpiła do Referatu Spraw Społecznych i Rejestracji Delegatury Urzędu Miasta [...] dla Dzielnicy Ł. – B. z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Do wniosku dołączyła pełnomocnictwo, w którym upoważniła M. K. do działania w jej imieniu przed organami administracji publicznej, m. in. w sprawach dotyczących lokalu nr 4 przy ul. A 72 w Ł. W obszernym uzasadnieniu tego wniosku powołano się na art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wnosząc o weryfikację materiału dowodowego poprzez uwzględnienie wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt [...] orzekającego o wstąpieniu J. B. z dniem 13 stycznia 2001 r. w stosunek najmu lokalu nr 4 przy ul. A 72 w Ł. w miejsce zmarłej najemczyni E. B. Ponadto przytoczono szereg okoliczności i dowodów związanych z zamianą lokali mieszkalnych dokonaną pomiędzy H. B. i P. B. w Biurze Pośrednictwa Zamiany Mieszkań, która - zdaniem Wnioskodawczyni - nosiła znamiona przestępstwa. Podniesiono też, że w aktach sprawy brak było pełnomocnictwa udzielonego przez J. B. radcy prawnemu – Z. N., któremu przesłano decyzję o jej wymeldowaniu ze spornego lokalu z całkowitym wykluczeniem jej osoby z biegu sprawy. Wskazując na wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt [...] we wniosku powołano art. 145 § l pkt 7 Kpa, zgodnie z którym rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez właściwy organ lub sąd, odmiennie od oceny przyjętej przez organ prowadzący postępowanie, stanowi przesłankę wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2004 r Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wznowił postępowanie w przedmiocie wymeldowania J. B. z pobytu stałego w lokalu nr 4 przy ul. A 72 w Ł. Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania, decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 Kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania J. B. uznając, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynikają nowe dowody lub okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na treść tej decyzji. Od powyższej decyzji M. K. - pełnomocnik J. B. złożył w dniu 6 lipca 2004 r. w Urzędzie Miasta [...] odwołanie do Wojewody [...], w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie orzeczenia co do istoty sprawy oraz stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2002 r. orzekającej o wymeldowaniu J. B. z pobytu stałego w Ł. przy ul. A 72 m 4. W dniu 6 sierpnia 2004 r. M. K. złożył w Urzędzie Wojewódzkim podanie, w którym zażądał stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2002 r. orzekającej o wymeldowaniu J. B. ze spornego lokalu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w sprawie wymeldowania J. B. z pobytu stałego w Ł. przy ul. A 72 m. 4 w części dotyczącej skierowania ww. decyzji do J, B, za pośrednictwem pełnomocnika – Z. N. jako osoby nie będącej stroną w sprawie. Ponadto Wojewoda [...] nie podzielił stanowiska organu I instancji, iż z przedstawionego materiału dowodowego nie wynikają dowody lub okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na treść uprzednio wydanej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi wydającemu decyzję, tj: kserokopia pozwu z dnia 3 października 2002 r. złożonego do Sądu Rejonowego w Ł. o ustalenie wstąpienia przez J. B. w stosunek najmu lokalu nr 4 przy ul. A 72 w Ł. oraz kserokopia doniesienia złożonego do Prokuratury Rejonowej Ł. – B. z dnia 24 września 2002 r. mogłyby stanowić podstawę do odmiennych ustaleń w postępowaniu głównym, przy ocenie przesłanki "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego." Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Prezydenta Miasta Ł., zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż J. B. nie podejmowała żadnych formalnych działań i odstąpiła od wyegzekwowania zamieszkiwania, zwracając uwagę na okoliczność, że skarżąca w postępowaniu przed sądem powszechnym złożyła wniosek w przedmiocie zabezpieczenia powództwa przez umożliwienie jej zamieszkania w przedmiotowym lokalu do czasu wydania orzeczenia w sprawie cywilnej. Ponadto organ odwoławczy uznał, iż J. B. została pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu wobec błędnego przyjęcia przez organ I instancji, iż jest ona reprezentowana w tym postępowaniu przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego Z. N. Stwierdzając, iż w niniejszej sprawie zaistniały podstawy wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 4 i 5, organ odwoławczy, przyjmując za podstawę art. 151 § 1 pkt 2 Kpa i rozstrzygając ponownie sprawę, uznał, iż nie zaistniały warunki do wymeldowania J. B. z pobytu stałego w lokalu nr 4 przy ul A 72 w Ł. J. B. podejmowała liczne działania prawne, w celu uzyskania możliwości zamieszkania w omawianym lokalu wobec tego organ II instancji uznał, iż nie można było przyjąć, że pogodziła się ona z zaistniałym stanem rzeczy i dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego. W tym stanie rzeczy Wojewoda postanowił o jej zameldowaniu. W dniu 21 września 2004 r. skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2004 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. K. będący od dnia 6 lutego 2003 r. najemcą lokalu nr 4 przy ul. A 72 w Ł. na skutek zawarcia w dniu 22 stycznia 2003 r. umowy zamiany lokali z P. B. W dniu 24 stycznia 2004 r. skarżący zawarł umowę sprzedaży w celu uzyskania praw do lokalu komunalnego w formie aktu notarialnego. M. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości zarzucając jej naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez przyjęcie, że J. B. nie opuściła w sposób ostateczny i dobrowolny miejsca stałego pobytu w mieszkaniu nr 4 w Ł. przy ul. A 72 co najmniej dwa miesiące przed dniem 28 sierpnia 2002 r. oraz naruszenie interesu prawnego odwołującego się, który dokonał zamiany lokalu w dobrej wierze, zamieszkuje w nim nieprzerwanie od półtora roku, a w obecnej sytuacji narażony jest na realną możliwość zamieszkiwania wraz z osobą obcą, o której pretensjach do lokalu dowiedział się dopiero w kwietniu 2004 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...[ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, uznając, iż zgromadzone w toku postępowania dowody nie pozwalały organowi odwoławczemu przyjąć, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki zawarte w treści przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87 z 2001 r., poz. 960). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kpa lub w innych przepisach, 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kpa lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego i kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U z 2002 r., Nr 87, poz.960 z późn. zm./ organ gminy wydaje wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu powołanego przepisu art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (v. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 roku, sygn. akt V SA 3169/00 - LEX nr 50123). Ponadto za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu tego przepisu należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona, a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (v. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3078/00 - LEX nr 78937). Organ odwoławczy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prawidłowo ustalił, iż J. B. nie opuściła przedmiotowego lokalu dobrowolnie i definitywnie, a ponadto podjęła działania w celu powrotu do lokalu. Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł. wyrokiem z dnia 24 lipca 2001 r., sygn. akt [...] ustalił, że z dniem 13 stycznia 2001 r. J. B. wstąpiła w stosunek najmu lokalu mieszkalnego nr 4 położonego w Ł. przy ulicy A 72 w miejsce zmarłej najemczyni E. B. W uzasadnieniu tego orzeczenia sąd stwierdził, iż do śmierci babci E. B. Pani J. B. zamieszkiwała w tym lokalu. Z akt sprawy wynika, iż także po śmierci babci J. B. zamieszkiwała w w/w lokalu. Tę okoliczność potwierdzają oświadczenia sąsiadów /k.40 i 46 akt administracyjnych/, a ponadto zachowanie drugiego najemcy lokalu H. B., który w dniu 22 stycznia 2002 r. wycofał wniosek o wymeldowanie J. B. (k.38 akt administracyjnych, sygn. [...]). Po zamianie lokalu dokonanej przez H. B. nowy najemca P. B. wywiózł przedmioty wyposażenia mieszkania należące do J. B. i uniemożliwił jej powrót do lokalu. Miało to miejsce we wrześniu 2002 r.. Pani B. podjęła czynności zmierzające do powrotu do lokalu. Wystąpiła do Prokuratury rejonowej Ł. – B. z zawiadomieniem o kradzieży mebli i uniemożliwieniu jej korzystania z mieszkania. Ponadto dołączyła do pozwu o ustalenie wstąpienia w stosunek najmu wniosek o zabezpieczenie powództwa przez umożliwienie jej zamieszkania w przedmiotowym lokalu do czasu wydania orzeczenia w sprawie. Powyższe działania Pani J. B., podjęte po uniemożliwieniu jej korzystania z lokalu, świadczą o tym, że nie zrezygnowała ona z powrotu do lokalu nr 4 położonego w Ł. przy ulicy A 72. Tym samym w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające jej wymeldowanie. Nie jest zasadne stanowisko skarżącego, dotyczące konieczności uchylenia decyzji ze względu na naruszenie jego interesu prawnego i zasad współżycia społecznego. Decyzja Wojewody [...], niekorzystna dla skarżącego, nie narusza zasad współżycia społecznego. Konwaliduje ona bowiem wadliwy stan prawny wywołany nieprawidłową decyzją organu I instancji, orzekającą wymeldowanie J. B. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji byłoby równoznaczne z naruszeniem zasady praworządności, do której przestrzegania zobowiązane są organy administracji publicznej. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.