III SA/Łd 9/11

Dnia 17 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Furmanek Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 roku sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. [Sygn. akt III SA/Łd 9/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], znak [...] Prezydent Miasta B., na podstawie nart. 104 i art. 107 k.p.a. oraz art. 90d ust. 1 i 7 , art. 90m ust. 1, art. 90n ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), odmówił przyznania J. P. stypendium szkolnego w roku szkolnym 2010/2011. Powyższa decyzja została doręczona H. P. - matce J. P. w dniu [...]. W dniu [...] od powyższej decyzji H. P. złożyła odwołanie, w którym wniosła o ponowne rozpatrzenie wniosku o przyznanie stypendium szkolnego. Podniosła, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, samotnie wychowuje i utrzymuje czwórkę dzieci. Ojciec dzieci nie łoży na ich utrzymanie, a dochód na jednego członka jej rodziny, który wynosi 356,80 zł nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich potrzeb życiowych. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 129 § 2 k.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji podniósł, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej wniesienia odwołania jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy ma obowiązek zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt, zaskarżona decyzja organu I instancji zawierająca prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia została doręczona H. P. w dniu [...], co oznacza, że czternastodniowy termin przewidziany w art. 129 § 2 k.p.a. do wniesienia odwołania biegł od dnia [...] i upłynął w dniu [...]. H. P. wniosła natomiast odwołanie w dniu [...] (odwołanie zostało złożone w siedzibie organu osobiście), a więc po upływie przewidzianego w ustawie terminu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. P., w imieniu swojej córki J. wniosła o pozytywne rozpatrzenie wniosków o przyznanie stypendium szkolnego. Podniosła, iż przyczyną uchybienia terminu do wniesienia odwołania było wprowadzenie jej w błąd przez Pretendenta Miasta B., który nakazał przedstawić jej nowe zaświadczenia o uzyskiwanych dochodach. Podniosła , iż od dnia [...] do dnia [...] obywa staż w szkole, samotnie wychowuje i utrzymuje czwórkę uczących się dzieci. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu tzn. czy jest on zgodny z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W rozpoznawanej sprawie organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasadnicze znaczenie w niniejszej sprawie ma kwestia czy skarżącej skutecznie doręczono decyzję organu administracji I instancji. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego w dniu [...]. H. P. złożyła wniosek o przyznanie stypendium szkolnego jej córce J. Następnie decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta B. odmówił przyznania J. P. stypendium szkolnego i decyzja ta została doręczona H. P. w dniu [...]. Od wymienionej decyzji H. P. w dniu [...] złożyła odwołanie zaś zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Należy zaznaczyć, iż J. P. w dniu złożenia wniosku o przyznanie stypendium była już osoba pełnoletnią. Urodziła się bowiem w dniu [...] zaś wniosek został złożony w dniu [...]. Miała zatem już ukończone 18 lat. Zgodnie z treścią art.30 § 1 kpa zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W myśl zaś art.11 Kodeksu cywilnego pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletniości. Z wymienionych przepisów wynika, iż J. P. jako osoba pełnoletnia posiadała pełną zdolność do czynności prawnych a więc do tego aby za pomocą czynności prawnych nabywać prawa i zaciągać zobowiązania. Jej matka H. P. nie była już jej przedstawicielką ustawową gdyż zgodnie z treścią art.30 § 2 kpa tylko osoby fizyczne nie posiadające zdolności do czynności prawnych działają przez swoich przedstawicieli ustawowych. W rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji została doręczona H. P. W związku z czym powstaje pytanie czy H. P. była pełnomocnikiem swojej pełnoletniej córki J. Kwestia ta nie została wyjaśniona przez organy administracji. Zgodnie z treścią art.33 § 2 i 3 kpa pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu zaś pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W aktach administracyjnych brak jest pełnomocnictwa udzielonego przez J. P. jej matce. W myśl art. 33 § 4 kpa osoba może być pełnomocnikiem bez złożonego pełnomocnictwa po spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie. Nie wiadomo czy organy administracji uznały, iż zachodzi sytuacja określona w art.33 § 4 kpa. W uzasadnieniach decyzji organów administracji obu instancji brak jest rozważań w tym zakresie. Skoro brak jest rozważań co do spełnienia przesłanek określonych w przepisie art.33 § 4 kpa to nie wiadomo czy organy administracji uznały, że w rozpoznawanej sprawie miała miejsce sytuacja, o której mowa w art.33 § 4 kpa. Okoliczność czy H. P. w postępowaniu administracyjnym była czy też nie była pełnomocnikiem swojej córki ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W przypadku bowiem gdyby uznać, iż J. P. ustanowiła pełnomocnikiem swoją matkę to doręczenie H. P. decyzji organu I instancji byłoby skuteczne i od dnia [...] rozpocząłby bieg czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. W sytuacji natomiast gdyby okazało się, że matka skarżącej nie była pełnomocnikiem swojej córki to doręczenie H. P. decyzji organu I instancji nie byłoby skuteczne. Oznaczałoby to, iż decyzja ta nie została doręczona stronie tak jak stanowi to art.109 § 1 kpa a tym samym nie weszłaby ona do obrotu prawnego i nie rozpocząłby się bieg terminu do wniesienia odwołania. Organy administracji nie wyjaśniły jednak tej kwestii. Z akt administracyjnych wynika, iż organy uznały, iż H. P. działała jako przedstawiciel ustawowy swojej córki. W związku z czym doręczano jej decyzje i uznano, że jest ona uprawniona do wniesienia odwołania. Faktycznie J. P. była osobą pełnoletnią i jej matka nie była już jej przedstawicielem ustawowym. Okoliczność ta została jednak pominięta przez organy administracji i nie zostało wyjaśnione czy H. P. w postępowaniu administracyjnym była pełnomocnikiem swojej córki. Organy administracji nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ani też w sposób wyczerpujący nie zebrały ani nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7, 77 § 1 i 80 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1c.) ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przede wszystkim należy wyjaśnić czy H. P. w postępowaniu administracyjnym była pełnomocnikiem swojej córki. Należy zatem ustalić czy J. P. ustanowiła swoją matkę pełnomocnikiem czy też, że miała miejsce sytuacja określona w art. 33 § 4 kpa. W zależności od wyników tych ustaleń należy podjąć dalsze czynności procesowe w sprawie. B.A.