III SA/Łd 90/05

Dnia 24 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie NSA Irena Krzemieniewska, Asesor Ewa Alberciak,, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi F. L., F. K., H. K., H. M. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania przeprowadzenia licytacji p o s t a n a w i a 1) odrzucić skargę wniesioną przez F. K.; 2) umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne w sprawach ze skargi F. L., H. K., H.M. III S.A./Łd 90 – 93/05 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa( Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. ), Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] odmawiające wszczęcia postępowania przez organ celny na wniosek adwokata M. Ł. działającego jako pełnomocnik C. M., F. L., F. K., H. K., H. M. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyli F. L., F. K., H. K. i H. M. reprezentowani przez adwokata. Wnosili o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako naruszającego art. 133 oraz art. 114 ustawy Ordynacja podatkowa oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2005 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków skargi przez uiszczenie wpisu sądowego oraz złożenia pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądami administracyjnymi od F. K. w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W wyznaczonym terminie pełnomocnictwo nie zostało złożone , a także nie został uiszczony wpis od skargi F. K. W tym stanie rzeczy skargę wniesioną przez F. K. należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Jak wynika z załączonych akt administracyjnych w dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P.wydał decyzje: - [...], którą dopuścił do swobodnego obrotu używany samochód osobowy JAGUAR 3,8 S z 1968 r objęty zgłoszeniem celnym z dnia 13 czerwca 2003 r., ustalił moment powstania długu celnego na dzień 6 maja 2004 r i określił kwotę długu celnego w wys. 11092,80 zł, - [...], którą dopuścił do swobodnego obrotu używany samochód osobowy PROSCHE 356 S.C. Coupe z 1965 r, ustalił moment powstania długu celnego na dzień 6 maja 1994 r. i określił kwotę długu celnego w wys. 0,00 zł, - [...], którą dopuścił do swobodnego obrotu używany samochód osobowy MGB z 1971 r , , ustalił moment powstania długu celnego na dzień 6 maja 1994 r. i określił kwotę długu celnego w wys. 0,00 zł, W ślad za tymi decyzjami wydane zostały także decyzje określające podatek akcyzowy i podatek VAT. Stroną postępowania i adresatem decyzji był D. Ż. , który zgłosił do objęcia procedurą uszlachetniania czynnego w/w samochody. Pismem z dnia 13 października 2004 r. D. Ż. został poinformowany, że samochody, zajęte wcześniej postanowieniami Naczelnika Urzędu Celnego w P. z uwagi na upływ ważności terminu złożonego zabezpieczenia majątkowego i niezłożenie nowego zabezpieczenia, zostały przekazane z Urzędu Celnego w P. do Wydziału Egzekucji i Likwidacji Izby Celnej w Ł. w celu sprzedaży przedmiotowych pojazdów, pokrycia kwotą uzyskaną ze sprzedaży należności ciążących na pojazdach oraz kosztów prowadzonego postępowania. W przypadku, gdyba kwota uzyskana ze sprzedaży towaru nie pokryła kosztów postępowania oraz należności ciążących na pojazdach, pozostała kwota do uregulowania egzekwowana byłaby w trybie egzekucji administracyjnej. Pismem z dnia 7 października 2004 r ( data wpływu 8.10.04 ) pełnomocnik skarżących skierował do Dyrektora Izby Celnej w Ł. wniosek o wstrzymanie przeprowadzenia licytacji pojazdów , podnosząc, że samochody stanowią własność jego mocodawców. Poinformował także o postępowaniach toczących się przed Sądem Okręgowym w Ł. pomiędzy jego mocodawcami a D. Ż. Rozpoznając powyższy wniosek, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [....] Dyrektor Izby Celnej na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne ( Dz. U. Nr 68 poz. 622) oraz art. 165 § 1 i 165 a Ordynacji podatkowej , odmówił wszczęcia postępowania, ponieważ wnoszący pismo nie jest stroną postępowania. W zażaleniu pełnomocnik skarżących wnosił o zmianę postanowienia poprzez wszczęcie postępowania przez organ celny. Powołując się na art. 133 i 114 Ordynacji Podatkowej wskazywał, że stroną postępowania podatkowego jest również właściciel rzeczy lub prawa majątkowego, z którym związane jest postępowanie podatkowe. Jednocześnie pełnomocnik sprecyzował wniosek z pisma z 7.10. 04 r wnosząc o potraktowania w/w wniosku jako żądania wyłączenia wymienionych samochodów spod egzekucji. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...]. Podkreślił, że wniosek o wstrzymanie prowadzenia licytacji rozpatrywany był w toczącym się postępowaniu wykonawczym – przeprowadzeniu licytacji zajętych pojazdów. W postępowaniu likwidacyjnym stroną postępowania jest adresat wykonywanej decyzji, na którego został nałożony obowiązek uregulowania wymierzonych należności. Żądanie wyłączenia pojazdów spod egzekucji jest bezprzedmiotowe , bowiem organ nie wystawił przeciwko D. Ż. tytułu wykonawczego , ani nie zajmował towarów egzekucyjnym protokołem zajęcia. Wyjaśnił także , że licytacja pojazdów została wstrzymana w związku z wstrzymaniem wykonania decyzji celno-podatkowych. Tym samym wstrzymane zostało postępowanie wykonawcze. W uzasadnieniu skargi skierowanej do WSA pełnomocnik skarżących podtrzymał swój pogląd, że skarżący winni zostać uznani za stronę postępowania z mocy art. 133 w zw. z art. 110-117 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę z dnia 21 lutego 2005 r. Dyrektor Izby Celnej wnosił o jej oddalenie. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyjaśnił również, że stwierdził nieważność wskazanych wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] i wydanych następnie decyzji określających wysokość VAT i akcyzy , łącznie 9 decyzji. Decyzje stwierdzające nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego są już ostateczne. W związku z tym aktualnie niedopuszczalne jest prowadzenie dalszych czynności zmierzających do przeprowadzenia licytacji samochodów. Teraz kolejnym etapem sprawy będzie rozpoznanie przez Naczelnika Urzędu Celnego kwestii związanych z uregulowaniem sytuacji towaru, wobec którego procedura uszlachetniania czynnego nie została zakończona zgodnie z określonymi w pozwoleniu warunkami i terminami. Organ podkreślił także, odnosząc się do argumentów zawartych w skardze, że zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie , w którym Dyrektor Izby Celnej w Ł. odmówił wszczęcia postępowania w kwestii wstrzymania przeprowadzenia licytacji pojazdów, gdyż wniosek pochodził od osób nie będących stroną postępowania. Odnosząc się do żądania zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 133 § 1 oraz art. 114 Ordynacji podatkowej , organ celny wskazał, że biorąc pod uwagę akces skarżących uczestniczenia w postępowaniu podatkowym i nabycia statusu strony tegoż postępowania, wnioski takie należy złożyć i ponownie rozważyć w toczącym się postępowaniu podatkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest stosunek materialnoprawny skonkretyzowany w treści decyzji administracyjnej (postanowienia) zaskarżonej do sądu, jak również sam przebieg postępowania , które doprowadziło do załatwienia sprawy w formie decyzji. Z chwilą stwierdzenia uchybienia przepisom prawa materialnego lub przepisom postępowania zachodzi podstawa do ingerencji sądu. Nie zawsze jednak zachodzi konieczność oceny przez sąd zgodności z prawem kwestionowanej skargą decyzji (postanowienia). Jedną z takich przyczyn jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie , z którą mamy do czynienia, kiedy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje najczęściej wówczas, gdy zaskarżona decyzja ( postanowienie ) zostanie pozbawiona bytu prawnego w nadzwyczajnym wewnątrzadministracyjnym postępowaniu kontrolnym. Podobna sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie na skutek wydania w dniu [...] przez Dyrektora Izby Celnej : - decyzji Nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. Nr [...]z dnia [...], - decyzji Nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. Nr [...] z dnia [...], - decyzji Nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. Nr [..] z dnia [...], które są już decyzjami ostatecznymi. Z chwilą, gdy decyzje te stały się ostateczne odpadła podstawa do prowadzenia czynności mających na celu sprzedaż samochodów w celu pokrycia kwot należności ciążących na pojazdach. Tym samym bezprzedmiotowa stała się też ocena odmowy wszczęcia , na wniosek skarżących, postępowania w sprawie wstrzymania przeprowadzenia licytacji pojazdów. W takiej sytuacji nie ma znaczenia czy przy wydawaniu postanowienia z dnia [...] organy celne naruszyły prawo czy też nie. W myśl art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe. Z powyższych względów, na podstawie wskazanego wyżej przepisu należało orzec jak w sentencji.