III SA/Łd 906/25
WyrokWSA w Łodzi2026-03-18
Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skrócenie terminu składania ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia, prowadzonym w trybie zasady konkurencyjności przez beneficjenta środków unijnych, do 7 dni, zamiast wymaganego 30 dni, stanowi nieprawidłowość skutkującą obowiązkiem zwrotu środków, jeśli wartość zamówienia przekraczała próg unijny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skrócenie terminu składania ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia, prowadzonym w trybie zasady konkurencyjności przez beneficjenta środków unijnych, do 7 dni, podczas gdy wartość zamówienia przekraczała próg unijny i wymagała co najmniej 30-dniowego terminu, stanowi naruszenie procedur. Naruszenie to, skutkujące potencjalną szkodą dla budżetu UE, wypełnia definicję nieprawidłowości zgodnie z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013, co uzasadnia nałożenie korekty finansowej i obowiązek zwrotu środków na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Zarządu Województwa Łódzkiego o zwrocie środków unijnych w wysokości 280 509,88 zł wraz z odsetkami. Zwrot był spowodowany naruszeniem procedur przy udzielaniu zamówienia na opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania pracą terminala. Beneficjent, P. Sp. z o.o., zastosował 7-dniowy termin składania ofert, podczas gdy wartość zamówienia przekraczała próg unijny, co wymagało co najmniej 30-dniowego terminu. Strona skarżąca kwestionowała zasadność nałożenia korekty finansowej, argumentując niejednoznacznością przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dańczak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2026 roku sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ż. na decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 19 września 2025 roku nr 16/2025/PR w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu oddala skargę.
Decyzją z 19 września 2025 r. Zarząd Województwa Łódzkiego (dalej: organ , Instytucja Zarządzająca, IZ lub IZ RPO WŁ) utrzymał w mocy własną decyzję z 7 maja 2025 r., którą: 1) określono kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 280 509,88 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystane przez P. Sp. z o.o. z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, w związku z realizacją projektu pn. "Budowa terminalu multimodalnego w Z. na podstawie umowy o dofinansowanie z 6 października 2022 r.; 2) wskazano, że odsetki, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, należy liczyć: - dla kwoty 125 000,00 zł od dnia przekazania środków, tj. od dnia 5 stycznia 2024 r. do dnia dokonania zwrotu, - dla kwoty 155 509,88 zł od dnia przekazania środków, tj. od dnia 11 marca 2024 r. do dnia dokonania zwrotu; 3) zobowiązano stronę do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, kwoty określonej w pkt 1 wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.
W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne:
P. Sp. z o.o. (dalej: strona, strona skarżąca, skarżąca, zamawiający lub beneficjent), na podstawie warunkowej umowy o dofinansowanie zawartej 6 października 2022 r., otrzymała środki na realizację projektu pn. "Budowa terminalu multimodalnego w Z. ". W kwocie 51 700 000,00 zł. Przedmiotem zamówienia sformułowanego przez stronę skarżącą w trakcie realizacji projektu było opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania pracą terminala dla terminalu multimodalnego w Z.. Opis przedmiotu zamówienia zawarto w Załączniku nr 1 do Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: SWZ), w Załączniku nr 1A do SWZ (Specyfikacja Techniczna Systemu) oraz we wzorze umowy, tj. w Załączniku nr 10 do SWZ. Wartość szacunkowa zamówienia została ustalona przez zamawiającego 26 kwietnia 2023 r. na podstawie rozpoznania rynku (w odpowiedzi na rozesłane drogą mailową zapytania ofertowe pozyskano trzy oferty na wykonanie wskazanego zadania), na kwotę 1 741 682,28 zł netto, co stanowi równowartość 391 072,90 euro wg kursu euro 4,4536 zł. Ogłoszenie o zamówieniu zostało zamieszczone 24 maja 2023 r.: w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (dalej: DUUE), pod nr 309067-2023; w Bazie Konkurencyjności pod nr 2023-37342-159708 oraz na platformie zakupowej beneficjenta. Termin składania ofert został wyznaczony na 1 czerwca 2023 r. do godz. 10:00. Kryteriami wyboru najkorzystniejszej oferty były: cena - 90% a także okres wsparcia technicznego oraz nadzoru eksploatacyjnego -10%. Do zamawiającego w wyznaczonym terminie za pośrednictwem platformy zakupowej wpłynęły dwie oferty: oferta nr 1 z ceną 7 380 000,00 zł brutto oraz okresem wsparcia technicznego oraz nadzoru eksploatacyjnego - 84 miesiące; oferta nr 2 z ceną 3 075 000,00 zł brutto oraz okresem wsparcia technicznego oraz nadzoru eksploatacyjnego - 60 miesięcy. Zamawiający przeprowadził II etap postępowania z wykonawcami, którzy złożyli oferty niepodlegające odrzuceniu. W II etapie wpłynęły dwie oferty: oferta nr 1 z ceną 2 927 400,00 zł brutto oraz okresem wsparcia technicznego oraz nadzoru eksploatacyjnego - 84 miesiące, oferta nr 2 z ceną 2 829 000,00 zł brutto oraz okresem wsparcia technicznego oraz nadzoru eksploatacyjnego - 84 miesiące. Zamawiający dokonał wyboru najkorzystniejszej oferty z ceną wykonania 2 829 000,00 zł brutto. Strona skarżąca zawiadomiła uczestników postępowania o wyborze najkorzystniejszej oferty oraz upubliczniła informację o rozstrzygnięciu postępowania w Bazie Konkurencyjności. 28 lipca 2023 r. strona skarżąca zawarła umowę z wyłonionym wykonawcą za wynagrodzeniem ryczałtowym w wysokości 2 829 000,00 zł brutto (2 300 000,00 zł netto). Ogłoszenie o udzieleniu zamówienia zostało przekazane Urzędowi Publikacji Unii Europejskiej w dniu 28 lipca 2023 r. i opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej pod nr 470892-2023-PL 2 sierpnia 2023 r.
Realizowany przez stronę projekt pn. "Budowa terminalu multimodalnego w Z" został objęty audytem Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w zakresie gospodarowania środkami pochodzącymi z budżetu Unii Europejskiej w ramach RPO WŁ na lata 2014-2020, przeprowadzonym w okresie od 10 lipca 2024 r. do 27 sierpnia 2024 r. W podsumowaniu przeprowadzonego audytu, z 27 sierpnia 2024 r., Instytucja Audytowa ustaliła, że w ramach postępowania o udzielenie zamówienia zamawiający wskazał w ogłoszeniu termin 7-dni na składanie ofert. Biorąc pod uwagę fakt, że wskazane zamówienie nie spełniało przesłanek zamówienia sektorowego, a przedmiotem zamówienia była usługa, Instytucja Audytowa uznała, że strona, opracowując dokumentację zamówienia, była zobowiązana oszacować wartość zamówienia i zweryfikować, czy przekracza ona próg unijny dla dostaw i usług, tj. 215 000,00 euro. W omawianym przypadku wartość szacunkowa zamówienia wynosiła 1 741 682,28 zł i przekraczała próg unijny. Biorąc pod uwagę postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, Instytucja Audytowa uznała, że termin na składanie ofert określony przez beneficjenta powinien wynosić minimum 30 dni. W związku z powyższym Instytucja Audytowa stwierdziła, że strona skarżąca naruszyła postanowienia podrozdziału 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Społecznego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: Wytyczne w zakresie kwalifikowalności), które zobowiązują zamawiających do ustalenia minimum 30-dniowego terminu na składanie ofert, w przypadku zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych. Termin wyznaczony przez zamawiającego wynosił 7 dni, co oznaczało że został on skrócony o 76,67%. Wobec powyższego Instytucja Audytowa uznała, że strona nie przeprowadziła postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców. W podsumowaniu ustaleń wskazano, że stwierdzone naruszenie skutkuje 25% obniżeniem wydatków zadeklarowanych do KE we wnioskach o płatność.
W związku z otrzymaniem podsumowania ustaleń od Instytucji Audytowej, Instytucja Zarządzająca RPO WŁ podjęła decyzję o wszczęciu kontroli doraźnej. W piśmie z 11 września 2024 r., strona złożyła wyjaśnienia odnośnie zastosowania siedmiodniowego terminu składania ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia. 16-18 września 2024 r. IZ RPO WŁ przeprowadziła kontrolę doraźną na dokumentach w celu sprawdzenia sposobu przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia nieobjętego ustawą Prawo zamówień publicznych, związanego z realizacją projektu, w zakresie zgodności z zasadą uczciwej konkurencji oraz potwierdzenia kwalifikowalności wydatków ujętych we wnioskach o płatność w zakresie kontrolowanego postępowania. Po zakończeniu czynności kontrolnych, pismem z 19 września 2024 r., IZ RPO WŁ zwróciła się do skarżącej o doprecyzowanie stanowiska zawartego w piśmie z 11 września 2024 r., tj. wskazania czy beneficjent uważał, że w kontrolowanym postępowaniu nie dotyczył go termin 30-dniowy na składanie ofert, czy też uważał, że był nim zobligowany, ale w jego mniemaniu wystąpiły przesłanki uzasadniające skrócenie terminu 30-dniowego do 7 dni. W piśmie z 25 września 2024 r. skarżący ponownie wskazał, że Wytyczne w zakresie kwalifikowalności nie wskazują w sposób precyzyjny, do którego progu unijnego strona skarżąca ma się odnosić, ustalając termin na składanie ofert. W związku z powyższym, zdaniem strony, należy najpierw określić status danego zamówienia (tj. czy jest to zamówienie klasyczne, sektorowe, w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa, czy też subsydiowane), a następnie ustalić właściwy próg unijny. Strona wskazała, że nie jest zamawiającym klasycznym ani sektorowym oraz że udzielała zamówień publicznych na podstawie art. 6 u.Pr.z.p., ponieważ w dacie ogłaszania postępowania na wybór wykonawcy robót budowlanych zamówienie na roboty budowlane miało status oczekującego na przyznanie dofinansowania ze środków publicznych (środki z RPO WŁ 2014-2020), w wysokości przewyższającej 50% wartości zamówienia. Dodatkowo strona podała, że zamówienia na system TMS nie można uznać za usługę związaną z robotami budowlanymi, zatem nie mogła przypisać tego zamówienia do żadnego progu unijnego określonego w art. 3 u.Pr.z.p. W związku z powyższym termin składania ofert w przypadku omawianego zamówienia powinien wynosić co najmniej 7 dni. W ocenie strony zgodnie z treścią Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, termin na złożenie oferty wynosi co najmniej 7 dni - w przypadku dostaw i usług. Dodatkowo termin realizacji projektu nie mógł być dłuższy niż termin perspektywy finansowej 2014-2020, który upływał w dniu 31 grudnia 2023 r. (dodatkowo w tym okresie należało ponieść ostatni wydatek), a ponadto w trakcie przygotowywania dokumentacji postępowania i wyłaniania wykonawcy trwał proces notyfikacji całego projektu w Komisji Europejskiej. Z uwagi na powyższe komisja przetargowa podjęła decyzję o skróceniu postępowania do minimalnego wymaganego Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności, aby zmieścić się w czasie realizacji perspektywy. Strona podniosła, że analiza stanu prawnego pozwalała na zastosowanie terminu minimalnego wynoszącego 7 dni. 3 października 2024 r. IZ RPO WŁ sporządziła Informację pokontrolną nr 1, w której wskazała, że termin składania ofert wyznaczono do 1 czerwca 2023 r., a zatem był to termin 7-dniowy. W informacji pokontrolnej nr 1 podano, że wartość kontrolowanego zamówienia została przez stronę oszacowana na kwotę 1 741 682,28 zł netto, co stanowi równowartość 391 072,90 euro według kursu 4,4536 zł. W związku z tym, że do 31 grudnia 2023 r. obowiązywał próg unijny dla dostaw i usług w wysokości 215 000,00 euro, beneficjent zobligowany był do zastosowania minimalnego 30-dniowego terminu składania ofert. Zespół kontrolny dodał także, że w innym przeprowadzonym przez beneficjenta postępowaniu o udzielenie zamówienia na "Zaprojektowanie, opracowanie i wdrożenie Systemu automatyzacji bram dla ruchu samochodowego i krajowego oraz kolejkowania dla ruchu samochodowego dla terminalu multimodalnego w Z", prowadzonego analogicznie jak kontrolowane postępowanie, tj. w oparciu o Regulamin udzielania zamówień finansowanych lub współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej w P Sp. z o.o. oraz zgodnie z zasadą konkurencyjności wynikającą z Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, strona dochowała wymaganego Wytycznymi, nie krótszego niż 30 dni terminu składania ofert. W informacji pokontrolnej nr 1 wskazano również, że powołane przez skarżącą okoliczności, w szczególności zbliżający się termin zakończenia realizacji projektu, trwający proces notyfikacji projektu w Komisji Europejskiej, a także bezpośrednie powiązanie z systemem zarządzania bramami (objętego odrębnym postępowaniem), w ramach którego wystąpiły trudności z wyborem wykonawcy i zaszła konieczność powtórzenia postępowania, nie wpisują się w katalog przesłanek ujętych w podrozdziale 6.5 pkt 7 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, umożliwiających niestosowanie procedur określonych w sekcjach 6.5.1 i 6.5.2 Wytycznych. Zgodnie z ustaleniami zespołu kontrolnego, zastosowany przez beneficjenta termin 7-dniowy stanowił 23,33% wymaganego 30-dniowego terminu, a zatem beneficjent skrócił wymagany Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności termin o 76,67%. Powyższe naruszenie zakwalifikowano jako nieprawidłowość opisaną w pozycji 4 załącznika do Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz.U. z 2021 r., poz. 2179) - dalej: rozporządzenie ws. obniżania korekt finansowych. Zespół kontrolny dokonał wyliczenia kwoty korekty finansowej ze wskazanych dowodów księgowych przedstawionych Instytucji Zarządzającej do zatwierdzonych wniosków o płatność. W związku ze stwierdzoną nieprawidłowością zobowiązano stronę do zwrotu kwot: - 125 000,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia 5 stycznia 2024 r. do dnia dokonania zwrotu na rachunek bankowy Instytucji Zarządzającej; - 155 509,88 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, tj. od dnia 11 marca 2024 r. do dnia dokonania zwrotu. Pismem z 10 października 2024 r. strona przekazała zastrzeżenia do Informacji pokontrolnej nr 1, w których wskazała, że nałożenie korekty finansowej jest nieuzasadnione oraz pozbawione podstaw faktycznych i prawnych. 17 października 2024 r. Wobec powyższego IZ RPO WŁ sporządziła Informację pokontrolną nr 2, w której za niezasadne uznano zastrzeżenia strony, a co za tym idzie podtrzymano ustalenia dotyczące stwierdzonego naruszenia podrozdziału 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Zespół kontrolny podkreślił, że argumentacja strony stoi w sprzeczności z treścią opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ogłoszenia o zamówieniu, w którym sama skarżąca, jako podstawę prawną ogłoszenia wskazała Dyrektywę 2014/24/UE. Zdaniem IZ RPO WŁ, przytaczanie przez beneficjenta w treści zastrzeżeń progów unijnych wynikających z Dyrektywy 2014/25/UE, czy Dyrektywy 2009/81/WE było bezzasadne. W Informacji pokontrolnej nr 2 wskazano także podstawą prawną do zastosowania załącznika do rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych, w przypadku naruszenia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Strona skarżąca w piśmie z 5 listopada 2024 r. podtrzymała swoje zastrzeżenia ponownie podnosząc, że uznaje nałożenie korekty finansowej za nieuzasadnione oraz pozbawione podstaw faktycznych i prawnych.
W związku z niewykonaniem zaleceń pokontrolnych sformułowanych w ostatecznej Informacji pokontrolnej z 17 października 2024 r., pismem z 26 listopada 2024 r., IZ RPO WŁ wezwała beneficjenta do zwrotu wskazanych powyżej kwot. Po bezskutecznym upływie terminu na dokonanie zwrotu, zawiadomieniem z 20 stycznia 2025 r., Zarząd Województwa Łódzkiego poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu kwot należności głównych wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
Decyzją z 7 maja 2025 r. Zarząd Województwa Łódzkiego w określił kwotę przypadającą do zwrotu w wysokości 280 509,88 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Wskazano, że wartość kontrolowanego zamówienia została przez stronę oszacowana na kwotę 1 741 682,28 zł netto, co stanowiło równowartość 391 072,90 euro wg kursu 4,4536 zł. Do dnia 31 grudnia 2023 r. obowiązywał próg unijny dla dostaw i usług w wysokości 215 000,00 euro, dlatego też strona zobligowana była do zastosowania minimalnego 30-dniowego terminu składania ofert. W decyzji I instancji podano, że skarżąca zastosowała 7-dniowy termin składania ofert, co stanowi skrócenie wymaganego 30-dniowego terminu o 76,67%.
Strona, reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Powołaną na wstępie decyzją z 19 września 2025 r. Zarząd Województwa Łódzkiego utrzymał w mocy własną decyzję z 7 maja 2025 r. w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu w wysokości 280 509,88 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Organ wskazał, że zasady wydatkowania środków europejskich określone są zarówno w regulacjach prawa unijnego jak i prawa krajowego, a naruszenie wskazanych przepisów przy realizacji programu skutkuje zastosowaniem określonych sankcji. Dalej organ wyjaśnił, że wytyczne w zakresie kwalifikowalności, w Rozdziale 4 pkt 9 podają, że do oceny prawidłowości umów zawartych w ramach realizacji projektu w wyniku przeprowadzonych postępowań, w tym postępowań określonych w podrozdziale 6.5, stosuje się wersję Wytycznych obowiązującą w dniu wszczęcia postępowania, które zakończyło się zawarciem danej umowy. Wszczęcie postępowania jest tożsame z publikacją ogłoszenia o zamówieniu publicznym lub zapytania ofertowego, o którym mowa w sekcji 6.5.2, lub ogłoszenia o prowadzonym naborze pracowników na podstawie stosunku pracy, pod warunkiem, że beneficjent udokumentuje publikację. Z uwagi na powyższe, w przedmiotowej sprawie należy stosować wersję Wytycznych w zakresie kwalifikowalności z dnia 21 grudnia 2020 r. (obowiązującą od dnia 1 stycznia 2021 r.). Instytucja Zarządzająca wskazała, że Wytyczne, w podrozdziale 6.5 pkt 1 stanowią, iż: "Instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie projektu zobowiązuje beneficjenta w tej umowie do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie powyższych wymogów następuje w drodze zastosowania Pzp albo zasady konkurencyjności określonej w sekcji 6.5.2". Dalej organ wyjaśnił, że strona nie jest podmiotem zamawiającym w rozumieniu ustawy Pzp, jednakże z uwagi na szacunkową wartość kontrolowanego zamówienia przekraczającą kwotę 50 000,00 zł netto, zobowiązana była przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia w ramach projektu finansowanego z udziałem środków europejskich, w oparciu o zasadę konkurencyjności, zgodnie z podrozdziałem 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 1 lit. a) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Organ zaznaczył przy tym, że obowiązek stosowania zasady konkurencyjności strona przyjęła na siebie również na podstawie § 20 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu. Dalej zwrócono uwagę, że istotą problemu w przedmiotowej sprawie jest kwestia uznania przez IZ RPO WŁ, wbrew stanowisku strony, że poprzez zastosowanie zbyt krótkiego terminu składania ofert w przeprowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia, skarżąca naruszyła postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz postanowienia warunkowej umowy o dofinansowanie projektu z 6 października 2022 r., a tym samym, że doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013, co skutkowało nałożeniem na stronę korekty finansowej. Organ - wyjaśniając rozumienie progów unijnych oraz odnosząc się do wskazanych w obwieszczeniu Prezesa UZP aktualnych progów unijnych określonych w art. 4 dyrektywy 2014/24/EU oraz ich równowartości, a także powołując treść art. 3 ust. 3 u.Pr.z.p., do którego odsyłają zapisy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności - wskazał, że od 1 stycznia 2022 r., zgodnie z ww. obwieszczeniem Prezesa UZP, średni kurs złotego w stosunku do euro, stanowiący podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych lub konkursów, wynosił 4,4536. Wartość kontrolowanego zamówienia na Opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania pracą terminala w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Budowa terminalu multimodalnego w Z" została przez stronę oszacowana na kwotę 1 741 682,28 zł netto, co stanowiło równowartość kwoty 391 072,90 euro, według kursu 4,4536 zł. Z Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wynika, że w przypadku zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne w rozumieniu art. 3 u.Pr.z.p., termin na składanie ofert powinien wynosić co najmniej 30 dni. Instytucja Zarządzająca wskazała, że powołane powyżej regulacje Wytycznych, odwołują się do progów unijnych z u.Pr.z.p. oraz zgodnie z obwieszczeniem Prezesa UZP z dnia 3 grudnia 2021 r., próg unijny dla dostaw i usług wynosił 215 000 euro. W związku z tym, że wartość szacunkowa zamówienia udzielonego przez beneficjenta przekraczała ww. próg unijny (została bowiem ustalona na kwotę 391 072,90 euro), uznać należy, że strona w postępowaniu o udzielenie kontrolowanego zamówienia, powinna zastosować w ogłoszeniu o zamówieniu co najmniej 30-dniowy termin składania ofert. W konsekwencji, zastosowanie przez beneficjenta 7-dniowego terminu składania ofert stanowi naruszenie postanowień podrozdziału 6.5 sekcji 6.5.2 pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. W ocenie organu nie ma wątpliwości, że przeprowadzone przez beneficjenta postępowanie o udzielenie zamówienia na Opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania pracą terminala w ramach wskazanego powyżej zadania inwestycyjnego dotyczyło usług. Co więcej, to strona w ogłoszeniu o zamówieniu wskazała na rodzaj zamówienia, tj. usługi (część 11.1.3 ogłoszenia). Powyższe zdaniem organu dowodzi, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie miała podstaw do zastosowania innego terminu składania ofert niż termin przewidziany dla zamówień na usługi o wartości szacunkowej przekraczającej 215 000 euro. Odnosząc się do zarzutów strony organ wyjaśnił, że wytyczne w zakresie kwalifikowalności, w podrozdziale 6.5 sekcji 6.5.2 pkt 10, w sposób jednoznaczny rozgraniczają zamówienia o wartości szacunkowej poniżej progów unijnych (dla których należy stosować 7-dniowy lub 14-dniowy termin składania ofert, w zależności od przedmiotu zamówienia), od zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne (dla których należy stosować 30-dniowy termin składania ofert). Dla stwierdzenia, który z terminów składania ofert obowiązywał stronę, należało zatem ustalić, który z progów unijnych w rozumieniu art. 3 u.Pr.z.p. dotyczył przeprowadzonego przez beneficjenta postępowania o udzielenie zamówienia. Organ wskazał dalej, że postanowienia podrozdziału 6.5. sekcji 6.5.2 pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, odnoszą się do zamawiających innych niż zamawiający klasyczni, sektorowi czy też subsydiowani (których wiąże u.Pr.z.p.). Jeśli bowiem zamawiający byłby zamawiającym klasycznym, sektorowym lub subsydiowanym w rozumieniu u.Pr.z.p., to terminy składania ofert dla prowadzonego przez niego postępowania o udzielenie zamówienia wynikałyby wprost z przepisów u.Pr.z.p. i nie byłoby w tym zakresie podstawy do stosowania wymienionych wyżej postanowień Wytycznych. Biorąc powyższe pod uwagę organ wskazał, że zawarte we wskazanych Wytycznych odwołanie do art. 3 u.Pr.z.p. należy rozumieć w ten sposób, że zamawiający niebędący podmiotem zamawiającym w rozumieniu u.Pr.z.p., w postępowaniu o udzielenie zamówienia prowadzonym w trybie zasady konkurencyjności, powinien odpowiednio stosować przepisy u.Pr.z.p. przy ustalaniu terminu składania ofert. Odpowiednie stosowanie przepisów u.Pr.z.p. oznacza w przedmiotowej sprawie ich stosowanie z uwzględnieniem specyfiki udzielania zamówień w trybie zasady konkurencyjności oraz przy uwzględnieniu statusu Zamawiającego (tj. okoliczności, że nie jest on zamawiającym w rozumieniu u.Pr.z.p.). Zatem zawarte w obwieszczeniu Prezesa UZP określenie "zamówienia klasyczne", nie będzie mieć w przedmiotowej sprawie zastosowania wprost lecz odpowiednio, z uwzględnieniem statusu beneficjenta i rodzaju udzielonego przez niego zamówienia. Odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bowiem, że określony przepis, który pierwotnie dotyczy jednego zakresu, jest stosowany do innego zakresu, z uwzględnieniem specyfiki tego drugiego. Może to zatem oznaczać stosowanie przepisu wprost, z modyfikacjami lub wcale, jeśli jest to niemożliwe lub sprzeczne z innymi przepisami. W konsekwencji Instytucja Zarządzająca stwierdziła, że do strony przeprowadzającej postępowanie o udzielenie zamówienia na wykonanie usługi o wartości szacunkowej ustalonej na kwotę 391 072,90 euro w trybie zasady konkurencyjności, zastosowanie znajduje próg unijny przewidziany dla dostaw i usług, w wysokości 215 000 euro. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że w obwieszczeniu Prezesa UZP odniesiono ww. próg unijny do zamówień klasycznych. Jak już bowiem wykazano zamawiający przeprowadzający postępowania o udzielenie zamówienia w trybie zasady konkurencyjności, nie są zamawiającymi klasycznymi (ani sektorowymi, ani subsydiowanymi - w rozumieniu u.Pr.z.p.) bowiem w takim przypadku zastosowanie znalazłyby wprost przepisy u.Pr.z.p., a postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności byłyby zbędne. W związku z powyższym przyjęto, że postanowienia art. 3 u.Pr.z.p. (i wydanego na jego podstawie obwieszczenia Prezesa UZP), znajdują zastosowanie wobec zamawiających przeprowadzających postępowania o udzielenie zamówienia w trybie zasady konkurencyjności, mimo że nie są oni zamawiającymi klasycznymi. W związku z przekroczeniem w kontrolowanym postępowaniu progu unijnego przewidzianego dla dostaw i usług, beneficjent powinien był zatem zastosować termin składania ofert przyjęty dla zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne, tj. termin 30-dniowy. Zarząd Województwa Łódzkiego zauważył również, że w sytuacji wątpliwości strony, co do treści Wytycznych, mogła ona wystąpić z zapytaniem do Instytucji Zarządzającej w kwestii interpretacji postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, zamiast samodzielnie interpretować ich treść. Taka możliwość została przewidziana w treści Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, w Rozdziale 4 pkt 13. Beneficjent jednak, mimo zgłaszanych aktualnie wątpliwości interpretacyjnych, nie skorzystał ze wskazanego wyżej rozwiązania i w żaden sposób nie skonsultował z IZ prawidłowości podjętych przez siebie działań. Obowiązująca stronę wersja Wytycznych w zakresie kwalifikowalności z 21 grudnia 2020 r. odwołuje się do przepisu u.Pr.z.p., na podstawie którego należy następnie ustalić obowiązujące wartości szacunkowe udzielanych zamówień, powyżej których obowiązuje dłuższy termin składania ofert. Organ podkreślił też, że postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, odnoszące się do kwestii terminu składania ofert są jednoznaczne, a dodatkowo nie zostały zinterpretowane w sposób niekorzystny dla beneficjenta. Odnosząc się z kolei do powołanych przez stronę progów wynikających z obwieszczenia Prezesa UZP z dnia 3 grudnia 2021 r. wyjaśniono, że w przeprowadzonym przez skarżącą postępowaniu o udzielenie zamówienia na Opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania pracą terminala w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Budowa terminalu multimodalnego w Z", nie mógł zostać zastosowany żaden z trzech najwyższych progów przewidzianych dla dostaw i usług - próg w wysokości 431 000 euro odnosi się do zamawiających sektorowych bądź do zamówień na dostawy i usługi w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, próg w wysokości 750 000 euro ma zastosowanie w odniesieniu do zamówień na usługi społeczne i inne szczególne usługi, natomiast próg w wysokości 1 000 000 euro znajduje zastosowanie wobec zamówień sektorowych na usługi społeczne lub inne szczególne usługi. Jedynym progiem unijnym określonym we wskazanych regulacjach, jaki mógł mieć zastosowanie w kontrolowanym postępowaniu o udzielenie zamówienia, był próg w wysokości 215 000 euro. Przy czym zamawiający, jak sam wskazał, nie udzielał zamówienia sektorowego, zamówienia w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa, ani też zamówienia na usługi społeczne bądź inne szczególne usługi. Zatem przeprowadzone przez stronę postępowanie o udzielenie zamówienia można, poprzez analogię, porównać jedynie do zamówienia klasycznego na wykonanie usługi, dlatego też należy do niego zastosować próg unijny w wysokości 215 000 euro. Organ wskazał przy tym, że w przypadku postępowania pn. "Zaprojektowanie, opracowanie i wdrożenie Systemu automatyzacji bram dla ruchu samochodowego i kolejowego oraz kolejkowania dla ruchu samochodowego dla terminalu multimodalnego w Z", prowadzonego analogicznie jak kontrolowane postępowanie, tj. także w oparciu o Regulamin udzielania zamówień finansowanych lub współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej oraz zgodnie z zasadą konkurencyjności wynikającą z Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, strona dochowała wymaganego Wytycznymi, nie krótszego niż 30-dni terminu składania ofert. Organ wskazał, że strona słusznie podnosi, iż sposób przeprowadzenia innego postępowania o udzielenie zamówienia nie ma znaczenia dla oceny analizowanego w przedmiotowej sprawie postępowania o udzielenie zamówienia. Dlatego też przeprowadzono w tym zakresie szczegółową analizę, na którą nie miał wpływu sposób przeprowadzenia przez beneficjenta innych postępowań w ramach realizacji projektu. Niezależnie od powyższego organ uznał jednak, że fakt zastosowania przez stronę w innym postępowaniu o wartości szacunkowej przekraczającej progi unijne, co najmniej 30-dniowego terminu na składanie ofert świadczy o tym, że skarżąca była w stanie, na podstawie Wytycznych w zakresie kwalifikowalności ustalić, który z progów unijnych powinien zastosować w ramach prowadzonego przez siebie postępowania. Tym bardziej zatem za nieuzasadnione organ uznał zarzuty strony, co do tego, że postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności są nieprecyzyjne w stopniu uniemożliwiającym ich zastosowanie. Skoro bowiem strona prawidłowo zastosowała wskazane Wytyczne w jednym z przeprowadzonych przez siebie postępowań o udzielenie zamówienia, to nie można uznać, że w kontrolowanym przez IZ postępowaniu zaszły przeszkody uniemożliwiające prawidłowe zastosowanie Wytycznych w zakresie kwalifikowalności w postaci niejednoznacznego brzmienia postanowień Wytycznych w stopniu uniemożliwiającym ich zastosowanie. Wobec powyższego Zarząd Województwa Łódzkiego stwierdził, że w przedmiotowej sprawie strona skarżąca naruszyła procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków pochodzących z dofinansowania UE, tj. podrozdział 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, poprzez zastosowanie zbyt krótkiego terminu składania ofert w przeprowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia. Naruszenie przez stronę Wytycznych w zakresie kwalifikowalności spowodowało w konsekwencji naruszenie powołanych wcześniej postanowień umowy o dofinansowanie, w szczególności § 20 ust. 1 tejże umowy. W związku z powyższym stwierdzono, że wystąpiły nieprawidłowości w toku realizacji projektu o dofinansowanie ze środków UE, które w pełni wypełniły znamiona nieprawidłowości z art. 2 pkt 36 rozporządzenia PEi Rady (UE) nr 1303/2013. Organ wskazał dalej, że warunkiem nałożenia korekty i wydania decyzji o zwrocie środków jest wykazanie związku przyczynowego między stwierdzonym naruszeniem prawa a rzeczywistą lub potencjalną szkodą w budżecie UE. W ocenie IZ w przypadku naruszeń wykazanych w związku z realizacją przez stronę projektu dofinansowanego ze środków unijnych, wydatkowanie środków finansowych niezgodnie z postanowieniami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz umowy o dofinansowanie, skutkowało wystąpieniem szkody dla budżetu Unii Europejskiej. Organ wskazał dalej, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze szkodą potencjalną w budżecie ogólnym UE. Zastosowanie przez zamawiającego w ogłoszeniu o zamówieniu zbyt krótkiego terminu składania ofert mogło ograniczyć krąg potencjalnych wykonawców. Nie można bowiem wykluczyć sytuacji, że wskutek niewypełnienia przez zamawiającego normy wynikającej z postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, zawartych w podrozdziale 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 10, część podmiotów potencjalnie zainteresowanych ogłoszeniem o zamówieniu mogła odstąpić od złożenia ofert z uwagi na zbyt krótki czas na jej profesjonalne przygotowanie, a które to oferty mogłyby być korzystniejsze cenowo i tym samym spowodować niższe wydatkowanie środków z budżetu UE. W związku ze stwierdzoną nieprawidłowością wystąpiły zatem trudne do oszacowania skutki finansowe związane z możliwością uzyskania potencjalnie tańszej oferty w analizowanym postępowaniu, która mogła być złożona i wybrana jako oferta najkorzystniejsza w przypadku prawidłowego przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia. Organ zaznaczył, że termin na składanie ofert był o 23 dni krótszy od terminu wymaganego. Co mogło w sposób istotny wpłynąć na liczbę złożonych ofert. Potencjalną szkodą w rozpoznawanym przypadku jest więc różnica między wartością wybranej oferty, a wartością oferty, która mogła być złożona i wybrana jako oferta najkorzystniejsza w przypadku, gdyby zamawiający przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia bez naruszenia postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Organ podkreślił także, że nie sposób ocenić tego, ile środków można byłoby zaoszczędzić, gdyby zamawiający prawidłowo przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia. Nie sposób także stwierdzić, ilu potencjalnych wykonawców zrezygnowało z udziału w procedurze zamówienia publicznego uważając, że termin na przygotowanie i złożenie oferty jest zbyt krótki, przez co nie jest także możliwe określenie, jaką cenowo ofertę mieliby do zaoferowania w postępowaniu o udzielenie zamówienia. Dodatkowo wskazano, że w przedmiotowej sprawie doszło także do powstania szkody o charakterze realnym, gdyż zaistnienie szkody potencjalnej jest wystarczające, by można było stwierdzić wystąpienie nieprawidłowości. Organ zaznaczył, że z unormowań zawartych w art. 2 pkt 36 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013 wynika, że istotą nieprawidłowości jest niezależna od winy bezprawność, polegająca na naruszeniu norm prawa unijnego lub krajowego. W ocenie organu na gruncie rozpoznawanej sprawy wszystkie warunki określone we wskazanym przepisie zostały spełnione, doszło bowiem do naruszenia prawa krajowego (naruszenie postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz umowy o dofinansowanie), naruszenie to spowodowane było działaniem podmiotu zamawiającego (ustalenie zbyt krótkiego terminu składania ofert) oraz naruszenie to spowodowało zarówno szkodę potencjalną jak i realną w budżecie unijnym. Zatem naruszenie postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz umowy o dofinansowanie należy zakwalifikować jako nieprawidłowość, skutkującą możliwością nałożenia, na podstawie § 20 ust. 2 umowy o dofinansowanie, korekty finansowej udzielonego dofinansowania. Jednocześnie IZ podtrzymała stanowisko, że podstawą żądania zwrotu wypłaconej stronie kwoty dofinansowania jest art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., który ma zastosowanie w przypadku, gdy doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Instytucja Zarządzająca wskazała, że co do zasady, wydatek dotknięty nieprawidłowością uznawany jest za niekwalifikowalny w całości zgodnie powołanymi powyżej przepisy oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie obniżania korekt finansowych. Organ zaznaczył przy tym, że wskazane rozporządzenie pozwala na obniżenie wartości korekt finansowych, zgodnie ze stawką procentową określoną w tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia. Ustawodawca uznał bowiem, że w pewnych sytuacjach zastosowanie korekty w wysokości 100% może być niezasadne, dlatego też przewidział możliwość obniżenia jej wysokości stosownie do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej. Stąd właśnie tabela, stanowiąca załącznik do rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych, pozwalająca na zastosowanie sankcji łagodniejszej, w postaci określonej stawki procentowej korekty danego wydatku. Biorąc pod uwagę fakt, że naruszenie postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności zostało stwierdzone w związku z przeprowadzeniem przez beneficjenta postępowania o udzielenie zamówienia, które zostało wszczęte w dniu 24 maja 2023 r., należy w przedmiotowej sprawie posłużyć się załącznikiem do rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych, w wersji obowiązującej od dnia 30 listopada 2021 r. Stwierdzone naruszenie zakwalifikowano jako nieprawidłowość indywidualną ujętą w pozycji 4 Tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia ws. obniżania korekt finansowych. Z uwagi na powyższe za zasadne uznano obciążenie przeprowadzonego przez stronę postępowania o udzielenie zamówienia w ramach realizacji projektu, korektą w wysokości 25% wydatków kwalifikowalnych. Sposób wyliczenia kwoty korekty finansowej i obliczenia zostały przeprowadzone na podstawie dowodów księgowych przedłożonych przez beneficjenta we wnioskach o płatność. Łączna kwota do zwrotu wynosi 280 509,88 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, zaskarżyła powyżej wskazaną decyzję organu w całości, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej: rozporządzenie ogólne) - poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, bowiem strona wydatkowała środki przyznane na podstawie umowy o dofinansowanie zgodnie z przepisami prawa oraz zgodnie z treścią umowy o dofinansowanie i w sposób nienaruszający Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020,
2) art. 207 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (dalej: ufp), poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, bowiem w sprawie nieuzasadnione jest stwierdzenie naruszenia przepisów regulujących sposób wydatkowania środków przekazanych na podstawie umowy o dofinansowanie, podrozdziału 6.5. sekcja 6.5.2. pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020, przez jego nieprawidłową wykładnię i błędne uznanie, że beneficjent zobowiązany był do zastosowania 30-dniowego terminu na składanie ofert w postępowaniu o udzielenie zamówienia pn. "Opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania pracą terminala w ramach zadania inwestycyjnego pn. Budowa terminalu multimodalnego w Z".
W oparciu o wskazane zarzuty pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowanie w całości, a także zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie kontrola, według powyżej wskazanych kryteriów, nie wykazała aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Co więcej, w okolicznościach niniejszej sprawy sąd w pełni podziela argumentację organu.
W niniejszej sprawie przedmiotem wniesionej skargi strona skarżąca uczyniła decyzję Zarządu Województwa Łódzkiego z 19 września 2025 r. wydaną w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu, w łącznej wysokości 280 509,88 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, jako środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystanych przez skarżącą z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, w związku z realizacją projektu pn. "Budowa terminalu multimodalnego w Z", na podstawie umowy o dofinansowanie z 6 października 2022 r.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.) – dalej: "ustawa wdrożeniowa", ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.) - dalej "u.f.p." oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z 17 grudnia 2013 r., nr 1303/2013 ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. UE L nr 347, s. 320).
Zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje zasadność stanowiska Instytucji Zarządzającej – dalej również: "IZ", co do naruszenia przez stronę skarżącą zasady konkurencyjności i równego traktowania wykonawców odnośnie realizacji: Wytycznych w zakresie kwalifikowalności w wersji z 21 grudnia 2020 r. (obowiązujących od 1 stycznia 2021 r.) i uznania przez IZ, wbrew stanowisku strony skarżącej, że przez zastosowanie zbyt krótkiego terminu składania ofert w przeprowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia, strona skarżąca naruszyła postanowienia wskazanych Wytycznych w zakresie kwalifikowalności oraz postanowienia warunkowej umowy o dofinansowanie projektu z 6 października 2022 r., a tym samym, że doszło do wystąpienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013, co skutkowało nałożeniem na stronę korekty finansowej.
W konsekwencji powyższego zastosowanie znalazł art. 207 ust. 1 u.f.p., w myśl którego, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Przy czym, w myśl art. 184 ust. 1 u.f.p., wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 (tj. jak stanowi art. 5 ust. 1 pkt 2 - środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu – EFTA; czy jak stanowi art. 5 ust. 1 pkt 3 – środki pochodzące ze źródeł zagranicznych nie podlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.
W doktrynie oraz judykaturze wskazuje się, iż pojęcie procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., należy rozumieć szeroko, jako przepisy prawa powszechnie obowiązującego krajowego i unijnego zawierające normy proceduralne i inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego, czy prawa materialnego ale również procedury, o których mowa w umowie o dofinansowanie ustanowione w dokumentach programowych, jak i samą umowę. Zatem procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to procedury określone w umowie międzynarodowej lub inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu wydatkowanych środków. Mogą to być procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, takich jak np. prawo zamówień publicznych, ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie realizacji projektu. Zatem zasady wydatkowania środków europejskich określone są zarówno w regulacjach prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Nie ulega więc wątpliwości, że zarówno umowa o dofinansowanie jak i wytyczne są dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. A co za tym idzie nie może być wątpliwości, że o naruszeniu procedur w rozumieniu art. 184 u.f.p. świadczy każde uchybienie zobowiązań ciążących na beneficjencie. Naruszenie tak rozumianych regulacji stanowi przesłankę zwrotu środków, zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. (por. np. J. M. Salachna, M. Tyniewicki [w:] J. M. Salachna (red.), M. Tyniewicki (red.). Finanse publiczne. Komentarz, Warszawa 2024; a także wyroki NSA: z dnia 28 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 634/19, Lex/el nr 3621699 oraz z dnia 23 września 2022 r., sygn. akt I GSK 2875/18, Lex/el nr 3429854- dostępne również w: Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – dalej: "CBOSA", na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ).
W prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów przede wszystkim na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków stron, w tym beneficjenta dofinansowania. W umowie o dofinansowanie zostaje określony, uzgodniony wcześniej, sposób działania beneficjenta, od którego odstępstwo stanowi naruszenie procedur w rozumieniu art. 184 ust. 1 u.f.p. Naruszenie innych procedur, o których mowa we wskazanym przepisie, będzie miało zatem miejsce w przypadku naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie, jak również regulaminu konkursu i wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków, będących dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich.
Podkreślić również należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań zawartych w art. 2 pkt 36 i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Środki unijne podlegają bowiem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Przy czym przepis ten definiuje to pojęcie, gdyż zgodnie z jego treścią (art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013) do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się definicję pojęcia "nieprawidłowość", w myśl której pojęcie to oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W świetle przywołanego przepisu "nieprawidłowość" ma więc miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody, lub mogłoby dojść do jej powstania, w budżecie ogólnym UE. Przy czym możliwość powstania szkody należy rozumieć, jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Zatem, jak słusznie zauważył organ, za taką nieprawidłowość można uznać wszelkie odstępstwa od ustaleń poczynionych w zawartej umowie, jak i naruszenie przepisów prawa krajowego, czy unijnego, które to odstępstwo spowodowało lub jedynie mogło spowodować uszczerbek w budżecie ogólnym. Tym samym wszelkie nieprawidłowości, które nawet potencjalnie mogą skutkować wypłatą środków, które nie powinny być wypłacone zgodnie z zawartą umową lub przepisami prawa, powinny być traktowane jako nieprawidłowości w rozumieniu wskazanego powyżej przepisu - art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 (por. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 14 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 469/13, Lex/el nr 1424367). Przy czym stwierdzenie takiej sytuacji ma oczywiście swoje konsekwencje – skutkuje bowiem koniecznością zastosowania określonych sankcji. Zgodnie bowiem z art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013, stwierdzenie nieprawidłowości nakłada na państwo członkowskie obowiązek dokonania korekt finansowych. Przepis ten stanowi bowiem ,że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Przy czym korekty finansowe polegają na anulowaniu, w całości lub części, wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Niemniej jednak państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Zatem w konsekwencji wykrycia naruszenia, czy to prawa unijnego, czy to prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego i uznania go za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013, powstaje obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo właśnie poprzez nałożenie korekty finansowej. Podsumowując wskazać należy, że korekta finansowa to kwota o jaką pomniejsza się współfinansowanie UE dla danego projektu lub programu operacyjnego w związku z zaistnieniem nieprawidłowości indywidualnej lub systemowej.
Zatem, w świetle powyższego, dla zaistnienia obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione dwie, następujące, przesłanki:
po pierwsze, musi mieć miejsce naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków unijnych (określonych, m.in. w umowie o dofinansowanie lub/i Wytycznych); oraz po drugie, naruszenie to spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.
Z powyższego wynika więc, że wydanie decyzji o zwrocie dofinansowania jest możliwe po uprzednim ustaleniu przez organ, że stwierdzone naruszenie procedur ma charakter nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Przy czym ocena nieprawidłowości, jakich dopuścił się beneficjent, jest najistotniejszym elementem stanu faktycznego, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia w sprawie zwrotu dofinansowania. W niniejszej sprawie , jak wynika z akt administracyjnych, nieprawidłowości których zdaniem organu dopuściła się strona skarżąca, dotyczyły przeprowadzonego przez nią postępowania o udzielenie zamówienia na opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania pracą terminala w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Budowa terminalu multimodalnego w Z". Ustalono bowiem, że w ramach wskazanego postępowania o udzielenie zamówienia strona skarżąca (będąca w ramach tego postępowania zamawiającym) wskazała w ogłoszeniu 7-dniowy termin na składanie ofert, tj. do dnia 1 czerwca 2023 r. (publikacja w bazie konkurencyjności z dnia 24 maja 2023 r.). Uwzględniając fakt, że zamówienie to nie spełniało przesłanek zamówienia sektorowego, a jego przedmiotem była usługa, organ uznał iż strona skarżąca (jako zamawiający we wskazanym postępowaniu) opracowując dokumentację zamówienia była zobligowana oszacować jego wartość i zweryfikować, czy wartość ta przekracza próg unijny dla dostaw i usług, tj. 215 000,00 euro. Przy czym w niniejszym przypadku, co wynika z akt administracyjnych, wartość szacunkowa zamówienia wynosiła 1 741 682,28 zł, a tym samym przekraczała próg unijny. Co z kolei powodowało konieczność określenia terminu składania ofert na co najmniej 30 dni (zgodnie z postanowieniami Wytycznych w zakresie kwalifikowalności). Sąd podziela stanowisko organu, iż zastosowanie właściwego progu unijnego wymaga wskazania: po pierwsze, statusu beneficjenta (tj. czy jest on zamawiającym klasycznym, sektorowym, subsydiarnym, czy też zamawiającym w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa); po drugie, przedmiotu zamówienia (tj. czy mamy do czynienia z dostawami, usługami, czy robotami budowlanymi); oraz po trzecie, wartości szacunkowej zamówienia (tj. ustalenia czy wartość zamówienia przekracza próg określony dla danego zamawiającego i danego przedmiotu zamówienia). W okolicznościach niniejszej sprawy niespornym jest to, że: po pierwsze, strona skarżąca (beneficjent dofinansowania) w dacie wszczęcia postępowania dotyczącego udzielenia zamówienia na opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania pracą terminala w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Budowa terminalu multimodalnego w Z" nie był zamawiającym publicznym ani w rozumieniu ustawy Prawo zamówień publicznych, ani w rozumieniu którejkolwiek z dyrektyw; po drugie, przedmiotem zamówienia była usługa; oraz po trzecie, szacunkowa wartość zamówienia została ustalona na kwotę 1 741 682,2 zł (tj. 2 142 269,21 zł brutto).
W świetle powyższego wskazać należy, iż z § 20 ust. 1 zawartej przez skarżącą umowy o dofinansowanie z dnia 6 października 2022 r. wynika, że beneficjent udziela zamówień w ramach Projektu w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców, a także zgodnie z postanowieniami i procedurami określonymi w Wytycznych ws. Kwalifikowalności oraz SZOOP, a w szczególności w załączniku nr 5 do SZOOP. Co więcej, w myśl § 20 ust. 2 tejże umowy, Instytucja Zarządzająca, w przypadku stwierdzenia naruszenia przez beneficjenta ust. 1, może dokonywać korekt finansowych, zgodnie z art. 24 ust. 6, ust. 7 i ust. 13 ustawy wdrożeniowej oraz § 13 i 14 umowy. Zatem beneficjent udziela zamówień w ramach projektu zgodnie z ustawą Pzp albo zasadą konkurencyjności na warunkach określonych wWytycznych w zakresie kwalifikowalności w szczególności zobowiązuje się do realizacji projektu w zgodzie z politykami unijnymi, w tym z polityką dotyczącą zamówień publicznych (§ 4 ust. 3 lit. e umowy o dofinansowanie) oraz zobowiązał się on do stosowania wytycznych wydanych przez ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego na podstawie delegacji art. 5 ustawy wdrożeniowej, w tym m.in. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności (§ 4 ust. 4 lit. b umowy o dofinansowanie). Co więcej, zgodnie z § 4 ust. 7 umowy o dofinansowanie, beneficjent zaakceptował fakt, że wszystkie jego czynności podjęte w związku z realizacją projektu oraz w okresie jego trwałości będą oceniane przez Instytucję Zarządzającą w zgodzie z wytycznymi wydanymi przez ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego na podstawie delegacji art. 5 ustawy wdrożeniowej, wraz z ich późniejszymi zmianami, które to Instytucja Zarządzająca zobowiązana jest stosować. Zatem poczynione w niniejszej sprawie ustalenia w zakresie stanu faktycznego organ słusznie odniósł do treści Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Społecznego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 – 2020 – dalej również: "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności". Przy czym ostanowienia podrozdziału 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 10 wskazanych Wytycznych zobowiązują zamawiających do ustalenia minimum 30-dniowego terminu na składanie ofert, w przypadku zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych - dalej: u.Pr.z.p. Powołane Wytyczne, w podrozdziale 6.5 pkt 1 stanowią nadto, że Instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie projektu zobowiązuje beneficjenta w tej umowie do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT) w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie wymogów następuje w drodze zastosowania u.Pr.z.p. albo zasady konkurencyjności określonej w sekcji 6.5.2. W świetle powyższego, jak słusznie zaznaczył organ, uznać należało że strona skarżąca (beneficjent dofinansowania) nie jest wprawdzie podmiotem zamawiającym w rozumieniu u.Pr.z.p., niemniej jednak - z uwagi na szacunkową wartość kontrolowanego zamówienia przekraczającą 50 000,00 zł netto – zobligowana była przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia w ramach wskazanego powyżej projektu finansowanego z udziałem środków europejskich, w oparciu o zasadę konkurencyjności (zgodnie z podrozdziałem 6.5. sekcji 6.5.2. pkt 1 lit. a Wytycznych w zakresie kwalifikowalności). Słusznie też organ zauważył, że obowiązek stosowania zasady konkurencyjności strona skarżąca przyjęła na siebie również przez akceptację postanowień zawartej umowy o dofinansowanie – wynika ona bowiem wprost z § 20 ust. 1 tej umowy.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotem zamówienia było opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania pracą terminala dla terminalu multimodalnego w Z. Opis przedmiotu zamówienia zawarto w Załączniku nr 1 do Specyfikacji Warunków Zamówienia (dalej: SWZ), w Załączniku nr 1A do SWZ (Specyfikacja Techniczna systemu) oraz we wzorze umowy, tj. w Załączniku nr 10 do SWZ. Wartość szacunkowa zamówienia została ustalona przez zamawiającego 26 kwietnia 2023 r. na podstawie rozpoznania rynku (w odpowiedzi na rozesłane zapytania ofertowe drogą mailową pozyskano trzy oferty na wykonanie wskazanego zadania), na kwotę 1 741 682,28 zł netto, co stanowiło równowartość 391 072,90 euro - według kursu euro 4,4536 zł. Ogłoszenie o zamówieniu zostało 24 maja 2023 r. zamieszczone: w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (dalej: DUUE), pod nr 309067-2023, w Bazie Konkurencyjności pod nr 2023-37342-159708 oraz na platformie zakupowej beneficjenta. Termin składania ofert został wyznaczony na dzień 1 czerwca 2023 r. do godz. 10:00, a zatem strona zastosowała 7-dniowy termin na składanie ofert. Zgodnie natomiast z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności (w wersji z dnia 21 grudnia 2020 r., obowiązującej od dnia 1 stycznia 2021 r.), termin na złożenie oferty wynosi co najmniej 7 dni (w przypadku dostaw i usług), co najmniej 14 dni (w przypadku robót budowlanych oraz w przypadku zamówień sektorowych o wartości niższej niż progi unijne w rozumieniu art. 3 u.Pr.z.p.). Natomiast w przypadku zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne w rozumieniu art. 3 u.Pr.z.p. termin ten wynosi co najmniej 30 dni. Przy czym bieg terminu rozpoczyna się w dniu następującym po dniu upublicznienia zapytania ofertowego, a kończy się z upływem ostatniego dnia. Natomiast jeżeli koniec terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin upływa dnia następującego po dniu lub dniach wolnych od pracy (podrozdział 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 10 wskazanych powyżej Wytycznych). Wobec powyższego, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, organ słusznie stwierdził, że strona nie jest podmiotem zamawiającym w rozumieniu u.Pr.z.p., jednakże z uwagi na szacunkową wartość kontrolowanego zamówienia przekraczającą kwotę 50 000,00 zł netto, zobowiązana była przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia w ramach projektu finansowanego z udziałem środków europejskich, w oparciu o zasadę konkurencyjności, zgodnie z podrozdziałem 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 1 lit. a) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Co więcej, jak słusznie przyjął organ, obowiązek stosowania zasady konkurencyjności wynika także z § 20 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu. Zatem strona skarżąca, jako zamawiający, zobowiązana była do przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadą konkurencyjności, o której mowa w Rozdziale 6.5.2 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 - 2020, czego zresztą strona skarżąca nie kwestionuje, uznając jednak, że prawidłowo ustaliła kryteria wyboru ofert i nie naruszyła zasady konkurencyjności. Strona skarżąca w istocie podnosi bowiem, że organ dokonał błędnej wykładni podrozdziału 6.5. sekcja 6.5.2. pkt 10 Wytycznych - wbrew literalnej treści i z pominięciem faktu, że nie reguluje on w sposób jednoznaczny zasad określania terminu na złożenie oferty w postępowaniu prowadzonym na podstawie zasady konkurencyjności - a co za tym idzie, strona skarżąca stoi na stanowisku, iż brak było podstaw do nałożenia nań sankcji. Ze stanowiskiem strony skarżącej nie można się jednak zgodzić – sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą skargę, nie podzielił tych zarzutów.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych – dalej również: "u.Pr.z.p.", do którego odsyła treść wskazanych powyżej Wytycznych, przez progi unijne należy rozumieć kwoty wartości zamówień lub konkursów określone w:
1) art. 4 i art. 13 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, str. 65, z późn. zm.), zwanej dalej "dyrektywą 2014/24/UE",
2) art. 15 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylającej dyrektywę 2004/17/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, str. 243, z późn. zm.), zwanej dalej "dyrektywą 2014/25/UE",
3) art. 8 dyrektywy 2009/81/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień na roboty budowlane, dostawy i usługi przez instytucje lub podmioty zamawiające w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa i zmieniającej dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 216 z 20.08.2009, str. 76, z późn. zm.), zwanej dalej "dyrektywą 2009/81/WE"
- aktualizowane w aktach wykonawczych Komisji Europejskiej, wydawanych odpowiednio na podstawie art. 6 ust. 5 dyrektywy 2014/24/UE, art. 17 ust. 4 dyrektywy 2014/25/UE i art. 68 dyrektywy 2009/81/WE.
Z kolei w myśl art. 3 ust. 2 u.p.z. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych, zwany dalej "Prezesem Urzędu", informuje o:
1) aktualnych progach unijnych, ich równowartości w złotych oraz o równowartości w złotych kwot wyrażonych w ustawie w euro, ustalonych zgodnie z komunikatem Komisji Europejskiej, wydanym odpowiednio na podstawie:
a) art. 6 ust. 3 dyrektywy 2014/24/UE,
b) art. 17 ust. 2 dyrektywy 2014/25/UE,
c) art. 68 ust. 2 i 3 dyrektywy 2009/81/WE,
2) średnim kursie złotego w stosunku do euro, stanowiącym podstawę przeliczania wartości zamówień lub konkursów, ustalonym na podstawie kwot określonych w komunikacie Komisji Europejskiej, o którym mowa w pkt 1
- mających zastosowanie do postępowań o udzielenie zamówienia i konkursów wszczętych od dnia wejścia w życie aktów wykonawczych Komisji Europejskiej, wydawanych odpowiednio na podstawie art. 6 ust. 5 dyrektywy 2014/24/UE, art. 17 ust. 4 dyrektywy 2014/25/UE i art. 68 dyrektywy 2009/81/WE.
Wobec powyższego zaznaczyć w tym miejscu należy, że organ prawidłowo wskazał, iż od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. obowiązywało Obwieszczenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 3 grudnia 2021 r. w sprawie aktualnych progów unijnych, ich równowartości w złotych, równowartości w złotych kwot wyrażonych w euro oraz średniego kursu złotego w stosunku do euro stanowiącego podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych lub konkursów (M.P. z 15 grudnia 2021 r., poz. 1177). We wskazanym obwieszczeniu Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych ustalono m.in. aktualne progi unijne, określone w art. 4 dyrektywy 2014/24/UE oraz ich równowartości w złotych, wskazując, iż ustalony na podstawie rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2021/1952 z dnia 10 listopada 2021 r. zmieniającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE w odniesieniu do progów dotyczących zamówień publicznych na dostawy, usługi i roboty budowlane oraz konkursów (Dz. Urz. UE L 398 z 11.11.2021, str. 23) oraz komunikatu Komisji Europejskiej w sprawie równowartości progów określonych w dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/23/UE, 2014/24/UE, 2014/25/UE 2009/81/WE (Dz. Urz. UE C 457 z 11.11.2021, str. 1), zwanego dalej "komunikatem Komisji Europejskiej w sprawie równowartości progów", aktualny próg unijny, o którym mowa w:
1) art. 4 lit. a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (Dz. Urz. UE L 94 z 28.03.2014, str. 65, ze zm.), zwanej dalej "dyrektywą 2014/24/UE", w przypadku zamówień klasycznych, o których mowa w art. 7 pkt 33 ustawy, zwanych dalej "zamówieniami klasycznymi", na roboty budowlane udzielanych przez zamawiających publicznych - wynosi 5 382 000 euro, co stanowi równowartość kwoty 23 969 275 zł;
2) art. 4 lit. b dyrektywy 2014/24/UE, w przypadku udzielania zamówień klasycznych na dostawy i usługi lub organizowania konkursów przez zamawiających publicznych, o których mowa w art. 4 pkt 1 ustawy, będących jednostkami sektora finansów publicznych, z wyłączeniem uczelni publicznych, państwowych instytucji kultury, jednostek samorządu terytorialnego oraz ich związków, jednostek sektora finansów publicznych, dla których organem założycielskim lub nadzorującym jest jednostka samorządu terytorialnego, a także przez zamawiających publicznych, o których mowa w art. 4 pkt 2 ustawy, będących państwowymi jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej - wynosi 140 000 euro, co stanowi równowartość kwoty 623 504 zł; w odniesieniu do zamówień publicznych na dostawy udzielanych przez zamawiających działających w dziedzinie obronności próg ten dotyczy wyłącznie zamówień na produkty objęte załącznikiem III do dyrektywy 2014/24/UE;
3) art. 4 lit. c dyrektywy 2014/24/UE, w przypadku udzielania zamówień klasycznych na dostawy i usługi lub organizowania konkursów przez zamawiających publicznych innych niż określeni w pkt 2 - wynosi 215 000 euro, co stanowi równowartość kwoty 957 524 zł; próg ten stosuje się także do zamówień publicznych na dostawy udzielanych przez zamawiających określonych w pkt 2 działających w dziedzinie obronności, gdy zamówienia te dotyczą produktów nieobjętych załącznikiem III do dyrektywy 2014/24/UE.
Dalej wskazano, że aktualny próg unijny, o którym mowa w art. 4 lit. d dyrektywy 2014/24/UE, wynoszący 750 000 euro, w przypadku zamówień klasycznych na usługi społeczne i inne szczególne usługi, o których mowa w art. 359 pkt 1 ustawy, udzielanych przez zamawiających publicznych - stanowi równowartość kwoty 3 340 200 zł, zgodnie z komunikatem Komisji Europejskiej w sprawie równowartości progów. Odnotować jeszcze należy, iż zgodnie z art. 3 ust. 3 u.p.z. informacje, o których mowa w ust. 2 (tj. informacje o progach unijnych oraz średnim kursie złotego w stosunku do euro, stanowiącym podstawę przeliczenia wartości zamówień lub konkursów), są ogłaszane w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej "Monitor Polski" oraz zamieszczane na stronie internetowej Urzędu Zamówień Publicznych, zwanego dalej "Urzędem", niezwłocznie po publikacji komunikatu Komisji Europejskiej, o którym mowa w ust. 2, w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Przy czym zgodnie z art. 3 ust. 4 u.p.z. do przeliczania kwot wartości zamówień wyrażonych w ustawie w euro stosuje się średni kurs złotego w stosunku do euro, o którym mowa w ust. 2 pkt 2.
W niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, co nie jest również kwestionowane przez stronę, iż od dnia 1 stycznia 2022 r., zgodnie ze wskazanym powyżej obwieszczeniem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, średni kurs złotego w stosunku do euro, stanowiący podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych lub konkursów, wynosił 4,4536 zł. Dla porządku zaznaczyć też należy, iż wartości progów unijnych oraz średniego kursu złotego w stosunku do euro są aktualizowane co 2 lata, a więc powyższe wartości i kurs zmieniły się z dniem 1 stycznia 2024 r. Z ustaleń poczynionych przez organ i niekwestionowanych przez stronę skarżącą wynika – jak już wskazywano, że wartość kontrolowanego zamówienia na opracowanie i wdrożenie systemu zarządzania pracą terminala w ramach zadania inwestycyjnego pn. "Budowa terminalu multimodalnego w Z" została przez stronę oszacowana na kwotę 1 741 682,28 zł netto, co stanowiło równowartość kwoty 391 072,90 euro, według kursu 4,4536 zł. Zatem, wobec powyższego, organ słusznie przyjął, iż w przypadku zamówień o wartości szacunkowej równej lub przekraczającej progi unijne w rozumieniu art. 3 u.Pr.z.p., termin na składanie ofert powinien wynosić co najmniej 30 dni.
W powyższych okolicznościach faktycznych i prawnych, biorąc pod uwagę powołane powyżej rozwiązania przyjęte we wskazanych Wytycznych, które odwołują się do progów unijnych z u.Pr.z.p. oraz zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia 3 grudnia 2021 r., próg unijny dla dostaw i usług wynosił 215 000 euro i był to jedyny próg unijny określony we wskazanych regulacjach, jaki mógł mieć zastosowanie w przeprowadzonym przez stronę skarżącą postępowaniu o udzielenie zamówienia. Podkreślić przy tym należy, że strona skarżąca sama zresztą wskazywała, że nie udzielała ani zamówienia sektorowego, ani zamówienia w dziedzinie obronności bezpieczeństwa, ani też zamówienia na usługi społeczne bądź inne szczególne usługi. Z kolei wartość szacunkowa zamówienia udzielonego przez stronę skarżącą przekraczała wskazany powyżej próg unijny (została bowiem ustalona na kwotę 391 072,90 euro). Tym samym organ prawidłowo uznał, że strona w postępowaniu o udzielenie kontrolowanego zamówienia, powinna zastosować w ogłoszeniu o zamówieniu co najmniej 30-dniowy termin składania ofert. A co za tym idzie zastosowanie przez stronę skarżącą 7-dniowego terminu składania ofert stanowi niewątpliwie naruszenie postanowień podrozdziału 6.5 sekcji 6.5.2 pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. Sąd w pełni podzielił również stanowisko organu w zakresie w jakim wskazał on, że nie ma wątpliwości co do tego, iż przeprowadzone przez stronę skarżącą postępowanie o udzielenie wskazanego zamówienia dotyczyło usług. Przy czym, jak trafnie dostrzegł organ, strona skarżąca w ogłoszeniu o zamówieniu sama wskazała również na ten rodzaj zamówienia, tj. na usługi (część II.1.3 ogłoszenia). Brak było zatem w niniejszym przypadku podstaw do zastosowania innego terminu składania ofert, niż termin przewidziany dla zamówień na usługi o wartości szacunkowej przekraczającej 215 000 euro. Organ słusznie wyjaśnił przy tym, że bez znaczenia pozostaje fakt, że w obwieszczeniu Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych odniesiono wskazany powyżej próg unijny do zamówień klasycznych, albowiem strona skarżąca (tj. zamawiający przeprowadzający postępowania o udzielenie zamówienia w trybie zasady konkurencyjności), nie była zamawiającym klasycznym (ani sektorowym, ani też subsydiowanym - w rozumieniu u.Pr.z.p.), bowiem w takim przypadku zastosowanie znalazłyby wprost przepisy u.Pr.z.p., a postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności byłyby zbędne (nie byłoby by podstaw do stosowania postanowień wskazanych Wytycznych). Zatem, jak słusznie wskazał organ, postanowienia art. 3 u.Pr.z.p. i wydanego na jego podstawie obwieszczenia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, znajdują zastosowanie wobec zamawiających przeprowadzających postępowania o udzielenie zamówienia w trybie zasady konkurencyjności, mimo że nie są oni zamawiającymi klasycznymi. Należy bowiem przyjąć, że zawarte we wskazanych Wytycznych odwołanie do art. 3 u.Pr.z.p. należy rozumieć w ten sposób, że zamawiający niebędący podmiotem zamawiającym w rozumieniu u.Pr.z.p., w postępowaniu o udzielenie zamówienia prowadzonym w trybie zasady konkurencyjności, powinien odpowiednio stosować przepisy u.Pr.z.p. przy ustalaniu terminu składania ofert. Odpowiednie stosowanie przepisów u.Pr.z.p. oznacza w przedmiotowej sprawie ich stosowanie z uwzględnieniem specyfiki udzielania zamówień w trybie zasady konkurencyjności oraz przy uwzględnieniu statusu Zamawiającego (tj. okoliczności, że nie jest on zamawiającym w rozumieniu u.Pr.z.p.). Sąd zwraca przy tym uwagę, iż taki sposób rozumienia Wytycznych jest powszechnie akceptowany w judykaturze. Sądy administracyjne przyjmują bowiem, że beneficjenci, w ramach przeprowadzonych postępowań o udzielenie zamówienia związanych z realizacją projektu, nie są zobowiązani do stosowania wprost przepisów u.Pr.z.p., niemniej jednak zasady ustalania warunków udziału w postępowaniach prowadzonych przez beneficjenta, mają co do zasady odpowiadać regułom rządzącym udzielaniem zamówień na gruncie Prawa zamówień publicznych, gdyż podstawową funkcją ustawy Prawo zamówień publicznych jest stworzenie procedury, która przede wszystkim gwarantuje staranne i należyte wykonanie zamówienia, przy jednoczesnym zachowaniu standardów uczciwej konkurencji. Przy czym warunki udziału w postępowaniu stanowią jedną z najistotniejszych instytucji w systemie zamówień publicznych. Zamawiający ma obowiązek przygotować i przeprowadzić postępowanie o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, a nadto nie może on określać warunków udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję (por. np. wyrok NSA z dnia 14 marca 2025 r., sygn. akt I GSK 1169/21, Lex/el nr 3855232).
W ocenie sądu organ prawidłowo wskazał, że na podstawie postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności i przepisów, do których odsyłały wskazane Wytyczne, strona skarżąca powinna ustalić odpowiedni dla kontrolowanego zamówienia próg unijny i na tej podstawie zastosować właściwy termin na składanie ofert. W ocenie sądu – wbrew stanowiska strony skarżącej -postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, które odnoszą się do terminu składania ofert nie budzą wątpliwości i są jednoznaczne. Wytyczne te odsyłały bowiem wprost do konkretnych przepisów, niemniej jednak – jak wynika z akt administracyjnych - strona skarżąca z pominięciem ich treści sama ustaliła termin na składanie ofert, ignorując w istocie rozwiązania, które zobligowana byłą zastosować. Odnosząc się do podnoszonych przez stronę skarżącą wątpliwości dotyczących redakcji, czy też treści Wytycznych podkreślić należy, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości miała ona możliwość wystąpienia z zapytaniem do Instytucji Zarządzającej w kwestii interpretacji postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, czego jednak – co w niniejszej sprawie istotne - nie uczyniła. Taka możliwość, tj. możliwość wystąpienia z pytaniem do Instytucji Zarządzającej, jak słusznie zauważył organ została przewidziana w Rozdziale 4 (Cel, zakres regulacji oraz obowiązywanie wytycznych) pkt 13 Wytycznych, w treści którego wskazano, że: IZ PO zapewnia, aby każdy zainteresowany podmiot mógł zwrócić się pisemnie z prośbą o dokonanie indywidualnej interpretacji postanowień Wytycznych dla konkretnego stanu faktycznego. W pierwszej kolejności pytania należy kierować do właściwej instytucji będącej stroną umowy lub instytucji, która ogłosiła konkurs/przyjmuje do dofinansowania projekty pozakonkursowe. Również, co również zasługuje w niniejszej sprawie na podkreślenie, w umowie o dofinansowanie przewidziano tożsamą możliwość – tj. § 4 ust. 9 umowy o dofinansowanie przewiduje bowiem rozwiązanie, które umożliwia zwrócenia się o interpretację wytycznych stanowiąc, iż: "Beneficjent ma prawo złożenia do Instytucji Zarządzającej wniosku o dokonanie interpretacji indywidualnej wytycznych wydanych przez ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego na podstawie delegacji art. 5 ustawy wdrożeniowej. Instytucja Zarządzająca w przypadku wątpliwości może zwrócić się na piśmie do ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego z wnioskiem o dokonanie interpretacji postanowień wytycznych wydanych przez ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego. Skoro zatem strona skarżąca miała realną możliwość wyjaśnienia treści wytycznych, co do ustalenia prawidłowego dla zamówienia progu unijnego, a tym samym zastosowania właściwego terminu składania ofert, ale świadomie z tej możliwości nie skorzystała, przyjmując własną ryzykowaną interpretację, to obecnie podnoszona przez nią argumentacja oraz zarzuty wobec organu oraz sporządzonej przez niego umowy, nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Znamienny jest przy tym również fakt, który nie uszedł również uwadze organu, że strona skarżąca brała już udział w postępowaniu pn. "Zaprojektowanie, opracowanie i wdrożenie systemu automatyzacji bram dla ruchu samochodowego i kolejowego oraz kolejkowania dla ruchu samochodowego dla terminalu multimodalnego w Z. które było prowadzone analogicznie, jak kontrolowane postępowanie, tj. także w oparciu o Regulamin udzielania zamówień finansowanych lub współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej oraz zgodnie z zasadą konkurencyjności wynikającą z Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, i w tym postępowaniu strona dochowała wymaganego Wytycznymi, nie krótszego niż 30-dni, terminu składania ofert. Wobec powyższego o ile należało się zgodzić ze stroną skarżącą, że sposób prowadzenia innego postępowania nie ma znaczenia dla oceny realizacji projektu będącego przedmiotem niniejszej sprawy, to jednak okoliczności dotyczące sposobu postępowania strony skarżącej nie pozostają bez wpływu dla wykazania, iż posiada ona niezbędną wiedzę i doświadczenie w interpretacji konkretnych wytycznych oraz w zakresie wiarygodności zarzutu dotyczącego niezrozumienia przez stronę postanowień umowy, które w jej ocenie są niejednoznaczne. Zasadnie więc zauważył organ, że skoro strona skarżąca wcześniej wyznaczyła terminy zgodnie z progami unijnymi, to tym samym potwierdziła, że posiada wiedzę, a równocześnie nie ma problemu z interpretacją tych samych przecież przepisów. Jeśli zatem strona skarżąca działała w poprzednio prowadzonym postępowaniu bez żadnych przeszkód, a teraz twierdzi, że te same przepisy i wytyczne są dal niej niejasne, to stanowisko to należy poczytać jedynie jako wyraz przyjętej w niniejszej sprawie linii obrony, mającej na celu unikniecie konsekwencji w postaci nałożonej sankcji, a nie jako rzeczywistą trudność dotyczącą interpretacji niejasnych i niejednoznacznych przepisów. Trudno bowiem racjonalnie uzasadnić, że ten sam podmiot przestał rozumieć jasne przecież wytyczne, które wcześniej stosował poprawnie. W tym stanie rzeczy organ słusznie stwierdził, że fakt zastosowania przez stronę skarżącą, w innym postępowaniu o wartości szacunkowej przekraczającej progi unijne, co najmniej 30-dniowego terminu na składanie ofert świadczy o tym, że niewątpliwie była ona w stanie, na podstawie Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, ustalić który z progów unijnych powinna zastosować w ramach prowadzonego przez siebie postępowania. Tym samym sąd podzielił stanowisko organu, iż nieuzasadnione są zarzuty strony skarżącej, co do tego, że postanowienia Wytycznych w zakresie kwalifikowalności są nieprecyzyjne w stopniu uniemożliwiającym ich zastosowanie.
Podsumowując powyższe należy wskazać, że w niniejszej sprawie organ prawidłowo ustalił, że doszło do niewypełnienia przez stronę skarżącą zobowiązań, które przyjęła ona na siebie w umowie o dofinansowanie projektu, a także, że organ prawidłowo uznał, iż strona skarżąca naruszyła procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków pochodzących z dofinansowania UE, tj. podrozdział 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, poprzez zastosowanie zbyt krótkiego terminu składania ofert w przeprowadzonym postępowaniu o udzielenie zamówienia, co w konsekwencji spowodowało naruszenie powołanych wcześniej postanowień umowy o dofinansowanie, a w szczególności jej § 20 ust. 1. Organ prawidłowo uznał również, że stwierdzone wyżej nieprawidłowości w realizacji projektu pn. "Budowa terminalu multimodalnego w Z", w pełni wypełniają znamiona nieprawidłowości z art. 2 pkt 36 rozporządzenia PE i Rady (UE) nr 1303/2013. Zastosowany przez stronę skarżącą (zamawiającego w postępowaniu o udzielenie zamówienia) termin 7-dniowy spowodował, że skrócono potencjalnym zainteresowanym termin o 76,67% co niewątpliwie stanowi nieprawidłowość, o której mowa w pozycji 4 załącznika do Rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (Dz.U. z 2021 r., poz. 2179). A związku z tym naruszeniem zasadnie zastosowano stawkę korekty finansowej w wysokości 25% (która znajduje zastosowanie przypadku, gdy terminy określone we właściwych przepisach skrócono o co najmniej 50% ale o mniej niż 85%).
W niniejszej sprawie, zdaniem sądu wystąpiła szkoda potencjalna. Jak bowiem słusznie wskazał organ zastosowanie przez stronę skarżącą w ogłoszeniu o zamówieniu zbyt krótkiego terminu składania ofert mogło ograniczyć krąg potencjalnych wykonawców. Sąd w pełni podziela też stanowisko organu, iż – nie można wykluczyć sytuacji, że wskutek niewypełnienia przez stronę skarżącą normy wynikającej z postanowień Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, zawartych w podrozdziale 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 10, część podmiotów potencjalnie zainteresowanych ogłoszeniem o zamówieniu mogła odstąpić od złożenia ofert z uwagi na zbyt krótki czas na jej profesjonalne przygotowanie, a oferty te mogłyby być korzystniejsze cenowo i tym samym spowodować niższe wydatkowanie środków z budżetu UE. Nie sposób przy tym oczywiście ocenić tego, ile środków można byłoby zaoszczędzić gdyby strona skarżąca prawidłowo przeprowadziła postępowanie o udzielenie zamówienia, jak również ilu potencjalnych wykonawców zrezygnowało z udziału w procedurze zamówienia publicznego uważając, że termin na przygotowanie i złożenie oferty jest zbyt krótki, przez co nie jest także możliwe – jak słusznie zauważył organ - określenie, jaką cenowo ofertę mieliby oni do zaoferowania w postępowaniu o udzielenie zamówienia.
W konsekwencji należy zgodzić się z organem, że strona skarżąca naruszyła procedury przy wydatkowaniu środków, co z kolei prowadzi do konkluzji, iż ziściła się przesłanka określona w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W skardze nie podważono skutecznie podstaw zwrotu dofinansowania określonych w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., tj. wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., co skutkowało obowiązkiem odzyskania wypłaconych środków. W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki wykorzystania środków z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., a to z kolei obligowało organ do dochodzenia zwrotu dofinansowania na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Strona skarżąca nie wykazała bowiem ani braku podstaw do żądania zwrotu wypłaconego dofinansowania, ani tego, że zrealizowała projekt zgodnie z postanowieniami zawartej umowy o dofinansowanie projektu. Co istotne i zasługujące na podkreślenie obowiązek zwrotu środków powstaje z mocy samej ustawy o finansach publicznych, bez względu na wolę i zamiar beneficjenta, czy też winę jakiegokolwiek podmiotu, bądź osoby. Wszystkie te okoliczności zostały prawidłowo ocenione przez organ w zaskarżonej do tutejszego sądu decyzji.
Sąd uznał też, że organ prawidłowo zakwalifikowały stwierdzone naruszenie jako nieprawidłowość indywidualną ujętą w pozycji 4 Tabeli stanowiącej załącznik do wskazanego powyżej rozporządzenia w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych. Powołana pozycja nr 4 dotyczy kategorii nieprawidłowości indywidualnej, polegającej na "Nieprzestrzeganiu terminów składania ofert lub terminów składania wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (...)". W kolumnie 4 (Opis nieprawidłowości) i 5 (stawka procentowa) wskazanej powyżej Tabeli doprecyzowano bowiem, że w przypadku gdy terminy określone we właściwych przepisach skrócono o co najmniej 50% (ale o mniej niż 85%), należy zastosować stawkę procentową korekty finansowej w wysokości 25%. Organ zatem trafnie przyjął, że niewskazanie w pozycji 4 załącznika do ww. rozporządzenia podrozdziału 6.5 sekcja 6.5.2 pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, nie wyklucza zastosowania rozporządzenia w sprawie warunków obniżania korekt finansowych do określenia wysokości korekty finansowej, jaka powinna zostać nałożona na stronę w związku ze stwierdzoną nieprawidłowością. Tak więc w związku z nieuzasadnionym zastosowaniem przez stronę skarżącą w kontrolowanym postępowaniu o udzielenie zamówienia, 7-dniowego, zamiast 30-dniowego terminu składania ofert, organ prawidłowo stwierdził, że doszło do skrócenia wymaganego terminu o 76,67% (a zatem termin składania ofert skrócono o co najmniej 50%, ale o mniej niż 85%). Tym samym Instytucja Zarządzająca prawidłowo uznała za zasadne obciążenie przeprowadzonego przez stronę skarżącą postępowania o udzielenie zamówienia w ramach realizacji projektu, korektą finansową w wysokości 25% wydatków kwalifikowalnych. W przedmiotowej sprawie ustalenie konkretnego rozmiaru szkody okazało się bowiem niemożliwe, dlatego też korekta finansowa słusznie została wyliczona w oparciu o 25% wskaźnik. W ocenie sądu organ prawidłowo określił również sposób wyliczenia kwoty korekty finansowej, którą przeprowadziły w oparciu przedłożone przez stronę do wniosku dowody księgowe.
W świetle dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych sąd stoi na stanowisku, iż organ podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, który nie był zresztą kwestionowany przez stronę skarżącą, w tym ustalił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, został poddany przez organ wszechstronnej analizie, a wyprowadzone na jego podstawie wnioski są spójne i logiczne. Organ nie naruszył zatem reguł prowadzenia postępowania dowodowego. Rezultatem powyższego było prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ wyjaśnił również bardzo szczegółowo przesłanki, jakimi kierował się wydając zaskarżoną decyzję, należycie przedstawiając jej podstawy faktyczne i prawne. Zauważyć też należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera odniesienie się do wszystkich podniesionych przez stronę skarżącą w toku postępowania administracyjnego zarzutów i twierdzeń spełniając wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż wbrew stanowisku strony skarżącej w niniejszej sprawie nie doszło do zarzucanych w skardze naruszeń, tj.: nie naruszono art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006; nie naruszono art. 207 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust 1 u.Pr.z.p.; a także nie doszło do naruszenia podrozdziału 6.5. sekcja 6.5.2. pkt 10 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014 – 2020.
Mając powyższe na uwadze, sąd stwierdził, że zaskarżona doń decyzja, odpowiada prawu, wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
a.kr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło