III SA/Łd 909/17

WyrokWSA w Łodzi2017-11-23

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Teresa Rutkowska, Małgorzata Łuczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego z powodu konfliktu rodzinnego, bez podjęcia kroków prawnych w celu powrotu, stanowi podstawę do wymeldowania?
Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego, nawet jeśli początkowo spowodowane konfliktem rodzinnym, może stanowić podstawę do wymeldowania, jeśli osoba nie podejmuje skutecznych działań prawnych w celu powrotu i przenosi centrum swojego życia do innego miejsca. Samo wyrażenie woli powrotu bez obiektywizacji tej woli przez instytucje prawne nie jest wystarczające do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Postępowanie meldunkowe ma charakter ewidencyjny i rejestrowy, a nie rozstrzyga sporów cywilnych.
Stan faktyczny
Skarżący został wymeldowany z pobytu stałego na wniosek właścicieli nieruchomości, którzy wskazali, że skarżący od dwóch lat nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Organ I instancji oraz Wojewoda utrzymali w mocy decyzję o wymeldowaniu, uznając, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił lokal, przenosząc centrum swojego życia gdzie indziej. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że opuścił lokal z powodu konfliktów z byłą żoną i nie można tego uznać za dobrowolne opuszczenie, powołując się na wyrok rozwodowy określający sposób korzystania z nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 23 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedno Dz. U. z 2017 r., poz.657) i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w D. z dnia [...] nr[...], orzekającej o wymeldowaniu J. M. z pobytu stałego w nieruchomości przy ul. A. 36 w D., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 10 listopada 2016 r. do organu meldunkowego wpłynął wniosek Z. D. i Pana M. D., właścicieli nieruchomości przy ul. A 36 w D., o wymeldowanie z pobytu stałego J. M.. Wnioskodawcy podali, że skarżący dobrowolnie opuścił miejsce stałego pobytu i od dwóch lat nie zamieszkuje pod wyżej wskazanym adresem. Działając w oparciu o powyższy wniosek, Burmistrz Gminy i Miasta w D. wszczął w dniu 10 listopada 2016 r. postępowanie administracyjne. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ I instancji wydał w dniu [...] decyzję o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego ww. nieruchomości. W treści uzasadnienia organ meldunkowy wskazał, że skarżący nie mieszka pod wyżej wskazanym adresem, trwale przestał tam koncentrować swoje sprawy życiowe, wobec czego występują uzasadnione przesłanki do wymeldowania, wymienione w ustawie o ewidencji ludności. W odwołaniu skarżący wskazał, że nie wyraża zgody na wymeldowanie z pobytu stałego pod ww. adresem. Podkreślił, że działania byłych teściów wraz z byłą żoną są bezprawne. Wskazał na wyrok rozwody, w którym określono sposób korzystania z domu. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że materialnoprawną podstawę wydanej w niniejszej sprawie decyzji stanowi art.35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z tym przepisem organ meldunkowy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych wart. 28 ust. 2 ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Organ podkreślił, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Posiada charakter wyłącznie porządkowy i nie stanowi formy kontroli nad legalnością zamieszkania i pobytu. Celem postępowania .w sprawach o wymeldowanie jest ustalenie przez organy administracji publicznej, w oparciu o wszelki dostępny materiał dowodowy, czy zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne wskazują na trwałość i dobrowolność opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ I instancji w decyzji przedstawił ustalony w sprawie stan faktyczny oraz dokonał jego oceny pod kątem spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu. Z oceny tej wynika, iż organ uznał za udowodnione, że w stosunku do skarżącego spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu wynikająca z przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy w sprawie został zebrany w sposób wyczerpujący, a w uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz wskazał przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego przez organ pierwszej instancji w trakcie postępowania materiału dowodowego wynika, że skarżący nie przebywa w spornym lokalu od około dwóch lat (zimy 2015 r.), co potwierdzają strony postępowania: Z. D. i M. D. oraz skarżący. W złożonym w dniu 10 listopada 2016r. wniosku o wymeldowanie Z. D. i M. D. wskazali, że skarżący od 2 lat nie przebywa w miejscu zameldowania i od tego czasu nie przychodzi do niego żadna korespondencja. Wojewoda podkreślił, że w oświadczeniu złożonym w dniu 30 marca 2017 r. skarżący wyjaśnił, że sporny lokal opuścił zimą 2015 r. po rozwodzie z żoną E. M. Skarżący podał, że pomiędzy nim a żoną dochodziło do kłótni, których nie mógł znieść i się wyprowadził. Organ meldunkowy zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w O. z prośbą o przeprowadzenie kontroli meldunkowej pod spornym adresem. Z dołączonej do akt sprawy odpowiedzi z dnia 1 grudnia 2016 r. wynika, że skarżący od około dwóch lat nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały. Ustalono, że obecnie skarżący przebywa w nieruchomości przy ul. B 61 w D., co potwierdził M. M. (ojciec skarżącego). Wojewoda [...] wskazał, że ze zgodnych w tym zakresie zeznań przesłuchanych w dniu 4 stycznia 2017 r. świadków, mieszkańców nieruchomości położonych w sąsiedztwie spornej nieruchomości (G. M., E. J., M. B., M. K.) wynika, że nie widują oni skarżącego w miejscu zameldowania na pobyt stały, jednak nie są w stanie wskazać okoliczności opuszczenia przez odwołującego miejsca zamieszkania. Zeznania świadków przesłuchanych w dniu 30 stycznia 2017 r., członków rodziny J. M., potwierdzają fakt opuszczenia przez niego miejsca zameldowania na pobyt stały. E. M., była żona odwołującego, zeznała, że po opuszczeniu spornej nieruchomości skarżący pojawiał się w miejscu zameldowania na pobyt stały jedynie w celu odbioru pozostawionych rzeczy. Organ wskazał, że A. W., siostra odwołującego, stwierdziła, m.in., że brat nie zamierza powrócić do miejsca zameldowania chce kupić sobie swoje mieszkanie i tam się zameldować. Zeznania tożsamej treści złożyli S. M., brat odwołującego i M. M., ojciec odwołującego. Wojewoda [...] wyjaśnił, że skarżący zimą 2015 r. opuścił swe dotychczasowe miejsce pobytu stałego i do chwili obecnej w celu zamieszkania do niego nie powrócił. Organ wskazał, że skarżący podkreślił podczas przesłuchania w dniu 30 marca 2017 r., że swoje rzeczy osobiste i ubrania ma przy sobie i w zależności, gdzie w danej chwili pomieszkuje, część tych rzeczy ma u siostry, część u rodziców. Nie podejmował żadnych kroków sądowych w celu zapewnienia sobie powrotu do miejsca stałego zameldowania. Oczekuje na postanowienie sądu, aby rozstrzygnął co komu się należy. Skarżący wyjaśnił, że raczej nie będzie mieszkał pod dotychczasowym adresem , nie wyobraża sobie zamieszkiwania razem z byłą żoną. W trakcie postępowania wyjaśniającego skarżący wskazywał, że ze względu na zachowanie E. M. oraz właścicieli spornej nieruchomości, którzy nie pozwalali mu wejść do spornej nieruchomości, nie miał dostępu do miejsca zameldowania. Z cytowanego wyżej oświadczenia złożonego przez odwołującego w dniu 30 marca 2017 r. wynika jednak, że nie podejmował on faktycznie żadnych działań w celu powrotu do miejsca pobytu stałego w celu zamieszkania. Ponadto organ wskazał, że w wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 27 kwietnia 2017 r. z udziałem skarżącego oraz Z. D. pod spornym adresem ustalono, że rzeczy należące do odwołującego zostały zgromadzone w piwnicy nieruchomości przy ul. A 36 w D. Organ odwoławczy podkreślił, że pozostawienie w spornym lokalu części rzeczy osobistych, ubrań, mebli, sprzętu domowego, nie świadczy o przebywaniu na stałe w miejscu zameldowania na pobyt stały, jeżeli faktycznie osoba zameldowana pojawia się tam sporadycznie, a jej centrum życiowe znajduje się w innym miejscu. Odnosząc się do sposobu korzystania z nieruchomości orzeczonej w wyroku rozwodowym organ odwoławczy podkreślił, że przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Jak wynika z orzecznictwa zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Organ odwoławczy dokonał oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego pod kątem spełnienia przesłanki wynikającej z art. 35 ustawy o ewidencji ludności przez pryzmat prób podejmowanych przez skarżącego w celu powrotu do miejsca stałego pobytu z zamiarem zamieszkania. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie podejmował kroków prawnych w celu ponownego zamieszkania w miejscu zameldowania na pobyt stały, co znajduje potwierdzenie chociażby w cytowanym oświadczeniu z dnia 30 marca 2017 r. Zdaniem organu odwoławczego skarżący z własnej woli zaniechał podejmowania działań w celu przywrócenia utraconego posiadania spornej nieruchomości, co należy odczytywać jako wyraz woli rezygnacji z zamieszkania w lokalu, w którym faktycznie odwołujący nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowany. W treści odwołania skarżący podkreślił, że nie zrezygnował z uprawnień do pobytu i korzystania ze spornej nieruchomości. Zdaniem organu oświadczenie skarżącego należy ocenić przez pryzmat obiektywnej możliwości realizacji woli przebywania w nieruchomości, jak również oświadczenia skarżącego z dnia 30 marca 2017 r. Wykonanie obowiązku meldunkowego (w tym przypadku wymeldowania się z miejsca pobytu stałego) wynika z przepisów ustawy o ewidencji ludności i nie może być uzależnione od zaistnienia bądź nie dodatkowych okoliczności, w szczególności kwestii będących przedmiotem rozstrzygnięć postępowań sądowych między byłymi małżonkami. W ocenie Wojewody [...] ze zgromadzonej w postępowaniu przed organem pierwszej instancji dokumentacji wynika, wbrew twierdzeniom odwołującego, że dobrowolnie przestał on koncentrować swoje sprawy życiowe w dotychczasowym miejscu zameldowania, nie korzysta z niego do zaspokajania swoich potrzeb życiowych, nie nocuje w nim, ani nie spędza wolnego czasu. Organ odwoławczy zajmuje stanowisko, że opuszczenie przez odwołującego miejsca stałego pobytu, jak również brak skutecznych prób powrotu do spornego lokalu celem zamieszkania, stanowiły konsekwencję podejmowanych przez niego decyzji. Całokształt zachowania skarżącego potwierdza faktyczną utratę więzi z miejscem zameldowania na pobyt stały, polegającą na przeniesieniu centrum życiowego poza sporny adres. Nawet gdyby przyjąć za odwołującym, że opuszczenie przez niego miejsca zameldowania na pobyt stały było spowodowane zachowaniem byłej żony, to późniejsze zachowanie skarżącego wskazuje, że nie starał się powrócić w sposób trwały do miejsca zameldowania, koncentrując swoje sprawy życiowe w innych miejscach, których adresy wskazywał podczas postępowania przed organem I instancji. Organ wyjaśnił, że kwestie związane z odzyskaniem rzeczy pozostawionych przez skarżącego w spornej nieruchomości powinny zostać rozstrzygnięte na drodze odrębnych postępowań przed odpowiednimi instytucjami. Skarżący uzasadnia dążenie do zachowania zameldowania w spornym lokalu toczącymi się sprawami o podział majątku, co nie stanowi okoliczności wymienionej w ustawie o ewidencji ludności. Fakt posiadania, bądź brak, zameldowania w lokalu, nie przesądza o wyniku sprawy sądowej z zakresu prawa cywilnego . Organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustawy o ewidencji ludności mają przede wszystkim charakter porządkowy. Postępowanie meldunkowe nie jest środkiem rozwiązywania ani sporów rodzinnych, ani majątkowych, lecz ma jedynie na celu realizację przepisów, których głównym celem jest, aby rejestracja osoby w danym miejscu była zgodna ze stanem faktycznym. Wymeldowanie osoby z danego lokalu skutkuje jedynie wykreśleniem z rejestrów ewidencji ludności informacji, iż miejscem jej pobytu jest wskazany lokal. W skardze J. M. wniósł uchylenie powyższej decyzji i decyzji organu I instancji. Podkreślił, że powodem jego czasowego zamieszkiwania pod innym adresem była okoliczność, że nie był w stanie znieść karczemnych awantur jego byłej żony. Nie można z tego wywodzić, że dobrowolnie opuścił lokal. Ponownie powołał się na wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego, który określił sposób korzystania z nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwana dalej w skrócie "P.p.s.a.". Zgodnie z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla taki akt w przypadku, gdy stwierdzi: 1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; 2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; 3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) lub stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszyły tak prawa materialnego jak i procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Co istotne i warte ponownego podkreślenia, Sąd ocenia działania organów administracji jedynie na podstawie kryterium zgodności z prawem, nie rozpoznawał zatem sprawy kierując się kryteriami słuszności, celowości lub sprawiedliwości społecznej. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowi art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 657), zwanej dalej w skrócie "ustawą". Zgodnie z tym przepisem organ wykonawczy gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2 ustawy decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Trafnie organy wskazały w uzasadnieniach obu wydanych w tej sprawie decyzji, że wymeldowanie z miejsca stałego pobytu tak samo jak i zameldowanie w miejscu stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy i nie powoduje uzyskanie przez osobę zameldowaną prawa do lokalu mieszkalnego. To właśnie na skutek posiadania prawa do lokalu (np. prawa własności, najmu, użyczenia, itp.) dana osoba może być zameldowana w tym lokalu, o ile oczywiście w nim przebywa z zamiarem stałego pobytu. Tym samym także samo wymeldowanie danej osoby z lokalu mieszkalnego nie ma wpływu na prawa takiej osoby do tego lokalu, o ile oczywiście taka osoba posiada jakieś prawa do lokalu. Sąd jeszcze raz wskazuje na te kwestie, ponieważ często są one mylone przez osoby zameldowane w lokalach mieszkalnych. O tym, czy dana osoba ma prawo przebywać w danym lokalu nie decyduje sam fakt zameldowania w tym lokalu, ale posiadanie odrębnego prawa do lokalu. Zameldowanie i wymeldowanie nie ma żadnego wpływu na istnienie lub brak istnienia prawa do lokalu. W sytuacji, gdy dana osoba opuszcza miejsce pobytu stałego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w sprawie wymeldowania podejmuje właściwy organ gminy. Nie ulega wątpliwości, że istotą postępowania ewidencyjnego w sprawie wymeldowania jest rozstrzygnięcie o tym, czy dana osoba przebywa, czy nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. Stosownie do powołanej regulacji, jedną z przesłanek wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu w sposób trwały, o czym można mówić, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten jest związany z założeniem w innym – nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny – przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Z kolei ocena zamiaru opuszczenie lokalu, tzn. ustalenie czy miało charakter dobrowolny, odbywa się przez ocenę całokształtu okoliczności obiektywnych. Jakkolwiek jednak zamiar ten, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić. Nie można bowiem poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, w których formułuje ona subiektywnie swoją wolę. Należy zbadać, czy argumentacja strony znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych takich jak np. sposób opuszczenia lokalu, skoncentrowanie swojego ośrodka interesów osobistych i majątkowych (tzw. centrum życiowego) poza miejscem pobytu stałego, czy wreszcie istnieje obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1577/09, LEX nr 746658). Wychodząc z tego założenia należy przyjąć, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. W ocenie sądu Wojewoda [...] prawidłowo zinterpretował postanowienia art. 35 ustawy o ewidencji ludności w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wykazał, że skarżący opuścił sporny lokal w sposób trwały i dobrowolny. Podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 352/07 (niepublikowany, dostępny: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), nawet jeżeli sama przyczyna opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie w sprawie wymeldowania, nie była dobrowolna, to następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej zmierzającej do odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny np. w wyrokach: z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 757/08, z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 2/08, z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1569/07. Niepublikowane. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka miała miejsce, albowiem skarżący oświadczył, że wyprowadził się na skutek złych relacji z byłą żoną i teściami, nie podjął jednak żadnych kroków prawnych, aby wrócić do spornego lokalu. Codzienne czynności życiowe, skoncentrowała w lokalu ojca i siostry. Oświadczył, podczas przesłuchania w dniu 30 marca 2017 r., że swoje rzeczy osobiste i ubrania ma przy sobie i w zależności, gdzie w danej chwili pomieszkuje, część tych rzeczy ma u siostry, część u rodziców. Nie podejmował żadnych kroków sądowych w celu zapewnienia sobie powrotu do miejsca stałego zameldowania. Oczekuje na postanowienie sądu o podziela majątku. Jednocześnie skarżący wyjaśnił, że raczej nie będzie mieszkał pod dotychczasowym adresem bowiem nie wyobraża sobie zamieszkiwania razem z byłą żoną. W trakcie postępowania wyjaśniającego skarżący wskazywał, że ze względu na zachowanie E. M. oraz właścicieli spornej nieruchomości, którzy nie pozwalali mu wejść do spornej nieruchomości, nie miał dostępu do miejsca zameldowania. Z cytowanego wyżej oświadczenia złożonego przez odwołującego w dniu 30 marca 2017 r. wynika jednak, że nie podejmował on faktycznie żadnych działań w celu powrotu do miejsca pobytu stałego w celu zamieszkania. Wprawdzie na rozprawie pełnomocnik skarżącego stwierdził, że skarżący ma zamiar powrotu do spornego lokalu jednak nie wykazał żadnych czynności faktycznych, które zmierzałyby do zrealizowania tego zamiaru. Ponownie należy podkreślić, że samo wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nie mogą oczywiście o tym świadczyć fakt posiadania kluczy do pokoju i sporadyczne wizyty skarżącego w pokoju pod nieobecność żony, na co wskazywał pełnomocnik skarżącego podczas rozprawy, tym bardziej, że jak wynika z akt sprawy, podczas oględzin stwierdzono, że pokój do którego skarżący miał klucze aktualnie zamieszkuje jego żona i nie ma w nim żadnych rzeczy skarżącego. Również załączone na rozprawie dokumenty – w postaci przesłanej na sporny adres korespondencji – w żaden sposób nie potwierdzają, że skarżący przebywa pod wskazanym adresem z zamiarem stałego pobytu. Przede wszystkim świadczą o tym wszystkie dowody zgromadzone przez organy w postępowaniu wyjaśniającym, w tym przede wszystkim oświadczenie samego skarżącego. Dodatkowo brak przedstawienia do załączonych dokumentów dowodów, że skarżący odebrał przesłaną mu korespondencję w miejscu dotychczasowego zameldowania nie może potwierdzać tezy o jego zamieszkiwaniu pod spornym adresem. Zresztą nawet gdyby skarżący sporadycznie przebywał w miejscu stałego zameldowania nie dowodzi to błędnej oceny dokonanej przez organy. W ocenie Sądu, Wojewoda[...], w ślad za Burmistrzem Miasta i Gminy D., prawidłowo ustalił, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił lokal i nie koncentruje w nim swojego życia. Wniosek taki w sposób niewątpliwy wynika z treści dowodów zgromadzonych w aktach sprawy. Fakt niezamieszkiwania został potwierdzony przez strony i świadków. Skarżący oświadczył, że opuścił sporny lokal zimą 2015 r. Do opuszczenia lokalu doszło w efekcie konfliktu rodzinnego. Należy podzielić stanowisko organów, że wskazywana przez skarżącego sytuacja konfliktowa pomiędzy nim a byłą żoną i jej rodzicami, którzy doprowadzili swoim zachowaniem do opuszczenia przez niego spornego lokalu nie przesądza o niedobrowolności opuszczenia spornego lokalu. Wskazać bowiem trzeba, że skarżący nie złożył powództwa do sądu powszechnego o przywrócenie utraconego posiadania. Trwałość opuszczenia lokalu wynika natomiast z oświadczenia skarżącego, który wyjaśnił, że od zimy 2015 r, nie zamieszkuje pod wskazanym adresem, zeznań świadków (ojca i siostry), którzy potwierdzili fakt zamieszkiwania skarżącego w ich mieszkaniach, sąsiadów, którzy stwierdzili, że nie widują skarżącego w spornej nieruchomości. Okoliczność tą potwierdza również dowód z oględzin lokalu, podczas których stwierdzono, że pozostałe w domu nieliczne rzeczy skarżącego zostały złożone w piwnicy i skarżący z nich nie korzysta. W ocenie sądu ze zgromadzonej w postępowaniu przed organami dokumentacji wynika, wbrew twierdzeniom skarżącego, że dobrowolnie przestał on koncentrować swoje sprawy życiowe w dotychczasowym miejscu zameldowania, nie korzysta z niego do zaspokajania swoich potrzeb życiowych, nie nocuje w nim, ani nie spędza wolnego czasu. Całokształt zachowania skarżącego potwierdza faktyczną utratę więzi z miejscem zameldowania na pobyt stały, polegającą na przeniesieniu centrum życiowego poza sporny adres. Nawet gdyby przyjąć za odwołującym, że opuszczenie przez niego miejsca zameldowania na pobyt stały było spowodowane zachowaniem byłej żony i teściów, to późniejsze zachowanie skarżącego wskazuje, że nie starał się powrócić w sposób trwały do miejsca zameldowania, koncentrując swoje sprawy życiowe w innych miejscach, których adresy wskazywał podczas postępowania przed organami. Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu dowodowym organów obu instancji. Zdaniem Sądu materiał dowodowy był kompletny, spójny i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie ustalenia faktyczne o tym, że doszło do dobrowolnego i trwałego opuszczenia mieszkania były prawidłowe i nie naruszały zasady swobodnej oceny dowodów. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera odniesienie się do dowodów i oświadczeń składanych przez skarżącego oraz wyczerpująco opisuje podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, czyli spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Decyzja Wojewody nie naruszała również prawa materialnego. Organ prawidłowo zastosował art. 35 ustawy o ewidencji ludności gdyż z prawidłowych ustaleń wynikało bowiem, iż w sprawie wystąpiły przesłanki wymeldowania skarżącego, a mianowicie trwałe i dobrowolne opuszczenie nieruchomości przy ul. A 36 w D. Wobec powyższego sąd stanął na stanowisku, że na gruncie niniejszej sprawy orzekające w sprawie organy nie dopuściły się naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w sentencji. d.j.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło