III SA/Łd 92/10
WyrokWSA w Łodzi2010-03-29
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Ewa Alberciak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powierzchnia ganku i przedsionka powinna być wliczana do powierzchni użytkowej lokalu przy ocenie prawa do dodatku mieszkaniowego, jeśli umowa najmu nie zawiera takiej informacji, a przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów wyłączają z powierzchni użytkowej niektóre pomieszczenia?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełnia kryterium normatywnej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego, co jest warunkiem przyznania dodatku mieszkaniowego. Powierzchnia użytkowa lokalu, potwierdzona przez zarządcę i wynikająca z umowy najmu, wynosi 94,18 m2, co przekracza dopuszczalną normę dla czteroosobowego gospodarstwa domowego, nawet po uwzględnieniu powiększenia normatywnej powierzchni z uwagi na niepełnosprawność córki. Zarzut dotyczący wliczania ganku i przedsionka nie mógł być rozpatrzony przez sąd, gdyż nie został podniesiony na etapie postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca L. M. wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego do zajmowanego domu jednorodzinnego o powierzchni 94,18 m2. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania dodatku, wskazując na przekroczenie normatywnej powierzchni użytkowej lokalu. Skarżąca podniosła zarzut, że do powierzchni użytkowej lokalu bezpodstawnie zaliczono powierzchnię ganku i przedsionka. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełnia kryteriów dotyczących powierzchni użytkowej, a zarzut dotyczący ganku i przedsionka nie był przedmiotem postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2010 roku sprawy ze skargi L. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 3 i 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001r. Nr 71, poz. 734 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P.utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] o odmowie przyznania L. M. dodatku mieszkaniowego.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny.
W dniu 25 sierpnia 2009 r. L.M.wniosła o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Z wniosku wynika, że L.M. posiada tytuł prawny do lokalu – umowa najmu z 13 lutego 2004 r. Powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 94,18 m2, z czego łączna powierzchnia pokoi i kuchni wynosi 76,49 m2. Mieszkanie nie jest wyposażone w instalację centralnego ogrzewania, ciepłej wody i gazu przewodowego. Dochód w gospodarstwie domowym wnioskodawczyni w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 3 576 zł, co miesięcznie stanowi 1192,00 zł, a w przeliczeniu na osobę wynosiło 298 zł. Łączna kwota wydatków na mieszkanie za ostatni miesiąc wynosił 278,52 zł i w takiej wysokości została potwierdzona przez zarządcę. We wniosku wskazano, że w gospodarstwie domowym jedna osoba porusza się na wózku inwalidzkim, a dwie osoby są osobami niepełnosprawnymi wymagającymi zamieszkania w oddzielnym pokoju.
Pismem z dnia 22 września 2009 r. wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez dostarczenie orzeczeń o niepełnosprawności wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze, z których wynikałoby uprawnienie członków jej rodziny do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju.
W odpowiedzi na powyższe strona przedłożyła orzeczenie o niepełnosprawności swojej córki E. L.M.wystawione przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 28 września 2009 r., z którego wynika konieczność zamieszkiwania w oddzielnym pokoju oraz orzeczenie o niepełnosprawności swojego męża B.M., z którego wynika, iż jego niepełnosprawność jest zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta P.odmówił przyznania L. M.dodatku mieszkaniowego. Uzasadniając organ I instancji wskazał, że strona nie spełnia przesłanek do przyznania dodatku mieszkaniowego. Wraz z rodziną zajmuje bowiem mieszkanie o powierzchni użytkowej przekraczającej ustawowo określoną normatywną powierzchnię użytkową dla 4 osób, określoną w art. 5 ust. 1 pkt 4 i art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych.
Odwołując się od powyższej decyzji L. M. podniosła, że jest świadoma faktu, iż lokal jej przekracza normatywną powierzchnię tylko o 3,18 m2. Wskazała, że dotychczas nie miała problemów z "tzw. nadmetrażem" bowiem zamieszkiwało z nią jeszcze dwoje dorosłych synów, którzy wyprowadzili się i prowadzą odrębne gospodarstwa domowe. Wniosła o indywidualne potraktowanie jej wniosku z uwagi na ciężką sytuację materialną i zdrowotną jej rodziny.
Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Powołując się na treść art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, organ odwoławczy wskazał, iż jedną z przesłanek przyznania dodatku mieszkaniowego jest
powierzchnia normatywna zajmowanego lokalu, która dla czteroosobowego gospodarstwa domowego wynosi 55 m2. Przepis art. 5 ust. 5 dopuszcza możliwość przekroczenia dopuszczalnej powierzchni normatywnej o 30 % (w tej sprawie byłaby to powierzchnia 71,50 m20 , albo o 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. Ten warunek też nie jest spełniony, bowiem udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej przedmiotowego lokalu wynosi 81,22 %.
Ponadto organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 5 ust. 3 normatywną powierzchnię użytkową powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu zamieszkuje osoba poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Przy czym wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju musi być orzeczony przez właściwe powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Kolegium stwierdziło, odnosząc się do przedłożonych przez stronę orzeczeń lekarskich dotyczących niepełnosprawności wnioskodawczyni oraz jej rodziny, że orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w P.z dnia [...] r. dotyczące córki wnioskodawczyni – E. L. M., zawiera wskazanie do zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Wobec powyższego organ uwzględnił przepis art. 5 ust. 3 ustawy i powiększył normatywną powierzchnię o 15 m2. Jednakże nawet doliczenie dodatkowej powierzchni nie spowodowało spełnienia przesłanki odpowiedniej powierzchni normatywnej, bowiem faktyczna powierzchnia użytkowa wynosi 94,18 m2, natomiast normatywna powierzchnia dla czteroosobowego gospodarstwa domowego po uwzględnieniu art. 5 ust. 3 wynosi 70 m2 . Przekroczenie nie może być większe niż 30%, co daje powierzchnię 91 m2 .
L. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W ocenie skarżącej zaliczenie do normatywnej powierzchni użytkowej zajmowanego przez nią mieszkania ganku i przedsionka (łącznie 3, 77 m2) stanowi przeszkodę do uzyskania wnioskowanego świadczenia. Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych zdaniem skarżącej nie mówią, że ganek i schody na poddasze są powierzchnią użytkową. W związku z powyższym powierzchnia zajmowanego przez skarżącą mieszkania powinna wynosić 90,41m2, która uprawniałaby ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego. Skarżąca wskazała nadto, iż kwestię zaliczenia ganku i przedsionka próbowała wyjaśnić w TBS w P., jednakże pismem z dnia 5 stycznia 2010 r. otrzymała negatywną odpowiedź.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. T. wniosło o oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 17 marca 2010 r. skarżąca oświadczyła, że zajmowany przez nią lokal jest domem jednorodzinnym, którego ganek stanowi powierzchnię zewnętrzną budynku, niezamykaną, usytuowaną na dwóch filarach stanowiących podporę balkonu.
Wykonując postanowienie Sądu z dnia 17 marca 2010 r., skarżąca przesłała do Sądu kserokopię umowy najmu zajmowanego przez nią lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 71 poz. 734 ze zm.).
Stosownie do treści art. 2 powołanej ustawy dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje:
1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych,
2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego,
3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych,
4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem,
5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny.
Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym.
Natomiast przepis art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi, iż normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom jednorodzinny), zwana dalej "normatywną powierzchnią", w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 55 m2 dla czterech osób.
Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.) - art. 5 ust. 3 ustawy.
Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż:
1) 30 % albo
2) 50 % pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60 %. (art. 5 ust. 5 ustawy).
Powyżej powołane przepisy w sposób jednoznaczny określają kryteria nabycia prawa do uzyskania dodatku mieszkaniowego. Warunkiem jego otrzymania jest łączne spełnienie następujących warunków: 1) zajmowanie lokalu mieszkalnego o określonej normatywnej powierzchni użytkowej, z uwzględnieniem liczby członków gospodarstwa domowego; 2) osiąganie określonego dochodu w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego; 3) tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego.
W niniejszej sprawie skarżąca nie spełnia kryterium dotyczącego normatywnej powierzchni zajmowanego przez nią mieszkania.
Bezspornym jest, że L. M. wraz z mężem i dwójką dzieci zajmuje dom jednorodzinny o powierzchni 94,18 m2. Natomiast, jak już wcześniej wskazano, ustawowa normatywna powierzchnia użytkowa dla czteroosobowej rodziny ubiegającej się o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosi 55 m2.
Na sytuację prawną skarżącej nie ma wpływu powiększenie, na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy, powierzchni normatywnej o 15 m2, z uwagi na niepełnosprawność córki skarżącej – E. L. M., której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju, co zostało orzeczone przez Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w P.
W sprawie nie znajdzie zastosowanie przepis art. 5 ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, bowiem powierzchnia użytkowa zajmowanego przez skarżącą lokalu mieszkalnego przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30 %, a łączna powierzchnia pokoi i kuchni przekracza tę powierzchnię o ponad 60%.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego bezpodstawnego zaliczenia - do powierzchni użytkowej lokalu - powierzchni ganku i przedsionka, wskazać należy, iż skarżąca zarzutu tego nie podnosiła na etapie postępowania administracyjnego. A zatem organ administracji nie mógł odnieść się do powyższego twierdzenia skarżącej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przez powierzchnię użytkową lokalu należy rozumieć powierzchnię wszystkich pomieszczeń znajdujących się w lokalu, a w szczególności pokoi, kuchni, spiżarni, przedpokoi, alków, holi, korytarzy, łazienek oraz innych pomieszczeń służących mieszkalnym i gospodarczym potrzebom lokatora, bez względu na ich przeznaczenie i sposób używania; za powierzchnię użytkową lokalu nie uważa się powierzchni balkonów, tarasów i loggii, antresoli, szaf i schowków w ścianach, pralni, suszarni, wózkowni, strychów, piwnic i komórek przeznaczonych do przechowywania opału.
Rozporządzenie Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 ze zm.), określa m.in. w załączniku nr 1 wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego (§ 1 pkt 3), z którego wynika, że dane dotyczące powierzchni użytkowej lokalu, w tym łącznej powierzchni pokoi i kuchni potwierdza zarządca domu. W niniejszej sprawie A. w P. potwierdziło wskazaną powierzchnię użytkową lokalu, tj. 94,18 m2.
Zauważyć także należy, że z załączonej przez skarżącą umowy najmu z dnia 13 lutego 2004 r. budynku położonego w P.przy ul. W., zawartej pomiędzy L.M. a TBS Sp. z o.o. z siedzibą w P., przedmiotowy lokal składa się z czterech pokoi, kuchni, przedpokoju, wc, łazienki o łącznej powierzchni użytkowej 94,18 m2. Przedmiotem najmu są również pomieszczenia przynależne do lokalu, a mianowicie: piwnica, komórka gospodarcza i boks, o łącznej powierzchni pomieszczeń 11,07 m2.
Z umowy najmu lokalu nie wynika zatem, jak twierdzi skarżąca, że do powierzchni użytkowej została zaliczona powierzchnia ganku. Podkreślić należy, że skarżąca powyższą umowę najmu podpisała, nie kwestionując wcześniej jej treści, w tym powierzchni użytkowej zajmowanego lokalu.
Przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych, regulujące normatywną powierzchnię użytkową uprawniającą do uzyskania dodatku mieszkaniowego, nie pozostawiają organom administracji orzekającym w tego rodzaju sprawach żadnej swobody decyzyjnej. A zatem, jeżeli wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania dodatku mieszkaniowego organy administracji zobowiązane są do wydania decyzji odmownej.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
t.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło