III SA/Łd 921/16

Dnia 17 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi D.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów oddala skargę. III SA/Łd 921/16 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst. jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: k.p.a.; art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1137) - dalej: p.r.d., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] orzekającą o cofnięciu D. D. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów nr [...] W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] Starosta [...] wydał D. D. (dalej skarżący)uprawnienie do wykonywania badań technicznych pojazdów, nr [...] W dniu 19 kwietnia 2016 r. Prokurator Rejonowy w Ł. wystąpił do Starosty [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień, z uwagi na postawiony mu zarzut popełnienia przestępstwa, to jest o czyn z art. 271 §1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegający na tym, ze w okresie od 10 do 24 kwietnia 2015 r., wykonując obowiązki diagnosty w Stacji Kontroli Pojazdów A w D., działając z góry powziętym zamiarem, w zaświadczeniach o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdów: Fiat Ducato nr rej. [...], Peugeot Boxer nr rej. [...], Mercedes Benz Sprinter nr rej. [...], Volkswagen Cady nr rej. [...] potwierdził przeprowadzenie dodatkowych badań technicznych po zmianach konstrukcyjnych w/w pojazdów, pomimo , że faktyczne takiego badania nie przeprowadził, a zatem poświadczył nieprawdę. Zawiadomieniem z dnia 21 kwietnia 2016 r. Starosta [...], poinformował skarżącego o wszczęciu na wniosek Prokuratury Rejonowej w Ł. postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] [...] Sąd Rejonowy w Ł. II Wydział Karny uznał D. D. winnym stawianego mu czynu i wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności , której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby oraz orzekł wobec oskarżonego grzywnę w wysokości 80 stawek dziennych , ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł. Ponadto Sąd orzekł w przedmiocie kosztów sądowych. Następnie po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego Starosta [....] decyzją z dnia [...] orzekł o cofnięciu D. D. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów nr [...]. Jako podstawę wydania rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d., zgodnie z którym starosta cofa uprawnienie do wykonywania badań technicznych pojazdów, gdy w wyniku kontroli o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono,, iż diagnosta wydał zaświadczenie lub dokonał wpisu dowodu rejestracyjnego niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Co prawda powołany przepis art. 83 ust. 6 p.r.d. został uchylony z dniem 21 sierpnia 2004 r., jednakże organ I instancji odwołując się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2012 r., II GSP 2/11, wskazał, iż sformułowanie "w wyniku przeprowadzonej kontroli" należy rozumieć jako wystąpienie podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego, w tym informację od innego organu. W niniejszej sprawie fakt wydania przez stronę , w czterech przypadkach, zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym, jest powołany wyżej prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Ł. II Wydział Karny z dnia [...] W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż decyzja jest dla niego krzywdząca, gdyż powoduje utratę pracy i konieczność zarejestrowania się jako osoba bezrobotna. Nie uważa się za nierzetelnego diagnostę, lecz efektem nie do końca życiowych przepisów. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Powołując na przepis art. 84 ust. 3 p.r.d. jako podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, iż z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, w szczególności w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Ł. II Wydział Karny z dnia [...] bezspornie wynika, że skarżący, wydał w czterech przypadkach, zaświadczenia o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym. Powyższe skutkowało koniecznością wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu posiadanych przez niego uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Podkreślenia wymaga również, że użyty przez ustawodawcę zwrot "cofa" oznacza, iż decyzja wydawana w tym przedmiocie ma charakter związany. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił naruszenie: - art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego, w tym pominięcie zgromadzonych dokumentów (protokołu kontroli przeprowadzonej na A w dniu 14 marca 2016 r., pism właściwych miejscowo organów administracji publicznej do rejestracji czterech pojazdów, w stosunku do których skarżący wydał kwestionowane zaświadczenia), z których nie wynika w żaden sposób, aby badania przeprowadzone zostały nieprawidłowo lub sprzecznie z obowiązującym prawem; - art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. poprzez błędne uznanie, ze wystawienie przez skarżącego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu kilka dni później niż przeprowadzenia badania zakończonego wynikiem pozytywnym i dokładnie odzwierciedlającym stan faktyczny poprzez zawarcie wszystkich informacji mieści się w hipotezie powołanego przepisu. Z uwagi na powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Wniósł także o wstrzymane wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając pełnomocnik skarżącego uznał za niedopuszczalne wydanie rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o jeden dowód, to jest powołany wyrok z dnia [...] z pominięciem pozostałych zgromadzonych dowodów, których analiza wykazałaby, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki do cofnięcia skarżącemu posiadanych przez niego uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów. Dalej pełnomocnik wskazał na dotkliwość wymierzonej skarżącemu sankcji i stwierdził, iż w jego ocenie winna ona być zarezerwowana dla diagnosty, który dopuścił się drastycznych naruszeń prawa, czego skarżącemu zarzucić nie można. Wskazał także na kwestie podwójnego ukarania skarżącego za ten sam czyn, raz w postępowaniu karnym oraz po raz drugi w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Powyższe w ocenie pełnomocnika skarżącego stanowi naruszenie określonej w art. 2 Konstytucji RP zasady demokratycznego państwa prawnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2017 r., III SA/Łd 921/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji oraz zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Jako przyczynę zawieszenia postępowania Sąd wskazał, na zawisłe przed Trybunałem Konstytucyjnym pytanie prawne przedstawione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w P., co do zgodności z 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP art. 84 ust. 3 pkt 1 i 2 p.r.d. w zakresie w jakim nakłada na starostę obowiązek cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych bez uwzględnienia okoliczności podmiotowych i przedmiotowych. Sprawa ta została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. akt P 16/16. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2018 r., III SA/Łd 921/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] orzekającą o cofnięciu D. D. uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów nr [...] Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r. poz. 1137) - dalej: p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Natomiast zasadniczą kwestią sporną w niniejszej sprawie prawidłowość ustaleń faktycznych, co do wystąpienia przesłanek do zastosowania w/w normy prawnej, w szczególności oparcie wydanego rozstrzygnięcia jedynie na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Ł. II Wydział Karny z dnia [...] [...], z pominięciem pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów, a co za tym idzie nieprawidłowe zastosowanie sankcji określonej w art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. Zgodnie z treścią powołanego przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Wskazać w tym miejscu wymaga, że powołany wyżej przepis art. 83 ust. 6 został uchylony ustawą z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz.2168) co mogłoby budzić wątpliwość, czy możliwe jest wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty w sytuacji, gdy nieprawidłowości w pracy diagnosty, o jakich mowa w punkcie 2 art. 84 ust. 3 p.r.d. stwierdzono nie na podstawie kontroli, o jakiej mowa w art. 83b ust. 2 p.r.d., lecz ujawniono je w inny sposób – w tym jak w niniejszej sprawie na podstawie prawomocnego wyroku karnego. Kwestię tę rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11, podjętej w składzie siedmiu sędziów, w której stwierdził, że "sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie". Sąd rozpoznający przedmiotową skargę pogląd ten w pełni podziela, a co więcej jest nim związany na mocy art. 269 § 1 ustawy p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów wszczęte zostało na wniosek Prokuratora Rejonowego w Ł. z dnia 19 kwietnia 2016 r. Ponadto poza sporem pozostaje, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...] [...] Sąd Rejonowy w Ł. II Wydział Karny uznał D. D. winnym stawianego mu czynu i wymierzył mu karę 10 miesięcy pozbawienia wolności , której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 2 lat próby oraz orzekł wobec oskarżonego grzywnę w wysokości 80 stawek dziennych , ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł. Ponadto Sąd orzekł w przedmiocie kosztów sądowych. Zgodnie z treścią art. 11 p.p.s.a. ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wynikająca z powyżej powołanego przepis zasada związania sądu administracyjnego ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego oznacza, że sąd administracyjny musi uwzględnić w swoim orzekaniu tego rodzaju wyrok karny, a co najistotniejsze nie ma prawa do jego kwestionowania , czy w jakikolwiek inny sposób dezawuowania ustaleń z niego wynikających. Powyższe związanie sądu administracyjnego wiąże również pośrednio organy administracji publicznej, które są zobowiązane do przyjęcia za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia zgodne z tymi, które zadecydowały o wydaniu wyroku skazującego (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 października 2017 r., I SA/Łd 841/17; wyrok WSA w K. z dnia [...] [...] wyrok WSA w W. z dnia [...] [...]; wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2017 r., I FSK 2274/15; www.cbois.nsa.gov.pl). Skoro zatem fakt popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu popełnienia przestępstwa, to jest o czyn z art. 271 §1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., polegający na tym, ze w okresie od 10 do 24 kwietnia 2015 r., wykonując obowiązki diagnosty w Stacji Kontroli Pojazdów A w D., działając z góry powziętym zamiarem, w zaświadczeniach o przeprowadzeniu badania technicznego pojazdów: Fiat Ducato nr rej. [...], Peugeot Boxer nr rej. [...], Mercedes Benz Sprinter nr rej. [...], Volkswagen Cady nr rej. [...] potwierdził przeprowadzenie dodatkowych badań technicznych po zmianach konstrukcyjnych w/w pojazdów, pomimo , że faktyczne takiego badania nie przeprowadził, a zatem poświadczył nieprawdę, został potwierdzony prawomocnym skazującym wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. II Wydział Karny z dnia [...], [...] i czyn ten stanowił podstawę cofnięcia, na mocy zaskarżonej decyzji, posiadanych przez skarżącego uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów, na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. to tym samym za nieskuteczne uznać należało zarzuty skargi, co do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia, w następstwie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy i wadliwej oceny zgromadzonych dowodów, a w konsekwencji naruszenia art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. Natomiast, co do zarzutu dotkliwości wymierzonej skarżącemu sankcji wskazać należy, że stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie przewiduje możliwości jakiegokolwiek miarkowania nakładanej sankcji. Podkreślenia wymaga również, że Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r., P 16/16 umorzył postępowanie, wszczęte pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. zawartym w postanowieniu z dnia [...] [...], co do zgodności z Konstytucją RP art. 84 ust. 3 pkt 1 i pkt 2 p.r.d. Uzasadniając Trybunał wskazał jednakże, że art. 84 ust. 3 p.r.d. winien być stosowany w sposób ścisły, po wnikliwym zbadaniu stanu faktycznego konkretnej sprawy. Ponadto, co istotne w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany został jednolity pogląd, co do zasadność stosowania sankcji administracyjnoprawnej w stosunku do diagnostów, którzy działają sprzecznie z przepisami prawa. Za nieuzasadniony Sąd uznał także zarzut, iż cofnięcie uprawnienia diagnosty stanowi naruszenie zasady proporcjonalności oraz zasady zakazującej dwukrotnego karania za popełnienie tego samego czynu zabronionego. Zaznaczyć bowiem należy, iż celem przepisu art. 84 ust. 3 p.r.d. jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Diagnosta decyduje bowiem o dopuszczeniu pojazdu do ruchu drogowego, a co za tym idzie pełni funkcję publiczną. W związku z czym wymagana jest od niego szczególna staranność w wykonywaniu swoich czynności oraz przestrzeganie obowiązujących w tym zakresie przepisów. Skoro zatem od pracy diagnosty zależy bezpieczeństwo w ruchu drogowym, to w sytuacji gdy dopuszcza się on uchybień, , to tym samym stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego. Konsekwencje tych uchybień są zatem znaczne a więc i sankcja za te uchybienia winna być do tego proporcjonalna. W przekonaniu Sądu nie można uznać, że zachwiana została proporcja pomiędzy konsekwencjami uchybień diagnosty, o których mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy, a skutkiem takich uchybień jakim jest cofnięcie uprawnienia diagnoście. Odnośnie zaś podwójnego karania za to samo przewinienie to należy zaznaczyć, iż cofnięcie diagnoście uprawnienia do przeprowadzania badań technicznych nie jest sankcją karną. W sytuacji gdy diagnosta dopuści się uchybień wymienionych w art. 84 ust. 3 p.r.d., to podlega odpowiedzialności administracyjnej. Celem takiego uregulowania jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów a więc takich, których działania stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego. Jest rzeczą zrozumiałą, że diagnosta, który w związku z wykonywaniem swoich obowiązków, dopuścił się przestępstwa za które został prawomocnie skazany nie powinien nadal pełnić tej funkcji, przynajmniej przez pewien okres czasu. Podnoszony więc w skardze zarzut zastosowania wobec skarżącego podwójnej sankcji za jeden czyn nie jest uprawniony. W przypadku stwierdzenia popełnienia przez diagnostę przestępstwa poświadczenia nieprawdy, które polega między innymi na wystawieniu dokumentu stwierdzającego nieprawdę a więc stwierdzającą okoliczność niezgodną ze stanem faktycznym i w razie przypisania diagnoście winy za to przestępstwo, Sąd orzeka karę oraz może obok niej wymierzyć środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu diagnosty na okres od 1 do 10 lat. Niezależnie od odpowiedzialności karnoprawnej diagnosta co do zasady powinien ponosić odpowiedzialność administracyjnoprawną w postaci cofnięcia uprawnień diagnosty. Wskazać należy, iż są to dwie niezależne od siebie i nie konkurujące ze sobą sankcje, mające odmienny charakter. Środek karny w postaci zakazu wykonywania zawodu diagnosty na określony czas nie powoduje utraty uprawnień, a jedynie zawieszenie prawa do wykonywania zawodu. Natomiast z mocy art. 84 ust. 3 p.r.d diagnosta traci dotychczasowe uprawnienia, a ponowne ich nabycie może nastąpić w wyniku poddania się postępowaniu kwalifikacyjnemu, po upływie pięciu lat od daty wydania decyzji (art. 84 ust. 4 p.r.d). Sankcja administracyjna w postaci cofnięcia uprawnień diagnosty nie jest więc tożsama z sankcją karną w postaci zakazu wykonywania zawodu diagnosty przez określony czas. Ukaranie diagnosty dopuszczającego się naruszeń określonych w przepisie art. 271 § 1 k.k., bądź też zakończenie takiego postępowania w jakikolwiek inny sposób, nie prowadzi do sytuacji, w której strona zostaje zwolniona z odpowiedzialności prawnoadministracyjnej na gruncie przepisów p.r.d. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. a.l.