III SA/Łd 928/24

WyrokWSA w Łodzi2025-08-20

Skład orzekający: Katarzyna Ceglarska-Piłat, Małgorzata Kowalska, Joanna Wyporska-Frankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa studenta rozebrania się podczas weryfikacji wykrywaczem metalu, w sytuacji gdy nie było polecenia rozebrania się, może stanowić podstawę do uznania go za odmawiającego poddania się weryfikacji i w konsekwencji do skreślenia go z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy uczelni dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Brak kluczowego materiału dowodowego (protokołu z egzaminu) uniemożliwił prawidłową kontrolę decyzji, a uzasadnienie było niewystarczające, nie uwzględniając słusznego interesu strony i pomijając istotne okoliczności dotyczące przebiegu studiów studenta. Ponadto, wskazano na nieprawidłowe zastosowanie przepisów regulaminu studiów, które mogły być sprzeczne z prawem powszechnie obowiązującym.
Stan faktyczny
Student M. N. został skreślony z listy studentów Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru, co miało wynikać z nieuzyskania zaliczenia Końcowego Egzaminu Lekarskiego (KET). Podczas poprawkowego terminu egzaminu KET, po pozytywnym wyniku weryfikacji wykrywaczem metalu, student odmówił rozebrania się, co zostało uznane za równoznaczne z posiadaniem niedozwolonego urządzenia i skutkowało oceną niedostateczną. Student odwołał się, twierdząc, że odmówił jedynie rozebrania się, a nie poddania weryfikacji, i że nie było podstawy prawnej do żądania rozebrania się. Rektor wydał decyzję o skreśleniu studenta z listy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi i zasądził od Rektora na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Ceglarska-Piłat, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2025 roku sprawy ze skargi M. N. na decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z dnia 7 października 2024 roku w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi na rzecz skarżącego M. N. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotów kosztów postępowania. Decyzją z 7 października 2024 r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi skreślił M. N. z listy studentów VI roku studiów jednolitych magisterskich stacjonarnych, prowadzonych w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi na kierunku lekarskim w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej, z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym. Z akta sprawy wynika, że M. N. w roku akademickim 2018/2019 rozpoczął jednolite studia magisterskie stacjonarne, prowadzone w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi na kierunku lekarskim w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej. W roku akademickim 2023/2024 M. N. otrzymał liczbę punktów ECTS wymaganą do zaliczenia XI semestru studiów. 25 czerwca 2024 r. podszedł w pierwszym terminie do Końcowego Egzaminu Lekarskiego (KET), z którego uzyskał ocenę niedostateczną. 1 lipca 2024 r. przystąpił do pierwszego poprawkowego terminu egzaminu KET. W toku egzaminu student został poddany przesiewowej weryfikacji wykrywaczem metalu, która dała pozytywny wynik. Osoby przeprowadzające weryfikacje uznały, że w związku z odmową rozebrania się odmówił on poddania się weryfikacji posiadania urządzenia elektronicznego co zgodnie z zapisami § 19 ust. 11 Regulaminu studiów, jest równoznaczne z posiadaniem niedozwolonego urządzenia, a to z kolei skutkuje otrzymaniem oceny niedostatecznej ze wszystkich terminów egzaminu. M. N. wniósł odwołanie od ocen niedostatecznych otrzymanych z KET, w którym wskazał m.in. na naruszenie § 19 ust. 7, 8 i 11 Regulaminu studiów oraz art. 41 ust.1, art. 47 i art. 31 ust/ 1-3 Konstytucji. W uzasadnieniu swojego odwołania podkreślił, że nigdy nie odmówił poddania się weryfikacji posiadania urządzenia elektronicznego, a jedynie rozebrania się bowiem obowiązek taki nie miał żadnego umocowania prawnego, gdyż zarządzenie rektora dotyczące zasad przeprowadzania owej weryfikacji nie zostało wydane. Końcowo wskazał, że z egzaminu KET otrzymał oceny niedostateczne tylko dlatego, że odmówił wykonania polecenia, które ingerowało w jego wolność i prawo do prywatności bez wyraźnej podstawy prawnej. Rozstrzygnięciem z 25 lipca 2024 r. Prodziekan ds. Kształcenia Uniwersytetu Medycznego w Łodzi nie uwzględnił odwołania i uznał rozstrzygnięcie kierownika przedmiotu za zasadne. W uzasadnieniu przytoczył postanowienia § 19 ust. 7 i 11 Regulaminu studiów UMŁ przyjętego uchwałą Senatu Uniwersytety Medycznego w Lodzi nr 19/2023 z dnia 27 kwietnia 2023 r. Wskazał, że w trakcie egzaminu KET, komisja egzaminacyjna ujawniła nieprawidłowości, podczas przesiewowej weryfikacji z udziałem wykrywacza metalu u studenta stwierdzono nieprawidłowy sygnał w obrębie klatki piersiowej. Po zakończeniu egzaminu M. N. został poddany dodatkowej weryfikacji z wykorzystaniem kolejnego urządzenia wykrywającego metal, które potwierdziło wcześniej stwierdzone nieprawidłowości. W efekcie powyższego, komisja egzaminacyjna poprosiła studenta o okazanie przedmiotu wywołującego nieprawidłowy sygnał urządzenia. Wobec odmowy poinformowano studenta o negatywnych konsekwencjach wynikających z § 19 ust. 11 Regulaminu studiów. W odpowiedzi na powyższe, student zgłosił gotowość poddania się badaniu laryngologicznemu i w żaden sposób nie próbował wyjaśnić źródła pochodzenia nieprawidłowego sygnału użytego wykrywacza. Komisja nie wydała studentowi polecenia rozebrania się. W tych okolicznościach uprawnionym było przyjęcie, że student odmówił poddania się weryfikacji. W tym stanie rzeczy 14 sierpnia 2024 r. Rektor UM, wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie skreślenia M. N. z listy studentów VI roku studiów stacjonarnych jednolitych magisterskich, prowadzonych w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi na kierunku lekarskim w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej z powodu nie uzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. Przywołaną na wstępie decyzją z 7 października 2024 r. działając na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 742 ze zm.) - dalej: "ustawa" oraz § 6 ust. 1 i § 56 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 57 ust. 7 Regulaminu studiów w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi wprowadzonego uchwała nr 26/2024 z dnia 25 kwietnia 2024 Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi ze zm. (t.j. uchwala nr 19/2023 z dnia 27 kwietnia 2023 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi) -dalej "Regulamin studiów", Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi skreślił M.N. z listy studentów. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Zgodnie z art. 108 ust. 3 ustawy skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej Z kolei § 56 ust. 2 pkt 3 Regulaminu studiów stanowi, że studenta można skreślić z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. Stosownie do § 57 ust. 7 Regulaminu studiów, niezaliczenie semestru stwierdza się, jeżeli student nie otrzymał liczby punktów ECTS wymaganej do zaliczenia semestru oraz nie uzyskał zgody na warunek (warunkowe zaliczenie semestru) lub powtarzanie semestru z powodu niespełnienia wymagań, o których mowa odpowiednio w § 26 lub § 27 Regulaminu studiów. W roku akademickim 2023/2024 M. N. otrzymał liczbę punktów ECTS wymaganą do zaliczenia XII semestru studiów jednak nie zaliczył egzaminu KET co skutkuje nie uzyskaniem zaliczenia semestru w wymaganym terminie. Jednocześnie w związku z niespełnieniem wymagań określonych w Regulaminie studiów student nie uzyskał zgody na warunkowe zaliczenie semestru ani na powtarzanie semestru. Przedstawione fakty nie rokują terminowego i pomyślnego ukończenia studiów. W świetle powyższych okoliczności faktycznych i prawnych Rektor stwierdził, że zaistniały przesłanki określone wart. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy oraz w § 56 ust. 2 pkt 3 i § 57 ust. 7 Regulaminu studiów, uzasadniające skreślenie M. N. z listy studentów. Na ostateczną decyzję Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi skargę do sądu administracyjnego złożył M. N., zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie: 1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym: a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w celu załatwienia (rozpatrzenia) sprawy, w tym niewyjaśnieniu faktu, iż M. N. nie odmówił wyrażenia zgody na weryfikację, lecz jedynie nie wyraził zgody na zdjęcie odzieży, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; b) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez dowolność w wydaniu decyzji przez niedostateczne i niepełne uzasadnienie z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwiło zdaniem skarżącego realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności wyjaśnienie okoliczności związanych z faktem nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 108 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy w zw. z § 56 ust. 2 pkt 3 w zw. z § 57 ust. 7 i § 6 ust. 1 Regulaminu studiów, wprowadzonego Uchwałą Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi nr 26/2024 z dnia 25 kwietnia 2024 r. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odmowa wykonania czynności ingerującej w jego wolności obywatelskie (rozebranie się) stanowiła odmowę poddania się weryfikacji, co skutkowało odmową wyrażenia zgody na przystąpienie do egzaminów w terminach dodatkowych oraz skreśleniem z listy studentów. Skarżący podniósł, że organ ocenił zgromadzony materiał dowodowy niezgodnie ze stanem faktycznym, zasadami logiki i doświadczenia życiowego, czym naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów. Podkreślił, iż de facto legitymując się statusem studenta VI roku, nie ryzykowałby uzyskania pozytywnej oceny z egzaminu (w formie testowej) pod groźbą skreślenia z listy studentów. Na podstawie zebranych dowodów ustalenia faktyczne co do tego, że w dniu egzaminu skarżący w trakcie tegoż egzaminu korzystał z niedozwolonych urządzeń elektronicznych, nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy, bowiem żaden z dowodów nie wskazuje na ten fakt. Skarżący odmówił wykonania wyłącznie jednej czynności, tj. rozebrania się, która ingerowała i naruszała jego wolności obywatelskie. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zwrot kosztów postępowania.; W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Organ podniósł, że niezaliczenie egzaminu KET było w sposób szczegółowy wyjaśnione w Rozstrzygnięciu Dziekana, w którym wskazano, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowią przepisy zawarte w Dziale IV, Rozdziale 1 § 19 ust. 7 i ust. 11 Regulaminu studiów Logiczną konsekwencją rozwiązań prawnych przyjętych na gruncie wskazanych przepisów regulaminowych jest przyjęcie założenia - domniemania, zgodnie z którym odmowa poddania się przez studenta weryfikacji jest równoznaczna z przyznaniem się przez niego do posiadania niedozwolonego urządzenia, ze wszystkimi wypływającymi z tego faktu negatywnymi konsekwencjami, polegającymi na utracie prawa do przystąpienia do egzaminu/zaliczenia w kolejnych terminach. Powyższe oznacza więc, że student chcąc uwolnić się od negatywnych skutków prawnych przewidzianych w § 19 ust. 11 Regulaminu studiów, winien poddać się kontroli posiadania urządzenia elektronicznego. Z kolei domeną uczelni jest uprawnienie do przeprowadzenia takiej kontroli, które bezpośrednio wynika z dyspozycji § 19 ust. 7 Regulaminu studiów. W takcie egzaminu KET, komisja egzaminacyjna ujawniła nieprawidłowości, podczas przesiewowej weryfikacji z udziałem wykrywacza metalu u studenta stwierdzono nieprawidłowy sygnał w obrębie klatki piersiowej. Po zakończeniu egzaminu M. N. został poddany dodatkowej weryfikacji z wykorzystaniem kolejnego urządzenia wykrywającego metal, które potwierdziło wcześniej stwierdzone nieprawidłowości. W efekcie powyższego, Komisja egzaminacyjna poprosiła studenta o okazanie przedmiotu wywołującego nieprawidłowy sygnał urządzenia. Wobec odmowy Komisja poinformowała M.N. o negatywnych konsekwencjach wynikających z § 19 ust. 11 Regulaminu studiów. W odpowiedzi na powyższe, student zgłosił gotowość padania się badaniu laryngologicznemu. Natomiast w żaden sposób nawet nie próbował wyjaśnić czy też uzasadnić dlaczego zastosowane wobec niego przez pracowników uczelni urządzenia wykrywające metal w obrębie jego klatki piersiowej stwierdzają nieprawidłowy sygnał. Zatem podczas przeprowadzanej weryfikacji, członkowie komisji egzaminacyjnej nie wydali studentowi polecenia "rozebrania się". Z kolei uprawnionym jest przyjęcie stanowiska, że student odmówił, komisji okazania przedmiotu, który wyraźnie, w trakcie trwania egzaminu, jak również po jego zakończeniu, dawał niepożądany sygnał, co ostatecznie zgodnie z przepisami obowiązującymi na uczelni spowodowało, że student ostatecznie nie zaliczył egzaminy z KET, a to z kolei było przyczyną, stosownie do § 57 ust. 7 Regulaminu studiów, niezaliczenia semestru, które następuje, jeżeli student nie otrzymał liczby punktów ECTS wymaganej do zaliczenia semestru oraz nie uzyskał zgody na warunek (warunkowe zaliczenie semestru) lub powtarzanie semestru z powodu niespełnienia wymagań, o których mowa odpowiednio w § 26 lub § 27 Regulaminu studiów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W przeciwnym wypadku sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Kontroli sądowej poddana została decyzja Rektora Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z 7 października 2024 r. o skreśleniu skarżącego z listy studentów VI roku stacjonarnych jednolitych studiów magisterskich prowadzonych w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi na kierunku lekarskim w ramach limitu Ministra Obrony Narodowej, z powodu nie uzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy powołanej na wstępie ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w szczególności zaś jej art. 108, który w ust. 2 pkt 3 stanowi, że: student może być skreślony z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Jednocześnie, w myśl ust. 3 ww. przepisu: Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Powieleniem ww. regulacji na gruncie Regulaminu studiów w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (przyjętego uchwałą Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi nr 26/2024 z 25 kwietnia 2024 r.) - dalej: "Regulamin studiów", są odpowiednio § 56 ust. 2 pkt 3 oraz § 6 ust. 1 zd. 1 ww. aktu, z zastrzeżeniem, że ostatni z wymienionych wyżej przepisów przewiduje, iż decyzję administracyjną w sprawie skreślenia z listy studentów podejmuje Rektor lub prodziekan działający z upoważnienia Rektora. Od decyzji tej przysługuje wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, składany w terminie 14 dni od jej doręczenia. W tym miejscu należy także podkreślić, że student jako strona postępowania administracyjnego w sprawie wymienionej w art. 108 ust. 2 ustawy jest jednocześnie uczestnikiem (destynatariuszem) zakładu administracyjnego, jakim jest uczelnia wyższa, i że przyjęcie go w poczet uczestników danej uczelni uwarunkowane jest m.in. złożeniem ślubowania, w którym kandydat na studenta przyrzeka w szczególności przestrzegać postanowień regulaminu studiów. Z tego względu podstawę prawną decyzji kierowanych do studentów stanowią nie tylko przepisy powszechnie obowiązujące, ale również wydane na podstawie delegacji ustawowych akty normatywne właściwych organów szkoły wyższej. Tym samym ocena legalności decyzji w sprawach studenckich przez sąd administracyjny musi uwzględniać nie tylko regulacje prawne rangi ustawowej, ale także postanowienia zawarte w regulaminie studiów. Regulamin ten określa organizację studiów oraz prawa i obowiązki studenta. Stosownie do art. 107 ustawy student jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i przepisami obowiązującymi w uczelni (ust. 1), a w szczególności do: 1) uczestniczenia w zajęciach zgodnie z regulaminem studiów; 2) składania egzaminów, odbywania praktyk zawodowych i spełniania innych wymagań przewidzianych w programie studiów (ust. 2). Obowiązki, o których mowa w art. 107 ust. 1 p.s.w.n., są na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi szczegółowo określone w Regulaminie studiów, stanowiącym każdorazowo załącznik do uchwały Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Z cytowanych wyżej przepisów ustawy oraz Regulaminu studiów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie skreślenia z listy studiów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie ma charakter fakultatywny i podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Sądowa kontrola takich aktów jest ograniczona. Zakres uznania administracyjnego wyznaczony jest zawsze przepisem prawa, a jego ramy określają normy kompetencyjne, przepisy o postępowaniu administracyjnym i przepisy prawa materialnego. Wydając akt o charakterze uznaniowym organ jest związany nie tylko przepisem prawa, ale i celem ustanowionego przepisu. Ustawodawca pozostawił decyzję w tym zakresie do uznania organom uczelni, mając na uwadze zasadę autonomii uczelni. Wskazana regulacja pozostawia decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów, w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z przyczyn w nim wskazanych, swobodnemu uznaniu kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej w szczególności po to, ażeby mógł on uwzględnić wystąpienie po stronie studenta przyczyn, które usprawiedliwiają niedopełnienie ciążących na nim obowiązków i tym samym przemawiają za odstąpieniem od skreślenia go z listy studentów. W postępowaniu dotyczącym skreślenia z listy studentów organy uczelni powinny ustalić i rozważyć wszystkie inne okoliczności podnoszone przez studenta mogące mieć wpływ na treść decyzji, w tym także ocenić obiektywną możliwość uzyskania tego zaliczenia (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4974/21, LEX nr 3332783). Skreślenie z listy studentów jest bardzo daleko idącą i dotkliwą sankcją. Organy uczelni obowiązane są zatem zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. szczegółowo i wnikliwie przeprowadzić postępowanie dowodowe, zebrać wyczerpująco materiał dowodowy i wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że student dopuścił się naruszenia obowiązków uzasadniającego wydanie decyzji o skreśleniu z listy studentów (por. wyrok WSA w Lublinie z 27 grudnia 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 556/18, LEX nr 2618308). W utrwalonym orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie przyjmuje się, że w przypadku, gdy prawo materialne pozostawia rozstrzygnięcie organu uznaniu administracyjnemu, czyli umożliwia organowi wybór rodzaju rozstrzygnięcia, obowiązkiem organu jest załatwić sprawę po dokładnym wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok NSA z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, wyrok WSA w Olsztynie z 27 maja 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 376/14, pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym, jakkolwiek ma ograniczony zakres, to jednak wymaga zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy oraz, czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Sąd bada, czy w takim postępowaniu podjęto kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz czy organ uwzględnił słuszny interes strony. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie aktu uznaniowego z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną. Ocenie sądu nie podlegają natomiast kryteria słuszności, czy celowości podjętego rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z 20 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 130/10, LEX nr 595054 i z 6 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK1981/14, LEX nr 1769229). Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, sąd uznał, że organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że jak to już było wyżej wskazane art. 108 ust. 2 pkt 3 ustawy przewiduje możliwość skreślenia studenta w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. W wypadku tego typu rozstrzygnięć przede wszystkim fakt niezaliczenia semestru czy przedmiotu musi być niewątpliwy, ale ponadto organ powinien także ustalić i rozważyć wszystkie inne okoliczności dotyczące studenta mogące mieć wpływ na treść decyzji. Organ nie może zatem ograniczyć się do stwierdzenia, że przepis prawa dozwala mu na określone działanie, lecz powinien w sposób wyczerpujący przedstawić cały wywód, z którego będzie wynikać, dlaczego w danym stanie faktycznym i prawnym inne rozstrzygnięcie nie mogło zapaść. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika jedynie, iż organ faktycznym powodem rozstrzygnięcia o skreśleniu skarżącego z listy studentów uczynił otrzymanie oceny niedostatecznej z Końcowego Egzaminu Testowego. Powyższe było wynikiem przesiewowej weryfikacji skarżącego wykrywaczem metalu, która dała pozytywny wynik. Skarżący odmówił okazania przedmiotu wywołującego reakcję urządzenia, co zgodnie z zapisami § 19 ust. 11 Regulaminu studiów obowiązującego w roku akademickim 2023/2024, jest równoznaczne z posiadaniem niedozwolonego urządzenia, a to z kolei skutkuje otrzymaniem oceny niedostatecznej ze wszystkich terminów egzaminu. Wskazać jednak należy, że w aktach kontrolowanej sprawy brak jest kluczowego dla jej rozstrzygnięcia dokumentu w postaci protokołu z przebiegu Końcowego Egzaminu Testowego, z którego zdaniem organu ma jasno wynikać, że studenta poproszono o okazanie urządzenia wykrytego podczas przesiewowej kontroli wykrywaczem metali. Brak w aktach sprawy kluczowego materiału dowodowego w oparciu, o który organ formułuje swoje oceny powoduje, że wydana w sprawie decyzja nie może zostać prawidłowo skontrolowana, a przede wszystkim być uznana za zgodną z prawem. Jak wskazał tutejszy sąd w wyroku z 19 marca 2025 r. w sprawie sygn. akt III SA/Łd 894/24 (LEX nr 3849703) już w okresie międzywojennym w orzecznictwie Najwyższego Trybunału Administracyjnego podkreślano, że niemożność stwierdzenia w aktach administracyjnych okoliczności decydujących dla oceny legalności orzeczenia stanowi wadliwość postępowania (wyrok Najwyższego Trybunału Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 1924 r. l. rej. 516/23, ZW 348). Brak w aktach administracyjnych danych faktycznych, które pozwalałyby stwierdzić, że konkluzja władzy pozwanej istotnie opiera się na przesłankach faktycznych, uzasadniających wydaną decyzję, stanowi niezupełność stanu faktycznego sprawy (wyrok NTA z dnia 25 marca 1925 r. l.rej. 517/24, ZW 602 – podaję za: E. Iserzon, Postępowanie administracyjne. Komentarz, Kraków 1937, s. 89). Mając powyższe na uwadze dokonana przez Rektora ocena wystąpienia powodu uzasadniającego skreślenie skarżącego z listy studentów, z powodu braku materiału dowodowego, nie znajduje koniecznego dla wywodzonych wniosków potwierdzenia w aktach sprawy, co prowadzi do stwierdzenia, że organ naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. co - w ocenie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisów tych wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, podejmując wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tej natomiast sprawie, nie zgromadzono materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie kluczowych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, a w konsekwencji nie przeprowadzono prawidłowej ocen przesłanek wydania decyzji. Kolejną wadą zaskarżonej decyzji jest brak jej należytego uzasadnienia. Prawidłowość uznaniowej decyzji organu o skreśleniu z listy studentów na podstawie art. 108 ust. 2 ustawy wiąże się z realizacją przez organ obowiązku szczególnie wnikliwego uzasadnienia. Oprócz tego, że zaistniała przesłanka wydania takiej decyzji organ musi wskazać, dlaczego zdecydował się w tym konkretnym przypadku skorzystać z ustawowego upoważnienia do skreślenia studenta z listy studentów. Nie wystarcza zatem powołanie się na określoną przesłankę i wskazanie, że organ może ze swej kompetencji uczynić użytek, nie wystarcza też odwołanie się do interesu społecznego z pominięciem słusznego interesu obywatela, tak jak to uczynił Rektor w rozpoznanej sprawie. W decyzji stwierdził on, że "nie znalazł podstaw do odstąpienia od wydania przedmiotowej decyzji. Zdaniem Rektora, umożliwianie studiowania osobom niewypełniającym obowiązków związanych z kształceniem w Uniwersytecie narusza nie tylko interes społeczny - ze względu na absorbowanie ograniczonych środków finansowych Uniwersytetu, ale także zasadę równości wobec prawa, w szczególności z uwagi na studentów, którzy w sposób właściwy realizują obowiązki wynikające z Regulaminu studiów" (s. 2 decyzji). Takie uzasadnienie nie odpowiada wymaganiom art. 7 k.p.a. z przewidzianą tam zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, a nie tylko interesu społecznego - jak chciał to widzieć organ. Art. 7 k.p.a. nie ustala hierarchii interesu społecznego i słusznego interesu obywateli ani też nie określa zasad rozstrzygania konfliktów między nimi. Z jego brzmienia wynika, iż ustawodawca przyjmuje regułę, zgodnie z którą oba te interesy podlegają równorzędnej ochronie bez dominacji któregokolwiek z nich. W państwie prawa nie ma bowiem miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 września 2008 r., V SA/Wa 943/08, LEX nr 470086). A zatem uznaniowe skreślenie z listy studentów zależy od wykazania przez organ, że w konkretnej sprawie nie było możliwe pozostawienie studenta na studiach, bo stoi temu na przeszkodzie interes społeczny (ogólnym). W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że omawiana regulacja prawna pozostawia decyzję o skreśleniu studenta z listy studentów, w przypadku zaistnienia co najmniej jednej z przyczyn w nim wskazanych, ocenie organu w szczególności po to, ażeby mógł on uwzględnić wystąpienie po stronie studenta przyczyn, które usprawiedliwiają niedopełnienie ciążących na nim obowiązków i tym samym przemawiają za odstąpieniem od skreślenia go z listy studentów. W postępowaniu dotyczącym skreślenia z listy studentów organy uczelni powinny ustalić i rozważyć wszystkie inne okoliczności podnoszone przez studenta mogące mieć wpływ na treść decyzji (por. wyrok NSA z 7 kwietnia 2022 r., sygn. akt III OSK 4974/21, LEX nr 3332783). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak rzetelnych rozważań w tym zakresie. Organ kompletnie pominął okoliczności związane z dotychczasowym przebiegiem studiów skarżącego, który w odwołaniu od oceny niedostatecznej z KET podkreślił, że jest dobrym studentem ze średnią ocen z całego toku studiów na poziomie 4.39, zaś za poprzedni semestr 4,86. Tak wysoka średnia umożliwiła studentowi wcześniejsze (przed formalnym ukończeniem studiów) przystąpienie do Lekarskiego Egzaminu Końcowego (LEK), który skarżący zdał 24 lutego 2024 r. z wynikiem prawie 83%. Nadto w zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w związku z niespełnieniem wymagań określonych w Regulaminie studiów skarżący nie uzyskał zgody na warunkowe zaliczenie semestru ani na jego powtarzanie. Powyższa argumentacja miała zapewne służyć wykazaniu, że w zaistniałej w sprawie sytuacji faktycznej studentowi nie przysługiwały już przewidziane Regulaminem studiów możliwości kontunuowania studiów, w tym prawo do powtarzania semestru. Powyższe okoliczności nie wynikają jednak z akt kontrolowanej sprawy, a ponadto strona na rozprawie oświadczyła, że z uwagi na zawarte w Regulaminie studiów zapisy nie występowała z wnioskiem o warunkowe zaliczenie semestru ani o jego powtarzanie. A zatem twierdzenia organu ponownie nie znajdują pokrycia w materiale dowodowym sprawy. W tym miejscu, nie jako na marginesie, sąd pragnie podkreślić, na co już kilkukrotnie zwracał uwagę w swoich wcześniejszych rozstrzygnięciach, że zapisy regulaminu studiów na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi dotyczące zasad powtarzania semestru uznać należy za dyskryminujące w odniesieniu do studentów kierunku lekarskiego MON i sprzeczne z art. 85 ust. 1 pkt 7 ustawy. Zgodnie z przywołanym przepisem student ma prawo do powtarzania określonych zajęć z powodu niezadowalających wyników w nauce na zasadach określonych w regulaminie studiów. Z kolei w obowiązującym w roku akademickim 2023/2024 Regulaminie studiów U.M. zasady dotyczące ponownego wpisu na ten sam semestr (powtarzania semestru) uregulowano w § 28. Zgodnie z § 28 ust. 1. Regulaminu studiów student, który nie uzyskał zaliczenia semestru, może złożyć wniosek o ponowny wpis na ten sam semestr, zwany dalej "powtarzaniem semestru". Prodziekan podejmuje rozstrzygnięcie w sprawie powtarzania semestru na podstawie dotychczasowego przebiegu studiów studenta (§ 28 ust. 2a Regulaminu studiów). Stosownie zaś do § 28 ust. 6 pkt 6 Regulaminu studiów Prodziekan nie udziela zgody na powtarzanie semestru, jeżeli student w szczególności jest studentem kierunku lekarskiego MON. Wprawdzie zgodnie z brzmieniem art. 85 ust. 1 pkt 7 ustawy realizacja tego prawa następuje "na zasadach określonych w regulaminie studiów", co zdaniem sądu oznacza, że w akcie wewnętrznym uczelni mogą być określone warunki, które student musi spełnić w celu uzyskania tej możliwości. Regulamin studiów nie może jednak takiej możliwości gwarantowanej ustawą studenta pozbawiać. Zdaniem sądu, zasady określone w regulaminie nie mogą skutkować eliminacją praw podmiotowych przyznanych na mocy aktu normatywnego powszechnie obowiązującego, jak również w konsekwencji naruszeniem konstytucyjnego prawa do nauki. Regulamin studiów bowiem ma jedynie określać warunki w jakich odbywa się realizacja tegoż prawa. Przepisy wewnętrzne obowiązujące w uczelni nie mogą być sprzeczne, ani z ustawą, na podstawie której zostały wydane, ani z Konstytucją i naruszać podmiotowe prawo do nauki w tym prawo studenta do powtarzania zajęć. (por. wyrok WSA w Łodzi z 17 marca 2023 r. sygn. akt III SA/Łd 846/22 LEX nr 3517298, wyrok WSA w Łodzi z 2 października 2024 r., III SA/Łd 385/24, LEX nr 3774495, . wyrok WSA w Łodzi z 19 marca 2025 r., III SA/Łd 894/24, LEX nr 3849703). Końcowo wskazać jeszcze należy, że w zaskarżonej decyzji organ w sposób nieprawidłowy wskazał podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia. Decyzją z 7 października 2024 r. Rektor Uniwersytetu Medycznego w Łodzi orzekł o skreśleniu skarżącego z listy studentów na podstawie "§ 6 ust. 1 i § 56 ust. 2 pkt 3 w związku z § 57 ust. 7 Regulaminu studiów w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi, wprowadzonego uchwałą nr 26/2024 z dnia 25 kwietnia 2024 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi ze zm. (t.j. uchwała nr 19/2023 z dnia 27 kwietnia 2023 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi), zwanego dalej "Regulaminem studiów". W tym miejscu wskazać należy, że w roku akademickim 2023/2024, z którego skreślony został skarżący i w toku którego miały miejsce zarzucane mu przez władze uczelni nieprawidłowości, na Uniwersytecie Medycznym w Łodzi obowiązywał Regulamin studiów wprowadzony uchwałą Senatu UM w Łodzi nr 13/2022 z dnia 28 kwietnia 2022r. ze zmianami wprowadzonymi uchwałą Senatu UM w Łodzi nr 19/2023 z dnia 27 kwietnia 2023 r. Z kolei uchwałą nr 26/2024 z dnia 25 kwietnia 2024 r. Senat Uniwersytetu Medycznego w Łodzi z dniem 1 października 2024 r. wprowadził nowy Regulamin studiów Uniwersytecie Medycznym w Łodzi. W § 2 tej uchwały wskazano, że z dniem 30 września 2024 r. traci moc uchwała Senatu UM w Łodzi nr 13/2022 z dnia 28 kwietnia 2022 r. A zatem w dniu wydawania zaskarżonej decyzji nie obowiązywała uchwała nr 26/2024 z dnia 25 kwietnia 2024 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi ze zm. której tekst jednolity stanowiłaby uchwała nr 19/2023 z dnia 27 kwietnia 2023 r. Senatu Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. W kontrolowanej sprawie podstawę skreślenia skarżącego z listy studentów mogły stanowić zapisy § 56 ust. 2 pkt 3 w związku z § 57 ust. 7 Regulaminu studiów w Uniwersytecie Medycznym w Łodzi przyjętego uchwałą nr 26/2024 zaś ocena wystąpienia zarzucanych stronie naruszeń, która doprowadziła do nieuzyskania zaliczenia semestru w określonym terminie winna być dokonana przez organ w oparciu o zapisy regulaminu obowiązującego w roku akademickim 2023/2024 tj Regulaminu studiów w brzmieniu ustalonym uchwałą Senatu UM w Łodzi nr 19/2023 z dnia 27 kwietnia 2023 r. Braki w materiale dowodowym sprawy i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są tego rodzaju, że uniemożliwiają merytoryczną ocenę zawartego w niej rozstrzygnięcia pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego. W kontrolowanej sprawie doszło zatem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy co uzasadnia uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.. Rozstrzygnięcie o kosztach (punkt 2 wyroku) zapadło na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. uwzględniając poniesione przez skarżącego celowe koszty w łącznej kwocie 697 zł, na które składają się: wpis od skargi (200 zł), kwota wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi według stawek minimalnych, zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) (480 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Dokonując ponownej oceny spełnienia przez skarżącego przesłanek warunkujących skreślenie z listy studentów organ zgodnie z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 ust. 3 k.p.a. zbierze w sposób wyczerpujący i wszechstronny materiał dowodowy i w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów oceni czy spełnione zostały przesłanki umożliwiające skreślenie studenta z listy studentów. Przy czym uzasadnienie takiej decyzji musi zawierać wszechstronną analizę i ocenę całego materiału dowodowego oraz powinno przedstawiać wyczerpująco cały ciąg przyczynowo skutkowy jaki doprowadził organ do takiego rozstrzygnięcia. EC

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło