III SA/Łd 928/25

Dnia 8 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.P.-B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 29 października 2025 roku znak: SKO.4104.92.2025 w przedmiocie pozostawienia pisma bez rozpoznania postanawia: odrzucić skargę. d.cz J.P.-B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 29 października 2025 r., znak: SKO.4104.92.2025, w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania ponaglenia skarżącego z 23 października 2025 r. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zgodnie z art. 58 § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę: jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego (pkt 1); wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2); gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3); jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4); jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5); jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego (pkt 5a); jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (pkt 6). Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest więc pozostawanie sprawy, której dotyczy skarga, w kognicji sądu administracyjnego (art. 58 1 pkt 1 p.p.s.a.). Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Jak stanowi art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne (pkt 1); postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie (pkt 3); inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 4); pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego (pkt 4a); opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii (pkt 4b); akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (pkt 8); bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (pkt 9). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przytoczone powyżej przepisy umożliwiają zaskarżenie do sądu administracyjnego aktów lub czynności organów administracji publicznej oraz podmiotów, które na mocy przepisów szczególnych uprawnione są do prowadzenia działalności mieszczącej się w zakresie pojęcia "działalności publicznej". Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne ma zatem charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne, czy też ich brak, wskazane w ustawie. Przedstawiony powyżej katalog ma charakter zamknięty, co oznacza, że wniesienie skargi wykraczającej poza ten zakres skutkuje jej odrzuceniem jako niedopuszczalnej, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 29 października 2025 r. o pozostawieniu bez rozpoznania na podstawie art. 63 § 1 k.p.a. ponaglenia skarżącego z 23 października 2025 r. wniesionego na adres e-mail organu. Wskazać należy, że pismo o pozostawieniu podania bez rozpoznania nie należy do kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2-3 i art. 4 p.p.s.a., na które mogą być wnoszone skargi do sądu administracyjnego. Niewątpliwie pozostawienie podania bez rozpoznania (bądź rozpatrzenia) jest czynnością o charakterze materialnotechnicznym, dla której Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje określonej formy rozstrzygnięcia w postaci decyzji czy postanowienia. Zaskarżona czynność nie jest zatem ani decyzją, ani postanowieniem, nie służy od niej odwołanie, ani zażalenie, a zatem nie należy ona do katalogu aktów podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. W szczególności brak jest podstaw do uznania czynności organu, polegającej na poinformowaniu strony o pozostawieniu pisma bez rozpoznania za czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że przepis ten odnosi się wyłącznie do aktów lub czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów administracyjnego prawa materialnego, wymagających od organu wykonującego administrację publiczną potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku o charakterze materialnym. Natomiast pozostawienie podania bez rozpoznania na podstawie art. 63 § 1 k.p.a. wywołuje wyłącznie skutki procesowe (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 28 stycznia 2026 r., IV SA/Wr 698/25; postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 20 stycznia 2026 r., II SA/Go 644/25). Nie oznacza to jednak, że osoba, do której adresowana jest czynność, pozbawiona jest obrony swoich praw. W doktrynie i orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że strona w takiej sytuacji może złożyć do sądu skargę na bezczynność organu (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.), wobec zaniechania wszczęcia lub kontynuowania postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego przez nią podania. Dokonanie oceny, czy skarga na bezczynność jest zasadna, wymaga wówczas kontroli zgodności z prawem pozostawienia przez organ podania bez rozpoznania (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 28 stycznia 2026 r., IV SA/Wr 698/25; postanowienie WSA w Warszawie z 25 września 2025 r., V SA/Wa 3639/24). Podsumowując stwierdzić należy, że skarga na czynność materialnotechniczną polegającą na pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania nie podlega kontroli sądów administracyjnych. Skarga wywiedziona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez J.P.-B. jest zatem niedopuszczalna i stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. podlega odrzuceniu. Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. d.cz.