III SA/Łd 932/17

Dnia 5 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi M.J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów uchyla zaskarżone postanowienie. Starosta Powiatu P. postanowieniem z dnia [...], nr [...] ustalił koszty postępowania w sprawie ustalenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w kwocie 980 zł. i zobowiązał M.J. do uiszczenia tych kosztów. W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśnił, że w dniu 20 marca 2017 r. została wydana przez tutejszy organ decyzja o ustaleniu klasyfikacji w działce nr 325, położonej w obrębie nr 9 miasta S., której właścicielem jest M.J. Zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji ustala wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. M.J. w dniu [...] złożył wniosek o przeprowadzenia klasyfikacji gruntów działki stanowiącej jego własność, oznaczonej nr 325 położonej w S., obręb nr 9. W toku prowadzonego postępowania, w związku z wymogami § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 września 2012 r. w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, zaistniała potrzeba przeprowadzenia analizy materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, przeprowadzenia czynności klasyfikacyjnych w terenie i sporządzenia projektu ustalenia klasyfikacji. W związku z tym powołano klasyfikatora – gleboznawcę do opisanych wyżej czynności, który w dniu 28 lutego 2017 r. przedłożył opinię w powyższym zakresie, to jest projekt ustalenia klasyfikacji. Za sporządzenie opinii otrzymał wynagrodzenia w kwocie 980 zł. Organ wskazał, że na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Oznacza to, że udział w kosztach postępowania administracyjnego zależy od posiadania przez określony podmiot interesu prawnego, czyli interesu własnego, indywidualnego, opartego na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego. M.J. wniósł zażalenie na postanowienie, odmawiając poniesienia kosztów przywrócenia klasyfikacji gruntowej przedmiotowej działki. Uzasadniając swoje stanowisko stwierdził, że przywrócenia klasyfikacji dokonano dla użytku "R", który od roku 1986 niezgodnie z prawem i bez wiedzy właściciela miał błędny opis Ba i Bi. Przez ok. 30 lat rejestr gruntu dla tej działki nie miał waloru dokumentu urzędowego, gdyż opisy jak wyżej były niezgodne ze stanem w terenie. Był to zawsze użytek gruntowy "R" bez znamion terenu zabudowanego. Sprawa mała być wyjaśniona w wszczętym przez starostę w dniu 31 maja 2016 r. postępowaniu administracyjnym ([...]). Dotychczas skarżący nie otrzymał informacji o zakończeniu tego postępowania. Kontynuacja postępowania jest konieczna, aby wykazać, że koszty uporządkowania ewidencji gruntów dla działek Bi obrębu 9 w S. powinien ponieść Starosta Powiatu ( art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przez wiele lat właściciele użytków gruntowych Bi obciążani byli w sposób nieuprawniony wysokim podatkiem od nieruchomości, zamiast podatkiem rolnym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...], nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wydanego postanowienia stwierdził, że podziela ustalenia organu I instancji. Wskazał także, że strona w zażaleniu oprócz odmowy poniesienia kosztów klasyfikacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów zawarła zarzuty odnoszące się do decyzji starosty [...] z dnia [...] w sprawie gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zarzuty nie zostały rozpoznane obecnie przez organ odwoławczy, gdyż nie jest przedmiotem tego postępowania rozpatrzenie odwołania od decyzji, a jedynie rozpatrzenie zażalenia na postanowienie. M.J. w dniu [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie organu odwoławczego podnosząc, że odmawiał i nadal odmawia ponoszenia kosztów pozyskania dowodów w sprawie użytkowania działki nr 325, która zawsze była gruntem rolnym, obecnie nieuprawianym. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej: p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, tj. ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji lub postanowienia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić ich nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie sądu zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, to jest artykułów 15, 124 § 2 , 8 i 11 k.p.a. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Starostwa Powiatu [...] w uzasadnieniu wydanego postanowienia wskazał, że stronę obciążają koszty postępowania na podstawie art. 262 § 1 k.p.a., bowiem koszty sporządzonej opinii poniesiono w jej interesie. W zażaleniu skarżący powołał się na okoliczność niezasadnej zmiany klasyfikacji należącego do niego gruntu, spowodowanej błędami organów administracji. Jego zdaniem przywrócenie prawidłowej klasyfikacji wymagało sporządzenia projektu ustalenia klasyfikacji. Koszty opinii klasyfikatora powinny obciążać organ administracji, a nie właściciela nieruchomości. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów zażalenia. W uzasadnieniu wydanego postanowienia wyjaśnił jedynie, że podziela ustalenia organu I instancji. Przewidziana w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga, aby w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem postępowania przez każdy z tych organów, zaś w wydanych orzeczeniach ustosunkowano się do żądań strony. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja orzeczenia organu I instancji, a ponowne rozpoznanie sprawy. Obowiązek zamieszczenia w postanowieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego został uregulowany w art. 124 § 2 i 125 § 3 k.p.a. oraz wynika z brzmienia art. 107 § 4 k.p.a., do którego odsyła art. 126 k.p.a. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie jest istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. W uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Jest to element decydujący o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostaje w sprzeczności także z wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Organ odwoławczy po zapoznaniu się z zażaleniem strony zobowiązany był odnieść się do zarzutów w nim zawartych i dokładnie wyjaśnić dlaczego zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym przez organ I instancji w przedmiocie ponoszenia kosztów postępowania przez stronę skarżącą. Tylko w ten sposób byłby w stanie wyjaśnić, czy nieprawidłowa klasyfikacja gruntów została faktycznie spowodowana wadliwym działaniem organów administracji (jak twierdzi strona), czy też jej przyczyny były inne - niezależne od działania ww. organów, w związku z czym zarzuty zażalenia są niezasadne. Zawarte w uzasadnieniu postanowienia organu odwoławczego lakoniczne stwierdzenie, iż podziela ustalenia organu I instancji nie może przekonać strony o nieprawidłowości jej stanowiska o braku podstaw do obciążenia jej kosztami postępowania w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę odniesie się wnikliwie do zarzutów zażalenia. W szczególności rozważy, czy konieczność sporządzenia opinii rzeczoznawcy nie pozostaje w związku z nieprawidłowym wypełnianiem obowiązków przez organy administracji publicznej, jak podnosił skarżący w zażaleniu i wcześniej we wniosku z dnia 15 grudnia 2016 r. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie. D.Cz.