III SA/Łd 938/11

PostanowienieWSA w Łodzi2011-11-17

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy jest zasadny, biorąc pod uwagę ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych w takich sprawach?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowy, ponieważ strona skarżąca jest z mocy prawa zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e) PPSA. Jednocześnie, w przypadku wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może być przyznane prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący przedstawił oświadczenie o swoim stanie majątkowym, wskazując na zasiłek rehabilitacyjny jako jedyne dochody i brak posiadanych nieruchomości czy oszczędności, a także na orzeczoną niepełnosprawność.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego R.A. III SA/Łd 938/11 Uzasadnienie J. J. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Wyrokiem z dnia 12 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W dniu 12 listopada 2011 r. skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jedyne dochody skarżącego stanowi zasiłek rehabilitacyjny w kwocie 3.130,38 zł. Skarżący – zgodnie z oświadczeniem – nie jest właścicielem domu, mieszkania ani innej nieruchomości. Nie posiada także żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Nadmienił również, że jest osobą niepełnosprawną o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta on już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych jako bezprzedmiotowe należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia). Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym fakt, iż jedyne dochody gospodarstwa domowego stanowi zasiłek rehabilitacyjny w wysokości 3.130,38 zł. co istotne skarżący jest osobą niepełnosprawną, co niewątpliwie łączy się z koniecznością ponoszenia zwiększonych kosztów świadczeń leczniczo-rehabilitacyjnych oraz zakupu leków. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Z uzyskiwanych natomiast dochodów ponosi koszty bieżącego utrzymania. W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło