III SA/Łd 94/05

Dnia 21 kwietnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, Asesor Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. z dnia [...] Nr [...] Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta Powiatu P. działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm./ oraz art. 9 ust 1 pkt 14 lit. b i art. 55 ust 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. z 2004 r., Nr 99, poz. 1001/ - odmówił S. B. prawa do stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki. W uzasadnieniu decyzji Starosta P. wskazał, iż S. B. w dniu [...] ukończył Zasadniczą Szkołę Zawodową w B.. W dniu 23 czerwca 2003 roku został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Następnie w dniu 29 lipca 2004 roku złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. wniosek o przyznanie stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki, w którym podniósł, iż jest absolwentem Zasadniczej Szkoły Zawodowej w B. i kontynuuje naukę w Zaocznym Technikum Spożywczym Dla Dorosłych w P., jest osobą bezrobotną i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Po rozpatrzeniu wniosku organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2004 roku - bezrobotnemu, o którym mowa w art. 49 pkt. 1 i 4 cyt. ustawy, który w okresie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy podjął dalszą naukę w szkole ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej dla dorosłych lub w szkole wyższej w systemie studiów wieczorowych lub zaocznych, starosta na wniosek bezrobotnego przyznaje stypendium w wysokości 40% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, wypłacane przez okres 12 miesięcy. Organ I instancji ustalił, że S. B. dalszą naukę podjął w okresie 6 miesięcy od dnia rejestracji jako bezrobotny w powiatowym urzędzie pracy, jednakże przed dniem 1 czerwca 2004 roku tj, przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wprowadzającą regulację z art. 55 ust. 1 cyt. ustawy. W przedmiocie ustalenia zastosowania w powyższym przypadku art. 55 ust. 1 ustawy i ustalenia uprawnień do stypendium Starosta P. wystąpił z zapytaniem prawnym do Ministerstwa Gospodarki i Pracy. Wobec negatywnej opinii Ministerstwa, zgodnie z którą art. 55 ust 1 ustawy ma zastosowanie do osób, które podjęły naukę /odnosząc się do I roku nauki/ po dniu wejścia w życie ustawy tj. po dniu 31 maja 2004 roku, Starosta P. stwierdził brak podstaw do ustalenia S. B. uprawnień do stypendium. Na powyższą decyzję Starosty P. w dniu [...] S. B. wniósł odwołanie do Wojewody [...]. W uzasadnieniu podniósł, iż środki przyznane na stypendia dotyczą wszystkich uczniów, nie tylko zarejestrowanych w 2004 roku oraz przedstawił trudną sytuację materialną. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 10 ust 4 pkt. 2, art. 55 ust 1 i 2, art. 139 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji. Ponadto wyjaśnił, iż w poprzednim stanie prawnym stypendium z tytułu podjęcia nauki przysługiwało zgodnie z art. 37 d ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, bezrobotnemu zamieszkałemu w powiecie /gminie/ uznanym za zagrożony szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym, który po utracie statusu absolwenta, w okresie 6 miesięcy podjął dalszą naukę w systemie wieczorowym lub zaocznym w szkole ponadpodstawowej, ponadgimnazjalnej albo w szkole wyższej, starosta, na wniosek bezrobotnego, przyznawał stypendium w wysokości 60% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1, wypłacane przez okres 12 miesięcy, z zastrzeżeniem ust. 1a-3. Stypendium przysługiwało pod warunkiem nieprzekroczenia wysokości dochodu na osobę w rodzinie, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej. W tym stanie rzeczy Wojewoda [...] powołując się na Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 roku zmieniające rozporządzenie w sprawie określenia powiatów /gmin/ zagrożonych szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym wskazał, iż Powiat P. nigdy nie był powiatem zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. W związku z powyższym oraz zgodnie z art. 139 ust 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który stanowi, iż zasiłki, dodatki szkoleniowe oraz inne świadczenia z tytułu bezrobocia przyznane bezrobotnym przed dniem wejścia w życie ustawy są wypłacane na zasadach określonych w dotychczasowych przepisach, z wyjątkiem ich waloryzacji i zawieszania, które są dokonywane na zasadach określonych w niniejszej ustawie, Wojewoda [...] uznał, iż decyzja Starosty P. z dnia [...] została wydana prawidłowo. S. B. wniósł skargę na decyzję Wojewody [...] w dniu 4 stycznia 2005 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Skarżący w uzasadnieniu podtrzymał argumenty podniesione w odwołaniu oraz podważył słuszność zaskarżonej decyzji i przepisów na podstawie których został wydana. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, iż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy są bezwzględnie obowiązujące i świadczenia w niej określone może otrzymać osoba spełniająca przesłanki ustawowe, a organ administracji nie ma możliwości przyznania ich w drodze uznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna . Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie jest bezsporne, iż skarżący S. B. w dniu 6 czerwca 2003 roku ukończył Zasadniczą Szkołę Zawodową w B.. W dniu 23 czerwca 2003 roku został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Następnie w dniu 29 lipca 2004 roku złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. wniosek o przyznanie stypendium z tytułu podjęcia dalszej nauki, w którym podniósł, iż jest absolwentem Zasadniczej Szkoły Zawodowej w B. i kontynuuje naukę w Zaocznym Technikum Spożywczym Dla Dorosłych w P., jest osobą bezrobotną i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Odmowę przyznania skarżącemu prawa do stypendium organy obu instancji oparły na interpretacji przepisu art. 55 ust 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. z 2004 r., Nr 99, poz. 1001/ dokonanej przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy w piśmie z dnia 14 października 2004 r., Zdaniem Ministerstwa przepis art. 55 ma zastosowanie tylko do osób, które podjęły naukę po dniu wejścia w życie tego przepisu. Organy administracji nie wskazały innych przyczyn odmowy przyznania skarżącemu stypendium. Zgodnie z treścią tego przepisu - bezrobotnemu, o którym mowa w art. 49 pkt. 1 i 4 cyt. ustawy, który w okresie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania w powiatowym urzędzie pracy podjął dalszą naukę w szkole ponadpodstawowej lub ponadgimnazjalnej dla dorosłych lub w szkole wyższej w systemie studiów wieczorowych lub zaocznych, starosta na wniosek bezrobotnego przyznaje stypendium w wysokości 40% kwoty zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust 1, wypłacane przez okres 12 miesięcy. Wprawdzie przepis ten obowiązuje od dnia 1 czerwca 2004r., ale w cytowanej ustawie brak jest zapisu, iż przepis ten ma zastosowanie tylko do osób, które podjęły naukę po dniu wejścia w życie tego przepisu. Brak zatem uzasadnienia dla przyjęcia stanowiska reprezentowanego przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy w piśmie z dnia 14 października 2004 r., oraz organy administracji obu instancji orzekających w tej sprawie. Rozdział 22 tej ustawy zawiera przepisy przejściowe. W przepisach tych ustawodawca odniósł się jedynie do sytuacji w których m. inn. świadczenia z tytułu bezrobocia były już przyznane bezrobotnemu przez organy przed dniem wejścia w życie ustawy. W takiej sytuacji są one wypłacane na zasadach określonych w dotychczasowych przepisach, z wyjątkiem ich waloryzacji i zawieszania, które są dokonywane na zasadach określonych w ustawie o promocji i zatrudnieniu. Skarżący jednak nie miał przyznanego stypendium przed dniem wejścia w życie ustawy i nie składał nawet wtedy takiego wniosku. Nie można zatem stosować w stosunku do skarżącego przepisów ustawy poprzednio obowiązującej. Skoro zatem ustawa poprzednio obowiązująca nie ma zastosowania w przypadku skarżącego, a z ustawy obecnie obowiązującej nie wynika ograniczenie jej zastosowania do osób, które podjęły naukę po dniu wejścia w życie tego przepisu – do skarżącego należy stosować wprost przepis art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bez niekorzystnej dla niego interpretacji tego przepisu. Stosując bowiem interpretację Ministerstwa Gospodarki i Pracy dopuścić należałoby do sytuacji w której określona grupa osób ( a w tym i skarżący ) nie podlegałaby przepisom żadnej ustawy – ani ustawy poprzednio obowiązującej, ani ustawy obowiązującej obecnie. Naruszałoby to art. 31 ust. 3, 32, 67 ust. 2 i 70 ust. 4 Konstytucji RP. Nie można się również zgodzić ze stanowiskiem organu, iż za przyjęciem niekorzystnej dla skarżącego interpretacji przemawia również to, że gdyby skarżący złożył wniosek w czasie obowiązywania art. 37 d ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( t.j. Dz.U. z 2003 r nr 58 poz. 514 ze zm. ) to nie otrzymałby stypendium z uwagi na to , że powiat p. nie był i nie jest powiatem zagrożonym szczególnie wysokim bezrobociem strukturalnym. Z przepisów obu cytowanych powyżej ustaw wynika bowiem , iż bezrobotny z datą rejestracji nabywa określone w obowiązujących przepisach uprawnienia. Wraz ze zmianą tych przepisów uprawnienia bezrobotnych mogą ulec zmianie, o ile przepisy przejściowe takiej sytuacji nie wykluczą. Taka sytuacja miała miejsce w tym przypadku. Skarżący nie mógłby jako bezrobotny uzyskać stypendium w czasie obowiązywania poprzedniej ustawy z uwagi na treść art. 37 d, lecz przepis art. 55 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia umożliwia skarżącemu uzyskanie stypendium, oczywiście w sytuacji spełnienia przez skarżącego pozostałych przesłanek wymienionych w tym przepisie. Brak pozostałych przesłanek wprawdzie nie został przez organy administracji podniesiony, ale i nie zostało to wyjaśnione, a zatem doszło do naruszenia także art. 7 i 77 § 1 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.