III SA/Łd 943/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym skargi R.B. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 275/17 w sprawie ze skargi R.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o umorzenie należności z tytułu składek p o s t a n a w i a : odrzucić skargę o wznowienie postępowania. D.Cz. Wyrokiem z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 275/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi R.B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o umorzenie należności z tytułu składek, uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r., nr [...] w zakresie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych pracowników nie będących płatnikami tych składek oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r, nr [...] w zakresie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych pracowników nie będących płatnikami tych składek i oddalił skargę w pozostałej części. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 9 marca 2018 r. Wyrok jest prawomocny od dnia 27 sierpnia 2018 r. W dniu 24 kwietnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2018 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Po rozpoznaniu sprzeciwu postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego. W dniu 10 września 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo, w którym skarżący zakwestionował postanowienie sądu z dnia 10 sierpnia 2018 r. i ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy. Na podstawie zarządzenia z dnia 14 września 2018 r. R.B. został wezwany do sprecyzowania charakteru złożonego pisma i jednocześnie pouczony, że od daty doręczenia mu postanowienia z dnia 10 sierpnia 2018 r. tj. od 27 sierpnia 2018 r., rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwanie zostało doręczone R.B. 4 października 2018 r. W dniu 16 października 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo skarżącego z dnia 10 października 2018 r., precyzujące, że jego pismo z dnia 10 września 2018 r. dotyczy: 1/Przydzielenia pomocy prawnej. 2/ Wznowienia sprawy – całość dotyczy umorzenia składek zgodnie z ustawa abolicyjną które podlegały umorzeniu. Na podstawie zarządzenia z dnia 17 października 2018 r. R.B. został wezwany do wyjaśnienia, czy skargę o wznowienie postępowania składa w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 275/17 czy w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 276/17, czy też w obu sprawach. W odpowiedzi R.B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo z dnia 3 listopada 2018 r. w którym podał, że jego pismo dotyczy: "1. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytuły składek. 2. Przydzielenia pomocy prawnej. 3. Wznowienia sprawy – całość dotyczy umorzenia składek zgodnie z ustawą abolicyjną, które podlegały umorzeniu. 4. Jest to skarga także o wznowienie postępowania w obu sprawach wymienionych w piśmie z dnia 18 października 2018 r. o sygn. akt 275/17 i 276/17, 5. Jest to także skarga o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt 275/17". Skargi o wznowienie postępowania zostały zarejestrowane w Wojewódzki Sądzie Administracyjnym odpowiednio pod sygn.akt III SA/Łd 943/18 i III SA/Łd 944/18. Z uwagi na zawarty w powyższym piśmie wniosek o "przydzielenie pomocy prawnej", sprawa w tym zakresie została skierowana do rozpoznania przez referendarza sądowego. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2019 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 1 marca 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2019 r. o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i odmowie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Przedmiotowe postanowienie R.B. otrzymał w dniu 19 marca 2019 r. Następnie na podstawie zarządzenia z dnia 26 kwietnia 2019 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania przez wskazanie jednej z podstaw wznowienia postępowania wymienionych w art. 271- 273 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a, uzasadnienie podstawy wznowienia, okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz sprecyzowanie żądania, czy wnosi o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. W treści powyższego wezwania R.B. został pouczony o treści art. 271-273, art. 277 i art. 279 p.p.s.a. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 maja 2019 r. W dniu 17 maja 2019 r. do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego z dnia 14 maja 2019 r., stanowiące odpowiedź na powyższe wezwanie, w którym skarżący jako podstawę wznowienia postępowania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 275/17 wskazał art. 271-273 p.p.s.a., wniósł o zachowanie terminu do wniesienia skargi, uchylenie i zmianę zaskarżonego orzeczenia. W uzasadnieniu podał, że " 1. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytuły składek. 2. Przydzielenia pomocy prawnej. 3. Wznowienia sprawy – całość dotyczy umorzenia składek zgodnie z ustawą abolicyjną, które podlegały umorzeniu. 4. Jest to skarga także o wznowienie postępowania w obu sprawach wymienionych w piśmie z dnia 18 października 2018 r. o sygn. akt 275/17 i 276/17, 5. Jest to także skarga o wznowienie postepowania w sprawie o sygn. akt 275/17". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu. Skargę o wznowienie postępowania można oprzeć na jednej z przesłanek wymienionych w Dziale VII ustawy p.p.s.a. "Wznowienie postępowania". Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. tylko w przypadkach przewidzianych w dziale niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Skarga o wznowienie postępowania powinna odpowiadać wymaganiom formalnym stawianym pismom strony (art. 46 p.p.s.a.), a ponadto zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie uchylenia lub zmiany zaskarżonego orzeczenia (art. 279 p.p.s.a.). Szczegółowe przesłanki wznowienia postępowania zostały wyczerpująco wymienione w art. 271 do art. 273 p.p.s.a. Stosownie do tych przepisów można żądać wznowienia postępowania: z powodu nieważności (art. 271 pkt 1 i 2 p.p.s.a.); gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.); gdy orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym lub że orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.) oraz w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a.) lub w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3 p.p.s.a.). Dodatkowo od 10 kwietnia 2010 r. zgodnie z art. 272 § 3 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio, z tym że termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego. Wskazać jednak należy, że nie jest wystarczające samo powołanie przepisu z powyższego zakresu, aby można było mówić o powołaniu przesłanki wznowienia postępowania. Podanie podstawy wznowienia powinno zawierać powołanie i wyraźne określenie, która z podstaw wymienionych w art. 271-273 p.p.s.a. uzasadnia wznowienie postępowania w danej sprawie, natomiast uzasadnienie podstaw wznowienia powinno zawierać w szczególności powołanie okoliczności powodujących istnienie wskazanej podstawy wznowienia, tj. przytoczenie faktów i okoliczności mieszczących się w dyspozycji danego przepisu prawnego, określającego podstawę wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie skarżący w treści skargi o wznowienie postępowania nie wskazał podstawy wznowienia postępowania, a w nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie sądu piśmie z dnia 14 maja 2019 r. jako podstawę wznowienia wskazał art. 271-273 p.p.s.a. Nie wskazał jednak na żadne okoliczności powodujące istnienie wskazanej podstawy wznowienia, tj. nie przytoczył żadnych faktów i okoliczności mieszczących się w dyspozycji danego przepisu prawnego, określającego podstawę wznowienia postępowania. Nie wskazał również okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi. Wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Należy podkreślić, że wskazanie podstawy wznowienia i jej uzasadnienie oraz okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi stanowią elementy obligatoryjne skargi (art. 279 p.p.s.a.), których brak powoduje, że skarga o wznowienie postępowania nie może być rozpoznana merytorycznie. Podnieść należy, że powyższe wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania było "wskazówką" dla skarżącego. Zawierało szczegółowe pouczenie o dostrzeżonych przez sąd brakach formalnych skargi, sposobie i terminie ich usunięcia, a także następstwach ich nieusunięcia w wyznaczonym terminie. W treści tego wezwania zacytowano przepisy art. 271-273, art. 277 i art. 279 p.p.s.a. Wobec braku oparcia skargi o wznowienie postępowania sądowego na konkretnej ustawowej podstawie wznowienia z podaniem jej uzasadnienia i tym samym braku możliwości ustalenia zachowania terminu do wniesienia skargi, skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu stosownie do art. 280 § 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W przypadku braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Na zakończenie należy wskazać, że w piśmie procesowym skarżącego z dnia 17 maja 2019 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu z dnia 29 kwietnia 2019 r., do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi o wznowienie postępowania przez wskazanie jednej z podstaw wznowienia postępowania wymienionych w art. 271- 273 p.p.s.a., uzasadnienie podstawy wznowienia, okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz sprecyzowanie żądania, czy wnosi o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. skarżący w uzasadnieniu podał, że: " 1. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja ZUS w przedmiocie umorzenia należności z tytuły składek. 2. Przydzielenia pomocy prawnej. 3. Wznowienia sprawy – całość dotyczy umorzenia składek zgodnie z ustawą abolicyjną, które podlegały umorzeniu. 4. Jest to skarga także o wznowienie postępowania w obu sprawach wymienionych w piśmie z dnia 18 października 2018 r. o sygn. akt 275/17 i 276/17, 5. Jest to także skarga o wznowienie postepowania w sprawie o sygn. akt 275/17". Sąd zauważa, że powyższe uzasadnienie nie ma nic wspólnego z odpowiedzią na wezwanie sądu jest natomiast identyczne jak uzasadnienie przedstawione w piśmie skarżącego z dnia 3 listopada 2018 r. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zawarty w piśmie z dnia 14 maja 2019 r. w pkt 2 wniosek o "przydzielenie pomocy prawnej" został już rozpoznany na podstawie pisma skarżącego o identycznej treści z dnia 3 listopada 2018 r. Zgodnie z postanowieniem z dnia 24 stycznia 2019 r. referendarz sądowy umorzył postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i odmówił przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Po rozpoznaniu sprzeciwu od powyższego postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 1 marca 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 stycznia 2019 r. o umorzeniu postępowania w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i odmowie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Przedmiotowe postanowienie R. B. otrzymał w dniu 19 marca 2019 r. Należało zatem uznać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony wraz ze skargą o wznowienie postępowania został rozpoznany. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu. D.Cz.