III SA/Łd 943/19
WyrokWSA w Łodzi2020-01-28
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Alberciak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt zawarcia umowy zlecenia przez osobę rejestrującą się jako bezrobotna, bez faktycznego wykonywania pracy zarobkowej i uzyskiwania z tego tytułu dochodu, wyklucza możliwość uznania jej za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sam fakt zawarcia umowy cywilnoprawnej, w tym umowy zlecenia, nie przesądza automatycznie o utracie statusu osoby bezrobotnej. Kluczowe jest faktyczne wykonywanie pracy zarobkowej i świadczenie usług, co koliduje ze zdolnością i gotowością do podjęcia zatrudnienia. Organy administracji nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego, aby ustalić, czy skarżący faktycznie wykonywał pracę na podstawie umowy zlecenia, co naruszyło przepisy postępowania.Stan faktyczny
Skarżący P.S. uzyskał status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku. Po wznowieniu postępowania organy administracji uchyliły te decyzje, uznając, że skarżący od 26 maja 2017 r. nie spełniał warunków do bycia osobą bezrobotną z uwagi na zawarcie umowy agencyjnej/zlecenia. Skarżący twierdził, że umowa była 'martwa', nie wykonywał jej i nie otrzymywał wynagrodzenia, a jego problemy zdrowotne spowodowały, że zapomniał o zobowiązaniu. Organy oparły swoje rozstrzygnięcia na samym fakcie zawarcia umowy, nie wyjaśniając, czy praca była faktycznie wykonywana.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 stycznia 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2020 roku sprawy ze skargi P. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych po wznowieniu postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...].
Decyzją z [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2, art. 33 ust. 1 i 2, art. 71 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1482), Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] r. o uchyleniu decyzji Starosty [...] z [...] r. o uznaniu P.S. z dniem 26 maja 2017 r. za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku od 26 maja 2017 r. na okres 180 dni w wysokości 80% podstawowej wysokości zasiłku: od 26 maja 2017 r. w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku w wysokości 664,90 zł miesięcznie (brutto), od 24 sierpnia 2017 r. w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku w wysokości 522,10 zł miesięcznie (brutto) do 21 lipca 2017 r.; z 30 listopada 2017 r. o utracie prawa do zasiłku od 22 listopada 2017 r., nie uznaniu P.S. za osobę bezrobotną od 26 maja 2017 r., odmowie przyznania prawa do zasiłku od 26 maja 2017 r., umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do zasiłku od 22 listopada 2017 r. podjętej po wznowieniu postępowania postanowieniem z [...] r.
W uzasadnieniu organ drugiej instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że na mocy decyzji Starosty [...] z [...] r. P. S. uzyskał status osoby bezrobotnej od 26 maja 2017 r. oraz prawo do zasiłku od 26 maja 2017 r. na okres 180 dni w wysokości 80% podstawowej wysokości zasiłku: od 26 maja 2017 r. w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku w wysokości 664,90 zł miesięcznie (brutto), od 24 sierpnia 2017 r. w okresie kolejnych dni posiadania prawa do zasiłku w wysokości 522,10 zł miesięcznie (brutto) do 21 listopada 2017 r. pod warunkiem, że nie zajdą okoliczności powodujące jego utratę.
Po upływie maksymalnego okresu pobierania zasiłku Starosta [...] decyzją z [...] r. orzekł o utracie przez P. S. prawa do zasiłku od 22 listopada 2017 r.
22 października 2018 r. Powiatowy Urząd Pracy w K. powziął informację o podleganiu przez P. S. ubezpieczeniu społecznemu jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług od 30 listopada 2014 r. do 31 sierpnia 2018 r. Biorąc pod uwagę powyższe Starosta [...] postanowieniem z [...] r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...]: z [...] r. o uznaniu P.S. z [...] maja 2017 r. za osobę bezrobotną i o przyznaniu prawa do zasiłku oraz z [...] r. o utracie prawa do zasiłku od 22 listopada 2017 r.
Decyzją z [...] r., podjętą po wznowieniu postępowania, Starosta [...] uchylił decyzję z [...] r. oraz decyzję z [...] r. i orzekł o nieuznaniu P. S. za osobę bezrobotną od 26 maja 2017 r. i o odmowie przyznania prawa do zasiłku od 26 maja 2017 r.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał m.in., że skarżący od 30 listopada 2014 r. do 31 sierpnia 2018 r. był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia w firmie A Sp. z o.o.
Od decyzji tej skarżący wniósł odwołanie.
Wojewoda [...] decyzją z [...] r. orzekł o uchyleniu w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] r. Starosta [...] uchylił decyzję własną z [...] r. i z [...] r. oraz orzekł o nieuznaniu P.S. za osobę bezrobotną od 26 maja 2017 r., odmowie przyznania prawa do zasiłku od 26 maja 2017 r. i umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do zasiłku od 22 listopada 2017 r.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego poprzez niedopełnienie obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego. Skarżący wskazał, że 24 stycznia 2013 r. podpisał umowę agencyjną na czas nieokreślony, ale nie wykonywał żadnych prac na zlecenie firmy A Sp. z o.o. Sp. Komandytowa i w związku z tym nie uzyskiwał żadnych wynagrodzeń. W jego opinii zawarta umowa była tzw. martwą umową. Ponadto był przekonany, że umowa wygasła. Po 26 maja 2017 r. na konto Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie wpływały żadne składki z tytułu jego zatrudnienia, co potwierdza zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. Inspektorat w K. z 8 lutego 2019 r. Skarżący podniósł, że ma problemy zdrowotne, które powodują, że zapomina o wcześniej zaciągniętych zobowiązaniach. Do odwołania dołączył zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K. z 8 lutego 2019 r. potwierdzające okresy ubezpieczenia oraz wysokość podstaw oraz zaświadczenie o wypłaconych zasiłkach/świadczeniach za okres po ustaniu ubezpieczenia, wystawione 26 maja 2017 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K.
Organ drugiej instancji podzielając stanowisko organu pierwszej instancji podniósł, że status bezrobotnego, a tym samym prawo do korzystania z uprawnień przysługujących osobom zarejestrowanym w powiatowym urzędzie pracy przysługuje tylko takiej osobie, która spełnia warunki ściśle określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Statusu bezrobotnego nie może posiadać zatem osoba wykonująca pracę zarobkową. Status bezrobotnego przysługuje tylko takiej osobie, która jest niezatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej, jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Oznacza to, że osoba bezrobotna może podjąć zatrudnienie, jest zdatna do pracy i ma do tego wymagane kwalifikacje oraz wyraża chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby aby świadczyć pracę. Wszystkie niezbędne wymogi określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie statusu bezrobotnego. Bezwzględnie obowiązującym warunkiem uprawniającym do posiadania statusu osoby bezrobotnej jest niepozostawanie w zatrudnieniu lub niewykonywanie innej pracy zarobkowej. Zasiłek dla bezrobotnego jest natomiast świadczeniem obligatoryjnym, przysługującym wyłącznie bezrobotnemu, który spełnia kryteria przyznania statusu bezrobotnego, udokumentował okres uprawniający do zasiłku, jak również w okresie posiadania prawa do zasiłku spełnia warunki pozostawania w ewidencji bezrobotnych powiatowego urzędu pracy. Skarżący od 1 stycznia do 31 października 2015 r. oraz od 1 marca 2016 r. do 31 sierpnia 2018 r. był zgłoszony do ubezpieczeń społecznych jako osoba wykonująca umowę agencyjną w firmie A Sp. z o.o. Sp. k. Objęcie skarżącego ubezpieczeniem społecznym i zdrowotnym w powyższym okresie potwierdził Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z 8 lutego 2019 r. W piśmie z 12 czerwca 2019 r., które wpłynęło do Powiatowego Urzędu Pracy w K. 17 czerwca 2019 r. pracodawca wskazał, że skarżący od 24 stycznia 2013 r. do 31 sierpnia 2018 r. był zatrudniony w firmie A Sp. z o.o. Sp. K. na podstawie umowy zlecenia – system prowizyjny. Na mocy umowy miał ustalone tylko i wyłącznie wynagrodzenie prowizyjne, uzależnione od osiąganych wyników pracy, tj. zawartych umów z klientami spółki. Zdaniem organu drugiej instancji, bezsporny jest fakt, że skarżący w dniu rejestracji jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. nie spełniał warunków nabycia statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od 26 maja 2017 r. określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stan ten zaistniał niezależnie od tego jak długo skarżący wykonywał pracę w ramach umowy zlecenie oraz jakie osiągał z tego tytułu wynagrodzenie. Wobec powyższego, w ocenie organu drugiej instancji, w pełni zasadnie organ pierwszej instancji wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a następnie uchylił decyzję o uznaniu skarżącego z dniem 26 maja 2017 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku od 26 maja 2017 r. i orzekł o nie uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną od 26 maja 2017 r., odmowie przyznania prawa do zasiłku od 26 maja 2017 r. i umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do zasiłku od 22 listopada 2017 r.
Organ drugiej instancji ustosunkowując się do argumentacji skarżącego podniósł, że warunki nabycia i utrata statusu osoby bezrobotnej określone zostały w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Dla posiadania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest w myśl tych przepisów nie tylko niezatrudnienie, ale także niewykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nieuzyskiwanie miesięcznie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Fakt zatrudnienia (zarobkowania) lub podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, bez względu na wysokość wynagrodzenia, czy formę zatrudnienia skutkuje brakiem możliwości uzyskania lub utratą posiadanego statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Jeżeli osoba bezrobotna aktywizuje swoją sytuację zawodową, to nie może zarazem pozostawać osobą o statusie bezrobotnego i korzystać z form pomocy wypłacanych ze środków przeznaczonych na łagodzenie skutków bezrobocia. Przepisy określające zasady nabywania statusu bezrobotnego mają charakter bezwzględnie obowiązujący i w związku z tym brak jest możliwości odstąpienia od ich stosowania. Treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest jednoznaczna. Wszystkie niezbędne wymogi określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie statusu bezrobotnego. Nie jest możliwe odstąpienie od nich nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Kwestie statusu bezrobotnego, nie zależą od uznania organów orzekających. Żadne inne okoliczności poza wymienionymi w ustawie nie mogą mieć zatem w przedmiotowych sprawach istotnego znaczenia. Wobec powyższego bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy, czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej. Zasadniczą cechą stanu bezrobocia jest bowiem zdolność i gotowość w każdym czasie do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu. Gotowość ta natomiast jest wykluczona, gdy osoba pozostaje w stosunku pracy (lub wykonuje inną pracę zarobkową), jak też gdy z innego powodu nie może wykonywać pracy. Skarżący oświadczył w Powiatowym Urzędzie Pracy w K., że spełnia warunki osoby bezrobotnej, jest osobą niezatrudnioną i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ drugiej instancji wskazał przy tym na Kartę Rejestracyjną Bezrobotnego, część C "Oświadczenie bezrobotnego" z 26 maja 2017 r., własnoręcznie podpisane przez skarżącego. Jednakże przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że skarżący m.in. w okresie od 1 marca 2016 r. do 31 sierpnia 2018 r. był zatrudniony na podstawie umowy agencyjnej.
W skardze na powyższą decyzję P. S. wniósł o jej uchylenie w całości.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że podpisał umowę agencyjną 24 stycznia 2013 r. z firmą B Sp. z o.o. K w L., ale nie wykonywał żadnych prac na zlecenie tej firmy. Umowa istniała, ale nie była wykonywana i nie przynosiła żadnych korzyści finansowych, była to tzw. "martwa umowa". Problemy zdrowotne, które rozpoczęły się w listopadzie 2015 r. – leczenie psychiatryczne – zaburzenia afektywne dwubiegunowe, trzy pobyty w szpitalach spowodowały, że zapomniał o tej umowie, ponieważ jej nie wykonywał. Zdaniem skarżącego, pominięto brak po jego stronie wiedzy i świadomości, co do dalszego pozostawania w stosunku zlecenia z tą firmą. W związku z tym, że nie świadczył pracy zarobkowej w czasie tych lat, był przekonany, że umowa wygasła. Zgłaszając się jako osoba bezrobotna do Powiatowego Urzędu Pracy podał wszelkie informacje zgodne ze stanem mojej wiedzy. Z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 26 maja 2017 r. wyraźnie wynika, że nie był ubezpieczony. Po zakończeniu świadczenia rehabilitacyjnego – zaświadczenie o wypłacanych zasiłkach/świadczeniach za okres po ustaniu ubezpieczenia, nie otrzymał informacji o tym, że na jego koncie widnieje płatnik A Sp. z o.o. K w L. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dopełnił obowiązku poinformowania go o tym. W dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w K. spełniał warunki, aby otrzymać status osoby bezrobotnej. Ponadto musiał się zarejestrować, aby uzyskać ubezpieczenie zdrowotne, ponieważ chorując na zaburzenie afektywne dwubiegunowe, musi pozostawać pod stałą kontrolą lekarza psychiatry i systematycznie przyjmować leki. Do odwołania załączył zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. Inspektorat w K. z 8 lutego 2019 r. oraz zaświadczenie o wypłacanych zasiłkach / świadczeniach za okres po ustaniu ubezpieczenia, wystawione 26 maja 2017 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K.. Według skarżącego organy całkowicie pomijają fakt "zerowych stanów składkowych" wynikających z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w Ł. Inspektorat w K. z 8 lutego 2019 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. z 2018r. poz.1302 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;
b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;
c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania a mianowicie art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U z 2019r. poz.1482 ze zm.), dalej u.p.z. Zgodnie z treścią art.2 ust.1 pkt.2 wymienionej ustawy bezrobotnym jest osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej .... zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy.
W myśl art.2 ust.1 pkt.11 wymienionej ustawy przez inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych.
Zgodnie z treścią art.33 ust.4 pkt 1 u.p.z. starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2;
W myśl art.71 ust.1 u.p.z. prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu administracji o uchyleniu, po wznowieniu postępowania, decyzji organu o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną począwszy od dnia 26 maja 2017r. i przyznaniu mu od tego dnia zasiłku dla bezrobotnych, oraz o nieuznaniu P. S. za osobą bezrobotną od 26 maja 2017r. i odmowie przyznania mu prawa do zasiłku od tego dnia i umorzeniu postępowania w sprawie utraty prawa do zasiłku od 22 listopada 2017r.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że od dnia 26 maja 2017 r. P.S. przyznano status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie w dniu [...] r. organ administracji wznowił postepowanie zakończone decyzją w wymienionym przedmiocie w oparciu o art.145 § 1 pkt.5 K.p.a. a mianowicie z uwagi na ujawnienie faktu zawarcia przez skarżącego umowy zlecenia w dacie rejestracji w urzędzie pracy. Ujawnienie wymienionej okoliczności jest istotną dla sprawy nową okolicznością nieznaną organowi w dacie wydania decyzji. Uzasadniało to wznowienie postepowania administracyjnego na podstawie przepisu art.145 § 1 pkt.5 K.p.a.
W niniejszej sprawie organy administracji, po wznowieniu postępowania, uchyliły decyzję Starosty [...] z [...] r. i odmówiły uznania skarżącego za osobę bezrobotną oraz przyznania mu prawa do zasiłku. Jako przyczynę wydania takiego rozstrzygnięcia wskazano to, że w dniu 26 maja 2017r. P. S. wykonywał pracę zarobkową w ramach umowy zlecenia zawartej ze A spółką z o.o., spółką komandytową w L. W ocenie sądu fakt zawarcie przez P. S. wymienionej umowy nie przesądza automatycznie o tym, że skarżący w dniu 26 maja 2017r. nie był osobą bezrobotną w rozumieniu art. 2 ust.1 pkt 2 u.p.z.
Należy zaznaczyć, że wykładnia celowościowa definicji osoby bezrobotnej zawarta w art.2 ust.1 pkt 2 u.p.z. wskazuje, że celem ustawodawcy było uznanie za bezrobotnego osoby, która nie jest zatrudniona i nie wykonuje innej pracy zarobkowej oraz jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. O braku statusu osoby bezrobotnej nie przesądza sam fakt zawarcia przez nią jakiejkolwiek umowy cywilnoprawnej w dacie rejestracji w urzędzie pracy lecz tylko to czy na podstawie tej umowy wykonuje ona pracę lub świadczy usługi co tym samym koliduje ze zdolnością i gotowością do podjęcia pracy. Ważnym elementem, definicji osoby bezrobotnej jest pozostawanie w pełnej i rzeczywistej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Przez pojęcie "zdolność do podjęcie zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy" należy rozumieć sytuację, iż konkretna osoba może podjąć zatrudnienie, jest zdolna do pracy i ma do tego wymagane kwalifikacje. Pojęcie "gotowość do podjęcia zatrudnienia" oznacza natomiast sytuację gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby aby świadczyć pracę. To, że osoba ma zawartą umowę zlecenia nie oznacza automatycznie, że nie spełnia ona definicji osoby bezrobotnej w rozumieniu art.2 ust.1 pkt 2 u.p.z. lecz decydujące jest to czy wykonuje ona na podstawie tej umowy jakieś czynności a tym samym czy jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia (por. wyrok NSA w spr. I OSK 1629/17 z 23 lutego 2018r., wyrok WSA w Łodzi w spr. III SA/Łd 998/18 z 20 stycznia 2020r., wyrok WSA w Olsztynie w spr. II SA/Ol 661/16 z 14 lipca 2016r., wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. w spr. II SA/Go 1132/17 z 18 stycznia 2018r.).
W niniejszej sprawie organy administracji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego a tym samym nie zostało ustalone czy skarżący w dniu 26 maja 2017r. spełniał przesłanki uznania go za osobę bezrobotną określone w art.2 ust.1 pkt 2 u.p.z.
Przede wszystkim w aktach administracyjnych brak jest umowy zlecenia jaką zawarł skarżący ze spółką A. Nie wiadomo zatem co przewidywała ta umowa a w szczególności jakie czynności miał wykonywać P.S. w ramach tej umowy. Materiał dowodowy w tym zakresie jest bardzo skromny gdyż w aktach administracyjnych znajdują się jedynie trzy pisma zleceniodawcy z 20 listopada 2018r., z 15 marca 2019r. i z 12 czerwca 2019r. (k.134,160 i 165), z których wynika jedynie to, że była zawarta umowa zlecenia zaś wynagrodzenie było prowizyjne, uzależnione od zawartych umów z klientami spółki. Pisma te nie wyjaśniają jakie czynności miał wykonywać zleceniobiorca i czy rzeczywiście je wykonywał a jeżeli tak to jakie. Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach sam fakt zawarcia umowy cywilnoprawnej nie wyklucza automatycznie możliwości uznania danej osoby za osobę bezrobotną w rozumieniu art.2 ust.1 pkt 2 u.p.z. Decydujące znaczenie ma w takim wypadku wyjaśnienie czy zleceniobiorca faktycznie realizował umowę czyli czy rzeczywiście świadczył usługi określone w umowie a kwestia ta nie została wyjaśniona przez organy administracji.
W sytuacji gdy organ administracji powziął informację o zawarciu umowy zlecenia winien dokładnie wyjaśnić tę kwestię. Należało zatem załączyć wymienioną umowę a następnie ustalić czy i ewentualnie jakie czynności wykonywał skarżący na podstawie tej umowy. W tym celu należało rozważyć możliwość przesłuchania P.S. oraz ewentualnie jeszcze innych osób. Należało także rozważyć możliwość zwrócenia się do zleceniodawcy celem udzielenia przez niego wyjaśnień a w razie potrzeby podjąć jeszcze inne czynności procesowe. Było to tym bardziej konieczne gdyż skarżący cały czas podnosił, że umowa zlecenia była "martwa", nie realizował jej, nie otrzymał żadnego wynagrodzenia i po prostu o niej zapomniał rejestrując się w urzędzie pracy. Był przekonany, że umowa ta dawno wygasła. Skoro P.S. podnosił takie okoliczności to obowiązkiem organów administracji było wyjaśnienie tej kwestii. Organy jednak tego nie uczyniły lecz wydały swoje rozstrzygnięcie opierając się na samym fakcie zawarcia umowy zlecenia przez skarżącego.
Reasumując sąd uznał, że skarga jest uzasadniona. Organy administracji nie załączyły umowy zlecenia jaką zawarł skarżący, nie wyjaśniły czy P.S. faktycznie ją realizował a jeżeli tak to jakie czynności wykonywał i w jakim okresie. Organy administracji nie podjęły zatem wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego ani w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego. Naruszyły tym przepisy art.7, 77 § 1,80 i 107 § 3 K.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W świetle obecnie zgromadzonego materiału dowodowego przedwczesne jest orzekanie czy skarżący w dniu 26 maja 2017r. spełniał czy też nie spełniał przesłanki uznania za osobę bezrobotną w rozumieniu art.2 ust.1 pkt 2 u.p.z. Mając to na uwadze, na podstawie art.145 § 1 pkt.1 c.) p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzje i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji winny uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Przede wszystkim należy załączyć umowę zlecenia jaką zawarł skarżący a następnie wyjaśnić czy P.S. ją realizował a jeżeli tak to jakie czynności wykonywał i w jakim okresie. W tym celu należy rozważyć możliwości przesłuchania skarżącego oraz odebrania wyjaśnień od zleceniodawcy a w razie potrzeby należy podjąć dalsze czynności procesowe. Po zebraniu całego materiału dowodowego należy dokonać jego wnikliwej oceny a następnie wydać rozstrzygnięcie w sprawie.
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło