III SA/Łd 944/12

Dnia 30 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.) Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Marcin Stańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy p o s t a n a w i a : zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. W piśmie z dnia [...] uzupełnionym pismem z dnia [...] Z.P. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy. Uzasadniając wniosek swą trudną sytuacją finansową i rodzinną, nadmienił, że nie jest w stanie zapewnić rodzinie podstawowych środków do życia. Wskazał, że brak środków finansowych spowodował konieczność zaciągnięcia pożyczek bankowych, które przeznaczył na zakup niezbędnego wyposażenia do lokalu socjalnego, który otrzymał od Gminy Ł.. Obecnie na jego utrzymaniu pozostaje 17- letni syn, ponieważ żona wraz z córką wyprowadziły się. Wskazał, iż po opłaceniu świadczeń związanych z bieżącym utrzymaniem lokalu (czynsz - 230,00 zł, energia elektryczna 100,00 zł , gaz – 30.00 zł), rat z tytułu zaciągniętych pożyczek bankowych (tj. około 270,00 zł – miesięczna rata w A.Banku i około 240,00 zł – miesięczna rata w B.) i po potrąceniach ze świadczenia emerytalnego należności z tytułu nieopłaconych składek ZUS pozostaje kwota 392,00 zł, która nie wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb czteroosobowej rodziny. Wskazał, iż sytuacji, w której się obecnie znajduje nie mógł przewidzieć prowadząc działalność gospodarczą. Decyzją z dnia [...], nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009r. Nr 205, póz. 1585 ze zm.) w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). odmówił Z.P. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne od stycznia 1999r. do maja 2008r, zdrowotne od czerwca 1999r. do maja 2008r. i Fundusz Pracy za okres od stycznia 1999r. do maja 2008r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż prowadzone postępowanie egzekucyjne ze świadczenia emerytalnego wnioskodawcy jest skuteczne, co oznacza, że istnieje realna szansa na spłatę istniejącego zadłużenia. Ponoszenie natomiast kosztów związanych z bieżącym utrzymaniem, wbrew twierdzeniom wnioskodawcy nie stanowi przesłanki uzasadniającej umorzenie należności, nie są to bowiem nadzwyczajne, czy nieprzewidziane wydatki. Ponadto organ wskazał, iż w toku postępowania skarżący podał sprzeczne ze sobą informacje. W jednym z pism wskazał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, ponieważ żona i córka wyprowadziły się, natomiast w oświadczeniu o stanie majątkowym wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z synem, córką i partnerką. Ocena zatem faktycznej (rzeczywistej) sytuacji rodzinnej i finansowej skarżącego w świetle przedstawionych sprzecznych ze sobą informacji jest niemożliwa. Organ podkreślił, iż niewątpliwie skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jednak nie nosi ona znamion wyjątkowej. Skarżący nie korzysta z pomocy MOPS, otrzymuje tylko zasiłek rodzinny na syna w kwocie 91,00 zł miesięcznie, co oznacza, że rodzina wnioskodawcy posiada wystarczające środki finansowe na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Gdyby sytuacja rodziny byłaby na tyle trudna i ciężka, zapewne pomoc społeczna byłaby rodzinie przyznana. W piśmie z dnia [...] Z.P. zwrócił się do ZUS z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...], Nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że po dokonaniu analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, kierując się słusznym interesem społecznym, mając na względzie zabezpieczenie wypłat świadczeń dokonywanych przez ZUS w analizowanym przypadku nie ma podstaw do umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 28 ust. i art. 28 ust. 3a). Umorzenie należności jest instytucją o charakterze wyjątkowym i tylko w przypadku wystąpienia szczególnych okoliczności możliwe jest podjęcie decyzji o umorzeniu. Ciężar natomiast wykazania tych okoliczności należy do osoby zobowiązanej. W ocenie organu zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji wydana została prawidłowo. Rozpatrując wniosek o umorzenie należności Zakład uwzględnił wszystkie powołane przez skarżącego argumenty. Należności z tytułu składek mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściągalności, a pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w wyjątkowych przypadkach, gdy osoba zobowiązana wykaże, że nie ma żadnej możliwości wywiązać się ze zobowiązań wobec ZUS, np. gdy legitymuje się orzeczeniem o trwałej całkowitej niezdolności do pracy i nie otrzymuje żadnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń. W niniejszej sprawie sytuacja taka jednak nie wystąpiła.. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wskazał, iż prowadząc w latach 1998-2008 działalność gospodarczą był osobą bezdomną. Mieszkał razem z konkubiną i dwójką dzieci w zakładzie, w którym prowadził działalność gospodarczą. Dochód jaki uzyskiwał był tak niski około 1.000 zł, że nie był w stanie opłacać składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazał, iż jego konkubina z uwagi na konieczność zapewnienia stałej opieki sparaliżowanej matce nie była w stanie podjąć zatrudnienia. Obecnie z uwagi na zły stan zdrowia ubiega się o przyznanie grupy inwalidzkiej Wskazał, iż po przydzieleniu w styczniu 2011r. lokalu socjalnego zaciągnął kredyt gotówkowy, który przeznaczył na zakup niezbędnego wyposażenia do lokalu. Wniósł o przeprowadzenie dokładnej analizy jego sytuacji finansowej wskazując, iż po opłaceniu wszystkich zobowiązań, pozostaje bez środków do życia. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi. W dniu 22 stycznia 2013 roku do akt sprawy wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącego o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270) zwaną dalej – p.p.s.a., z uwagi na wszczęcie na wniosek skarżącego postępowania w przedmiocie umorzenia nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy w trybie ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012r., poz. 1551). Do wniosku pełnomocnik skarżącego załączył kserokopię wniosku o umorzenie należności z dnia 15 stycznia 2013 roku oraz postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie występuje zagadnienie wstępne, którego uprzednie rozstrzygnięcie może wpływać na wynik postępowania. Celem korzystania przez sąd z możliwości fakultatywnego zawieszenia postępowania jest uniknięcie konieczności wznawiania postępowania sądowoadministracyjnego lub administracyjnego, w wypadku, gdyby zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez ten sąd odmiennie. Regulacja art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oznacza zatem, że między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem, o którym stanowi cyt. przepis istnieć musi związek tego rodzaju, że wynik, toczącego się już postępowania, będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Innymi słowy rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie wtedy tylko upoważniać będzie do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (por.: uwagi S. Dmowskiego do art. 177 k.p.c., będącego odpowiednikiem analizowanego tu przepisu (w:)"Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz" pod red. prof. K. Piaseckiego, Wyd. C. H. Beck W-wa 1996 r., str. 578-579). W ocenie Sądu, związek taki występuje w niniejszej sprawie. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] odmawiająca skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia 1999r. do maja 2008r, zdrowotne za okres od czerwca 1999r. do maja 2008r. i Fundusz Pracy za okres od stycznia 1999r. do maja 2008r. W dniu [...] skarżący wystąpił natomiast do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 listopada 2012 roku o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność o umorzenie nieopłaconych należności za okres od 1 stycznia 1999r. do 30 czerwca 2008r. Do dnia rozprawy tj. do dnia [...] wniosek o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek nie został przez organ administracji rozpoznany. W ocenie Sądu rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku postępowania administracyjnego toczącego się w tożsamej przedmiotowo sprawie przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Wynik postępowania administracyjnego toczącego się w przedmiocie wniosku skarżącego o umorzenie należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek ma bezpośredni wpływ na ocenę zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Bowiem w przypadku uwzględnienia wniosku skarżącego, jaki został złożony w dniu 15 stycznia 2013r., jak zauważa to sama strona, postępowanie sądowoadministracyjne toczące się przed tut. Sądem może stać się bezprzedmiotowe. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając w oparciu o treść art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiesił postępowanie sadowoadministracyjne. d.cz. D.Cz.