III SA/Łd 945/13

Dnia 22 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant Starszy asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2013 roku sprawy ze skargi M. I. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. decyzją z [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 88, art. 94 ust. l i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.; dalej: ustawa o Policji), po rozpatrzeniu odwołania M.I. od decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Ł. z [...] r. Nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W motywach decyzji KWP w Ł. wskazał, że M.I. pełnił służbę w Policji od 24 czerwca 2008 r., a z dniem 10 lipca 2011 r., został mianowanym policjantem w służbie stałej. Wnioskodawca był właścicielem lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość Nr 9 przy ul. A. 29 w Ł. Wnioskiem z 18 marca 2013 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w Ł. o przyznanie pomocy finansowej w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w Ł. odmówił stronie przyznania pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego uznając, że z chwilą mianowania funkcjonariuszem stałym (to jest 18 lipca 2011 r.) posiadał już zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, co w świetle art. 95 ust. 1 ustawy o Policji stanowiło negatywną przesłankę przyznania pomocy finansowej. Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji KWP w Ł. podzielił stanowisko organu pierwszej instancji i utrzymał w mocy jego rozstrzygniecie. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, powołując się na treść art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, że pomocy finansowej nie przyznaje się osobom, które nie posiadają uprawnienia do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Zgodnie zaś z art. 95 ust. 1 pkt 2–3 ustawy o Policji nie przydziela się lokalu w przypadku posiadania przez policjanta w służbie stałej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo domu jednorodzinnego lub domu mieszkalno-pensjonatowego, w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Podobne zastrzeżenie płynęło z treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz.U. Nr 131, poz. 1468 ze zm.). Organ odwoławczy zauważył, że w niniejszej sprawie wnioskodawca zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na spłatę kredytu zaciągniętego 18 grudnia 2009 r. na zakup mieszkania w Ł. przy ul. A. 29 o powierzchni użytkowej 49,01 m2. Mieszkanie nabył 29 grudnia 2009 r. Jednocześnie skarżący od 10 lipca 2011 r. pozostawał w służbie stałej. Skoro zaś w dniu złożenia wniosku o pomoc finansową (18 marca 2013 r.) skarżący będąc już funkcjonariuszem w służbie stałej, posiadał lokal mieszkalny, miał faktycznie zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Wnioskodawca nie spełnił zatem warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, a w konsekwencji (zamiennie) – do pomocy finansowej na uzyskanie innego lokalu (domu) – art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. W skardze na decyzję KWP w Ł. M.I., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, podniósł zarzuty naruszenia: (a) przepisów prawa materialnego, w tym art. 94 i 95 ustawy o Policji, poprzez błędną ich interpretację; (b) przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że po zakończeniu służby kandydackiej został przyjęty na stałe do służby w Policji i dopiero wówczas, zamieszkując wcześniej w powiecie kutnowskim, zdecydował się na zakup lokalu mieszkalnego w Ł. W przeciwnym razie zmuszony byłby dojeżdżać do służby codziennie około 70 km w jedną stronę. Na zakup lokalu zaciągnął kredyt w wysokości 102.000 zł. W okresie służby przygotowawczej nie zwracał się o przydział lokalu, dlatego że lokalu takiego by nie otrzymał ze względu na obowiązujące przepisy oraz fakt, że Komendant Miejski Policji nie jest już dysponentem takich lokali. W tej sytuacji dopiero po przejściu do służby stałej złożył wniosek o udzielenie stosownej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Odnosząc się do argumentów podniesionych w decyzji skarżący wskazał między innymi, że orzecznictwo sądowe opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, także w zakresie udzielania pomocy finansowej na spłatę zobowiązań finansowych, zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 18 listopada 1998 r., sygn. akt l SA 743/98 NSA wskazał, że "warunki lokalowe o jakich mowa w § 1 ust. 2 zarządzenia oceniać należy według stanu przed zakupem mieszkania. Odmienna interpretacja ograniczałaby uprawnienia funkcjonariuszy od otrzymania pomocy tylko przed nabyciem lokalu, do czego nie upoważnia użycie przez ustawodawcę określenia "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego", które jest pojęciem szerokim odnoszącym się także do przypadku udzielenia pomocy na spłatę zobowiązań finansowych zaciągniętych w związku z nabyciem lokalu mieszkalnego." Ponadto w wyroku z 3 grudnia 1998 r., sygn. akt l SA 535/98, NSA stwierdził, że nie można zgodzić się z poglądem, że żądanie pomocy finansowej przez skarżącego jest spóźnione (bo posiada już lokal), skoro wystąpił z nim już po nabyciu nieruchomości, ani bowiem ustawa o Policji, ani wydane na jej podstawie zarządzenie MSWiA z dnia 30 września 1997 r., nie określają terminu w którym uprawniony może wystąpić z wnioskiem. Odmienna wykładnia przepisu art. 94 ustawy o Policji ograniczałaby – zdaniem skarżącego – w sposób nieuzasadniony prawo do zaspokojenia słusznych praw mieszkaniowych. W dalszej części uzasadnienia skargi strona podniosła, że organy obu instancji nie wyjaśniły, czy skarżący do dnia zakupu lokalu miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Na zakończenie skarżący wskazał, że skoro wyłożył już skredytowane środki finansowe potrzebne do uzyskania lokalu, to spełnienie warunku zawartego w art. 95 ustawy o Policji należy oceniać nie na dzień wydania decyzji, lecz na dzień uzyskania lokalu, z którym wiąże się dochodzona pomoc finansowa. Inna wykładnia tych przepisów wiązałaby się z odmiennym traktowaniem funkcjonariuszy w zależności od tego kiedy i na jakich warunkach nabyli lokale i w jakim czasie ubiegają się o pomoc, a więc od spełnienia warunków, o których nie wspomina ustawa (wyrok NSA z 17 marca 2000 r. sygn. akt l SA 124/2000; wyrok NSA z 11 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 81/11). W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości oceniają zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie lub inny akt z zakresu administracji publicznej wyłącznie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co należy podkreślić, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 p.p.s.a. Rozpoznając skargę, w tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W myśl art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Jest to prawo do lokalu o określonej powierzchni, uwzględniającej normy zaludnienia lokali mieszkalnych, określone na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy o Policji, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych. Ustawodawca rozróżnia różne formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, którymi są: – przydział policjantowi lokalu mieszkalnego (art. 88 ust. 1 ustawy o Policji); – przyznanie policjantowi równoważnika pieniężnego za brak lokalu, jeżeli policjant lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (art. 92 ust. 1 ustawy o Policji); – przyznanie policjantowi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy o Policji). W świetle postanowień art. 95 ust. 1 ustawy o Policji, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi: (1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94; (2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy; (3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2; (4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3. Podzielić należy przede wszystkim wniosek, wysnuty przez organ drugiej instancji, że pomocy finansowej nie przyznaje się policjantowi, który nie posiada uprawnień do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy trafnie również przyjął, że prawo do lokalu mieszkalnego lub do pomocy finansowej przysługuje policjantowi w służbie stałej nie posiadającemu lokalu mieszkalnego (domu). W rozpoznawanej sprawie, z akt administracyjnych wynika, że 18 marca 2013 r. skarżący zwrócił się o przyznanie pomocy finansowej na spłatę kredytu zaciągniętego w dniu 18 grudnia 2009 r. na zakup mieszkania w Ł. przy ul. Lubelskiej 29, o powierzchni użytkowej 49,01 m2, które nabył aktem notarialnym z dnia 29 grudnia 2009 r. Poza sporem pozostaje również, że w dniu 10 lipca 2011 r. skarżący został mianowany policjantem w służbie stałej. Oceniając powyższy stan faktyczny w świetle powołanych przepisów prawa materialnego (art. 88 i art. 95 ustawy o Policji), podzielić należy stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. co do tego, że skarżący nie spełniał warunków do otrzymania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej lub (zamiennie) do pomocy finansowej na uzyskanie innego lokalu (domu) określonego w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. W dacie złożenia wniosku o pomoc finansową (18 marca 2013 r.), skarżący będąc już funkcjonariuszem w służbie stałej, posiadał lokal mieszkalny, a zatem miał faktycznie zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Analizując zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego wskazać należy, że warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu należy wiązać tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzyma. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, w formie przewidzianej przez art. 95 ust. 1, to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu, określonego w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. W konsekwencji taki policjant nie spełnia również niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej (określonej w art. 94 ust. 1), tj. niezrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 90 (wyrok NSA z 25 sierpnia 2005 r., OSK 1957/04, LEX nr 191827). Uprawnienie policjanta do otrzymania lokalu, a tym samym prawo do pomocy finansowej nie ma charakteru bezwzględnego, ale powiązane jest z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej funkcjonariusza (wyrok WSA z 13 maja 2008 r., IV SA/Gl 1175/07, LEX nr 489126). Powyższe poglądy wyrażone w orzecznictwie, korespondują z uchwałą 7 sędziów NSA z 29 marca 1999 r. (OPS 1/99; ONSA 1999, nr 3, poz. 77), w której NSA przyjął wprost, że stosownie do art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 ustawy o Policji). Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela powyższą linię orzeczniczą. Ponadto zwrócić należy uwagę, że odmienna interpretacja prawa do pomocy finansowej prowadziłaby do wniosku, że każdemu funkcjonariuszowi, niezależnie od tego, jakie posiada warunki mieszkaniowe, pomoc przysługuje i to w każdym czasie. Taka interpretacja art. 90 ust. 1 ustawy o Policji nie byłaby zgodna z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Niezasadny okazał się zatem podniesiony w skardze zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 94 i 95 ustawy o Policji. Odnosząc się zaś do zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. wyjaśnić należy, że okoliczności kluczowe dla rozstrzygnięcia wniosku (zakup lokalu zaspokajającego potrzeby mieszkaniowe strony) nie są w istocie kwestionowane przez skarżącego. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy i nie budzi wątpliwości. Bezzasadny pozostaje zatem podniesiony w skardze zarzut naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. bg