III SA/Łd 947/15

Dnia 30 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w osobie: Sędziego NSA – Janusza Furmanka po rozpoznaniu w dniu 30 września 2015 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.D. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku pielęgnacyjnego postanawia odrzucić skargę U.K. III SA/Łd 947/15 Uzasadnienie W dniu 24 września 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga H.D., z której wynika, że domaga się ona uchylenia postanowienia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie dodatku pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wniósł o jej odrzucenie wskazując, że przedmiotem skargi jest kwestia przyznania dodatku pielęgnacyjnego z tytułu niezdolności do samodzielnej egzystencji na podstawie art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 748). Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpatrywane są przez sądy powszechne w oparciu o art. 4778 § 1 i § 2 k.p.c., a nie przez sądy administracyjne, które nie są też uprawnione do kontroli orzeczeń sądów powszechnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony wprost w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647). W świetle tych przepisów sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w stanie prawnym obowiązującym na dzień wniesienia skargi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Z uwagi na treść skargi wyjaśnić należy skarżącemu, że sądy administracyjne mogą zajmować się tylko takimi sprawami, które zostały im "przydzielone" przez ustawodawcę. Sądy administracyjne zajmują się kontrolą prawidłowości decyzji wydanych przez różne organy, ale nie wszystkich decyzji, bowiem część decyzji została poddana, na podstawie przepisów prawa, kontroli sądów powszechnych. Sądy administracyjne nie są też uprawnione do kontroli wyroków sądów powszechnych, ani też nie przyznają jakichkolwiek świadczeń. Z uwagi na brzmienie przytoczonych powyżej przepisów sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi, w której skarżący, niezależnie od literalnego sformułowania żądania (żądania uchylenia postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sprawie dodatku pielęgnacyjnego i uchylania decyzji odmowie przyznania dodatku pielęgnacyjnego w zwiększonej wysokości), domaga się w praktyce przyznania prawa do powiększonego dodatku pielęgnacyjnego. Sprawy takie rozstrzygane są przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a kontrola decyzji w takich sprawach należy do sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Zgodnie z art. 83 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2015r., poz. 121), w sprawach dotyczących zgłaszania do ubezpieczeń społecznych, przebiegu ubezpieczeń, ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek, ustalania uprawnień do świadczeń z zakresu ubezpieczenia społecznego oraz wymiaru tych świadczeń istnieje możliwość wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego według zasad uregulowanych w Kodeksie postępowania cywilnego. Istnieje zatem zasada weryfikacji decyzji wydawanych w przedmiocie ubezpieczeń społecznych przez sąd powszechny, który orzeka na skutek wniesionego odwołania. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozpatrywane są przez sądy powszechne w oparciu o art. 4778 § 1 i § 2 k.p.c. W ustawie tej określono tryb postępowania w tych sprawach, w tym przekazywanie wniesionych odwołań do sądu powszechnego. W kwestii dotyczącej ustalenia prawa do dodatku pielęgnacyjnego Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie wydaje żadnego z aktów, o których mowa w art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. W związku z powyższym wniesiona skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przepis art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. U.K.