III SA/Łd 948/16

Dnia 23 stycznia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W H o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W H na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia[...] roku nr[...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. W dniu 18 października 2016 r. W H wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia[...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W dniu 21 grudnia 2016 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał, że jest bardzo chory, ma stwardnienie rozsiane, cierpi na zaburzenia wzroku oraz słuchu. Skarżący wyjaśnił, że z przyczyn niezależnych od niego nie mógł stawić się w siedzibie ZUS i złożyć zażalenia. Podkreślił, że jest osobą samotną i od 13 do 18 października 2016 r. nie mógł się poruszać. Zarządzeniem z dnia 22 grudnia 2016 r. wezwano skarżącego do złożenia odpisu powyższego wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania oraz uprawdopodobnienia okoliczności w nim wskazanych. W piśmie z dnia 30 grudnia 2016 r. skarżący wyjaśnił, że jest przewlekle chory i nie ma bliskiej osoby, która mogłaby za niego odbierać korespondencję, kiedy jego stan zdrowia się gwałtownie pogarsza. Do pisma załączono kserokopię wypisu z orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 27 sierpnia 1996 r. o zaliczeniu skarżącego do III grupy inwalidzkiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 w/w ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 powoływanej ustawy). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 w/w ustawy). Z przywołanych przepisów wynika, że Sąd może przywrócić termin kiedy spełnione zostaną łącznie cztery przesłanki: uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminowi; wniesienie wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin. W rozpoznawanej sprawie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W dniu 19 grudnia 2016 r. doręczono skarżącemu odpis postanowienia o odrzuceniu skargi, natomiast w dniu 21 grudnia 2016 r. złożony został przedmiotowy wniosek Rozważenia wymagało zatem, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do uzupełnienia wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Uprawdopodobnienie braku winy oznacza wykazanie takich okoliczności, które mimo spełnienia obowiązku zachowania należytej staranności, uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności, gdyż były nie do przewidzenia lub nie do przezwyciężenia, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 226; postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Jak podkreśla się w orzecznictwie (np. wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99; Lex nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98; Lex nr 39797; z dnia 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00; Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym przy ocenie winy lub jej braku, należy wziąć pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez nią działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679). W świetle okoliczności sprawy Sąd uznał, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Skarżący nie udowodnił, że w okresie kiedy upływał termin do wniesienia skargi nastąpiło nasilenie objawów chorobowych, które uniemożliwiło mu wniesienie skargi w terminie. Podkreślić należy, że przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy strona skarżąca nie mogła dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez skarżącego okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Skarżący nie przedłożył Sądowi żadnych dokumentów np. w postaci dokumentacji lekarskiej, z których wynikałoby, że nie był w stanie podjąć czynności. Zauważyć także należy, że z wypisu z orzeczenia Obwodowej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia z dnia 27 sierpnia 1996 r. wynika jedynie, że skarżący zaliczony został do III grupy inwalidzkiej. Wskazano tam również na przeciwskazania do wykonywania prac ciężkich wymagających dłuższego chodzenia. W orzeczeniu nie stwierdzono, że skarżący wymaga okresowej opieki osoby drugiej w zakresie możliwości samodzielnej egzystencji. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał, że w okresie, w którym uchybiono czynności, strona pozbawiona była pomocy osoby drugiej i tym samym nie mogła sama skutecznie wnieść skargi. W ocenie Sądu nie każda choroba może stanowić przesłankę uzasadniającą wniosek o przywrócenie terminu. Przewlekłe schorzenia, na które cierpi skarżący same w sobie nie stanowią przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, bowiem osoba dotknięta przewlekłym schorzeniem jest świadoma swego stanu zdrowia, choroba nie stanowi dla niej zaskoczenia, nie skutkuje niespodziewaną dysfunkcją aktywności życiowej i społecznej. Zachowanie należytej staranności w przypadku osoby przewlekle chorej wyraża się w takim planowaniu wykonania swych obowiązków, w tym podejmowania czynności procesowych, by wkomponować je w tok codziennych czynności, w tym leczniczych. Dopiero, gdy schorzenie doprowadzi do nagłego zakłócenia biegu czynności życiowych, wówczas można mówić o tym, że pojawiają się okoliczności niespodziewane, które mogą po spełnieniu innych warunków ustawowych uzasadniać przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, lecz wystąpienie tego rodzaju sytuacji strona jest zobowiązana uprawdopodobnić. Podeszły wiek i zły stan zdrowia nie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminowi dokonania czynności procesowej (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2007 r. II OSK 479/07 Lex nr 344095). Indywidualna ocena stanu zdrowia, dokonana przez wnioskodawcę i twierdzenia o chorobie, nie mogą nie tylko stanowić dowodu, ale także nie uprawdopodobniają, że choroba nie pozwalała na dokonywanie czynności, takich jak czynność procesowa w postępowaniu sądowym, którego jest się inicjatorem. Zatem, wskazane przez wnioskodawcę okoliczności nie mogły być traktowane jako świadczące o braku winy w uchybieniu terminu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. k.p.