III SA/Łd 951/11
WyrokWSA w Łodzi2011-10-27
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne wypłacone osobie bezrobotnej, która w okresie pobierania tego świadczenia podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu (np. z tytułu uczestnictwa w szkoleniu), jest świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi?Ratio decidendi
Świadczenie pieniężne wypłacone osobie bezrobotnej, która w okresie jego pobierania podlegała obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu, jest świadczeniem nienależnie pobranym podlegającym zwrotowi. Dzieje się tak, gdy osoba pobierająca świadczenie była pouczona o okolicznościach powodujących utratę statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, a mimo to nie poinformowała o nich organu w wymaganym terminie.Stan faktyczny
Skarżąca U.B. została pozbawiona statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 6 września 2010 r. z powodu uczestnictwa w szkoleniu organizowanym przez fundację A, z tytułu którego podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu. Organy administracji orzekły o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku za okres od 6 września 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. Skarżąca zarzuciła niekompetencję urzędników i wniosła o uchylenie decyzji, twierdząc, że nie została odpowiednio poinformowana o konsekwencjach uczestnictwa w szkoleniu. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2011 roku sprawy ze skargi U. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa.; art. 10 ust. 2 pkt 4, ust. 7 pkt 2, art. 76 ust. 1i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 2ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r. nr 69 poz. 415 ze zm.) Wojewoda Ł. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]orzekającą o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia za okres od 6 września 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. w kwocie 3613, 60 zł.
Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. orzekł o uznaniu U.B. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnego w wysokości 120 % zasiłku podstawowego, na okres 12 miesięcy o ile wcześniej nie zaistnieją okoliczności powodujące utratę statusu bezrobotnego lub prawa do zasiłku.
Następnie decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. pozbawił U. B. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 6 września 2010 r. Uzasadniając wskazał, że w dniu 14 kwietnia 2011 r. do Powiatowego Urzędu Pracy Nr 1 w Ł. wpłynęło zaświadczenie A, z którego wynikało, iż U.B. uczestniczyła w szkoleniu organizowanym przez tę fundację i z tytułu uczestnictwa w okresie od 6 września 2010 r. do 31 marca 2011 r. podlegała ubezpieczeniom: emerytalnemu i rentowemu. Płatnikiem powyższych składek była A. W wyniku rozpatrzenia wniesionego przez stronę odwołania Wojewoda Ł. decyzją z dnia 25 maja 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta nie została zaskarżona do sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] orzekł o zwrocie przez U.B. nienależnie pobranego świadczenia za okres od 6 września 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. w kwocie 3613, 60 zł., w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji U.B. podniosła, iż o fakcie uczestnictwa w w/w programie i o otrzymywanego z tego tytułu stypendium informowała pracowników Powiatowego Urzędu Pracy Nr 1 w Ł. Pomimo tej wiedzy wyznaczano jej kolejne terminy wizyt i wypłacano przyznane świadczenie. W ocenie skarżącej powyższe świadczy o niekompetencji urzędników, którą teraz organ stara się wytłumaczyć jej nieuczciwością.
Decyzją z dnia [...] r. Wojewoda Ł. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, iż warunki uznania danej osoby za osobę bezrobotną, jak również przesłanki pozbawienia statusu bezrobotnego uregulowane zostały ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a w szczególności przepisami art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 ustawy. Wraz z utratą statusu osoby bezrobotnej bezrobotny traci wszelkie inne uprawnienia przysługujące mu na podstawie w/w ustawy.
Organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda Ł.ostateczną decyzją z dnia [...] r. pozbawił U. B. statusu osoby bezrobotnej z dniem 6 września 2010 r. z uwagi na niespełnienie warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l. ustawy. Powyższe oznacza, że od tej daty strona nie mogła pobierać przyznanego jej zasiłku dla bezrobotnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 71 ustawy prawo do zasiłku przysługuje wyłącznie bezrobotnemu. Stąd pobrany przez stronę zasiłek dla bezrobotnego w okresie od 6 września 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. był świadczeniem nienależnym, w rozumieniu art. 76 ust. 2 ustawy. Natomiast w myśl art. 76 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Odnosząc się do zarzutu niekompetencji urzędników organ odwoławczy wskazał, że strona została pouczona o warunkach jakie winna spełniać osoba bezrobotna, co potwierdziła podpisując oświadczenie z dnia [...] r. Stąd w ocenie organu odwoławczego konieczne jest żądanie zwrotu wypłaconego świadczenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi U.B.ponowiła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Wskazała, że gdyby o utracie statusu bezrobotnego oraz konieczności zwrotu zasiłku została poinformowana we wrześniu 2010 r., po przystąpieniu do programu, nie zdecydowałaby się na udział w projekcie. Nie zrezygnowałaby bowiem świadomie z zasiłku w wysokości 611 zł. na rzecz stypendium w wysokości 320 zł. Ponadto podniosła, iż uczestniczkami kursu było kilka jej koleżanek, również zarejestrowanych w PUP Nr 1 w Ł. Wobec nich nie zastosowano takich środków i nie muszą zwracać otrzymanego zasiłku dla bezrobotnego. Wniosła o uchylenie decyzji bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o umorzenie pobranego świadczenia na zasadach określonych w ustawach.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) , sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest zasadność orzeczenia o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia pobranego przez skarżącą z tytułu zasiłku dla bezrobotnego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l. ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz.U. z 2008 r. Nr 69 poz. 415 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l. powołanej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa obezrobotnym oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.
W niniejszej sprawie bezsporne pozostaje, iż U. B. w okresie od dnia 6 września 2010 r. do dnia 31 stycznia 2011 r., będąc zarejestrowana jako osoba bezrobotna i pobierając przyznany jej decyzją z dnia [...] r. zasiłek dla bezrobotnego, uczestniczyła w projekcie [...] organizowanym przez A. Z tytułu uczestnictwa w w/w projekcie skarżąca otrzymywała stypendium, od którego na podstawie odrębnych przepisów, odprowadzane były składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Płatnikiem powyższych składek była A organizująca program. Niesporny pozostaje również fakt, że Wojewoda Ł. decyzją ostateczną z dnia [...] pozbawił U. B. z dniem 6 września 2010 r. statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnego z powodu niespełnienia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji zasadnie uznały, że świadczenie wypłacone skarżącej w okresie od 6 września 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. było świadczeniem nienależnym i wezwały do jego zwrotu.
Zgodnie bowiem z treścią art. 76 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.
W myśl art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy za nienależnie pobrane świadczenie uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.
Wskazać należy, że w dniu [...] r., tj. w dniu rejestracji U. B. została pouczona, iż jedną z przesłanek powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej jest podleganie na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Skarżąca zapoznała się z pouczeniem i pokwitowała jego odbiór. Wiedziała zatem jakie okoliczności skutkują utratą statusu osoby bezrobotnej, jak również zobowiązała się do bezzwłocznego informowania o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej oraz do zwrotu świadczenia w przypadkach niespełnienia przez nią warunków wymienionych w ustawie. Zmiana powodująca utratę statusu osoby bezrobotnej nastąpiła 6 września 2010 r., bowiem od tego dnia skarżąca objęta była obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. Skarżąca, co prawda we wrześniu 2010 r. powiadomiła urząd pracy o uczestnictwie w szkoleniu. Jednakże informacja o objęciu skarżącej ubezpieczeniem społecznym dotarła dopiero do organu w dniu 24 lutego 2011 r. (pismo A.). Informację o objęciu strony ubezpieczeniem potwierdzono w piśmie A w piśmie z dnia 12 kwietnia 2011 r. Spóźnione powiadomienie o opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne było przyczyną wypłacania stronie świadczeń, które już jej nie przysługiwały. Organy obu instancji trafnie zatem przyjęły, iż w sprawie wystąpiła przesłanka wystąpienia do skarżącej z żądaniem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Co do podniesionej w skardze okoliczności uczestnictwa w programie innych bezrobotnych, pobierających w tym czasie zasiłek dla bezrobotnego wskazać należy, iż przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja administracyjna wydana w indywidualnej sprawie dotyczącej skarżącej. Stąd podniesione przez skarżącą okoliczności dotyczące innych osób, których nie dotyczy zaskarżona decyzja, nie mogą być brane pod uwagę i pozostają bez wpływu na wynik niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
t.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło