III SA/Łd 951/13

Dnia 19 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 roku sprawy ze skargi C. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne p o s a t a n a w i a : umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne III SA/Łd 951/13 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267) - dalej: K.p.a.; art. 18, art. 33 pkt 1, pkt 7, art. 34 § 1, § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) – dalej u.p.e.a.; art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2011 r. Nr 79 poz. 856 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...]r., nr [...] wydane w przedmiocie uznania za niezasadne zarzutów wniesionych przez C. K. w stosunku do tytułu wykonawczego o nr [...], dotyczącego zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku od nieruchomości za rok 2012. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz [...] ustalił dla C. K. podatek od nieruchomości na rok 2012 w kwocie 68,00 zł. Powyższa decyzja została uznana za doręczoną stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Wobec braku zapłaty należnego podatku Burmistrz [...] w dniu [...] r. wystawił tytuł wykonawczy o nr [...], któremu w dniu 19 lutego 2013 r. została nadana klauzula o skierowaniu do egzekucji przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. Następnie zawiadomieniem z dnia 14 marca 2013 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego dłużnika zajętej wierzytelności – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T.. O powyższym zajęciu C. K. został powiadomiony w dniu 19 marca 2013 r. W dniu 19 marca 2013 r. C. K. wniósł zarzuty w sprawie prowadzonego w stosunku do jego osoby postępowania egzekucyjnego. Skarżący podniósł, że jest rolnikiem i jego nieruchomości powinny być zaliczone do gruntów rolnych. Zarzucił, że nie został mu doręczony nakaz płatniczy za 2012 r. oraz upomnienie. Jednocześnie wniósł o natychmiastowe wstrzymanie dokonanych czynności organu egzekucyjnego. W dniu 19 kwietnia 2013 r. organ egzekucyjny wezwał wierzyciela – Burmistrza [...] do zajęcia stanowiska co do zgłoszonych zarzutów. Postanowieniem z dnia [...] r. Burmistrz [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione. Uzasadniając wskazał, że decyzja wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2012 wydana została prawidłowo. Przedmiotowa nieruchomość położona w K. przy ul. O. położona jest na terenach sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe-B, z których naliczany jest podatek od nieruchomości na podstawie ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Decyzja wymiarowa została wysłana do zobowiązanego w dniu 7 lutego 2012 r. Pomimo dwukrotnej awizacji strona nie odebrała przesyłki pocztowej zawierającej w/w decyzję. W związku z powyższym przesyłkę uznano za doręczoną w trybie art. 44 K.p.a. Z uwagi na nieuiszczenie należnego podatku od nieruchomości a rok 2012 wierzyciel wystosował do strony pisemne upomnienie, które także nie zostało odebrane przez stronę, a w konsekwencji uznane za doręczone w trybie art. 44 K.p.a. Z powyższych względów Burmistrz [...] był zobowiązany do wystawienia tytułu egzekucyjnego celem ściągnięcia tych należności w drodze egzekucji administracyjnej. Na powyższe postanowienie C. K. wniósł zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Ponawiając wniesione zarzuty wskazał, że "awizo" to niedoręczenie, a tylko próba doręczenia przesyłki. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, że mając na uwadze wniesione przez stronę zarzuty za podstawę zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej należało uznać nieistnienie obowiązku (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.) oraz brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia , o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 pkt 7 u.p.e.a.). Odnosząc się do pierwszego z zarzutów, tj. nieistnienia obowiązku Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że decyzja Burmistrza [...] z dnia [...] r. niewątpliwie weszła do obrotu prawnego. Została doręczona skarżącemu w trybie art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 749), regulującym fikcję prawną doręczenia, której istota wiąże się z brakiem faktycznego doręczenia decyzji adresatowi lub innej osobie. Jednakże nie odebranie faktyczne pisma przez adresata, mnie oznacza, że nie weszło ono do obrotu prawnego. Tym samym zarzut nieistnienia obowiązku nie mógł zostać uwzględniony. Ponadto Kolegium wskazało, że zarzuty dotyczące zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości strona może skutecznie podnosić w postępowaniu podatkowym, a nie w postępowaniu egzekucyjnym. Odnosząc się do zarzutu niedoręczenia upomnienia organ odwoławczy wskazał, że określony w art. 15 § 1 u.p.e.a. obowiązek doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia nie jest bezwzględny. Zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r. Nr 137 poz. 1541 ze zm.) postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadkach, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. Organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane były rozbieżne kierunki co do zwrotu "należność pieniężna określona w orzeczeniu". Szczegółowa analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wykazała, że z biegiem czasu ugruntował się jednolity pogląd, zgodnie z którym przez należność pieniężną określoną w orzeczeniu należy rozumieć taką należność, której wysokość wynika z treści tego orzeczenia i to bez względu na to czy ma ona konstytutywny czy deklaratoryjny charakter. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podziela to stanowisko. Jak wynika z akt sprawy , niezależnie od powyższego Burmistrz [...], po upływie terminu do wykonania przez stronę obowiązku, przesłał pisemne upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Upomnienie zostało doręczone skarżącemu w trybie art. 44 K.p.a., który wprowadza fikcję prawną doręczenia w postępowaniu administracyjnym. Z powyższych względów zażalenie należało uznać za bezzasadne. C. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił niezgodność ze stanem faktycznym i przepisami prawa. Wniósł o prawidłowe rozpoznanie sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Jednocześnie skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powtórzył dotychczasowe stanowisko, zgodnie z którym przedmiotowa nieruchomość winna być traktowana jako grunt rolny. Podtrzymał także zarzut niedoręczenia decyzji z dnia [...] r. oraz pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 951/13 Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd powziął wiadomość, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. wydane w przedmiocie oddalenia jako nieuzasadnionych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec C. K. na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], dotyczącego zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku od nieruchomości za rok 2012. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w/w postanowieniem uznał za zasadny podniesiony przez skarżącego zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia i umorzył postępowanie egzekucyjne. Zarządzeniem z dnia 17 grudnia 2013 r. Sąd wezwał C. K. do wypowiedzenia się w terminie 7 dni, czy w związku z wydaniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. postanowienia z dnia [...] r. nadal popiera skargę, czy też ją cofa, pod rygorem uznania, że skargę nadal popiera. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący pismem procesowym z dnia 3 stycznia 2014 r. wniósł o niepodejmowanie w sprawie żadnych czynności do czasu dalszego rozstrzygnięcia w sprawie przez Urząd Skarbowy w T. lub Urząd Miasta w K. Oświadczył, że "w razie potrzeby wniesie stosowne pismo, lub sprawa zostanie cofnięta, gdy nie wniesie pisma o podjęcie sprawy". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej: p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Umorzenie postępowania polega na przerwaniu i zakończeniu postępowania z uwagi na wystąpienie zdarzeń, które uniemożliwiają rozstrzygnięcie o istocie sprawy stanowiącej przesłankę wniesienia środka zaskarżenia. W przedmiotowej sprawie, jak już wcześniej wskazano Sąd powziął wiadomość, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. postanowieniem z dnia [...]r. uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. wydane w przedmiocie oddalenia jako nieuzasadnionych zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec C. K. na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], dotyczącego zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku od nieruchomości za rok 2012. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w/w postanowieniem uznał za zasadny podniesiony przez skarżącego zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia i umorzył postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym, w ocenie Sądu postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie winno zostać umorzone. Bezprzedmiotowym stało się bowiem rozpoznanie skargi na ostateczne postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela o uznaniu za niezasadne zarzutów zgłoszonych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, do postępowania egzekucyjnego, które zostało umorzone, z uwagi na uznanie za zasadny zarzutu uprzedniego niedoręczenia skarżącemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. W tej sytuacji, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji. e.o.