III SA/Łd 953/15
WyrokWSA w Łodzi2016-01-20
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Irena Krzemieniewska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wymeldować osobę z pobytu stałego, jeśli mimo okresowych nieobecności związanych z opieką nad córką, nadal koncentruje ona swoje centrum życiowe w miejscu zameldowania i posiada do niego nieskrępowany dostęp?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie można wymeldować osoby z pobytu stałego, jeśli mimo okresowych nieobecności związanych z opieką nad córką, nadal koncentruje ona swoje centrum życiowe w miejscu zameldowania, posiada do niego klucze i nieskrępowany dostęp, a jej zachowanie nie wskazuje na trwałe i dobrowolne opuszczenie tego miejsca. Okresowe nieobecności nie mogą stanowić podstawy do wymeldowania, jeśli nie towarzyszy im zamiar stałego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu.Stan faktyczny
Skarżący A. M., właściciel nieruchomości, wniósł o wymeldowanie swojej byłej żony H. M. z pobytu stałego, argumentując, że uniemożliwia mu to sprzedaż domu. Organy administracji odmówiły wymeldowania, uznając, że H. M. nie opuściła lokalu trwale, nadal w nim przebywa i skupia tam centrum swojego życia, a jej czasowe nieobecności wynikały z opieki nad córką. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc, że decyzja jest dla niego krzywdząca i zmierza do zniszczenia jego dorobku życiowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 stycznia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Sekretarz sądowy Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat K. A. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł., przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu A. M. z urzędu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat K. A. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. nr [...] o odmowie wymeldowania z pobytu stałego H. M. z lokalu przy ul. W. w R.
Organ odwoławczy uzasadniając wydane orzeczenie wyjaśnił, że A. M. wystąpił w dniu 17 marca 2015 r. do organu meldunkowego o wymeldowanie z pobytu stałego byłej żony H. M.. A. M. jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości.
Organ i instancji nie uwzględnił wniosku uznając, że H. M. nie opuściła lokalu w sposób trwały, nadal w nim przebywa i skupia tam centrum swojego życia. Czasowe jej nieobecności w lokalu wynikały ze sprawowania opieki nad córką w okresie ciąży, a obecnie przy nowonarodzonym dziecku. Były mąż wystąpił z wnioskiem o jej wymeldowanie, bowiem chce sprzedać nieruchomość położoną w R. przy ul. W..
A. M. odwołując się od decyzji organu I instancji stwierdził, iż niekorzystne dla niego orzeczenie uniemożliwi sprzedaż domu. Żona otrzymuje wysoka emeryturę, mieszka u córki i nie chce się wymeldować z lokalu.
Wojewoda [...] utrzymując w mocy decyzję o odmowie wymeldowania z pobytu stałego H. M. stwierdził, iż zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ( tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 388), dalej: ustawa, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu, wskazanych w art. 28 ust. 2 ustawy, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego, przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.
Organ odwoławczy wskazał, że jedyną przesłanką wymeldowania jest fakt opuszczenia miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. W niniejszej sprawie taka przesłanka nie występuje.
W wyroku rozwodowym małżonków M. sąd ustalił sposób korzystania ze wspólnego mieszkania, przyznając H. M. prawo do wyłącznego korzystania z najmniejszego pokoju, a z pozostałych pomieszczeń strony mogą korzystać wspólnie. H. M. nadal skupia swoje życie osobiste w mieszkaniu przy ulicy W. w R. Posiada klucze oraz nieskrępowany dostęp do mieszkania, które zajmuje. Zamierza nadal w nim przebywać i zamieszkiwać z zamiarem stałego pobytu. Okresowe nieobecności w mieszkaniu, związane są z pomocą udzielaną córce przed i po urodzeniu dziecka, nie mogą stanowić podstawy wymeldowania jej z pobytu stałego. Jest rzeczą naturalną, że udzielając córce pomocy i opieki matka przebywa u niej w okresie, gdy nieobecna jest w miejscu stałego zameldowania. Ponadto zameldowanie na pobyt stały nie nakłada na osobę wymogu nieustannego przebywania w lokalu, w którym jest zameldowana.
A. M.. wskazuje, że ma zamiar sprzedać dom i zamieszkać z synem. Realizację tego planu uniemożliwia była żona, która mieszkając u córki nie chce wymeldować się z pobytu stałego.
Odnosząc się do powyższych twierdzeń skarżącego organ odwoławczy wskazał, że celem postępowania meldunkowego nie jest rozwiązywanie spraw i nieporozumień byłych małżonków, czy też ustalanie winy jakiejkolwiek strony w trwającym konflikcie. Organ ustala stan faktyczny związany z pobytem osoby w spornym lokalu oraz charakterem opuszczenia tego lokalu. Wszelkie zaś spory stron dotyczące prawa do lokalu i przebywania w nim, jak również sprzedaży nieruchomości i podziału majątku, winny być rozwiązywane między stronami polubownie, a przy braku porozumienia przez sąd powszechny. Organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji uznał, że H. M. przebywa i zamieszkuje w lokalu przy ul. W. w R., a zatem w rozpatrywanej sprawie nie występują przesłanki wymeldowania jej z pobytu stałego.
A. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję organu odwoławczego stwierdzając, że jest niezrozumiała i dla niego krzywdząca. Wyjaśnił, że jest osobą schorowaną, ma 83 lata i nie nadaje się do pracy. Tymczasem dom wymaga remontu. Była żona chce mieszkać za darmo, nie kupiła węgla i nie myśli o remoncie budynku. Decyzja Wojewody [...] zmierza do tego, żeby dom doprowadzić do ruiny i zniszczyć dorobek życiowy skarżącego
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a ), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto, co należy podkreślić, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art.134 § 1 p.p.s.a.
Sąd rozpoznając niniejszą skargę stwierdził, że Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2015 r., poz. 388) organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest w myśl art. 25 ust. 1 ustawy zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1). Treść powyższych przepisów jest zbieżna z dyspozycją odpowiednio art. 15 ust. 2 i art. 6 ust. 1 uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), dlatego w niniejszej sprawie w pełni uprawnione jest odwołanie się do dorobku orzeczniczego wypracowanego na tle art. 15 ust. 2 i art. 6 ust. 1 "starej" ustawy.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że pod sformułowaniem "opuścił miejsce pobytu stałego", należy rozumieć sytuację, w której opuszczenie to jest trwałe i dobrowolne. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego i dobrowolnego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu (por. wyroki NSA: z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, niepubl.; z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72).
Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Ustalenie zamiaru strony ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy czym przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Ustalenie zatem, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu wymaga zbadania istnienia owego zamiaru.
O istnieniu przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu można mówić dopiero wtedy, gdy zachowanie zainteresowanej osoby będzie wskazywało na to, że lokal w którym osoba ta była na stałe zameldowana i który był miejscem koncentracji jej interesów życiowych utracił taki charakter.
Wojewoda [...] na podstawie starannie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego trafnie przyjął, że uczestniczka postępowania H. M. nie opuściła miejsca pobytu stałego – nieruchomości przy ul. W. w R.
Z adnotacji znajdujących się w protokole oględzin przedmiotowego lokalu oraz zeznań świadków G. C. i M. C. wynika, że uczestniczka nadal przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały.
W protokole oględzin znajdują się informacja, iż uczestniczka zajmuje jeden z pokoi, na łóżku znajduje się pościel, w której śpi, w szafie przechowuje odzież, a w łazience kosmetyki.
Świadek C. zeznał, że widuje uczestniczkę, gdy kosi trawę. Natomiast z zeznań świadka C. wynika, iż uczestniczka na swoim podwórku wiesza pościel, trzepie dywany, kosi trawę.
Powyższe ustalenia, a ponadto okoliczność posiadania przez cały czas kluczy do domu dowodzą, że H. M. przebywa stale w przedmiotowym lokalu i stanowi on jej centrum życiowe. Korzystanie z lokalu potwierdzają także pisemne oświadczenia skarżącego o przyjęciu od byłej żony w dniach 8 grudnia 2014 r., 10 stycznia 2015 r. i 7 lutego 2015 r. kwot 27 zł, 21 zł. i 100 zł. za wywóz nieczystości i energię elektryczną.
Gdyby uczestniczka nie mieszkała w lokalu, w którym jest zameldowana, z pewnością nie przekazywałaby dobrowolnie byłemu mężowi pieniędzy na uiszczenie tych opłat. W szczególnie w sytuacji, gdy właścicielem nieruchomości jest tylko skarżący.
Uczestniczka w trakcie postępowania nigdy nie deklarowała zamiaru opuszczenia lokalu, w którym jest zameldowana.
Świetle powyższych ustaleń nie zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącego, dotyczące opuszczenia przedmiotowego lokalu przez jego byłą żonę.
Bezsporny fakt przebywania przez uczestniczkę w okresie kilku miesięcy częściej u córki niż w miejscu zameldowania, spowodowany był koniecznością opieki nad ciężarna córką.
W ocenie Sądu takie postępowanie uczestniczki było racjonalne, bowiem córka w okresie ciąży miała problemy zdrowotne. Gdy stan jej zdrowia uległ poprawie uczestniczka powróciła do miejsca stałego pobytu, to jest do nieruchomości przy ul. W. w R.
Skarżący nie twierdzi, że była żona nie przebywa obecnie w spornej nieruchomości. Chce ją jednak wymeldować, gdyż ułatwi mu to sprzedaż domu.
W myśl art. 35 ustawy wniosek o wymeldowanie zasługuje na uwzględnienie jedynie w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. W niniejszej sprawie powyższa sytuacja nie ma miejsca, bowiem uczestniczka stale przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a.
e.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło