III SA/Łd 959/17

Dnia 23 listopada 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 roku sprawy ze skargi M.J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżone postanowienie. III SA/Łd 959/17 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...]., nr [...] wydanym n podstawie art. 134 w zw. z art. 39, art. 41, art. 42, art. 43, art. 44, art. 46 § 1, art. 129 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 poz. 1257) – dalej: k.p.a.; art. 10 ust. 2 pkt 4, ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2017 r. poz. 1065 ze zm.) – dalej: ustawa o promocji zatrudnienia, Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], nr [...] orzekającej o pozbawieniu M. J. statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 lipca 2017 r., na okres 120 dni, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy w/ w decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] została doręczona skarżącemu, na wskazany przez niego adres do korespondencji, w dniu 14 lipca 2017 r. Tym samym określony w art. 129 § 2 k.p.a., 14 dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg w dniu 15 lipca 2017 r. i upłynął w dniu 28 lipca 2017 r. Natomiast przedmiotowe odwołanie został wniesione w dniu 31 lipca 2017 r., a zatem z przekroczeniem ustawowego terminu. Ponadto, co istotne doręczona skarżącemu decyzja zawierała stosowne pouczenia, co do przysługującego stronie prawie i trybie wniesienia odwołania. Jednocześnie strona nie wnosiła o przywrócenie uchybionego terminu. Z uwagi na powyższe Wojewoda [...] był zobligowany, na podstawie art. 134 k.p.a., do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia M. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, w której wnosił o: - unieważnienie decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wydanej na podstawie przepisów art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 4 pkt 7, ust. 4ca ustawy o promocji zatrudnienia, które to przepisy są niezgodne z Konstytucją RP; - uznanie działania Powiatowego Urzędu Pracy jako pozbawionego empatii społecznej i rzetelności, skutkującego wydaniem szkodliwych, hańbiących i udręczających decyzji; - unieważnienie zaskarżonego postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] jako podjętego bez należytej wnikliwości oraz na podstawie sfałszowanych dokumentów; - przywrócenie statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 lipca 2017 r. W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżący wskazał, iż pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej z rygorem natychmiastowej wykonalności, narusza jego konstytucyjne prawo do opieki zdrowotnej. Wyjaśnił, że jako osoba w podeszłym wieku, cierpiąca na wiele przewlekłych chorób, pozostająca pod stałą opieką lekarzy specjalistów wymaga częstych wizyt lekarskich, konsultacji oraz leczenia farmakologicznego. Pozbawienie go statusu osoby bezrobotnej na okres 120 dni wbrew stanowi faktycznemu sprawy, a co za tym idzie uniemożliwienie korzystania ze świadczeń zdrowotnych jest karą hańbiącą, połączoną z udręczeniem fizycznym i psychicznym. Dalej skarżący wskazał, iż rzeczywiście uchybił terminowi wyznaczonej wizyty w PUP w Ł. , jednakże wynikało to z problemów z pamięcią, jak również z nawału obowiązków związanych ze sprawowaną opieką, na podstawie orzeczeń sądowych, nad czwórką małoletnich wnucząt, oraz opieką nad żoną, która oczekuje na przeszczep endoprotezy kolana i z tego powodu ma problemy z poruszaniem się. Ponadto był przekonany, że otrzyma sms z urzędu pracy przypominającego o terminie wizyty. Odnośnie uchybienia terminu do wniesienia odwołania skarżący wskazał, że na podstawie jego ustaleń (w tym na podstawie informacji uzyskanych w Urzędzie Pocztowym Ł. 79) decyzja organu I instancji została mu doręczona w dniu 17 sierpnia 2017 r., a nie jak twierdzi organ w dniu 14 sierpnia 2017 r. O zasadności powyższego twierdzenia świadczy także fakt, iż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczenia w/w decyzji, pod jego podpisem stwierdzającym jej odbiór, jest odciśnięty czarny prostokątny datownik z datą "14 sierp.2017", natomiast na górnym prawym rogu zwrotki znajduje się okrągły datownik UP Ł. 79 z datą "17.08.2017". Z informacji udzielonej telefonicznie przez pracownika UP Ł. 79 skarżący dowiedział się, że urząd nie stempluje przesyłek czarnym podłużnym datownikiem. Ponadto potwierdził on fakt doręczenia przesyłki w dniu 17 sierpnia 2017 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie wskazując, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Pismem procesowym z dnia 10 października 2017 r. skarżący sportował wniesioną skargę wskazując, że wskutek omyłki pisarskiej niewłaściwie określił miesiąc wydania i doręczenia zaskarżonej decyzji. Zamiast lipiec, powoływał sierpień 2017 r. Jednocześnie skarżący przedłożył kserokopię koperty, w której została przesłana mu decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], na której pracownik UP Ł. 79 potwierdził fakt odebrania przesyłki poleconej nr [...] w dniu 17 lipca 2017 r. Podczas rozprawy skarżący złożył postanowienie o umorzeniu dochodzenia z dnia 8 listopada 2017r. z którego wynika, że przedmiotowa przesyłka została odebrana przez skarżącego 17 lipca 2017r. Natomiast data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru została błędnie przystawiona datownikiem przez listonosza , który nie zmienił jego ustawienia. Dokonana przez Sąd kontrola przesłania przesyłki wykazała, iż przedmiotowa przesyłka została przekazana skarżącemu w dniu 17 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej argumenty zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) –dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w myśl art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkowało jego uchyleniem. W niniejszej sprawie kontroli sądu administracyjnego poddane zostało postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] orzekającej o pozbawieniu M. J. statusu osoby bezrobotnej od dnia 3 lipca 2017 r. Natomiast podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) – dalej: k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Powyżej powołany przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Inaczej mówiąc pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania czego następstwem jest ostateczność decyzji wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 maja 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 333/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 492/08 – www.;cbois.nsa.gov.pl). Przy czym pamiętać należy, iż stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego czy odwołujący się przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. Termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że wniesienie odwołania po jego upływie jest bezskuteczne. Przy czym co należy podkreślić upływ terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy ma obowiązek uwzględnić z urzędu. Oznacza to, że postanowienie wydane w trybie art. 134 k.p.a. zamyka postępowanie odwoławcze, a organ nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania Jednocześnie konsekwencją wniesienia odwołania po upływie 14 - dniowego terminu, zgodnie z art. 134 k.p.a., jest obowiązek stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i oznaczałoby niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 21 listopada 2016 r., II SA/Wa 746/16; wyrok WSA w Warszawie z 6 września 2016 r., VI SA/Wa 952/16; wyrok WSA w Olsztynie z 1 września 2016 r., II SA/Ol 807/16; wyrok WSA w Poznaniu z 10 sierpnia 2016 r., III SA/Po 265/16 – www.cbois.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu wydane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie uznać należy za co najmniej przedwczesne. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika bowiem, iż Wojewoda [...] stwierdzając uchybienie terminu do wniesienia odwołania oparł się na ustalonym stanie faktycznym ( w szczególności na znajdującej się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru k. 299 akt administracyjnych), z którego wynika, że decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] została doręczona skarżącemu w dniu 14 lipca 2017 r. Z uwagi na powyższe organ uznał, że odwołanie M. J. z dnia 31 lipca 2017 r. wniesione zostało z uchybieniem określonego w art. 129 § 2 k.p.a. 14 dniowego terminu, który rozpoczął swój bieg w dniu 15 lipca 2017 r. i upłynął bezskutecznie w dniu 28 lipca 2017 r., co obligowało Wojewodę do wydania, na podstawie art. 134 k.p.a. zaskarżonego postanowienia. Tymczasem, w niniejszej sprawie zasadniczą kwestią sporną pozostaje rzeczywista data doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] Sąd stwierdza, iż jak słusznie wskazuje skarżący, na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu doręczenia M. J. przesyłki poleconej nr [...], zawierającej w/w decyzję, w miejscu przeznaczonym na "datę i podpis odbiorcy przesyłki", jak i w miejscu przeznaczonym na "datę i podpis wydającego przesyłkę", naniesiona została mechanicznie (za pomocą datownika) data odbioru decyzji "14-07-2017". Natomiast w prawej górnej części zwrotnego potwierdzenia odbioru "datownik placówki oddawczej" widnieje okrągła pieczęć UP Łódź 79 oraz data "17.07.2017". Ponadto, co istotne skarżący kwestionując przyjętą przez organ datę doręczenia mu decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej, powołuje się na własne ustalenia, potwierdzone pisemnie przez UP Ł. 79, za pośrednictwem którego przesyłka zawierająca decyzję z dnia [...] została mu doręczona. Co prawda szerszą argumentację, jak i dowód, co do doręczenia mu w/w decyzji w dniu [...] skarżący przedłożył dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, nie mniej jednak z załączonego do akt sprawy odwołania wynika, iż jako datę odebrania decyzji Prezydenta Miasta Ł. wskazywał na 18 lipca 2017 r., a nie jak przyjął Wojewoda 14 lipca 2017 r. Ponadto, co wymaga podkreślenia do wątpliwości, co do daty doręczenia decyzji z 12 lipca 2017 r. Wojewoda [...] nie odniósł się zarówno w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i w udzielonej odpowiedzi na wniesioną skargę. Zarówno stwierdzenie odwołującego się co do daty doręczenia mu decyzji, jak i możliwość łatwego dostrzeżenia przez organ odwoławczy, faktu zamieszczenia na zwrotnym potwierdzeniu odbioru dwóch różnych dat, winno skutkować umożliwieniem stronie, stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a., złożenia wyjaśnień i wniosków dowodowych, jak również przeprowadzeniem postępowania sprawdzającego w celu rzeczywistej daty doręczenia skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] Zaniechanie powyższych czynności stanowiło naruszenie przepisów postępowania w tym art. 10 §1 , art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, a w konsekwencji art. 134 k.p.a. Za niezasadne uznać natomiast należało zarzuty skargi, co do wydania decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] na podstawie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które to przepisy są w ocenie skarżącego niezgodne z Konstytucją RP. Wskazać należy, iż powyżej wskazane zarzuty zmierzają w istocie do podważenia merytorycznej zasadności wydania decyzji o pozbawieniu skarżącego statusu osoby bezrobotnej. Natomiast sąd administracyjny kontrolując zasadności postanowienia wydanego na podstawie art. 134 k.p.a. dokonuje jego oceny jedynie pod względem wystąpienia wstępnych przesłanek w nim określonych, warunkujących możliwość przystąpienia przez organ administracji publicznej do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Bez wpływu na wynik niniejszego pozostaje również argumentacja skargi, co do postępowania Powiatowego Urzędu Pracy w Ł. w sposób pozbawiony empatii społecznej i rzetelności, skutkującego wydaniem szkodliwych, hańbiących i udręczających decyzji. Powyższe kwestie, odnoszące się do oceny emocjonalnej skarżącego, pozostają poza zakresem kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne. Natomiast, co do zarzutu wydania zaskarżonego postanowienia na podstawie sfałszowanych dokumentów wskazać należy, iż na powyższą okoliczność skarżący nie przedstawił żadnego dowodu. Jeżeli skarżący dysponuje takowym dowodem zobowiązany jest do zawiadomienia właściwych organów o fakcie popełnienia przestępstwa. Reasumując Sąd stwierdza, iż ustalony przez Wojewodę [...] stan faktyczny sprawy, a w szczególności data doręczenia skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] wydanej w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, nie był wystarczający do stwierdzenia, iż odwołanie M. J. wniesione zostało z uchybieniem art. 129 § 2 k.p.a., a co za tym idzie wdane na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania uznać należało za przedwczesne. Rozpatrując sprawę ponownie Wojewoda [...] będzie zobowiązany do uwzględnienia stanowiska Sądu wyrażonego w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności będzie zobowiązany do wystąpienia do właściwej komórki Poczty Polskiej S.A. w celu ustalenia rozbieżności, co do dat zamieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji z dnia [...] jak ustalenia rzeczywistej daty doręczenia w/w decyzji skarżącemu. Ponadto organ zobowiązany będzie do przeprowadzenia tego postępowania zgodnie z regułami określonymi przepisami k.p.a., w tym odniesie się do twierdzeń i dowodów przedstawionych przez skarżącego, któremu zapewni czynny udział w postępowaniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na postawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. a.l.