III SA/Łd 96/08
WyrokWSA w Łodzi2008-06-17
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Teresa Rutkowska, Ewa Alberciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego, jeśli decyzja przyznająca świadczenie została wydana na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2002 r., a nie na podstawie przepisów, których dotyczył wyrok TK?Ratio decidendi
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją RP art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania świadczenia przedemerytalnego, jeśli decyzja przyznająca świadczenie została wydana na podstawie przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2002 r. Podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. 145a k.p.a. jest sytuacja, gdy przepis będący podstawą wydania decyzji ostatecznej utracił moc obowiązującą z powodu orzeczenia TK o jego niezgodności z Konstytucją. W niniejszej sprawie decyzja przyznająca świadczenie przedemerytalne została wydana na podstawie przepisów, które nie były przedmiotem zakwestionowanego przez TK przepisu.Stan faktyczny
Skarżący B. K. uzyskał prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie decyzji ostatecznej z 2002 r. W 2006 r. złożył wniosek o wznowienie postępowania w celu korekty wysokości świadczenia, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2006 r. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, a następnie odmówiły uchylenia decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił wcześniejsze decyzje organów, nakazując ustalenie charakteru wniosku skarżącego. Po ponownym postępowaniu organy ponownie odmówiły uchylenia decyzji, a Wojewoda utrzymał je w mocy. Skarżący złożył skargę do WSA, argumentując, że wyrok TK powinien skutkować przywróceniem przepisów sprzed nowelizacji z 2001 r. i ponownym ustaleniem wysokości świadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 17 czerwca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o przyznaniu zasiłku przedemerytalnego po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Na mocy decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. (nr [...]), wydanej na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 6 pkt 6 lit. b, art. 37k ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 37l, art. 37o ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) [dalej ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu] B. K. uzyskał prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lipca 2002 r. w kwocie 953,40 zł brutto, tj. w wysokości 200% zasiłku dla bezrobotnych, o którym mowa w art. 24 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
W dniu 28 września 2006 r. B. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania w zakresie ustalenia uprawnień i przyznania świadczenia przedemerytalnego, a przede wszystkim korekty wysokości przyznanego świadczenia obejmującej okres od dnia 2 lipca 2002 r., powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt SK 15/05.
Rozpatrując złożony wniosek Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Wojewoda [...] rozpatrując złożone odwołanie od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi B. K. na powyższe rozstrzygnięcie, wyrokiem z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt III SA/Łd 164/07 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., wskazując m.in. na naruszeniu art. 149 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 8 i art. 9 k.p.a. Sąd nakazał organom ustalenie charakteru złożonego pisma i trybu w jakim skarżący wnosi o rozpoznanie sprawy i ponowne przeliczenie wysokości świadczenia przedemerytalnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organy oparły swoje decyzje o odmowie wznowienia postępowania na dokonanej przez siebie ocenie przyczyn wznowienia, przeprowadzonej przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc sprzecznie z § 3 w zw. z § 2 art. 149 k.p.a.
Sąd nie podzielił poglądu Wojewody [...], że wznowienie postępowania w niniejszej sprawie jest przedmiotowo niedopuszczalne z uwagi na fakt, iż art. 37k ust. 1 i ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie był przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. (sygn. akt SK 15/05), który orzekał o niezgodności z Konstytucją RP art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) [dalej ustawa nowelizująca z dnia 20 grudnia 2002 r.]. Sąd uznał, że skoro organ przyjął, że wniosek skarżącego z 28 września 2006 r. stanowi prośbę o wznowienie postępowania na podstawie art. 145a k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., to spełnione zostały przesłanki formalne do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdził, że treść pisma skarżącego nie była tak jednoznaczna jak uznały to organy, ponieważ nie wskazywała ona na podstawę wznowienia z art. 145a k.p.a., a możliwość podjęcia działania w stosunku do ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie przedemerytalne na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu daje także art. 150d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) [dalej ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy] oraz art. 155 k.p.a. W związku z tym Sąd nakazał ustalenie w jakim faktycznie trybie strona żąda wznowienia sprawy.
W toku prowadzonego po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny nowego postępowania, w dniu 4 września 2007 r. B. K. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy nr [...] w Ł. oświadczenie, z treści którego wynikało, iż wnosi on o rozpatrzenie sprawy w trybie art. 145a k.p.a. W związku z powyższym Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] r., mając na uwadze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 maja 2007 r. oraz złożone przez skarżącego oświadczenie, postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) wznowił na żądanie B. K. postępowanie w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Następnie decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Prezydent Miasta Ł. odmówił uchylenia wskazanej decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Wojewoda [...], rozpatrując złożone odwołanie od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji oraz poprzedzające ją postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał m.in. na błędną datę postanowienia, na konieczność ustalenia charakteru wniosku złożonego przez skarżącego w dniu 28 września 2006 r., w tym trybu i sposobu załatwienia sprawy i konieczność wyjaśnienia skarżącemu jakie zmiany wprowadził ustawodawca w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu po 31 grudnia 2001 r.
B. K. w dniu 10 grudnia 2007 r. złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy nr [...] w Ł. oświadczenie, w którym sprecyzował, że wnosi o rozpatrzenie sprawy w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145a k.p.a. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05. Prezydent Miasta Ł., w oparciu o powyższe ustalenia, postanowieniem z dnia [...] r. (nr [...]) wznowił na żądanie strony postępowanie w sprawie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Następnie decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) Prezydent Miasta Ł. orzekł o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że wyrokiem z dnia 18 września 2006 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. w części obejmującej wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002". Dalej organ stwierdził, że nie istnieje możliwość zmiany wysokości świadczeń przedemerytalnych nabytych po 1 stycznia 2002 r. Były one przyznane na podstawie art. 37k ust. 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a przepis ten nie był przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału.
Od powyższej decyzji B. K. złożył odwołanie kwestionując zasadność rozstrzygnięcia i podtrzymując swoje argumenty z wcześniejszych pism i odwołań, wnosząc w związku z tym o uchylenie powyższej decyzji. Z treści tych pism wynikało, że celem podejmowanych przez odwołującego się działań jest ustalenie uprawnień i wymiaru świadczenia przedemerytalnego na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu sprzed 31 grudnia 2001 r., gdyż świadczenie przedemerytalne przyznane zostało na podstawie przepisów uwzględniających nowelizację z 17 grudnia 2001 r., która ograniczyła jego wysokość z 90 do 80 %.
Zdaniem skarżącego, świadczenie zostało mu przyznane nie na podstawie art. 37k ust. 1 i ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ale na podstawie ustawy nowelizującej tę ustawę z dnia 17 grudnia 2001 r., która w całości podlega skutkom niekonstytucyjności art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. W ocenie skarżącego wprowadzony art. 3 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. okres przystosowawczy "do dnia 12.01.2002" dotyczył całej nowelizacji ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r., tzn. spełnienie kryteriów do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego w tym terminie upoważnia do zastosowania zasad sprzed nowelizacji, łącznie z metodą ustalania jego wysokości. Ponieważ ustawa nowelizująca z 20 grudnia 2002 r. okazała się niekonstytucyjna termin uległ przedłużeniu do 6 lutego 2003 r. i dotyczył również sytuacji skarżącego, który wniosek swój składał w dniu 1 lipca 2002 r. W konkluzji skarżący stwierdził, że konsekwencją wyroku Trybunału z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt SK 15/05 jest odroczenie wejścia w życie przepisów nowelizujących obydwu ustaw do 6 lutego 2003 r.
Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] stwierdził, że nie zasługuje ono na uwzględnienie i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145a, art. 147, art. 149 § 1, art. 150 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 2 pkt 6 i ust. 4 pkt 2, art. 150d ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 37k ust. 1 i ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Zdaniem organu odwoławczego, z akt sprawy wynika jednoznacznie, że B. K. uzyskał prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. wydanej wyłącznie w oparciu o art. 37k ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2002 r. W ocenie organu, skarżący nie miał natomiast ustalonych uprawnień do świadczenia przedemerytalnego w oparciu o przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r., na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. Zdaniem organu, nie mógł więc w przypadku skarżącego mieć zastosowania art. 37k ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r., na podstawie którego istniała możliwość uzyskania świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90% kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia świadczenia przedemerytalnego, nie mniej jednak niż odpowiednio wysokość zasiłku określona w art. 37j ust. 2 i ust. 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Jak dalej stwierdził organ, wysokość przyznanego B. K. świadczenia, co wynika też z przedłożonych dokumentów, organ ustalił w oparciu o obowiązujący art. 37k ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2002 r. Powyższy przepis stanowił, iż wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi 80% kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego, nie mniej jednak niż 120% i nie więcej niż 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1 tej ustawy. Z treści decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. wynika, że B. K. otrzymał świadczenie przedemerytalne w kwocie 953,40 zł brutto, co stanowiło dwukrotność zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący otrzymał zatem maksymalną wysokość świadczenia przedemerytalnego.
Organ podkreślił w związku z tym, że art. 37k ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2002 r., nie był przedmiotem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. o sygn. akt SK 15/05. Dlatego też nie można zmieniać decyzji wydanych wyłącznie na podstawie tego przepisu powołując się na ww. wyrok Trybunału dotyczący stwierdzenia sprzeczności z Konstytucją RP innego przepisu, tj. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył B. K. wnosząc o uchylenie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. oraz o wznowienie postępowania w zakresie ustalenia prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lipca 2002 r. w oparciu o przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2001 r.
W uzasadnieniu skargi strona stwierdziła, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt SK 15/05 orzekający o niezgodności z Konstytucją RP art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. skutkował tym, że w okresie od 1 stycznia 2001 r. do 5 lutego 2003 r. przywrócone zostały przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. Dalej skarżący szeroko cytuje fragmenty wskazanego wyroku Trybunału.
W oparciu o powyższe, skarżący nie zgadza się z ustaleniami organów, że wskazany wyrok Trybunału dotyczy tylko art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r., a nie dotyczy art. 37k ust. 1 i ust. 2 nowelizacji z dnia 17 grudnia 2001 r. Podkreśla w związku z tym, że nie kwestionuje co do zasady konstytucyjności treści poszczególnych postanowień ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r. i nie na tym opierał swoje roszczenia. Kwestionuje, jak podniósł, tryb wdrożenia w życie tej ustawy, kolidujący – jego zdaniem – z ustawą zasadniczą, który przyczynił się do błędnych decyzji administracyjnych wydawanych na przestrzeni 2002 r. Jak stwierdził, swoje roszczenia opiera przede wszystkim na stwierdzeniu, że dzień obowiązywania ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r. został zanegowany wskazanym wyrokiem Trybunału. W ocenie skarżącego z treści wyroku Trybunału wynika, że uprawnienie do świadczenia przedemerytalnego, ustanowione na podstawie nowelizacji z dnia 17 grudnia 2001 r., winno być poddane ponownej procedurze według przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. Z powyższego skarżący wnosi, że wyrok ten dotyczy również jego sytuacji i stanowi podstawę do ponownego przeprowadzenia postępowania i ustalenia nowej wysokości należnego mu świadczenia przedemerytalnego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1. uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie podzielił rozumowania skarżącego i nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Przedmiotem rozstrzygania przez organy administracji był w niniejszej sprawie wniosek skarżącego B. K. o wznowienie postępowania w zakresie ustalenia uprawnień i przyznania świadczenia przedemerytalnego, a przede wszystkim korekty wysokości przyznanego świadczenia obejmującej okres od dnia 2 lipca 2002 r. Z oświadczenia skarżącego z dnia 10 grudnia 2007 r. wynika jednoznacznie, że wnosił on o wznowienie postępowania – w sprawie decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. przyznającej mu prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lipca 2002 r. – na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt SK 15/05.
Wskazać należy na wstępie, że w przypadku rozpatrywania wniosków o wznowienie postępowania stosuje się przepisy k.p.a. o wznowieniu postępowania administracyjnego. Zgodnie z uregulowaniami przyjętymi w tej ustawie, postępowanie "wznowieniowe" jest dwuetapowe. Najpierw organ bada czy wznowienie jest dopuszczalne. W sprawie niniejszej organ – w wyniku ponownego rozpoznania sprawy po uchyleniu uprzednich decyzji przez sąd – uznał prawidłowo, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145a § 1 k.p.a. jest dopuszczalne. Po przejściu do drugiego etapu postępowania, działając w trybie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., organ I instancji uznał, że brak jest podstaw z art. 145a k.p.a. do uchylenia decyzji dotychczasowej (ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r.).
Kontrolując prawidłowość tego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył przede wszystkim, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt SK 15/05, po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej o zbadanie zgodności art. 3 pkt 12 i 13 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) z art. 2, art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP orzekł, że art. 3 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty ( Dz. U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65) w części, w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002 r." jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP oraz nie jest niezgodny z art. 67 ust. 2 i art. 71 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Przepis oceniany przez Trybunał Konstytucyjny ( art. 3 ust.1) stanowił, że prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1 ( ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia.
W myśl art. 3 ust. 2 bezrobotni, o których mowa w ust. 1 nabywali prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na swój wniosek od następnego dnia po dniu złożenia wniosku, niż wcześniej jednak niż od dnia wejścia w życie ustawy.
W obszernym uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ustawa nowelizująca z 20 grudnia 2002 r. zmieniająca ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ukształtowała nową sytuację prawną ( poprzednio zniesioną ustawą nowelizującą z 17 grudnia 2001 r.) tej grupy osób, które do 12 stycznia 2002 r. nabyły prawo do świadczeń na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu sprzed nowelizacji z 17 grudnia 2001 r. Jak dalej wskazał Trybunał, przepisem art. 3 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. ustawodawca przewidział nowe konsekwencje prawne dla sytuacji, które istniały w przeszłości, ale co, do których skutki prawne mogły powstać dopiero z chwilą, gdy przepis art. 3 wszedł w życie. Sytuacje te nie istniały w okresie od wejścia w życie ustawy nowelizującej z dnia 17 grudnia 2001 r. do dnia wejścia w życie kolejnej ustawy nowelizującej z 20 grudnia 2002 r. Jednocześnie, przepis nie rozwiązał sprawy praw do zasiłku wszystkich osób, które "spełniły warunki do ich nabycia" między 1 stycznia 2002 r. a dniem wejścia w życie ustawy z 20 grudnia 2002 r., tj. 6 lutego 2003 r. W ocenie Trybunału – nowelizacja z 20 grudnia 2002 r. jej przepisem art. 3 ust. 1 nie zapewniła ochrony praw nabytych i nie wyrównała strat poniesionych przez podmioty, których prawa nabyte przed 1 stycznia 2002 r., tj. przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 17 grudnia 2001 r. zostały naruszone jej przepisem przejściowym art. 11 ust. 2, niezgodnym z art. 2 Konstytucji, co stwierdził Trybunał w wyroku z 30 marca 2005 r., sygn. K 19/02. Dlatego też – jak skonstatował Trybunał – przepis art. 3 ust. 1 ustawy uzupełniającej z 20 grudnia 2002 r., w części w jakiej obejmuje zwrot "do dnia 12 stycznia 2002 r.", jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP.
W konkluzji swojego orzeczenia Trybunał wskazał, a na co należy zwrócić szczególną uwagę, że w wyniku powoływanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego osobom, które w 2002 r. złożyły do powiatowych urzędów pracy wniosek o przyznanie im prawa do zasiłku przedemerytalnego lub do świadczenia przedemerytalnego, a wnioski te zostały prawomocnie oddalone na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z 17 grudnia 2001 r. oraz art. 3 ust. 1 ustawy uzupełniającej z 20 grudnia 2002 r., przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania w ich sprawach na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP i przepisów tam powołanych.
W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego jednoznacznie wskazana została grupa podmiotów mająca prawo żądania wznowienia postępowania w związku z omawianym wyrokiem. Chodzi o osoby, których wnioski o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego zostały prawomocnie oddalone na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy nowelizującej z 17 grudnia 2001 r. oraz art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r.
Równocześnie Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 150a ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w brzmieniu nadanym nowelą z 28 lipca 2005 r., po 28 lutego 2006 r. wygasło prawo do składania dalszych wniosków o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach przejściowych do ustawy uzupełniającej z 20 grudnia 2002 r.
W świetle wskazanych wyżej wywodów, uznać należy, że skarżący nie mógł skutecznie domagać się uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. skoro jego wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego został uwzględniony [...] r.
W niniejszej sprawie B. K. jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazał jednoznacznie art. 145a k.p.a. powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 18.09.2006r. SK 15/05. Zgodnie z tym przepisem można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja ( art. 145a § 1 k.p.a.). Do wznowienia postępowania administracyjnego na tej podstawie, muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Pierwszą z nich jest zakończenie sprawy decyzją ostateczną (art. 145a w związku z art. 145 § 1 k.p.a.). Niewątpliwie przesłanka ta została w niniejszej sprawie spełniona. Sprawa, której dotyczy wznowienie została zakończona ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Przesłanka druga natomiast, wynikająca bezpośrednio z art. 145a k.p.a., jest spełniona wówczas gdy utracił moc obowiązującą przepis będący podstawą prawną decyzji ostatecznej.
W niniejszej sprawie decyzja, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania, nie została jednak wydana na podstawie zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 września 2006 r. przepisu art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002 r. Jak wynika z sentencji i uzasadnienia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., skarżący uzyskał prawo do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 37k ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 37l, art. 37o wskazywanej wyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym po dniu 1 stycznia 2002 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżący nie miał ustalonych uprawnień do świadczenia przedemerytalnego w oparciu o przepisy ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r. i nie miał zastosowania do jego sytuacji art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 20 grudnia 2002r., o którego to niezgodności z Konstytucją RP orzekł Trybunał w powoływanym przez skarżącego wyroku z dnia 18 września 2006 r., sygn. akt SK 15/05. Podstawą prawną decyzji Prezydenta Miasta Ł. przyznającej skarżącemu prawo do świadczenia przedemerytalnego od dnia 2 lipca 2002 r. były inne przepisy, niż te, co do których orzekał Trybunał w wyroku powoływanym przez skarżącego, jako podstawa wznowienia postępowania. Dlatego też ocena dokonana przez organy obu instancji, że nie zachodzi w tej sprawie podstawa do wznowienia postępowania wskazana w art. 145a k.p.a., jest prawidłowa.
Skarżący zgłaszając wniosek o wznowienie postępowania zmierzał do uzyskania świadczenia przedemerytalnego w wysokości obowiązującej przed 1 stycznia 2002 r tj. 90% kwoty emerytury określonej przez organ rentowy w celu ustalenia świadczenia przedemerytalnego, a więc przed wejściem w życie zmian wprowadzonych do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ustawą nowelizującą z 17 grudnia 2001r. Ustawa nowelizująca z 17 grudnia 2001 r. wprowadziła m.in. w art. 3 w pkt 14 b zmianę art. 37k ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który otrzymał brzmienie: "Wysokość świadczenia przedemerytalnego wynosi 80 % kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia świadczenia przedemerytalnego, nie mniej jednak niż 120% i nie więcej niż 200% zasiłku, o którym mowa w art. 24 ust. 1"
Ta zmiana wysokości świadczenia przedemerytalnego wprowadzona od 1 stycznia 2002 r. nie była nigdy zaskarżona i nie była przedmiotem o oceny Trybunału Konstytucyjnego w żadnym z wyroków TK. W wyroku z 30 marca 2005 r. K 19/02 przedmiotem oceny był art. 3 pkt 14 lit f i art. 11ust. 2 ustawy nowelizującej z grudnia 2001 r., który zaingerował w zasady przyznawania świadczeń.
Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a. wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a. Ponieważ w świetle powyższych rozważań należało uznać, że podstawa wznowienia z art. 145a k.p.a. nie zaistniała, organy zasadnie odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę oddalił.
KO
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło