III SA/Łd 962/12

Dnia 28 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany wysokości renty strukturalnej 1. oddala skargę 2. przyznaje adwokatowi W. H. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącemu i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi W. H. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071 z późn. zm.), dalej k.p.a., art. 10, Ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 z późn. zm.), § 4 pkt 1-3, § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata w 2007-2013 (Dz. U. z 2007 r. Nr 109, poz. 750 z późn. zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] roku odmawiającą A.M. zmiany wysokości renty strukturalnej, wydaną przez Kierownika Biura Powiatu Poddębickiego ARiMR z siedzibą B. Powyższe rozstrzygnięcie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny: W dniu 26 lipca 2007 r. A.M. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie renty strukturalnej bez dodatku na współmałżonka. W dniu [...] r. Kierownik BP wydał postanowienie nr [...] o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty. W dniu 27 grudnia 2007 r. A.M. złożył zmianę do wniosku, do której dołączył akt notarialny umowy dożywocia z dnia 6 grudnia 2007 r. rep. A nr [...], zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 13 grudnia 2007 r. nr [...], oświadczenie z dnia 27 grudnia 2007 r., oświadczenie z dnia 11 grudnia 2007 r., plan rozwoju przejmowanego gospodarstwa rolnego, dokumenty dotyczące przekazania kwoty mlecznej. W dniu [...] r. Kierownik BP wydał decyzję nr [...] o przyznaniu A.M. renty strukturalnej. W dniu 15 maja 2012 r. A.M. złożył: -zmianę do wniosku o przyznanie renty strukturalnej z dodatkiem na małżonka, - zaświadczenie KRUS z dnia 14 maja 2012 r. o pobieraniu przez L.M. renty z KRUS w okresie od dnia 18 lipca 1995 r. do dnia 30 września 2005 r. - oświadczenie L.M. z dnia 15 maja 2012 r., z treści którego wynika, że przekazane gospodarstwo stanowiło jedyne źródło utrzymania L.M., nie posiada własnych źródeł dochodu oraz nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. - zaświadczenie KRUS z dnia 1 marca 2012 r. o podleganiu przez L.M. ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach: 1 października 1991 r. – 14 września 1995 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka); 15 września 1995 r. – 30 września 1995 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka); 1 października 2005 r. – 31 grudnia 2007 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka); 1 stycznia 2008 r. - nadal z mocy ustawy w zakresie emerytalne - rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik; oświadczenie z dnia 15 maja 2012 r., z treści którego wynika, że w okresach 19 maja 1973 r. – 28 lutego 1978 r. oraz 1 maja 1982 r. – 30 maja 1982 r. L.M. stale pracowała w gospodarstwie rodziców – F. i G. K., zaświadczenie Urzędu Gminy w Z., z którego wynika, że L.M. od urodzenia do 1982 r. zamieszkiwała w miejscowości Z., w której F. i G. K. prowadzili gospodarstwo rolne, - pismo KRUS z dnia 30 września 2011 r., z którego wynika, że Prezes KRUS negatywnie rozpatrzył wniosek L.M. z dnia 27 września 2011 r. w sprawie przyznania emerytury rolniczej, - odpis skrócony aktu małżeństwa z dnia 27 lipca 2001 r. nr [...]. W dniu [...] r. Kierownik BP wydał decyzję nr [...] odmawiającą A.M. zwiększenia renty strukturalnej. W dniu 20 czerwca 2012 r. skarżący złożył odwołanie od ww. decyzji. W uzasadnieniu decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji organ odwoławczy powołał brzmienie § 12 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty Strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata w 2007-2013, określający warunki, których spełnienie jest konieczne do zwiększenia wysokości renty strukturalnej o kwotę 676 zł, jeżeli wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim. Ponadto powołał brzmienie przepisu § 4 pkt 1-3 Rozporządzenia określającego warunki przyznania renty strukturalnej oraz § 12 ust. 3 Rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość renty strukturalnej zwiększa się o kwotę określoną w ust. 2 również w przypadku osiągnięcia przez małżonka uprawnionego do renty strukturalnej wieku określonego w § 4 pkt 1 po dniu przekazania gospodarstwa rolnego. Organ wskazał, iż wszystkie warunki zwiększenia wysokości renty strukturalnej o tzw. dodatek na małżonka, o których mowa w § 4 pkt 1-3 w zw. z § 12 ust. 2 Rozporządzenia, muszą być spełnione łącznie w dniu złożenia wniosku, czyli w tym przypadku w dniu 26 lipca 2007 r., za wyjątkiem warunku osiągnięcia wieku 55 lat, który może być osiągnięty przez małżonka po dniu przekazania gospodarstwa rolnego, stosownie do brzmienia § 12 ust. 3 Rozporządzenia. L.M. osiągnęła wiek 55 lat w dniu [...] r., w dniu złożenia wniosku, tj. 26 lipca 2007 r. spełniała pozostałe powyżej wymienione warunki zwiększenia wysokości renty strukturalnej o dodatek na małżonka, za wyjątkiem warunku, o którym mowa w § 4 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia, ponieważ w ciągu ostatnich 10 lat poprzedzających bezpośrednio złożenie wniosku nie podlegała przez co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno - rentowemu. Ostatnie 10 lat poprzedzających złożenie wniosku to okres od dnia 26 lipca 1997 r. do dnia 26 lipca 2007 r. W tym czasie, jak wynika z Zaświadczenia KRUS nr [...], L.M. podlegała ubezpieczeniu z mocy ustawy w zakresie emerytalne rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka) w okresie od dnia 1 października 2005 r. do dnia 26 lipca 2007 r. łącznie 1 rok 9 miesięcy 26 dni. Wobec nie spełnienia warunku określonego w § 4 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia, odmawia się skarżącemu przyznania dodatku na współmałżonkę, o którym mowa w § 12 ust. 2-3 Rozporządzenia. Mając na względzie argumentację strony zawartą w odwołaniu organ wyjaśnił, że treść powyżej przytoczonych przepisów ma charakter bezwzględnie obowiązujący, ustawodawca nie dopuszcza jakiegokolwiek uznania administracyjnego przy orzekaniu o uprawnieniach do renty strukturalnej. Powołując się na art. 6 k.p.a. wskazał, iż wobec bezspornego braku spełnienia przez L.M. jednego z warunków przyznawania renty strukturalnej określonego w § 4 pkt 2 w zw. z § 12 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia, zobligowany jest do odmowy przyznania dodatku na współmałżonkę, zaś wskazywane przez stronę okoliczności nie mogły mieć wpływu na zgodność z prawem wydanego rozstrzygnięcia. Na powyższą decyzję A.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieprzyjęcie, że okres pobierania renty chorobowej z KRUS nie jest okresem podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników i wnosząc o jej uchylenie w całości. Zdaniem skarżącego krzywdzące jest to, że osoby które miały przyznaną rentę chorobową z KRUS-u ( jak jego żona w latach 1995-2005) w sytuacji gdyby dobrowolnie chciały opłacać należne składki, z przyczyn od siebie niezależnych zostały pozbawione prawa do opłacania ubezpieczenia emerytalno-rentowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga A.M. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl zaś art. 145 § 1 powoływanej powyżej ustawy, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Przedmiotem rozważań Sądu są decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. i Kierownika Biura Powiatu Poddębickiego ARiMR z siedzibą w B. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zwiększenia A.M. renty strukturalnej. Badając legalność zaskarżonych decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Skarżący w dniu 15 maja 2012 r. złożył zmianę do wniosku skierowanego do Kierownika Biura Powiatu Poddębickiego ARiMR o przyznanie renty strukturalnej poprzez rozszerzenie jej zakresu na małżonkę – L.M. Organy administracji nie znalazły podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego z dnia 15 maja 2012 r. tj. powiększenia renty strukturalnej o kwotę 676 złotych z tytułu dodatku dla małżonka, z uwagi na niespełnienie przez L.M. wszystkich wymaganych przesłanek określonych w treści § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 107, poz. 950 ze zm.). Rozporządzenie, na które powołują się organy administracji wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.). Zgodnie z treścią § 12 ust. 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. wysokość renty strukturalnej zwiększa się o kwotę 676 zł, jeżeli wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim i są spełnione następujące warunki: 1) przekazane gospodarstwo rolne stanowiło źródło utrzymania dla obojga małżonków; 2) oboje małżonkowie w dniu złożenia wniosku spełniają warunki do przyznania renty, z wyjątkiem warunku określonego w § 4 pkt 4; 3) małżonek wnioskodawcy nie posiada własnych źródeł dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty. Stosownie natomiast do treści § 4 powołanego rozporządzenia, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: 1) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty; 2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,(...); 3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną: a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników; 4) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 6 ha (...); 6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Podkreślić przy tym należy, że wskazane powyżej przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. A.M. złożył wniosek o przyznanie renty strukturalnej w dniu 26 lipca 2007 r., a zatem na ten dzień należy badać spełnienie określonych powyżej przesłanek przez żonę skarżącego – L.M. Sąd podziela ocenę wyrażoną w zaskarżonych decyzjach z dnia [...] r. i [...] r. o niespełnieniu przez L.M. warunku wskazanego w treści § 4 pkt 2 w związku z § 12 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 19 czerwca 2007 r. Z powołanego przepisu wynika, że rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników,(...). Wskazać przy tym należy, że z zaświadczenia KRUS nr [...] wynika, że L.M. podlegała ubezpieczeniu z mocy ustawy w zakresie emerytalno – rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik (małżonka) w okresie od 1 października 2005 r. do 26 lipca 2007 r., co stanowiło łącznie 1 rok, 9 miesięcy i 26 dni. Wobec powyższego należało stwierdzić, że w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, czyli w dniu 26 lipca 2007 r., w okresie ostatnich 10 lat poprzedzających ów dzień, L.M. nie podlegała ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu przez okres co najmniej 5 lat. Podsumowując, organy administracji orzekając w przedmiotowej sprawie słusznie wykazały, że nie zostały spełnione wszystkie warunki umożliwiające zwiększenie wysokości renty strukturalnej o kwotę 676 złotych z tytułu dodatku na małżonka. W odniesieniu natomiast do argumentów zawartych w skardze podnieść należy, że oceniając złożony wniosek organy administracji nie działają w ramach uznania administracyjnego. Również przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. i rozporządzenia z dnia 19 listopada 2007 r. nie dają możliwości odstępstw od regulacji w nich zawartych. W tym zakresie regulacja ta ma charakter pełny i bezwzględnie obowiązujący. W przypadku niespełnienia któregokolwiek z wymaganych dla uzyskania świadczenia warunków, organ zobligowany jest do wydania decyzji odmownej. Wbrew stanowisku strony, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do orzekania z pominięciem niekorzystnych dla strony rozwiązań ustawowych określających zasady opłacania składek ubezpieczenia. Wobec faktu, iż okres podlegania przez skarżącą ubezpieczeniu emerytalno – rentowemu był zbyt krótki, co wynika z załączonych do akt sprawy dokumentów, nie znajduje uzasadnienia zawarty w skardze zarzut naruszenia przez organy prowadzące postępowanie art. 7 k.p.a. W ocenie Sądu ustalony w sprawie stan faktyczny był wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji i nie zachodziła potrzeba dokonywania dodatkowych ustaleń, w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. O wynagrodzeniu dla pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. bg