III SA/Łd 963/15
WyrokWSA w Łodzi2016-04-22
Skład orzekający: Małgorzata Łuczyńska, Janusz Furmanek, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może na wniosek strony dokonać zmiany danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granicy prawnej, jeśli wniosek ten nie opiera się na nowym zdarzeniu prawnym, a jedynie na weryfikacji dotychczasowych danych?Ratio decidendi
Wniosek o zmianę danych ewidencyjnych dotyczących przebiegu granicy prawnej może zostać uwzględniony jedynie w oparciu o nowe zdarzenie prawne, które zaistniało po wprowadzeniu kwestionowanych danych do ewidencji. Postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, w tym weryfikacja danych, jest postępowaniem kompleksowym, wszczynanym z urzędu, a nie na wniosek strony dążącej do zweryfikowania danych ewidencyjnych w oparciu o stan faktyczny stanowiący podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Organy ewidencyjne nie są uprawnione do samodzielnego rozstrzygania kwestii uprawnień do gruntu czy przebiegu granicy.Stan faktyczny
Skarżąca B. K. wniosła o poprawienie granicy prawnej między działkami nr 579 a 576, twierdząc, że mapa geodezyjna z 2010 r. wykazuje granicę niezgodną z faktycznym stanem i niepotwierdzoną przez właścicieli. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków, wskazując, że wniosek nie opiera się na nowym zdarzeniu prawnym, a dane ewidencyjne zostały ustalone na podstawie prawomocnych decyzji i protokołów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji jest wszczynane z urzędu i nie może służyć do weryfikacji danych na wniosek strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant referent-stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
III SA/Łd 963/15
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] znak [...] orzekająca o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej linii granicznej pomiędzy działkami nr 576/6 i 679/2 położonymi w obrębie D., gmina B.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia 22 stycznia 2015 r. B. K. reprezentowana przez J. L. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o poprawienie granicy prawnej pomiędzy nieruchomością strony (działka 579), a działką 576 należącą do W. J. Zdaniem wnioskodawczyni obecnie, na mapie geodezyjnej sporządzonej w 2010 r. wykazana jest granica prawna ujawniona w sporządzonej w roku 2007 dokumentacji podziałowej pod poszerzenie drogi wojewódzkiej nr 708. Wyznaczona na mapie linia graniczna nigdy nie została potwierdzona podpisami właścicieli rozgraniczonych gruntów. Właściciele tych gruntów wyrazili zgodę jedynie na przebudowę i poszerzenie drogi wojewódzkiej. Nie wyrażali natomiast zgody na wyniesienie znaku granicznego z nieruchomością W.J. Tym samym zdaniem wnioskodawczyni, dokonana przez organ bezpodstawna zmiana punktu granicznego, a co za tym idzie linii granicznej pomiędzy tymi nieruchomościami stanowi naruszenie prawa.
Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] wezwał pełnomocnika strony do nadesłania dokumentów mogących stanowić podstawę do uwzględnienia wniosku. Jednocześnie organ szczegółowo wyjaśnił podstawę aktualnie ujawnionych punktów granicznych ( 6-2799 i 6 -1690 ) pomiędzy przedmiotowymi działkami, w tym między innymi protokół ustalenia i przyjęcia granic z dnia 6 listopada 2007 r., podpisany także przez skarżącą.
W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik B. K. wystąpił z kolejnym wnioskiem o poprawienie granicy prawnej pomiędzy działką 579 i działką 576. Odnosząc się do wskazanej przez organ dokumentacji stanowiącej podstawę ujawnienia aktualnych punktów granicznych, pełnomocnik strony wskazał, iż w dacie jego sporządzenia B. K. była jedynie współwłaścicielką działki nr 579/2, a tym samym nie mogła samodzielnie wyrazić zgody na przebieg granicy pomiędzy przedmiotowymi nieruchomościami. Właścicielem całej nieruchomości strona jest dopiero od października 2009 r. Powyższe w ocenie pełnomocnika skarżącej oznacza, że Starostwo posługuje się nieważną dokumentacją, a dla ukrycia powyższego faktu obciąża wnioskodawczynię obowiązkiem dostarczenia prawidłowej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej. Tym samym zasadnym jest przeprowadzenie postępowania w sprawie wznowienia punktu granicznego 6-2799 na gruncie przy udziale wszystkich właścicieli nieruchomości sąsiednich, co umożliwi poprawienie granicy prawnej pomiędzy tymi nieruchomościami.
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej linii granicznej pomiędzy działkami 576/6 i 579/2. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał, iż strona nie złożyła żadnego dokumentu uzasadniającego żądanie skarżącej o dokonanie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej ponowił dotychczas przedstawioną argumentację. Wniósł o uzupełnienie dokumentacji oraz o przeprowadzenie wznowienia punktu granicznego 6-2799 na gruncie przy udziale wszystkich właścicieli nieruchomości sąsiednich , co pozwoli na dokonanie nowych pomiarów oraz wnioskowanego naniesienia zmian w ewidencji gruntów i budynków odnośnie przedmiotowych działek.
Zaskarżoną decyzją z dnia [..][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając organ odwoławczy powołał przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 520) oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tj. Dz.U. z 2015 r. poz. 542 ze zm.), w tym § 36 rozporządzenia, zgodnie z którym przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: 1) w postępowaniu rozgraniczeniowym; 2) w celu podziału nieruchomości; 3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów; 4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości; 5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej; 6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków; 7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji; 8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy wskazał, iż wspólną granicę przedmiotowych działek wyznaczają dwa punkty graniczne o nr 6-2799 i 6-1690. Punkt graniczny nr 6-2799 został ujawniony w bazie ewidencji gruntów i budynków na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] wydanej w przedmiocie ustalenia warunków lokalizacji dla przedsięwzięcia pn. "Rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 708 na odcinku[...]" oraz zatwierdzeniu na potrzeby w/w inwestycji projektu podziału nieruchomości zgodnie z wykazem. Integralny załącznik do powołanej decyzji stanowią mapy wykonane na podstawie dokumentacji przyjętej do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 19 grudnia 2007 r. pod nr 022-416/2007, w tym protokołu ustalenia i przyjęcia granic z dnia 6 listopada 2007 r. (podpisany przez właścicieli przedmiotowych działek), w toku którego dokonano między innymi wznowienia punktów granicznych pomiędzy działkami 576/2 i 579 ( z których wyodrębniono następnie działki nr 576/6 i 579/2). Natomiast punkt graniczny nr 6-1690 został ujawniony w bazie ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu technicznego sporządzonego przez K.O. zawierającego szkic graniczny, stanowiący równocześnie integralną część postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 31 sierpnia 31 sierpnia 2012 r. , [...] o rozgraniczeniu nieruchomości. Klauzulę wykonalności rozgraniczenia nieruchomości nadano postanowieniem Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 27 listopada 2013 r., [...].
Skarżąca wnosząc o dokonanie zmian w ewidencji gruntów odnoszących się do przebiegu granic pomiędzy działkami nr 576/6 i 579/2 nie przedstawiła żadnego z dokumentów, wyszczególnionych w powołanym wcześniej § 36 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. Tym samym wniosek nie został uwzględniony. Odnosząc się natomiast do podniesionego zarzutu posługiwania się przez Starostwo Powiatowe w B. nieważną dokumentacją (co wynika zdaniem skarżącej z braku wszystkich podpisów właścicieli działki nr 579 na protokole z dnia 6 listopada 2007 r.) organ odwoławczy wskazał, że po pierwsze zarzuty te dotyczą innego postępowania, zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] a po drugie organ prowadzący ewidencję gruntów nie jest uprawniony do kwestionowania powyżej powołanej decyzji. Ponadto organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do wyznaczania punktów granicznych, o co wnosiła skarżąca. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy orzekł jak na wstępie.
W skardze od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. K. ponawiając dotychczas przedstawioną argumentację zarzuciła naruszenie:
- § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. poprzez zaktualizowanie operatu ewidencyjnego na podstawie dokumentacji, która nie dotyczyła przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 576/6 i 579/2 i nie uprawniała do wyznaczenia, ustalenia lub wznowienia punktów granicznych pomiędzy w/w nieruchomościami, a tym bardziej do przeprowadzenia rozgraniczenia między tymi nieruchomościami i w konsekwencji zmianę granicy prawnej na mapach ewidencyjnych;
- § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. poprzez wykazanie w ewidencji nowej błędnej granicy prawnej między działkami nr 576/6 i 579/2 na podstawie dokumentacji, która nie została sporządzona w postępowaniu rozgraniczeniowym przeprowadzonym między w/w nieruchomościami, a w postępowaniu rozgraniczeniowym dotyczącym granic działek właścicieli prywatnych i drogi wojewódzkiej nr 708 po jej poszerzeniu;
- art. 30 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przeprowadzenie z urzędu rozgraniczenia między działkami nr 576/6 i 579/2 pomimo braku przesłanek dokonania tego rozgraniczenia;
- art. 6, art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu albowiem zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa jako że w okolicznościach sprawy nie można było uwzględnić wniosku, o poprawienie granicy prawnej między nieruchomością strony ( działka 579) a działką 576 należącej do W. J. Skarżąca bowiem swoim wnioskiem nie dążyła do zaktualizowania wpisu w oparciu o nowe zdarzenie prawne uzasadniające wprowadzenie zmiany , ale do zweryfikowania aktualnych danych ewidencyjnych, w oparciu o stan faktyczny stanowiących podstawę zdarzeń zaewidencjonowanych wcześniej. Zapoczątkowane wnioskiem skarżącej postępowanie administracyjne było typowym postępowaniem weryfikacyjnym. Takie zaś postępowanie w świetle przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U 2015, poz. 520) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. z 2015 r. , poz. 542) jest postępowaniem kompleksowym, wszczynanym jedynie z urzędu. Okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych, która jest zadaniem starosty, a która ma na celu zweryfikowanie danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji oraz danych w zakresie zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie, prowadzona jest wyłącznie z urzędu i kompleksowo. Jak stanowi § 54 pkt 4 powołanego rozporządzenia weryfikacja danych co do ich zgodności z treścią dokumentów źródłowych przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na dziesięć lat , a obejmuje nią co najmniej 10 % dokumentów źródłowych , które stanowiły podstawę dokonanych zmian w operacie ewidencji. Natomiast weryfikację zgodności treści mapy ewidencyjnej ze stanem faktycznym na gruncie przeprowadza się w każdym obrębie co najmniej raz na 15 lat, obejmuje się nią obszar całego obrębu stosownie zaś do treści § 54 pkt 5 rozporządzenia właściwy miejscowo wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego w razie stwierdzenia nieodpowiednego stanu operatu ewidencyjnego, może zarządzić przeprowadzenie okresowych weryfikacji w odstępach czasowo krótszych. Dopiero stwierdzone w wyniku weryfikacji niezgodności podlegają usunięciu w trybie przewidzianym dla aktualizacji operatu ewidencyjnego tj. w toku indywidualnego postępowania administracyjnego, ale wszczynanego z urzędu. Na wniosek może być prowadzone przed organami ewidencji gruntów i budynków jedynie postępowanie aktualizacyjne objęte nowym zdarzeniem prawnym powstałym już po wprowadzeniu do ewidencji kwestionowanych danych. Istotę ewidencji gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właściwościach oraz innych osobach prawnych i fizycznych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami- art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Ewidencja gruntów i budynków ma wyłącznie charakter rejestrowy. W postępowaniu ewidencyjnym nie tworzy się zmian, ale rejestruje zmiany wywołane zdarzeniami zewnętrznymi. Organy ewidencyjne rejestrują w ewidencji stany prawne ustalone innym trybie lub przez inne organy orzekające, a organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu, budynku czy lokalu. Przez żądanie wprowadzenie zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością, czy też dotyczących przebiegu granicy. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na wniosek lub z urzędu. Wprowadzenie w ewidencji zmian w postępowaniu aktualizacyjnym następuje albo w trybie czynności materialno- technicznej w postaci wprowadzenia do bazy danych zmiany na podstawie udokumentowanego zgłoszenia zmiany- art. 22 ust. 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne albo w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji. W okolicznościach tej sprawy skarżący żądanie wprowadzenia zmiany w ewidencji w odniesieniu do granic jego nieruchomości nie udokumentował żadnym, nowym zdarzeniem prawnym, zaistniałym po wprowadzeniu danych przez niego kwestionowanych. Z tych przyczyn organy geodezyjne nie miały podstaw do wprowadzenia żądanej zmiany. Takiej podstaw nie dawał § 37 ust. 1, który określa sposób uzyskania przebiegu granic działek ewidencyjnych. Z tych też względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. , poz. 270 ze zm. ) oddalił skargę.
d.j.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło