III SA/Łd 964/15
PostanowienieWSA w Łodzi2016-02-17
Skład orzekający: Robert Adamczewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Stronie, która jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych w takim przypadku podlega umorzeniu jako zbędny, gdyż zwolnienie wynika z mocy ustawy.Stan faktyczny
Skarżący J. M. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą wszczęcia postępowania. Po oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie z kosztów i ustanowienie adwokata). Skarżący jest osobą bezrobotną, utrzymuje się z pomocy rodziców, nie posiada dochodów ani majątku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie sądowe w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia 1) umorzyć postępowanie sądowe w zakresie dotyczącym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2) przyznać skarżącemu J. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata R.A.
III SA/Łd 964/15
Uzasadnienie
J. M. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania.
Wyrokiem z 20 stycznia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Następnie strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na formularzu "PPF". Z treści wniosku wynikało, że skarżący wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżący wskazał, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie osiąga żadnych dochodów, jest osobą bezrobotną (załączył zaświadczenie z urzędu pracy) – jak w związku z tym wyjaśnił w utrzymaniu pomagają mu rodzice. Skarżący nie jest właścicielem domu, mieszkania ani żadnej innej nieruchomości. Zgodnie z oświadczeniem, nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł.
Referendarz Sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. e) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest odmowa wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne. Stąd też spełnione zostały warunki przewidziane w art. 239 pkt 1 lit. e) wskazywanej ustawy. Tym samym wniosek skarżącego w tym zakresie nie może zostać uwzględniony, gdyż z mocy ustawy korzysta ona już z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Z tego też względu rozpoznanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie należało umorzyć na podstawie art. 249a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt 1 postanowienia).
Z kolei jak wynika z art. 262 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, stronie korzystającej z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych może być ponadto przyznane prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym.
Rozpoznając wniosek skarżącego referendarz miał na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, niedysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. W tym kontekście należy mieć przede wszystkim na uwadze obecną sytuację materialno-bytową skarżącego, w tym fakt, iż jest osobą bezrobotną i w praktyce pozostaje na utrzymaniu rodziców. Skarżący nie posiada także żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów wartościowych.
W tym stanie faktycznym należy uznać, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 pkt 1 lit. e) oraz art. 262 i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.
R.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło