III SA/Łd 966/18

Dnia 27 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 roku sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu M. W. prowadzącemu Kancelarię Radcy Prawnego M. W. w Ł. przy ul. A 8/1, kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej W. G. i nakazuje wypłacić powyższą kwotę radcy prawnemu M. W. z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Postanowieniem z 13 września 2018 r., wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez W. G. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] o nałożeniu na W. G. kary pieniężnej w wysokości 750,00 zł za samowolne zajęcie pasa drogi powiatowej w Ł., [...], ul. [...] poprzez umieszczenie przyłącza kanalizacji sanitarnej w okresie od 15 maja 2013 r. do 14 maja 2018 r. w wysokości 750 zł. W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że zaskarżoną decyzją z [...] Prezydent Miasta [...] nałożył na W. G. karę pieniężną w wysokości 750,00 zł za samowolne zajęcie pasa drogi powiatowej w Ł., [...], ul. [...] poprzez umieszczenie przyłącza kanalizacji sanitarnej w okresie od 15 maja 2013 r. do 14 maja 2018 r. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym stronie uprawnieniu i terminie do złożenia odwołania. 30 sierpnia 2018 r. W. G. złożyła odwołanie od tej decyzji. Organ II instancji podniósł następnie, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącej 30 lipca 2018 r.. Świadczy o tym znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z własnoręcznym podpisem skarżącej. Skoro zatem doręczenie zaskarżonej decyzji miało miejsce 30 lipca 2018 r., to ustawowy 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał 13 sierpnia 2018 r.. Skarżąca wniosła odwołanie 30 sierpnia 2018 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Składając odwołanie po upływie ustawowego terminu, skarżąca nie wniosła na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. o jego przywrócenie. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W skardze na powyższe postanowienie W. G. wniosła o umorzenie nałożonej na nią kary. Skarżąca wyjaśniła, że swoją sytuację przedstawiła w pismach do ZDiT z 1 lutego i 27 kwietnia 2018 r. oraz do organu II instancji z 30 sierpnia i 18 września 2018 r.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie z 21 lutego 2019 r. pełnomocnik skarżącej, ustanowiony z urzędu, oświadczył, że popiera skargę i wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik wniósł także o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone w całości. Na rozprawie 27 marca 2019 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że popiera skargę, gdyż zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem i krzywdzące dla skarżącej, podtrzymuje argumentację zawartą w skardze. Pełnomocnik skarżącej wnosząc o zasądzenie kosztów postępowania oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organ administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji. Dokonując kontroli działalności administracji publicznej sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego załatwienia sprawy i posiada jedynie uprawnienia kasacyjne w odniesieniu do postanowień, przy wydawaniu których doszło do naruszenia prawa. W przypadku stwierdzenia przez sąd przesłanek wymienionych w powołanym wyżej art. 145 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na postanowienie może polegać wyłącznie na jego uchyleniu, stwierdzeniu nieważności lub stwierdzeniu wydania z naruszeniem prawa. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi. Przedmiotem skargi jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Z kolei art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Warunkiem skuteczności wniesienia przez stronę odwołania jest zatem zachowanie czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania od dnia doręczenia decyzji stronie, określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy jest więc zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie od kwestionowanej przez stronę decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu – do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a.. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. i nawet nieznaczne przekroczenie terminu do złożenia takiego wniosku zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminu do jego złożenia. Rozpoznanie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony na wniosek strony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji organu II instancji (por. wyroki NSA: z 21 marca 1997 r., SA/Łd 2990/95; z 29 stycznia 1997 r., SA/Gd 1482/96; z 15 listopada 1995 r., SA/Ka 2111/94; z 27 listopada 1996 r., SA/Łd 2665/95; z 9 lutego 2009 r., II OSK 478/05; z 30 listopada 2007 r., I SA/Wa 1297/07; z 18 kwietnia 2018 r., II OSK 2673/17). W orzecznictwie wskazuje się także, iż ciężar dowodu zachowania terminu do złożenia odwołania ciąży na skarżącym (por. wyrok NSA z 28 marca 2008 r., II GSK 10/08). Należy także wskazać, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania czy też zażalenia od orzeczenia administracyjnego, a następnie wydanie postanowienia opartego na art. 134 k.p.a. powoduje, iż rozstrzygnięcie wydane przez organ I instancji staje się ostateczne. W konsekwencji kontrola powyższego postanowienia dokonywana przez sąd administracyjny, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do zakwestionowania legalności postanowienia wydanego na mocy art. 134 k.p.a. nie może obejmować badaniem rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Postanowienie organu odwoławczego nie ma charakteru oceny merytorycznej, a jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że wniesione odwołanie (zażalenie) nie może zostać rozpoznane. Kontrola sądowoadministracyjna tego rodzaju postanowienia ogranicza się więc do oceny, czy rzeczywiście skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania (zażalenia). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wydanie przez organ II instancji postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania było prawidłowe. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] o nałożeniu kary pieniężnej została doręczona skarżącej 30 lipca 2018 r.. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem 13 sierpnia 2018 r. (w poniedziałek). Odwołanie zostało wniesione przez skarżącą dopiero 30 sierpnia 2018 r., a zatem po terminie określonym w powołanym wyżej art. 129 § 2 k.p.a.. Okoliczności tej skarżąca nie kwestionuje. Decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i trybie jej zaskarżenia do organu II instancji. Z akt sprawy nie wynika, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 2 pkt 1 i § 4 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 68). a.k.