III SA/Łd 98/25

WyrokWSA w Łodzi2025-05-21

Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Ewa Alberciak, Małgorzata Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wznowić postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub dowodów), jeśli informacje stanowiące podstawę wznowienia były dostępne dla organu w systemach informatycznych (np. POL-on) w momencie wydawania pierwotnej decyzji, ale organ ich nie zweryfikował?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może wznowić postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., jeśli okoliczności faktyczne lub dowody, na które się powołuje, były dostępne w materiałach będących w jego dyspozycji (np. w systemach informatycznych) w dniu wydania pierwotnej decyzji, nawet jeśli organ ich nie dostrzegł lub błędnie ocenił. Pojęcie 'nieznane organowi' oznacza brak wiedzy o istnieniu dowodów lub okoliczności, a nie ich błędną analizę. Weryfikacja danych dostępnych w systemach informatycznych jest obowiązkiem organu przed wydaniem decyzji.
Stan faktyczny
Skarżąca G. S. wniosła o przyznanie stypendium socjalnego. Rektor Politechniki Łódzkiej pierwotnie przyznał jej stypendium decyzją z 18 października 2023 r. Następnie, po analizie danych z systemu POL-on, organ wznowił postępowanie (postanowieniem z 11 października 2024 r.) i wydał decyzję z 14 października 2024 r. uchylającą poprzednią decyzję, uznając, że skarżąca przekroczyła limit semestrów studiowania. Decyzją z 27 listopada 2024 r. Rektor utrzymał w mocy decyzję z 14 października 2024 r. Skarżąca zarzuciła organowi nierzetelną analizę sprawy i dostęp do danych w systemie POL-on już na etapie pierwotnego postępowania. WSA uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 27 listopada 2024 roku, poprzedzającą ją decyzję z dnia 14 października 2024 roku oraz postanowienie Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 11 października 2024 roku.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, , Protokolant Sekretarz sądowy Ewa Górska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2025 roku sprawy ze skargi G. S. na decyzję Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 27 listopada 2024 roku nr OKS/D/13/2023/24/GSZ/R w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z 14 października 2024 roku nr OKS/D/13/2023/24/GSZ i postanowienie Rektora Politechniki Łódzkiej z dnia 11 października 2024 roku nr OKS/POST/10/S/2023/24/GSZ. eg Decyzją z dnia 27 listopada 2024 r. nr OKS/D/13/2023/24/GSZ/R, wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2, art. 104, art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 127 § 3 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.), art. 23 ust. 1 i ust. 4, art. 93 i art. 94 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. 2024 roku poz. 124 z ze zm.), Regulaminu Świadczeń dla Studentów Politechniki Łódzkiej (stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 29/2022 Rektora PŁ z dnia 12 maja 2022 roku) ze zm. wraz z załącznikami oraz Podziału Roku Akademickiego 2023/24 w PŁ - Rektor Politechniki Łódzkiej po rozpoznaniu wniosku G. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji Rektora Politechniki Łódzkiej z 14 października 2024 r. nr OKS/D/13/2023/24/GSZ orzekającej o uchyleniu ostatecznej decyzji Rektora Politechniki Łódzkiej z 18 października 2023 r. nr KS/WTMiWT/KSW/7/2023/24 i o przyznaniu G. S. stypendium socjalnego na czas odbywania studiów w roku akademickim 2023/2024 w semestrze zimowym - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Decyzją z 18 października 2023 r. nr KS/WTMiWT/KSW/7/2023/24 Rektor Politechniki Łódzkiej przyznał skarżącej stypendium socjalne na czas odbywania studiów w roku akademickim 2023/24 w semestrze zimowym i letnim od października 2023 r. w wysokości 1354 zł miesięcznie ze zwiększeniem od października 2023 r. w wysokości 500 zł miesięcznie. Zawiadomieniem z 12 września 2024 r. Rektor Politechniki Łódzkiej wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ww. decyzją z 18 października 2023 r. Następnie postanowieniem z 11 października 2024 r. nr OKS/POST/10/S/2023/24/GSZ Rektor Politechniki Łódzkiej, na podstawie art. 149 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił postępowanie w sprawie przyznania skarżącej stypendium socjalnego zakończone decyzją z 18 października 2023 r. W uzasadnieniu organ powołał się na rozdz. 1 ust 7 Regulaminu świadczeń dla studentów Politechniki Łódzkiej, zgodnie z którym świadczenia, o których mowa w ust. 2 pkt 1-4 (a więc stypendium socjalne, stypendium rektora dla studentów, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomoga), nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy: licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia. Łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w ust. 2 pkt 1-4 niniejszego rozdziału, wynosi 12 semestrów z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: a) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów b) na studiach drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów Do okresu, o którym mowa powyżej wlicza się wszystkie rozpoczęte przez studenta semestry na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, w tym semestry przypadające w okresie korzystania z urlopów z wyjątkiem semestrów na kolejnych studiach pierwszego stopnia rozpoczętych lub kontynuowanych po uzyskaniu pierwszego tytułu zawodowego licencjata, inżyniera albo równorzędnego. W przypadku kształcenia się na kilku kierunkach studiów semestry odbywane równocześnie traktuje się jako jeden semestr. Wskazano, że studentce na studiach pierwszego stopnia świadczenia, o których mowa w ust. 2 ww. Regulaminu przysługują nie dłużej niż przez 9 semestrów. Decyzją z 14 października 2024 r. nr OKS/D/13/2023/24/GSZ Rektor Politechniki Łódzkiej, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł o uchyleniu ostatecznej decyzji Rektora Politechniki Łódzkiej z 18 października 2023 r. oraz przyznał skarżącej stypendium socjalne na czas odbywania studiów w roku akademickim 2023/2024 w semestrze zimowym od października 2023 r. do lutego 2024 r. w wysokości 1354 zł ze zwiększeniem 500 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że po wydaniu decyzji z 18 października 2023 r. w wyniku pliku uzyskanego z POL-on "raport danych wymagających weryfikacji" powziął informację, że skarżąca studiowała do tej pory w latach akademickich: 2019/20, 2020/2021, 2021/2022, 2022/2023. Łączny okres studiowania na studiach pierwszego stopnia wyniósł zatem 8 semestrów. W związku z tym studentce do wyczerpania limitu studiowania narzuconego ustawą (9 semestrów) pozostał tylko jeden semestr. W dniu wydawania decyzji organ nie posiadał wiedzy, że skarżąca posiadała status studenta przez okres 8 semestrów. Okoliczność ta wyszła na jaw po wydaniu decyzji o przyznaniu przedmiotowego stypendium, co stanowi podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Natomiast wydanie decyzji jest możliwe, gdyż nie upłynął jeszcze termin pięciu lat określony w art. 146 § 1 k.p.a. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca zarzuciła nieprzeprowadzenie przez organ dokładnej analizy sprawy, co nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zdaniem strony nie mamy w tym przypadku do czynienia ani z nowymi okolicznościami faktycznymi, ani też nowymi dowodami. Skarżąca wyjaśniła, że wypełniła wszelkie dokumenty z największą starannością, rzetelnie złożyła stosowne oświadczenia w ślad za tym, jak zrozumiała ich treść. Aktywnie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Rektora. Podniosła, że dokonanie nierzetelnej analizy akt i okoliczności sprawy, ujawnione po wydaniu ostatecznej decyzji, nie oznacza, że były one organowi podejmującemu decyzję "nieznane". Zaskarżoną decyzją Rektor Politechniki Łódzkiej utrzymał w mocy własną decyzję z 14 października 2024 r. Rektor wskazał, że z art. 87 ustawy wynika, że stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Rektor w porozumieniu z samorządem studenckim ustala wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającą do ubiegania się o stypendium socjalne. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce miesięczną wysokość dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającego do ubiegania się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i aktach wykonawczych. Podczas weryfikacji wniosku wraz z załączoną dokumentacją organ ustalił, że miesięczny dochód netto na osobę w rodzinie studentki wyniósł 540,81 zł. Ponadto skarżąca składając wniosek o ww. stypendium podpisała oświadczenie, że posiadała status studenta przez 2 semestry, co stanowiło przesłankę do przyznania stypendium na czas odbywania studiów w roku akademickim 2023/2024 w semestrze zimowym i semestrze letnim. Prawo do stypendium socjalnego doznaje jednak pewnych ograniczeń. Z kręgu studentów wyłączeni są na mocy art. 93 ust. 4 ustawy ci studenci, których łączny okres studiowania wynosi więcej niż 12 semestrów z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów, bez względu na pobieranie przez nich świadczeń. Zatem ustawodawca wyraźnie wskazał, że świadczenia pomocy materialnej przysługują przez okres maksymalnie 12 semestrów (9 semestrów na studiach pierwszego stopnia). Organ nie zgodził się ze skarżącą, że nie została przeprowadzona dokładna analiza sprawy, a co za tym idzie, że okoliczności sprawy ujawnione po wydaniu decyzji były znane organowi podejmującemu decyzję. We wniosku o przyznanie stypendium socjalnego skarżąca złożyła, jak sama przyznała, rzetelne oświadczenie, potwierdzone własnoręcznym podpisem, w którym świadoma odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni oświadczyła, że posiadała status studenta przez 2 semestry. Ponadto skarżąca oświadczyła, że zapoznała się z obowiązującym Regulaminem Świadczeń dla Studentów Politechniki Łódzkiej wraz z załącznikami. Rektor zaznaczył, że organ podejmujący decyzję w sprawie pomocy materialnej w trakcie rozpatrywania wniosku bazuje wyłącznie na załączonym do wniosku o przyznanie stypendium oświadczeniu studenta będącym w dyspozycji organu. Organ podkreślił, że to na studencie ciąży obowiązek złożenia oświadczenia zgodnego ze stanem faktycznym. Treść takiego oświadczenia wraz ze stwierdzeniem, że spełnione są kryteria do otrzymania przedmiotowego stypendium pozwalały na wydanie decyzji z 18 października 2023 r. Z kolei okoliczność dotycząca posiadania przez studentkę statusu studenta przez dłuższy okres niż wskazany przez nią w oświadczeniu wyszła na jaw po wydaniu decyzji. Zdaniem Rektora słusznie uznano, że stanowi to podstawę do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W skardze G. S. powyższej decyzji zarzuciła: 1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji polegający na uznaniu, że na etapie prowadzenia postępowania w sprawie przyznania stypendium socjalnego na czas odbywania studiów w roku akademickim 2023/2024 w semestrze zimowym i semestrze letnim od miesiąca października 2023, organ orzekający nie dysponował informacjami zamieszczonymi w systemie POL-on, podczas gdy organ przy rzetelnym prowadzeniu postępowania mógł dysponować dokumentami (dowodami), które stały się później podstawą wznowienia postępowania (miał do nich stały dostęp); 2) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, w sytuacji gdy organ odwoławczy winien był uchylić zaskarżoną decyzję wobec braku podstaw do wznowienia postępowania i umorzyć postępowanie w sprawie; 3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., albowiem fakt dokonania nierzetelnej analizy akt i nieskorzystanie przez organ z danych zawartych w bazach informatycznych, do których posiada permanentny i nieograniczony dostęp, nie oznacza, iż były one organowi podejmującemu decyzję "nieznane" w chwili wydania decyzji. Regułą w postępowaniu administracyjnym jest prowadzenie postępowania dowodowego przed wydaniem decyzji, a nie wydanie decyzji i dopiero w postępowaniu wznowieniowym prowadzenie dalszego postępowania dowodowego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. Zdaniem strony nieprzeprowadzenie przez organ, który wydał decyzję o ustaleniu prawa do stypendium dokładnej analizy sprawy i brak weryfikacji danych z wniosku w systemie POL-on nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem skargi jest decyzja Rektora Politechniki Łódzkiej z 27 listopada 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję z 14 października 2024 r. uchylającą ostateczną decyzję Rektora Politechniki Łódzkiej z 18 października 2023 r. i przyznająca G. S. stypendium socjalne na czas odbywania studiów w roku akademickim 2023/2024 w semestrze zimowym od października 2023 r. do lutego 2024 r. w wysokości 1354 zł miesięcznie ze zwiększeniem 500 zł miesięcznie. Jako podstawę wznowienia organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uznając, że w sprawie skarżąca złożyła nierzetelne oświadczenie o długości statusu studenta, a po wydaniu decyzji w wyniku analizy pliku z programu POL-on organ powziął informację, że w momencie składania wniosku o stypendium socjalne strona studiowała już 8 semestrów. Skarżąca stoi na stanowisku, że w sprawie nie zachodziła podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i uchylenia decyzji ostatecznej, ponieważ dane z systemu POL-on organ posiadał w swoich zasobach. Zdaniem sądu organ naruszył w rozpoznawanej sprawie przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkowało koniecznością wyeliminowania zaskarżonych rozstrzygnięć z obrotu prawnego. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r., poz. 1571, dalej: p.s.w.n.) student może ubiegać się o: 1) stypendium socjalne; 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych; 3) zapomogę; 4) stypendium rektora; 5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego; 6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. Jak stanowi art. 93 ust. 1 p.s.w.n. świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich. W myśl art. 93 ust. 4 p.s.w.n. łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów; 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że ustawa nowelizująca odpowiednie przepisy p.s.w.n. dokonała radykalnej zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania uprawnień studentowi w zakresie świadczeń materialnych z art. 86 p.s.w.n. i art. 359 p.s.w.n. Na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmowano, że pod pojęciem "przysługiwania świadczenia" użytego w art. 93 ust. 2 p.s.w.n. sprzed nowelizacji należy rozumieć tylko taką sytuację, że w danym okresie dana osoba posiadała status studenta, ubiegała się o oświadczenie i wobec spełnienia warunków jego otrzymania, dane świadczenie materialne faktycznie otrzymała. Oznacza to, że na gruncie poprzedniego stanu prawnego okres otrzymywania świadczeń przez studenta nie był powiązany z czasookresem studiów, a do ustalenia prawa do świadczenia badano czas faktycznego pobierania świadczenia. Limitowanie czasookresu świadczeń następowało przez czas ich pobierania. Nowelizacja ustawy doprowadziła do zmiany przesłanek materialnoprawnych przyznawania świadczeń studentowi, uzależniając prawo do nich dodatkowo od czasookresu studiowania, co nastąpiło w sposób jednoznaczny na poziomie językowym przez zmianę treści art. 93 ust. 4 p.s.w.n. Z przepisu tego wynika, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 p.s.w.n., wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem, że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach: 1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów, 2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów. Zatem sformułowanie "bez względu na ich pobieranie przez studenta" łączy prawo do świadczenia także z "okresem studiowania", a nie jak uprzednio z okresem faktycznego "korzystania" przez studenta ze świadczenia. Tym samym na gruncie aktualnie obowiązującego stanu prawnego okolicznością wpływającą na posiadanie przez studenta prawa do świadczeń jest więc sama możliwość ubiegania się o świadczenie w związku z posiadanym statusem studenta, nie zaś przysługiwanie studentowi takiego świadczenia rozumiane jako bycie przez studenta beneficjentem świadczenia i otrzymywanie go w danym semestrze, do której to wykładni uprawniało poprzednie brzmienie art. 93 ust. 4 p.s.w.n. W obecnym stanie prawnym świadczenia zostały ściśle powiązane jedynie z okresem studiów, nie zaś z okresem w jakim student rzeczywiście ze świadczeń korzystał (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 marca 2024 r., sygn. VII SA/Wa 268/24). Wyjaśnić należy, że ustawa p.s.w.n. nie zawiera własnej definicji pojęcia "przysługiwania świadczeń". Wskazana wyżej nowelizacja ustawy p.s.w.n. ewidentnie zmieniła ten stan rzeczy. Ograniczyła bowiem okres, przez który przysługuje prawo do pobierania świadczeń do 12 semestrów (w przypadku studiów pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów, w przypadku studiów drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów). Najbardziej istotną zmianą było wyraźne powiązanie wprost wyłącznie samego okresu studiowania przez studenta z uprawnieniem do ubiegania się przez niego o przyznanie świadczenia. Tym samym obecnie okres przez jaki student faktycznie korzystał już ze świadczeń przestał mieć jakiekolwiek znaczenie dla ustalenia okresu uprawniającego do ich pobierania (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z 12 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Bd 300/23; wyrok WSA w Lublinie z 29 czerwca 2023 r., sygn. III SA/Lu 134/23, wyrok NSA z 24 stycznia 2025 r. sygn. III OSK 3409/23, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (por. art. 149 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie postaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Sąd wskazuje, że wznowienie postępowania jest instytucją, z której korzystać powinno się tylko wyjątkowo, w ściśle określonych sytuacjach – jest to bowiem wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Na organie wydającym decyzję w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. ciąży obowiązek wykazania, że przesłanka wznowienia postępowania rzeczywiście zachodzi. W szczególności w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ wznawiający postępowanie musi wykazać, że "będące przesłanką wznowienia postępowania nowe okoliczności i dowody są rzeczywiście, nowe i istotne dla sprawy, a nadto te nowe dowody i okoliczności istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi" (por. wyrok NSA z 16 listopada 2022 r., I GSK 2974/18, publ. jak wyżej). Podkreślić przy tym należy, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone (por. wyrok NSA z 19 maja 2022 r., I GSK 2509/18, publ. jak wyżej). Z akt administracyjnych bezspornie wynika, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na rok 2023/2024, do którego załączyła szereg dokumentów, w tym oświadczenie, że posiadała status studenta przez dwa semestry. Na tej podstawie organ decyzją z 18 października 2023 r. przyznał stronie stypendium socjalne na czas odbywania studiów w roku akademickim 2023/24 w semestrze zimowym i letnim od października 2023 r. w wysokości 1354 zł miesięcznie ze zwiększeniem od października 2023 r. w wysokości 500 zł miesięcznie. Następnie okazało się, po analizie przez organ pliku z systemu POL-on, że skarżąca nie spełniała warunków do przyznania stypendium socjalnego na okres zimowy i letni 2023/2024, bowiem jej okres studiowania w ciągu roku akademickiego przekroczył 8 semestrów (łącznie 10 semestrów). Doprowadziło to do wniosku, że skarżąca nie spełniała ustawowych warunków ich przyznania określonych w p.s.w.n. Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy powzięcie przez Rektora Politechniki Łódzkiej z urzędu informacji o posiadaniu przez skarżącą statusu studenta przez 8 semestrów stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Okoliczność ta musi mieć charakter prawotwórczy, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musiała istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie mogła być znana organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z 26 marca 2024 r., III OSK 3411/21). Podkreślić należy, że za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu, ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a jedynie odmienna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego. Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw" oznacza takie dowody, co do których istnienia organ nie posiadał wiedzy. Nie można przyjąć, że dany dowód lub okoliczność były nieznane organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikały one z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok WSA w Gdańsku z 17 kwietnia 2024 r. III SA/Gd 50/24, publ. jak wyżej). Błędy w postępowaniu dowodowym mogą uzasadniać wznowienie postępowania - ale tylko takie, które wynikają z braku wiedzy o istotnych dla sprawy okolicznościach, a nie z wadliwego ustalenia tych okoliczności. Bowiem błędne ustalenie okoliczności jest czymś innym, niż niewiedza o okoliczności, stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 lutego 2024 r., I GSK 158/20). Niesporna jest zatem okoliczność posiadania przez skarżącą statusu studenta przez 8 semestrów w dniu składania wniosku o przyznanie stypendium socjalnego, a jest ona istotna z punktu widzenia zastosowania normy prawnej określonej w art. 93 ust. 4 u.p.s.w.n., ponieważ ustawodawca wyraźnie wskazał, że świadczenia pomocy materialnej przysługują przez okres 12 semestrów (9 semestrów na studiach pierwszego stopnia). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ nie przeprowadził żadnego postępowania wyjaśniającego w związku ze złożonym przez skarżącą wnioskiem o przyznanie stypendium socjalnego i załączonymi do niego dokumentami. Prowadzi to do wniosku, że organ w czasie wydawania decyzji z 18 października 2023 r. nie weryfikował okoliczności długości posiadania przez skarżącą statusu studenta, co mógłby uczynić chociażby poprzez weryfikację danych w systemie POL-on, do którego organ ma dostęp z urzędu. Przeprowadzenie takiego dowodu nie stanowiłoby wydłużenia postępowania, a pozwoliłoby organowi na analizę przedłożonego przez skarżącą oświadczenia o statusie studenta w zestawieniu z danymi z systemu POL-on. System POL-on jest zintegrowanym systemem wiedzy o polskiej nauce i szkolnictwie wyższym, którego pierwsze moduły rozpoczęły prace w 2011 r. Jest to zatem system, do którego organ ma dostęp od dłuższego czasu i pozwala na gromadzenie istotnych z punktu widzenia wniosku o przyznanie stypendium socjalnego danych o studencie. Fakt dokonania nierzetelnej analizy akt i okoliczności sprawy ujawniony po wydaniu ostatecznej decyzji, nie oznacza, iż były one organowi podejmującemu decyzję "nieznane". Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 10 lutego 1999 r. sygn. III SA 5019/98, że nie może być "nieznana" okoliczność wynikająca z materiałów będących w dyspozycji organu, bez względu na to, że wskutek jakiś przyczyn nie została dostrzeżona przez pracownika organu. Nieprzeprowadzenie przez organ, który wydał decyzję dokładnej analizy nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Odnosząc się do stanowiska organu, że skarżąca złożyła rzetelne oświadczenie, że posiadała status studenta przez dwa semestry i organ rozpoznając wniosek o przyznanie stypendium socjalnego bazuje wyłącznie na załączonym do wniosku oświadczeniu studenta nie zasługuje na uwzględnienie. Organ, stosownie do treści art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., prowadzi postępowanie i na podstawie zgromadzonych dowodów wydaje decyzję administracyjną. Okoliczność złożenia przez skarżącą oświadczenia o statusie studenta nie zwalnia organu z obowiązku zweryfikowania twierdzeń w nim zawartych. Taki obowiązek ciąży na organie szczególnie po zmianie stanu prawnego, tj. przepisu art. 93 u.p.s.w. (dokonanej ustawą z 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2021 r. poz. 2232). Zdaniem Sądu, Rektor Politechniki Łódzkiej nie wykazał w przedmiotowej sprawie przesłanki do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i tym samym nie zachodziła podstawa do zastosowania przepisu art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli uchylenia decyzji ostatecznej z 18 października 2023 r. i przyznania skarżącej stypendium socjalnego w roku 2023/2024 na krótszy okres, tj. od października 2023 r. do lutego 2024 r. Nie było zatem podstaw do wydania postanowienia z 11 października 2024 r., na podstawie art. 149 § 1 i 145 § 1 pkt 5 k.p.a., o wznowieniu postępowania w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej z 18 października 2023 r. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak należytego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego rzutuje na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, o czym mowa wyżej. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Rektora Politechniki Łódzkiej z 14 października 2024 r. oraz postanowienia o wznowieniu postępowania z 11 października 2024 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w wyroku. eg

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło