III SA/Łd 982/17

Dnia 5 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi P. D. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty odprawy emerytalnej w związku ze zwolnieniem ze służby postanawia: odrzucić skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 - dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania P. D. od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy naliczenia i wypłaty odprawy emerytalnej w związku ze zwolnieniem ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 31 października 1994 r., utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 6 czerwca 2017 r. do Komendy Powiatowej PSP w Ł. wpłynął wniosek skarżącego o wykonanie czynności administracyjnej naliczenie i wypłatę odprawy emerytalnej z tytułu zakończenia pracy w Państwowej Straży Pożarnej. Jako dowód załączono kopię decyzji podpisanej przez Zastępcę Dyrektora Biura Kadr i Kształcenia Zawodowego Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] listopada 1994 r. (Nr ewid. [...]) o ustaleniu P. D. prawa do emerytury policyjnej oraz jej wysokości. W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję, w której odmówił stronie naliczenia i wypłaty odprawy emerytalnej, w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem 31 października 1994 r. Organ wyjaśnił, że strona została z dniem 31 października 1994 r. zwolniona ze służby w Państwowej Straży Pożarnej rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 1994 r. na podstawie art. 43 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. Organ podniósł, iż art. 43 ust. 2 pkt. 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej został dopisany do treści art. 98 ust. 1 ww. ustawy na podstawie ustawy z dnia 8 listopada 1996 r. o zmianie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 152, poz. 723) i wszedł w życie z dniem 23 stycznia 1997 r., zatem nie obowiązywał w dacie zwolnienia skarżącego ze służby i nie mógł stanowić podstawy do naliczenia i wypłaty odprawy emerytalnej w związku ze zwolnieniem ze służby w 1994 roku. W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji. Zarzucił naruszenie art. 98 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 43 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 października 1994 r. W ocenie skarżącego, Komendant Powiatowy PSP w Ł. naruszył powyższe przepisy poprzez ich niewłaściwą interpretację, polegającą na przyjęciu, iż w przypadku zwolnienia strażaka ze służby na podstawie pisemnego żądania, odprawa mu nie przysługuje, czego konsekwencją jest wadliwe zastosowanie tego przepisu i odmowa naliczenia i wypłaty na rzecz strony odprawy emerytalnej w Państwowej Straży Pożarnej w związku ze zwolnieniem ze służby z dniem 31 października 1994 r. Zdaniem skarżącego, sprawa nie uległa przedawnieniu, ponieważ bieg terminu przedawnienia nie rozpoczął się - rozpoczęcie biegu przedawnienia łączy się z momentem wystąpienia wymagalności świadczenia, a roszczenie nie stało się wymagalne, gdyż nie nastąpiło naliczenie odprawy emerytalnej w odpowiedniej formie prawnej. Zaskarżoną decyzją [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że z załączonych dowodów wynika, że w dniu 9 września 1994 r. st. asp. P. D. - zastępca dowódcy Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej w Ł. - złożył do Komendanta Rejonowego PSP w Ł. raport o wyrażenie zgody na odejście na emeryturę z dniem 1 listopada 1994 r. Na raporcie znajduje się odręczna adnotacja o wyrażeniu zgody, ale z dniem 31 października 1994r. Rozkazem personalnym z dnia [...]października 1994 r. Komendant Rejonowy PSP w Ł., działając na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. Nr 88, poz. 400 ze zm.), zwolnił skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 31 października 1994 r. Decyzją z dnia [...] listopada 1994 r. przyznano stronie prawo do emerytury policyjnej i ustalono jej wysokość od dnia 1 listopada 1994 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że świadczenia, przysługujące z tytułu zwolnienia ze służby w roku 1994, zostały wymienione w art. 98 ust. 1, w brzmieniu obowiązującej wówczas ustawy o PSP (Dz.U. Nr 88, poz. 400 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu strażak zwolniony ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 i art. 43 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 3 i 4 otrzymuje: 1) odprawę, 2) ekwiwalent pieniężny za urlop wypoczynkowy niewykorzystany w roku zwolnienia ze służby oraz za urlopy zaległe, 3) zryczałtowany ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany w danym roku przejazd ze środków Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, 4) zwrot kosztów przejazdu do wybranego miejsca dla siebie, małżonka i dla dzieci pozostających na jego utrzymaniu oraz zwrot kosztów przewozu urządzenia domowego według zasad obowiązujących przy przeniesieniach służbowych. Organ wskazał, że podstawą prawną zwolnienia skarżącego ze służby w Państwowej Straży Pożarnej w dniu 31 października 1994 r. był wymieniony w rozkazie personalnym Nr [...] - art. 43 ust. 2 pkt. 5 ustawy o PSP. Zacytowany powyżej przepis art. 98 w ust. 1 - wśród uprawnionych do otrzymania wymienionych w nim świadczeń - nie wymienia punktu 5 w ust. 2 artykułu 43. Organ wyjaśnił, że taka treść przedmiotowej normy prawnej obowiązywała do 22 stycznia 1997 r. tj. do nowelizacji ustawy o PSP, gdy przepis ten rozszerzono o sytuację zgłoszenia pisemnego żądania zwolnienia ze służby, dodając pkt 5 ust. 2 art. 43 do ust. 1 artykułu 98. Jak wynika z powyższego stanu faktycznego i prawnego w dniu zwolnienia ze skarżącego służby, tj. 31 października 1994 r., nie przysługiwało prawo do otrzymania odprawy z tytułu zwolnienia ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o PSP - tzn. na podstawie zgłoszenia pisemnego żądania zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. Dowód, w postaci decyzji przyznającej prawo do emerytury policyjnej, nie jest podstawą prawną do wypłaty odprawy z tytułu zwolnienia ze służby - nie znajduje się wśród przesłanek wymienionych wart. 98 ustawy o PSP w brzmieniu z roku 1994. Decyzja ta ustaliła spełnianie przesłanek do otrzymywania emerytury policyjnej i jej wysokość, zgodnie z ustawą z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. Nr 53, poz. 214). W skardze P. D. zarzucił organom naruszenie art. 98 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 października 1994 r. poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, że w przypadku zwolnienia strażaka ze służby na podstawie pisemnego żądania odprawa nie przysługuje, czego konsekwencją jest wadliwe zastosowanie tego przepisu skutkujące odmową naliczenia i wypłaty na rzecz skarżącego odprawy emerytalnej. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sąd administracyjny obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w Ł. z dnia [...]w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty odprawy emerytalnej w związku ze zwolnieniem ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. Rozważenia więc wymagało, czy sprawa dotycząca przyznania prawa do odprawy emerytalnej w związku ze zwolnieniem ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, należy do właściwości sądu pracy, czy też sądu administracyjnego. W tej kwestii niezbędne jest odwołanie się do treści art. 111a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1204). Przepis ten stanowi, że sprawy dotyczące roszczeń majątkowych o świadczenia pieniężne wynikające ze stosunku służbowego strażaków rozstrzygają sądy pracy. Przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, dotyczące skutków niewykonania zobowiązań, stosuje się odpowiednio. Zauważyć należy, że ustawodawca umieścił art. 111a ustawy w Rozdziale 9 zatytułowanym "Uposażenia i inne świadczenia pieniężne strażaków". Zgodnie z zawartym w tym rozdziale art. 85 ust. 2, z tytułu służby strażak otrzymuje uposażenie i inne świadczenia pieniężne określone w ustawie. Definicję uposażenia zawiera art. 86 ustawy, zaś art. 93 ust. 1 wymienia świadczenia pieniężne przysługujące strażakowi, a art. 93 ust. 2 - świadczenia pieniężne przysługujące członkom rodziny zmarłego strażaka. Przepis art. 111a ustawy nie odnosi się - jak przepis art. 85 ust. 2 - do konkretnego podmiotu ("strażak otrzymuje"). Z brzmienia zdania pierwszego art. 111a "sprawy dotyczące roszczeń majątkowych o świadczenia pieniężne wynikające ze stosunku służbowego strażaków", w zestawieniu z art. 85 ust. 2 oraz art. 93 ust. 1 i 2 ustawy wynika, że normuje on właściwość sądu pracy w sprawach dotyczących roszczeń o te świadczenia pieniężne strażaków i członków rodzin zmarłych strażaków, które zostały enumeratywnie wskazane w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej. Świadczeniami tymi, zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy są następujące świadczenia pieniężne: 1) zasiłek na zagospodarowanie, 2) nagrody i zapomogi, 3) nagrody jubileuszowe, 4) dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie zadań zleconych wykraczających poza obowiązki służbowe, 4a) rekompensata pieniężna za przedłużony czas służby, o którym mowa w art. 35 ust. 9, 5) należności za podróże i przeniesienia służbowe, 6) świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby. Powyższe rozważania prowadzą zatem do wniosku, że przez użyte w art. 111a ustawy określenie "roszczenia majątkowe o świadczenia pieniężne wynikające ze stosunku służbowego strażaka", należy rozumieć wszelkie roszczenia o świadczenia pieniężne, wynikające ze stosunku służbowego, w tym o przyznanie, bądź odmowę przyznania prawa do odprawy związanej ze zwolnieniem ze służby. Do rozpoznania spraw dotyczących tak rozumianych roszczeń właściwy jest zatem sąd pracy, a nie sąd administracyjny. Skoro bowiem świadczenia związane ze zwolnieniem ze służby zostały wymienione wśród świadczeń pieniężnych uregulowanych w Rozdziale 9 ustawy, to brak jest podstaw do formułowania twierdzeń o objęciu ich zakresem właściwości sądu administracyjnego. Tym samym, nie ma podstawy prawnej do skontrolowania przez sąd administracyjny decyzji administracyjnej w przedmiocie odmowy naliczenia i wypłaty odprawy emerytalnej w związku ze zwolnieniem ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. Treść cyt. powyżej art. 111a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej jest jednoznaczna i zawiera wyraźne rozróżnienie podstaw roszczeń majątkowych o świadczenia pieniężne i samych roszczeń, zastrzegając dla tych ostatnich drogę postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi (sądami pracy). Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę, jako niedopuszczalną. k.ż.