III SA/Łd 989/13

Dnia 2 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...]. Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu M. M. zatrzymanego prawa jazdy kat. C do czasu wygaśnięcia decyzji Starosty K. z dnia [...], nr [...] o cofnięciu M. M. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] M. M. złożył w Starostwie Powiatowym w K. wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. C. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji stwierdzono, że prawomocnym wyrokiem z dnia [...], sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. II Wydział Karny orzekł wobec M. M. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów kategorii C w ruchu lądowym na okres dwóch lat. W następstwie powyższego cofnięto stronie, decyzją Starosty K. z dnia [...], nr [...], uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Decyzją z dnia [...] Starosta K. na podstawie art. 12 ust. 3 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (Dz.U nr 30, poz. 151 ze zm.) oraz § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2012r., poz. 1005 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku z dnia 7 czerwca 2013r. odmówił M. M. zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kat. C do czasu wygaśnięcia decyzji Starosty K. nr [...] z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwołując się do treści art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami podkreślił, że prawo jazdy kat. C1, C, D1, D nie może być wydane osobie w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu lub zatrzymaniu prawa jazdy obejmującej uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. B. Od powyższej decyzji M. M. złożył odwołanie wskazując, że nie zgadza się z treścią decyzji, ponieważ zgodnie z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejowego w K. nie został pozbawiony prawa jazdy kat. C. Stwierdził ponadto, że organ administracji błędnie zinterpretował przepis art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami. Powołany przepis reguluje kwestię wydawania prawa jazdy osobie, która nie ma jeszcze stwierdzonego tego uprawnienia, bądź uprawnienie to zostało jej wcześniej cofnięte. M. M. prawo jazdy kategorii C było już wydane w rozumieniu tego przepisu, jak tez nigdy nie zostało mu ono cofnięte. W związku z tym przepis ten nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji. Przepis ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C1, C, D1, lub D - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu lub zatrzymaniu prawa jazdy obejmującej uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B (ust. 3, pkt l ). Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...], sygn. akt [...] orzeczono wobec strony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych z wyłączeniem pojazdów kat. C w ruchu lądowym na okres dwóch lat. W wyroku Sąd nie orzekł o zakazie prowadzenia pojazdów kat. C i nie nakazał wydania prawa jazdy tej kategorii. Stosownie jednak do treści art. 182 § 1 i 2 Kodeksu karnego wykonawczego, w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany prowadził pojazd wykonując prace zarobkową, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Organ, do którego przekazano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. Rozpatrując wniosek w przedmiotowym zakresie organ zobligowany jest do dokonania weryfikacji i stwierdzenia, czy w świetle obowiązujących przepisów wnioskodawca spełnia wszystkie przewidziane prawem warunki. W niniejszej sprawie organ I instancji rozpatrując wniosek o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kat. C zasadnie odmówił jego zwrotu wskazując na treść art. 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, że organy orzekające w sprawie dokonały błędnej wykładni przepisów art. 12 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 3 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami w zakresie szerszym, niż to wynikało z wyroku sądu karnego. Wskazał ponadto, że prawo jazdy kat. C jest dla niego niezbędne do wykonywania pracy zarobkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy). Stosowne do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2102.270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd ocenia, czy orzeczenie organu jest zgodne z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Analiza w tym zakresie dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji (postanowienia). Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, iż kontrola sądowa sprawowana jest w granicach sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją, a sąd administracyjny ma obowiązek uwzględnić każde dostrzeżone naruszenie prawa, o ile miało lub mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję Starosty K. w przedmiocie odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C do czasu wygaśnięcia decyzji Starosty K. z dnia [...] o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r. nr 30, poz., 151 ze zm.). Starosta K. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zastosowały wobec skarżącego art. 12 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 ww. Ustawodawca w treści powyższej regulacji wskazał przypadki, w których prawo jazdy nie może być wydane danej osobie. I tak prawo jazdy nie może zostać wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu oraz osobie, w stosunku do której wydano decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy - w okresie i zakresie obowiązywania tej decyzji (art. 12 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy). Jeżeli więc o wydanie prawa jazdy określonej kategorii zwróci się osoba z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdu lub wydaną decyzją o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy, to organ związany regulacją art. 12 ust. 1 pkt 2 lub pkt 3 ustawy będzie zobowiązany wydać decyzję odmowną. W pozostałych jednostkach redakcyjnych art. 12 ustawy zamieszczono zakaz wydawania prawa jazdy innych kategorii niż ta kategoria, której dotyczy sądowy zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego, czy też decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami lub zatrzymaniu prawa jazdy. Zgodnie z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami przepis art. 12 ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Natomiast w myśl art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przepis art. 12 ust. 1 pkt 3 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie prawa jazdy kategorii C1,C,D1 lub D - w okresie obowiązywania decyzji o cofnięciu lub zatrzymaniu prawa jazdy obejmującej uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. W konsekwencji, jeżeli osoba, w stosunku do której orzeczono zakaz prowadzenia pojazdu mechanicznego obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B, zwróci się o wydanie prawa jazdy kategorii C, to organ związany treścią art. 12 ust. 2 pkt 2 lub art. 12 ust. 3 pkt 1 ustawy obowiązany będzie wydać rozstrzygnięcie o odmowie wydania prawa jazdy kategorii C. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wyrokiem z dnia [...] o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w K. orzekł w stosunku do skarżącego środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, z wyjątkiem pojazdów kategorii C w ruchu lądowym na okres 2 lat. Ponadto decyzją z dnia [...] Starosta K. cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B. Wobec treści ww. prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego oraz ostatecznej decyzji Starosty K. z dnia [...] organ administracji nie może w takiej sytuacji wydać względem strony innego rozstrzygnięcia niż odmowa wydania prawa jazdy kategorii C, o ile strona zwróciła się do organu o wydanie prawa jazdy kategorii C. Przy czym w tym przypadku wydanie prawa jazdy odpowiedniej kategorii należy rozumieć jako wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami określonej kategorii. Należy zwrócić uwagę, że w niniejszej sprawie, we wniosku z dnia 7 czerwca 2013 r. M. M. zaznaczył w odpowiedniej rubryce, że żąda zwrotu zatrzymanego prawa jazdy kategorii C. Wobec powyższego skarżący ubiegał się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a nie o wydanie prawa jazdy (wydanie uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii C). Skoro wniosek z dnia 7 czerwca 2013 r. był wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy kategorii C, to stwierdzić należy, że nie miał do niego zastosowania art. 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami. Zauważyć w tym miejscu należy, że z art. 1 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy wynika, iż określone zostały w niej nie tylko zasady uzyskiwania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami, ale również zatrzymywania i zwrotu zatrzymanych dokumentów stwierdzających posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdami. Przesłanki zatrzymania prawa jazdy oraz zwrotu zatrzymanego prawa jazdy zostały określone w art. 102 ust. 1 i 2 ustawy o kierujących pojazdami. Stosownie do treści art. 102 ust. 2 ustawy zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania oraz po uiszczeniu opłaty ewidencyjnej. Jeżeli od dnia zatrzymania prawa jazdy upłynął co najmniej rok, warunkiem wydania prawa jazdy jest uzyskanie pozytywnego wyniku kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji. W niniejszej spawie wprawdzie organy orzekły o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, ale rozważyły przypadki odmowy wydania prawa jazdy. Wypada przy tym zauważyć, że decyzja administracyjna jest aktem, który składa się z dwóch istotnych elementów: rozstrzygnięcia, zwanego również osnową lub sentencją oraz uzasadnienia. Obie te części stanowią jedność w znaczeniu materialnym oraz formalnym i żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie pozostaje w sprzeczności z normą prawa materialnego oraz z uzasadnieniem. Organy orzekające w sprawie rozważyły przypadki odmowy wydania prawa jazdy, a nie przypadki odmowy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Istnieje więc sprzeczność między sentencją decyzji, a jej uzasadnieniem, co stanowi naruszenie art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 140 k.p.a. Treść sentencji decyzji organu I instancji wskazuje inny przedmiot rozstrzygnięcia, niż uzasadnienie. Organ II instancji zaś utrzymał w mocy "zaskarżoną decyzję". Stwierdzić więc należy, że w sytuacji, gdy sentencja decyzji pozostaje w sprzeczności z uzasadnieniem zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego i wydania decyzji zgodnej z przepisami prawa. W razie zaś wątpliwości co do treści żądania strony na organie spoczywa obowiązek ustalenia rzeczywistej woli wnioskodawcy. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organów będzie uwzględnienie powyższych wskazań, w tym ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości żądania skarżącego. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, orzekł jak w sentencji. b.a.