III SA/Łd 993/14
PostanowienieWSA w Łodzi2015-01-13
Skład orzekający: Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, powinien zostać zwolniony od wpisu sądowego i mieć ustanowionego adwokata w postępowaniu przed WSA?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od wpisu sądowego i ustanowienie adwokata) jest zasadny, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W sytuacji, gdy dochody strony są niewystarczające na pokrycie kosztów postępowania i bieżących wydatków, a wysokość wpisu sądowego jest niewielka, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym lub całkowitym, aby zapewnić stronie dostęp do sądu.Stan faktyczny
Skarżący M.S. złożył skargę na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący przedstawił oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, wskazując na niskie dochody z emerytury i wysokie koszty utrzymania, a także poniesione koszty w innym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano skarżącemu M.S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata; 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 stycznia 2015 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi w Wydziale III Małgorzata Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: wymeldowania p o s t a n a w i a: 1. przyznać skarżącemu M.S. prawo pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata; 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. U.K.
W dniu 31 października 2014 roku M.S. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi ze skargą na decyzję Wojewody [...] z [...] w przedmiocie jego wymeldowania z pobytu stałego.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł skarżący wystąpił z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Ze złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach oraz dodatkowych informacji i dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że M.S. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego emerytura w wysokości 1.557 zł netto miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Oświadczył, że mieszka w wynajętym mieszkaniu ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości 500 zł miesięcznie dodatkowo 50 zł miesięcznie wydaje na telefon. Wnioskodawca podniósł także, że w ostatnim czasie poniósł dotkliwe koszty sądowo-komornicze związany z toczonym postępowaniem o zasiedzenie nieruchomości, z której został wymeldowany, dlatego nie posiada środków na pokrycie kosztów obecnego procesu.
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Wniosek jest częściowo zasadny.
Stosownie do przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W niniejszej sprawie skarżący wystąpił o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata (punkt 4 formularza wniosku), czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza sądowego zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Należy jeszcze podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że samodzielnie powadzi gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania jest jego emerytura w wysokości ok. 1.557 zł miesięcznie. Skarżący nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Oświadczył, że mieszka w wynajętym mieszkaniu ponosząc z tego tytułu opłaty w wysokości 500 zł miesięcznie, dodatkowo 50 zł miesięcznie wydaje na telefon. Uwzględniając powyższe, wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (100 zł), stosownie do art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. należało uznać, że wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania i dlatego, w celu zachowania prawa do sądu zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi i ustanowienie adwokata. Wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w całości uznać należało za niezasadny. Konieczność uiszczenia kosztów sądowych podyktowana jest obowiązkiem strony partycypacji w kosztach postępowania, nawet jeżeli miałoby to nastąpić z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a obowiązkiem strony jest poczynienie oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Wysokość przychodów skarżącego w zestawieniu z wydatkami jego koniecznego utrzymania pozwala przyjąć, iż jest on wstanie wygospodarować środki na pokrycie ewentualnych innych opłat sądowych w minimalnej wysokości w przedmiotowej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
U.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło